Bölge Adliye Mahkemesi 2024/435 E. 2026/1463 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/435 KARAR NO : 2026/1463

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/908 KARAR NO : 2023/798 DAVA TARİHİ : 28.10.2021 KARAR TARİHİ : 07.11.2023 DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 15.10.2026 KARARIN YAZ. TARİHİ: 15.10.2026

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.11.2023 tarih ve 2021/908 Esas, 2023/798 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı borçludan olan alacağının tahsilini teminen aleyhine Bodrum 1.İcra Müdürlüğünün 2020/3551 E.sayılı dosyası ve Bodrum 2.İcra Müdürlüğü 2020/3583 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, başlatılan her iki icra takibinde de borçlunun borca ve yetkiye itiraz ettiğini, haksız olan bu itiraz nedeniyle icra takibinin durduğunu, borçlunun her ikitakibe de yapmış olduğu yetki itirazının kaldırılması için Bodrum İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/408 E.sayılı dosyası ikame edilmiş yetki itirazları kaldırılmış olduğunu, taraflar arasında ki ilişkinin ticari olduğunu, her iki dosya için tek bir başvuru ile öncelikli olarak arabulucuya başvurulduğunu, ancak bir uzlaşma sağlanamadığını, borcun bir kısmının TL, bir kısmının yabancı para cinsinden olduğunu, önceden iki ayrı para cinsi alacakları tek takiple talep edildiğini, uyap sisteminin tabanı buna henüz imkan sağlamadığı dönemde aleyhine iki ayrı takip yapılmak zorunda kaldıklarını, her iki icra dosyasına ilişkin borcun doğumuna neden olan hususunun aynı olduğu ve davalar arasında davanın taraflarının vs. gibi nedenlerle organik ve fiili bağ olduğu için davalarının objektif dava birleştirmesi yolu ile tek bir dava dilekçesi ile açtıklarını beyan ettiklerini, Borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, borçlu şirketin .... Mah. .... koyu .....Bodrum Muğla adresinde bulunan bir otel işletmesi olduğunu, davacı firma tarafından yukarıda adresi verilen otelde iş yapılmasını isteyen davalı tarafça yapılacak işler hususunda mutabakata varıldığını ve davacı tarafından işlerin yapıldığını, bu işlerin yapılması hususunda tarafların anlaşmaya vardıkları telefon mesajlarında da sabit olduğunu, bu mesajlarda davalı borçlunun müvekkilini uzun bir süre oyaladığını, müvekkilinin alacağının likit bir alacak olduğunu,davalı tarafın yapılmış olan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ederek borcun tahsilini imkansız hale getirdiğini, davalının asıl alacağın 9020 si kadar icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, borçlunun itirazının yerinde olmadığının bu sebeple haksız itirazın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. YANIT: Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; açılan işbu davada mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, söz konusu davada yetkili mahkeme Muğla Mahkemeleri değil; Antalya Mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarındaki adresi ve faal adresi Antalya ili olduğunu, bu nedenle de davacı yan tarafından, davalı aleyhine açılan davada yetkili mahkemenin HMK 6. maddesine göre Antalya Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın, dava dilekçesinde Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/408 Esas sayılı dosyasında yapılan yetki itirazının kaldırıldığını, bu nedenle de yetkili mahkemenin Muğla Mahkemeleri olduğunu belirttiğini, davacı tarafın her ne kadar dava dilekçesinde ilgili karardan bahsetmiş olsa da; Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/408 Esas sayılı dosyasında verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2021/1359 Esas sayılı dosyasında yargılama devam ettiğini, Bodrum 2. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararın kesinleşmediğini, davacı tarafın belirttiği gibi anılan mahkeme kararı gerekçe gösterilerek davanın Muğla Mahkemelerinde açılması mümkün olmadığını, açılan bu davada yetki itirazlarının kabul edilmesinin gerektiğini, aynı borç için borcu kabul etmemek kaydıyla - 2 (İki) ayrı takip başlatıldığını,davalı aleyhine başlatılan usul ve yasaya aykırı olduğu, kötü niyetli olup haksız ekonomik menfaat elde etmeye yönelik olduğu, iki ayrı takip için iki ayrı takibin iptali davası ikame etmediklerini, aksine tek bir dava ile 2 dosya için de itirazın iptali talep edildiğini, İtirazın İptali davalarının niteliği alacak talep edilen icra takibine bağlı olduğu, tek dava yolu ile talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Bu nedenle davacı tarafın taleplerinin ve davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, sistemdeki hatanın müvekkillerine yükletilemeyeceği, sistemdeki hatanın mağdurumum davalı şirket olduğu, dosyalarda tebligat çıkartılmadan önce alacaklı görünen tarafın verilen bir dilekçe ile dosyaların birleştirilmesini talep edilmesi gerektiğini, İcra müdi inün de İİK.m.85/son maddesi hükmü gereğince, alacaklı ve borçlu arasındaki menfaati gözetip birleştirme kararı vermesi gerekmekte olduğunu, davacı tarafından bu yola başvurulmadığını, her iki icra dosyasında da müvekkil şirkete tebligat yapıldığını, aynı borç için borcu kabul etmemek kaydıyla 2(İki) defa İcra Vekalet Ücreti ödenmesi söz konusu olacağını, davalı şirketin, davacı tarafa karşı bütün edimlerini ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, karşı tarafın sözleşme ile ilgili olarak işini yapmadığını, sözleşmede belirtilen mal teslimini gerçekleştirmediğini, İşini yaptığını ve mal tesliminin gerçekleştirildiğinin ispatını davacı tarafın yapması gerektiği şirkete karşı yapılan mesajlarla oyaladıkları iddiasını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacı tarafın tanık deliline dayanmasını ve tanık dinletme talebine muvafakat etmediklerini, davacı tarafın, öncelikle dosyalar arasında organik ve fiili bağ olduğunu ikrar ettiğini, ancak buna rağmen talebinde ayrı ayrı icra inkar tazminatı istemekte olduğunu, davacı tarafın beyanları arasında çelişkiler bulunduğunu, bu çelişkili beyanlarla gerekçelendirdiği kötü niyetli taleplerinin reddi gerektiğini, davanın reddini, takip konusu alacağın 9020 sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesinin 07.11.2023 tarih ve 2021/908 Esas, 2023/798 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmaması nedeni ile yapılan işin ne olduğu ve bedelinin ne kadar olduğu hususunun açık ve net olmadığı, ancak, davalı şirketin .... Mah..... koyu .... Bodrum Muğla adresinde bulunan bir otel işletmecisi olduğu, davaya konu edilen işlerin bu adreste yapılması ayrıca davanın konusunun para alacağına ilişkin olması nedenleri ile davalının yetki itirazının reddine karar verildiği, her ne kadar davalı vekilinin cevap dilekçesinde, davacının otele yaptığı hiç bir iş olmadığı ve mal teslimi yapılmadığı beyan edilmiş ise de, dava dilekçesinin ekinde sunulan watsap yazışmaları, keşifte dinlenen tanık ve tanığın keşifte göstermiş olduğu kamera sistemlerinin davacı şirket tarafından takıldığının ve kullanıldığının sabit olduğu, bir kısım kamera sistemlerinde yapılan işin 2019 tarihli olması ve keşif tarihinde (2022) 3 yıl geçmesi nedeni ile bazı değişiklikler yapıldığı, mahallinde keşif yapılarak elektirik mühendisi bilirkişi, makina mühendisi ve hesap bilirkişiden oluşan heyetten davacı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatların neler olduğu, bedelinin ne kadar olduğu ödeme olup olmadığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alındığı, Bodrum 1. İcra Müdürlüğü 2020/3551 E sayılı takip dosyasındaki alacağa karşılık olarak 4.238,00-Dolar, Bodrum 2. İcra Müdürlüğü 2020/3583 E sayılı takip dosyasındaki alacağa karşılık olarak 10.000,00-TL daha ödemesi gerektiği şeklinde heyet raporu tanzim edildiği, her ne kadar 30/05/2023 tarihli 7 nolu celsede tarafların ticari defterlerinin incelenmesi yönünde Mahkememizce karar verilmiş ise de, taraflarca ticari defterler ibraz edilmediğinden mali müşavir bilirkişisinden rapor aldırılamamış olup, 3'lü heyetten alınan 05/12/2022 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli gerekçeyi içerir nitelikte olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne" dair karar verilmiştir. İSTİNAF EDEN: Davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili tarafından verilen 30.01.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Muğla Ticaret Mahkemesinin 2021/908 E 2023/798 K sayılı kararında eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki ticari teamül gereği davalı otelin verdiği işe ilişkin sözleşme yapacağını ve sözleşmeyi kendisine alacağını, iş verdiği müvekkili firmanın işini yapacağını, bu arada malzeme vs gibi alım gerektiğinde bazen avans göndereceğini, iş tesliminde de ne vakit ödeme yapacaksa faturanın kendisine sunumunu isteyeceğini, fatura sunulacağını ve karşılığında ödemesini yapacağını, yıllardır bu şekilde bir çalışmaları olan davacı ile davalı arasındaki ilişkide müvekkilinin kesmiş olduğu faturaların dava konusu edilen müvekkilince yapılan işlerle ilgisinin olmadığını yapılan bu işlere ilişkin faturasının taraflar arasındaki teamül ve uygulama nedeni ile henüz kesilmemiş olmasının müvekkili aleyhine yorumlanmamasının gerektiğini, mahkemece teknik bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeksizin defter ve kayıtların incelenmesine ilişkin ara karar tesis edildiğini, eksik inceleme ile hükme gidilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasında sözleşmenin varlığı davalı taraftan cevap dilekçesinde ikrar ve kabul edildiğini, işlerin yapılması hususunda tarafların anlaşmaya vardıklarının sunulan telefon mesajlarından ve davalının cevap dilekçesinden sabit olduğunu, müvekkilinin anlaşma dışında da defalarca kendisinden rica edilmesi üzerine işletmenin diğer işleyişine ilişkin sıkıntıları gidermek için otele gittiğini ve hizmet verdiğinin ortada olduğunu, bilirkişilerin en büyük yanılgısının, işlerin bir kısmının kaldırılması sebebi ile tespit edemediği işleri hiç yapılmamış sayması olduğunu, ancak işin yapıldığı yerin otel işletmesi olduğunu, işletmede zaman içinde sürekli tadilat ve değişiklikler yapılmış olduğu gerçeği karşısında davalının iş yapılan binaları (otel odalarını) yıkması nedeni ile bu işlerin hiç yapılmadığı sonucuna varılmamasının gerektiğini, otelin diğer odalarında yapılan işlerin, işler yapıldıktan sonra davalının işlerin yapıldığı bazı binaları yıkmaması bu otel odalarında olması gereken hususlarda (telefon, internet vs ) müvekkilinin imalat yaptığı gerçeğini değiştirmeyeceğini, bu hizmetleri otelin müşterilerine sunmadan oda satmış olmasının turizm ticaretinde hayatın olağan akışında mümkün olmadığını, davalının da bu hizmetleri aldığını, ancak binalar yıkıldığı için mahallinde tespit edilmemesinin mümkün olmasından kendi lehine paye çıkarmak istediğini, işte bu nedenle yıkılan binalarda imalatlar olmaksızın otelin müşterilerine hizmet vermeyeceği gerçeğini bilirkişilerin görmezden gelmesinin kabul edilemeyeceğini, en azından hesaplamasını yapıp takdiri mahkemeye bırakması gerekirken hesaplama yapmaktan imtina edilmiş bilirkişi raporu ile hükme gidilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişilerin müvekkilince yapılan işlerin otelin faal olarak müşteri kabul etmesi için elzem işler olduğunu otelin her daim açık olmasının bu işlerin yapıldığı anlamına gelmesi gerektiği gerçeğini görmezden gelerek gerçek durumu ortaya çıkaracak bir rapor tanzim edilmediğini,14/11/2022 tarihli dilekçeleri ekinde davalı çalışanınca tanzim edilen liste dikkate alınmadan değerlendirme yapılmasının da hatalı olduğunu, mahallinde yer altında kalan ve üzerine beton döküldüğü için tespit edilemeyen işlerin tespiti için gerektiğinde mahallinde kazı yapılmasını talep edilmişse de bu yönde bir değerlendirme de yapılmadığını, dosyaya sunulu tüm deliller dikkate alındığında alacaklarının daha fazla olduğunun ortada olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılmasının gerektiğini, Yukarıda arz olunan nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulü ile Muğla Ticaret Mahkemesinin 2021/908 E 2023/798 K sayılı kararının kaldırılmasına, akabinde davamızın kabulüne yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkinidir. İlk derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf aşamasında davalı vekili tarafından, davacı ile dava dışı .... arasında "Alacağın Temliki Sözleşmesi" başlıklı temlik sözleşmesi imzalandığı iddia edilerek dosyaya sunulmuş ve davacı vekilinin istinaf hakkı bulunmadığı belirtilmiş ise de, belge içeriğinde açıkça "Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/908 Esas sayılı davasının temlik eden vekili tarafından yürütüleceği, davanın temlik eden lehine sonuçlanması halinde hükmedilecek yargılama giderlerinin temlik alan tarafından ilgilisinden talep edileceği" düzenlenmiş olduğundan istinaf incelemesi yapılmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda (TBK) ise 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir. Hukukumuzda egemen ilke “şekil serbestisi” olup, kural olarak eser sözleşmesi herhangi bir geçerlilik şartına tabi değildir. Yasada aksi öngörülmedikçe, sözlü veya yazılı yahut resmî biçimde yapılabilir. Bununla birlikte bazı sözleşmelerin geçerli olabilmesi için yasada belirlenen şekle uygun olarak yapılması zorunludur. TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre kural olarak yapılan işlerin miktarını ve bedelini ispatlamak davacı yükleniciye, yapılan ödemeleri ispat etmek ise davalı iş sahibine aittir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 6. maddesinde “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." düzenlemesi, 6100 sayılı HMK’nın “İspat yükü” başlığını taşıyan 190. maddesinde ise “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda; taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakta ise de sözlü bir anlaşma yapıldığı her iki tarafın da kabulündedir. Davacı yüklenici vekili, davalının .... Mah.... koyu .... Bodrum Muğla adresinde işlettiği otelde güvenlik - otomasyon işleri yapıldığını, iş bedelinin bir kısmının Türk Lirası olarak, bir kısmının döviz cinsinden kararlaştırıldığını, iş bedelinin ödenmemesi nedeniyle takip başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini belirterek eldeki itirazın iptali davasını açmıştır. Davalı ise, davacının işi gereği gibi yapmadığını, yaptığı işin karşılığının ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Eser sözleşmesinin tarafı olan yüklenici sözleşme gereğince bedel isteğinde bulunabilmesi için öncelikle yüklendiği edimi taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp, iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Taraflar arasında sözleşmenin bedeli uyuşmazlık konusudur. İş bedeli taraflar arasında çekişme konusu olduğuna göre dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 481. maddesi uyarınca iş bedelinin yapıldığı yılın mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi ve belirlenen bu iş bedelinden de iş sahibi tarafından yasal delillerle ispatlanan ödemelerin düşülerek sonuca gidilmesi gerekir ise de bu hususta istinaf istemi bulunmadığından kaldırma nedeni yapılmamıştır. Mahkemece keşif yapılmış, yapılan işlerin neler olduğu ve bu işlerin bedeli tespit edilmiştir. Teslim edildiği kanıtlanan işlerin bedeli bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.11.2023 tarih ve 2021/908 Esas, 2023/798 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan toplam (427,60 TL + 260,68 TL) 688,28 TL'nin mahsubu ile kalan 43,72 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, Dairemizce taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/(1) maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 15.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.