Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1413 E. 2026/1556 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1413 Esas

KARAR NO : 2026/1556

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 06/02/2024

NUMARASI : 2022/90 E. - 2024/41 K.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Davacının Türkiye'ye de uzatılmış DM/0741 16 sayılı uluslararası tasarım tescilinin sahibi olduğunu, Müvekkiline ait tasarımın 2 adet tescilli tasarımı kapsadığını, Davalı ... A.Ş'ye ait “...” isimli işletmede müvekkilinin ... sayılı tasarımının uygulandığı ve müvekkilin tasarım haklarını ihlal eden ürünleri sattığının tespit edilmesi üzerine ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/S0 D.İş sayılı dosya kapsamında tespit talebinde bulunulduğunu ve 04.02.2022 tarihinde davalının “... Mahallesi No:..:No ..., ... ..., ... TÜRKİYE” adresinde inceleme yapıldığını, bilirkişi raporunda davalı ... ...'e ait adreste yer alan aguaparkta gerçekleştirilen incelemede tespit edilen ürünlerin tasarım hakkına tecavüz ettiğinin tespit edildiğini, davalı ... ...’in müvekkillerinin eski müşterilerinden olduğunu, ... sayı ile tescilli tasarımının uygulandığı ve tasarım haklarını ihlal eden davalılar tarafından üretilip satılan ürünlerin, aynı/benzer nitelikteki sair ürün ve ürün ambalajlarının, üretim, dağıtım, tanıtım, ithalat, ihracat ve satışının durdurulmasına, gerek davalıların, gerekse üçüncü kişilerin adreslerindeki üretim, dağıtım, tanıtım ve satışının durdurulmasına, ayrıca bu ürünlere ve bu ürünlerin üretimine yarayan makine, araç, kalıp, ambalaj, etiket, kutu, iş evrakı, katalog ve her türlü tanıtım ve promosyon araçlarına el konulmasına ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalıya ait fiillerin davacı-müvekkile ait tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, davacıya ait tescilli tasarımların davalıya ait web sitelerinde, iş evrakı ve tanıtım vasıtalarında kullanılmasının durdurulması ve önlenmesine, davacı şirketin tasarım tescillerine tecavüzün ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına; bu amaçla, davacıya ait tescilli tasarımın uygulandığı ürün, ambalaj, etiket, kutu, iş evrakı, katalog, ve her türlü tanıtım ve promosyon araçlarına el koyularak toplatılmasına ve imhasına;” Davacının... nolu tasarımına davalılarca gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması önlenmesi, ihtiyati tedbire hükmedilmesi, SMK 151/2-b kapsamında hesaplanmak üzere şimdilik 5.000 TL maddi tazminata hükmedilmesi, SMK 151/4 kapsamında makul payın mahkemece eklenmesini, 50.000 TL itibar, 150.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ,kötü niyetin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davacı Vekili 24.10.2023 Tarihli Islah Dilekçesiyle ; maddi tazminat istemini 1.500.000 TL olarak talep etmiştir. ( 600.000 TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 300.000. TL sının ... AŞ den, 300.000 TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’den ve 300.000 TL sının ...’den,) tahsiline, SMK 151/4 kapsamında makul payın mahkemece eklenmesine, 50.000 TL itibar( 30.000 TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 10.000- TL sının ... AŞ den, 5000- TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’nden ve 5000- TL sının ...’den) tahsiline, 150.000 TL manevi tazminatın(80.000- TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 30.000. TL sının ... AŞ den, 30.000 TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’nden ve 10.000 TL sının ...’den) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı ... Limited Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; diğer davalılar ile ticari hiçbir irtibatlarının bulunmadığını, davanın sehven açıldığını düşündüklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ... Anonim Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; yetki, husumet ve zamanaşımı itirazları gözetilerek usulden davanın reddine, esas yönünden ise; Dava dilekçesinde iddia edilen tasarım hakkına tecavüzün Diğer Davalı ... ... tarafından gerçekleştiği belirtilmiş ve Davalı Müvekkilinin tasarım hakkına nasıl ve ne şekilde tecavüz edildiğine dair davada bir açıklık bulunmadığını,, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/50 D.İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişiler tarafından tespit edilen delillere dayanarak ihtiyati tedbir talep edildiğini, davacının tanınmışlığı olmayan ve herkesçe alınıp kullanılabilecek bir bardak tasarımı için iyiniyet göstergesi olarak bir uyarıda bulunmak keyfiyetini dahi kullanmaktan imtina ettiğini, piyasada bir çok bardak çeşidi bulunmakta olup Satın Alma Çalışanları tarafından uygun görülen ürünler firmalardan satın alınmakta olduğunu, Söz konusu bardak vs gibi bu ürünlerin bir tasarım olduğunun bilinebilmesinin ne gerçek kişiden ne de bir tacirden beklenemeyeceğini, dava dilekçesinin 10 sayfasında ... ... şirketinin Genel Müdürü tarafından yapılan paylaşımın noter tespitinin yapıldığını ve ... ibaresinin bardaklar üzerinde yer aldığı bu bardakların ... ...’e satmak üzere olduğu gibi varsayımsal bir beyanda bulunulduğunu, Müvekkili Şirketin ... ... ile bir ticari ilişkisinin söz konusu olmadığını, dava konusu bardakları... ...’den satın almakta olup herhangi bir şekilde anılan bardakların satışını yapmadıklarını, Tasarım olduğu iddia edilen bu ürünlerden bir gelir elde etmediklerini, Bardağın üzerinde ... tasarımı yer almadığı gibi bu tanınmış veya çağrışım yapacak bir niteliği de bulunmadığından esas yönünden de davanın reddi gerektiğini bildirmişlerdir.

Davalı Şirket ... Aş Vekili Cevap Dilekçesinde; yetki, husumet ve zamanaşımı itirazları gözetilerek usulden davanın reddine, esas yönünden ise; Bugün piyasada bir çok bardak çeşidi bulunmakta olup Şirketlerin Satın Alma Çalışanları tarafından uygun görülen ürünler firmalardan satın alınmakta olduğunu,. Söz konusu bardak vs gibi bu ürünlerin bir tasarım olduğunun bilinebilmesi ne gerçek kişiden ne de bir tacirden beklenemeyeceğini, Müvekkili ... ...’in satın alan yada satan korumunda olmadığını, davanın hiçbir şekilde muhatabı olamayacağını, bardakların ... ...’e satmak üzere olduğu gibi varsayımsal bir beyanda bulunulduğunu, Müvekkilinin ... ... ile bir ticari ilişiğinin söz konusu olmadığını, ... Mahkemesi aracılığı ile yaptırılan tespitte Bardaklar üzerinde herhangi bir isim veya ibare yer almadığını, esas yönünden de davanın reddi gerektiğini bildirmişlerdir.

Davalı... ... Cevap Dilekçesinde; ... ...’ tarafından bardaklarının üretimi talep edildiğinden bardakları ... LİMİTED ŞİRKETİ’nce üretildiğini, bardakların tasarım olduğunu bilmediğini davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Somut olayda asıl ürün siparişini veren tedarikçi davalı... ... ticari defter ve belgelerini sunmaktan imtina etmiştir. Bu davalı aracılığıyla dava konusu tasarıma ilişkin bardaklar ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından üretilmiştir, dolayısıyla davalı ... tarafından siparişi verilen bardakların ... ANONİM ŞİRKETİ ve ... AŞ tarafından ticari amaçla satın alınarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Davacı yanın sunduğu deliller ve değişik iş dosyası incelendiğinde dava konusu bardağın daha çok turistik işletmelerde havuz başlarında içeceğin dökülmemesi için üzeri kapatılarak belirli ölçekte görsel bir dizayn ile üretilen ergonomik bir tasarım olduğu (Ürünün kapaklı plastik bardak olup; Aşağıya doğru daralan ve yuvarlak tabana sahip koni şeklinde olduğu,Koninin alt kısmında kabartmalı spiral şekil verildiği,Spiral kabartmanın bitiminde yuvarlak tabanın olduğu,Pipetin kapağa yakın kısmının birbiri ardına dizili halkalar şeklinde olduğu görülmektedir.)davacıya ait“...” Tescil No ile Tescilli Endüstriyel Tasarım Belgesinde 2 adet bardak tasarımının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 24.07.2010 yılından itibaren davacı adına tescilli olduğu, tescilli tasarımın Koruma Süresinin 24.07.2025 yılına kadar devam etmekte olduğu, delil tespit dosyası kapsamına göre dava konusu bardakların ... Vergi Dairesi mükellefi... ...'den(TC: ...- Vergi no: ...) satın alındığı , Satın alınan bardakların faturalarının listelendiği, ... . AŞ. şirketinin tespit konusu bardaktan 49.968 adet alış yaptığı, ( Kdv dahil 327.240,43-TL... ...'den alış yaptığı) anlaşılmıştır.

Her ne kadar mali yönden ne kadar satış yapıldığı hususunda gerekli araştırmalar için talimat yazılmış ise de mali bilirkişiler tarafından net bir belirleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan

...'de mali kayıtlarını ibrazdan kaçınmış olup, bu durum davacı aleyhine yorumlanamaz. Öte yandan mali kayıtlar incelendiğinde genel olarak dava konusu ürünlerin alım satımının "hizmet, yiyecek ve içecek gelirleri" olarak kayıt edildiği, ürün bazında satış tutarının tespit edilmesinin mümkün olmadığı” gözetildiğinde davacı tasarımının ergonomik olarak ve görsel olarak dava konusu tasarım bardağa talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu anlaşılmış, dolayısıyla kazancın hesaplanmasında mahkemece hakkaniyete uygun bir tazminat belirlemesi BK hükümleri nazara alınarak yapılmıştır.

Öte yandan bu bardaklar tek kullanımlık olmaları nedeniyle özellikle tatil beldelerinde bulanan otellerde , havuz başlarında günlük olarak dahi kullanımı yoğun olan nitelikte bir ürün olmasından hareket ile 49.968 adet bardağın alımının yapıldığı sabit olup, değişik iş dosyasında Kdv dahil 327.240,43-TL ...'den alış yapıldığı belirtilmiş, 6769 sayılı SMK'da yapılan düzenleme ile tazminat sorumluluğunun daha etkin hale getirilmesi amaçlanmış olup, SMK'nın 151/3. maddesinde, yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenlerin göz önünde tutulacağı düzenlendiğinden, SMK'nın 151/2-b maddesi çerçevesinde maddi tazminat hesabı yapılırken "sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç" belirlenirken mahkemece davacı tasarımının niteliği, 2010 yılından beri tescilli olması, koruma süresinin 2025 yılına kadar devam etmesi, tasarım hakkının ekonomik önemi, davacının bu tasarımı kendi ürettirmesi ve pazarlamasının kendisini yapması halinde elde edeceği gelir ile davalıların izinsiz kullanım nedeniyle tasarım için her hangi bir şekilde reklam harcaması yapmadan, piyasada başka bir tacire ait , daha önceden ticari alışverişe konu olmuş tescilli bir tasarımı izinsiz olarak ticari amaç ile kullandıkları, dolayısıyla otelcilik işi ile iştigal eden davalı firmalar yönünden ihlalin daha geniş tüketici kitlesine hitap eden ... ve eklentilerinde gerçekleşmesi ve kullan at tarzındaki tasarıma yapılan ihlalin boyutu, değişik iş dosyasında rapor sunan mali bilirkişinin incelemesinde .... AŞ. ticari defter incelemelerinde davalı... ...'den alınan 7 tane daha fatura tespit edilmiş olup, fatura fotokopileri bulunmaması nedeniyle satın alınan ürünlerin içeriğinin bilinmediğine yönelik beyan , bu kapsamda davacının mahrum kaldığı kazancın bilirkişilerin mali incelemesine yansıyan bedellerden daha fazla olduğu yönünde mahkemede oluşan kanaat, maddi tazminat isteminin ihlal edeni mükafatlandırır ve ihlali özendirir nitelikte olmaması genel kuralları gibi etkenler göz önünde bulundurularak maddi tazminat BK hükümlerine göre belirlenmiş buna göre; 200.000 TL maddi tazminatın davalı ... ANONİM ŞİRKETİ’den 100.000 TL maddi tazminatın davalı ... AŞ’den, 100.000 TL maddi tazminatın ... ...’’den, 100.000 TL maddi tazminatın davalı ... ...’den alınarak davacılara verilmesine, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Manevi tazminat takdir edilirken bu tazminat türünün , ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir zarar giderim tazminatı olmadığı gerçeğinden hareket ile zarara uğrayan kişinin çektiği sıkıntıyı, tüzel kişiler yönünden ise ticari varlığında meydana gelen tahribatı onarmaya yarayan bir araçtır. Hakimin özel durumları göz önünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Bu kapsamda tarafların mali kayıtları ile dosyaya celp edilen vergi beyanlarına göre ekonomik verileri gözetilerek, talep anındaki ekonomik şartlar ile hüküm esnasındaki ekonomik veriler ile 22.06.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme gözetilerek 50.000 TL manevi tazminatın davalı ... ANONİM ŞİRKETİ’den, 30.000 TL manevi tazminatın davalı ... AŞ’den, 30.000 TL manevi tazminatın davalı... ...’’den, 10.000 TL manevi tazminatın davalı ... ...’den alınarak davacılara verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı yan İtibar tazminatı istemi ile davalıların kötüniyetli olduklarının tespitini de talep etmişse de bu taleplerin yasal şartları oluşmadığından taleplerin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Hükmün etkinliğinin sağlanması açısından Mahkemece verilen 26.4.2022 tarihli ihtiyadi tedbirin karar kesinleşene kadar devamına, Davalıların davacının tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tecavüz ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, tescilli tasarımın uygulandığı her türlü tanıtım, ürün, promosyon malzemelerine el konulmasına, toplanmasına, kalıpların ise sadece bu tasarıma özgü olarak kullanıldığı yönünde delil olmadığından keza ticari fatura ve belgelerin ise 3. Kişiler için ticari hayatta ispat vasıtası olması nedeniyle el koyma ve imha işlemi dışında tutulmasına, karar kesinleştiğinde yatırılan teminatın talep halinde davacı yana iadesine" karar verilmiştir.

Davalı ... A.ş. Vekili Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;

-Piyasada bir çok bardak çeşidi bulunmakta olduğunu, Satın Alma Çalışanları tarafından uygun görülen ürünlerin firmalardan satın alınmakta olduğunu, söz konusu bardak vs gibi bu ürünlerin bir tasarım olduğunun bilinebilmesinin ne gerçek kişiden ne de bir tacirden beklenemeyeceğini

-Davacı tarafın dava dilekçesinin 10. sayfasında ... ... şirketinin Genel Müdürü tarafından yapılan paylaşımın noter tespitinin yapıldığını, ... ibaresinin bardaklar üzerinde yer aldığını, bu bardakların ... ...'e satmak üzere olduğu gibi varsayımsal bir beyanda bulunmakta olduğunu, Müvekkili Şirketin ... ... ile bir ticari ilişiği söz konusu olmadığını, Müvekkili Şirket ... marka sahibi olmadığını, Davacı tarafından ... Mahkemesi aracılığı ile yaptırılan tespitte bardaklar üzerinde herhangi bir isim veya ibare yer almadığını,

-Davaya konu tasarım hakkında uzman kişilerden görüşler alınmış olduğunu, davaya konu bardak ile tasarımlar arasında gözle görülür farklılıklar mevcut olduğunu, tasarım hakkının tecavüz edildiği iddia edilen ürün ile davaya konu diğer ürün arasında CC farkı olduğunu, ürünlere ait kapak boyutlarının pipet halkası ve boyunun farklı olduğunu, bardak boylarının, bardağın tabanının ve şeklinin, bardağın el ile tutulan boğumlarının farklı olduğunu, hal böyle iken bu bardaklar ile tasarım bardaklarına tecavüz edildiği iddiasının örtüşmediğini, tesis içinde ... adında büfe tarzı yerde yiyecek ve içecek ürünleri satışa sunulmakta olduğunu, Davacıların Tescilli Markası ile benzer nitelikte olduğu iddia edilen bardakların satılmadığını, davacılar tarafından satışının yapıldığına yönelik haksız ve mesnetsiz iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, Sınai Mülkiyet Kanunun 81. Maddesinde; üretmek, piyasaya sunmak, satmaktan bahsedildiğini ancak Müvekkili Şirketin dava konusu bardakları... ...'den satın almakta olduğunu, ancak herhangi bir şekilde anılan bardakların satışını yapmadığını, tasarım olduğu iddia edilen bu ürünlerden bir gelir elde etmediğini, önemli bir marka tasarım olduğu iddia olunan bu ürünlerden ticari bir fayda veya yanıltıcı kazanç artırıcı işlemin söz konusu olmadığını, bardağın üzerinde ... tasarımı yer almadığını, tanınmış veya çağrışım yapacak bir niteliğinin bulunmadığını, tasarımın bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçalar, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumları, grafik sembolleri ve tipografik karakterlerinin tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü olduğunu, Davacı tarafın tasarımının bu özelliklere havi olmadığını, bardakların tescilli bir tasarım olduğunun bilinebilmesi de işbu dava konusu ürünler için söz konusu olamayacağını,

-Manevi Tazminatın fahiş olduğunu, adil olmadığını, Tazminat bir zenginleşme aracı olmadığını, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat tutarının benzer olaylarda öngörülen tazminat miktarlarının çok üzerinde olduğunu, müvekkili Şirketin hiçbir şekilde üreten / satan olmadığını, Müvekkili Şirket tarafından piyasa sürüldüğü ve üretimi söz konusu olmadığından tazminat taleplerinin muhatabı olmadığını, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... ... Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;

-Piyasada bir çok bardak çeşidi bulunmakta olup Şirketlerin Satın Alma Çalışanları tarafından uygun görülen ürünler firmalardan satın alındığını, söz konusu bardak vs gibi bu ürünlerin bir tasarım olduğunun bilinebilmesi ne gerçek kişiden ne de bir tacirden beklenemeyeceğini, üreten ve satan olmadığını, ... ... ve ... firmasının Türkiye'de kompakt olarak soğuk içecek olarak aldığı içecek tozlarını satmak için davacı firmadan şişede aldığını, şişe fiyatını sürekli değiştirerek firmaları zor durumda bıraktığını ve Çin Menşeili başka bir ürünü kullandıklarını, Çin'de üretildiğine dair youtube 'ta Video mevcut olup, fatura tarihi ile tescil tarihleri incelendiğinde tescil tarihinin daha sonra olduğunu, davacının ürünlerinin tescilinin müvekkiline ait fatura tarihinden sonra olduğunu, Müvekkilinin piyasadan temin ettiği 40 kadar bardağı davacının tescilinden önce temin ettiğini davanın reddi gerektiğini kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... Ltd. Şti. Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;

-Müvekkili şirketin, diğer davalılar olan ... ..., ..., ... isimli tüzel ve gerçek kişi şahısların hiçbiri tanınmadığını, herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını,

-Her ne kadar müvekkili şirket ... ... ... Ltd. Şti. aleyhine ikame edilen herhangi bir dava bulunmasa da taraflarınca müvekkili şirket nazarında hak kaybına uğramamak amacıyla cevapta bulunulduğunu, müvekkili şirketin diğer davalılar ile arasında herhangi bir hukuki veya ticari irtibat bulunmadığı yapılan bilirkişi incelemeleri ile ortaya çıktığını, Müvekkil şirket hiç bir zaman davacının iddia ettiği bardağı üretmemiş olup, satışa da arz etmediğini, tek bir maddi delil bulunamadığını. dava dilekçesi hatalı olarak hükme hükme esas alındığını,

-Diğer davalı... ... vekili tarafından 20.03.2023 tarihli dilekçesinde ürünlerin Çin menşeli olduğunu da belirtmek suretiyle müvekkilinin dava konusu konusu ürünü satmadığı, satışına aracılık etmediği de taraflarca kabul edildiğini, müvekkili hakkında sehven açıldığını düşündükleri davanın reddi gerekmekteyken Yerel Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olması hakkaniyete aykırı olduğunu,

-Davanın dava konusu bardağın endüstriyel bir tasarım olmaması sebebiyle ayrıca reddi gerektiğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.ş Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;

-Bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu üzere müvekkil şirketin kayıtlarında dava konusu bardakları ürettiği veya sattığı iddia edilenlerle ticari ilişkisi bulunmadığı ispat edilmiş olduğu halde soyut ve haksız bir şekilde husumet itirazının reddedildiğini, Davacıların, Davalı Müvekkil ... ... ... A.Ş.nin ... Mah. ... Cad. no: ... İç Kapı no: ../... adresinde faaliyet gösterdiği iddiasında bulunarak davayı ... ... ... A.Ş.ye yönelttiğini, Davalı Müvekkili ... ... ... A.Ş.nin adresi ... Mah. .... No:..... ... olup, Davalı Müvekkil ... Otelin davaya konu "..." işletmesi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, dosya münderecatında Müvekkili ... A.Ş.nin dava konusu bardakları ticari amaçla satın aldığına, sipariş verdiğine, sattığına ilişkin hiçbir delil mevcut olmadığını, Müvekkili Şirkete gönderilmiş herhangi bir ihtar olmadığını,

-Piyasada bir çok bardak çeşidi bulunmakta olup Şirketlerin Satın Alma Çalışanları tarafından uygun görülen ürünler firmalardan satın alındığını, söz konusu bardak vs gibi bu ürünlerin bir tasarım olduğunun bilinebilmesi ne gerçek kişiden ne de bir tacirden beklenemeyeceğini, müvekkili şirketin dava konusu bardakları ürettiğine, sattığına, sipariş verdiğine ilişkin tek bir maddi delil mevcut olmadığını, Davacı tarafın dava dilekçesinin 10 sayfasında ... ... şirketinin Genel Müdürü tarafından yapılan paylaşımın noter tespitinin yapıldığını ve ... ibaresinin bardaklar üzerinde yer aldığı bu bardakların ... OTELe satmak üzere olduğu gibi varsayımsal bir beyanda bulunduğunu, Müvekkili Şirketin ... ... ile bir ticari ilişiği söz konusu olmadığını, Müvekkili Şirketin ... marka sahibi olmadığını, yaptırılan tespitte bardaklar üzerinde herhangi bir isim veya ibare yer almadığını,

-Tasarım hakkının tecavüz edildiği iddia edilen ürün ile davaya konu diğer ürün arasında CC farkı olduğunu, ürünlere ait kapak boyutları, pipet halkası ve boyu farklı olup, bardak boylarının, bardağın tabanının ve şeklinin, bardağın el ile tutulan boğumları farklı olduğunu,

-Tespit yapılan tesis ve tesis için işletme ile Müvekkili Şirketin bir ilgisi bulunmadığını, tespit raporunda yer alan ... adında büfe tarzı yerde yiyecek ve içecek ürünleri satışa sunulduğunu, bardaklar satılmadığını,

-Davacı dilekçesinde maddi tazminat olarak genel bir talepte bulunduğunu, maddi tazminat davalarında bulunan seçimlik haklardan hangisini seçtiğini belirtmediğini,

-Manevi Tazminat talebi fahiş olduğunu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekilleri istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı... ..., diğer davalılarla ve dava konusu bardaklarla herhangi bir bağlantısının olmadığını iddia etmiş olsa da, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/50 D. İş sayılı dosya kapsamında alınan 30.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda mali bilirkişi ... tarafından davalı ... ...'e ait ticari defterler incelenmiş, davalılar ... ... ve ...'na ait adreste satışı yapılan bardak ürünlerinin davalı... ...'den satın alındığının tespit edilmiş olduğunu, ...'nin dava konusu bardakların davalı ... PARKI'na satışını yapmakta olduğu bilirkişi raporu ile de tevsik edilmiş olduğunu, davalının husumet eksikliği ve delil eksikliği iddialarının doğru olmadığını, müvekkilinin anılan dava konusu ürünün tasarımcısı, yaratıcısı ve tasarım tescil hakkının sahibi olduğunu, bu bakımdan davalının iddia ettiği üzere tekel hakkı yaratmasının da pek tabii hayatın olağan akışı olduğunu, Davalılardan ... ... içerisinde ve ... ANONİM ŞİRKETİ'nde ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan tespit sonucunda elde edilen faturalarla, alınan raporla, diğer davalı ...'ın sosyal medya hesabında Noter tespiti gösterildiğinin şekilde sabit olduğunu, davalıların müvekkilinin ürünlerinin birebir aynısını üretmekte, ürettirmekte, satmakta ve kullanmakta olduğunu, alınan tüm raporlarda ürünlerin birebir aynı olduğu hususunun net olarak tespit edilmiş olduğunu, 30.03.2022 tarihli D. iş dosyasında elde edilen bilirkişi raporunun, Yerel Mahkeme'nin atamış olduğu endüstriyel tasarım uzmanı Doç. Dr. ... (... ... Bölüm Başkanı) tarafından hazırlanmış olan 25.04.2022 tarihli bilirkişi raporu ve yukarıdaki görsellerden görüldüğü üzere, davalı... ... müvekkiline ait tasarımını tüm detaylarıyla birlikte kopyalamakta ve müvekkiline ait ... sayılı tasarımın aynısını ve ayırt edilemeyecek derecede benzerini içeren, müvekkilinin tasarım hakkını ihlal eden ürünleri üretmekte /ürettirmekte/satmakta/ticari amaçla kullanmakta olduğunu, davalı... ... cevap dilekçesinde dava konusu bardakların davalı ... ... tarafından kendisinden talep edildiğini ve kendisinin bu bardakları ... ...'e sattığını ikrar etmiş olduğunu, Dava konusu ürünler ile müvekkiline ait tasarım bardaklar neredeyse birebir aynı olup kolay karşılaştırma yapılabilmesi amacıyla, müvekkiline ait tescilli tasarım görsellerinin, müvekkili şirkete ait tasarımın uygulandığı ürünler ile davalıların kullanımlarından örneklerin aşağıda yan yana gösterilmekte olduğunu, Yerel Mahkemece atanan endüstriyel tasarım uzmanı tarafından tanzim edilen raporda da karşılaştırma yapıldığını, Davalının bardağın cc (hacim), uzunluk olarak farklı olduğu savunmalarının da tasarım hukuku bakımından bir anlam ifade etmediğini, bir tasarımın büyük boyutlu veya küçük boyutlusunun yaratılmasının tasarıma tecavüzün engellenmesi anlamına gelmeyeceğini, davalı... ...'nin fiillerinin de bu kapsam içinde olduğunu, tedbirin uygulatılması için davalıların iş yerine gidildiğinde davaya konu ürünlerin davalı ... ...'in deposunda bulunduğu görüldüğünü, depoda el konularak yeddi emine teslim edilmiş olduğunu, Davalı... ... tarafından da müvekkiline ait tasarım bardakların diğer davalı ... ... tarafından özellikle talep edildiğini, ve kendisinin bu bardakları ... ...'e sattığı ikrar edildiğini, davalıların arasında iş birliği olduğu davalıların üretim-satış ve pazara sunma süreçlerinde birlikte hareket ettiklerinin anlaşılmakta olduğunu, davalının husumet itirazlarının ve fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine dair savunmalarının hukuki dayanaktan yoksun kalmış olduğunu, istinaf talebinin reddini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, Davacının... nolu tasarımına davalılarca gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması önlenmesi, ihtiyati tedbire hükmedilmesi, şimdilik SMK 151/2-b kapsamında hesaplanmak üzere 5.000 TL maddi tazminatın ( Davacı vekili 24.10.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle ; maddi tazminat istemini 1.500.000 TL olarak talep etmiştir. ( 600.000 TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 300.000. TL sının ... AŞ den, 300.000 TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’den ve 300.000 TL sının ...’den,) tahsiline, SMK 151/4 kapsamında makul payın mahkemece eklenmesine, 50.000 TL itibar( 30.000 TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 10.000- TL sının ... AŞ den, 5000- TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’den ve 5000- TL sının ...’den) tahsiline, 150.000 TL manevi tazminatın(80.000- TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ ‘den, 30.000. TL sının ... AŞ den, 30.000 TL sının ... LİMİTED ŞİRKETİ’den ve 10.000 TL sının ...’den) tahsiline ayrıca davalıların kötü niyetli olduklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Bilirkişi tasarım uzmanı ... tarafında düzenlenen 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımlar ın“bardak / cup” tasarımı olduğunu, Tasarım pipet, kapak ve gövdeden oluşmakta olup, bu öğelerin biçimleri, oranları ve yüzey özellikleri ile farklılaşmakta ve ayırt edici nitelik kazanmaktadır. Tasarımlarda yer alan pipetin kapak dışında kalan kısmı körüklü yapıdadır (A). Kapak kısa silindir yapıda olup gövdeyi dışarıdan sararak kapanmaktadır (B). Gövdenin üst kısmı yukarıdan aşağı daralan konik yapıda olup (C), konik yapının bittiği noktada spiral burgu biçiminde düz olarak bir sürte ilerlemektedir (D). Spiral yapının bittiği noktada gövde kısa bir biçimde aşağı doğru konuk formda açılmakta ve düzleşerek zemin ile birleşmektedir (E). Karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve yukarıda tanımlanan bütün öğeler benzer biçim, oran, yerleşim ve yüzey özelliklerindedir. Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda Davacı tarafa ait 24.07.2010 başvuru tarihli ... nolu tasarım tescili ve ürün örnekleri ile davalı tarafa ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını bildirmiştir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/59 talimat sayılı dosyasında Bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen 10/02/2023 tarihli raporlarında özetle; Adreste bunun bardakların Davacıların Tasarım Tescil altına alınan Bardağı ile benzer olduğu, 6769 Sayılı Kanunun Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiilleri düzenleyen 81/a maddesindeki ihlalin gerçekleştiği, iltibasa yol açacağından ve sıradan kişiler tarafından ilk bakışta orijinalden ayırt edilmesinin mümkün olmayacağına; ... 3. Asliye Mahkemesi 2021/50 D. İş sayılı dosya kapsamında alınan 30.03.2022 Tarihli bilirkişi raporunda, ... OTELE ait ticari defterlerin incelenmesinde, söz konusu otele ait işletmede satışı yapılan dava konusu bardakların davalı... ...'den alındığının tespit edildiği, Davacı ... LTD.ŞTİ. nin 2020 Yılında 4.169.939,06 TL. Net satış yaptığı, buna karşılık -196.427,38 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.141.963,85 TL. net satış karşılığı -601.731,01 TL. Zarar elde ettiği, Davalı ... A.Ş.nin 2020 Yılında 751.668.898,98 TL. net satış yaptığı, buna karşılık -299.252.686,38 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.602.278.388,44 TL. net satış karşılığı -430.615.256,21 TL. Zarar elde ettiği, Davalı... ...'nin 2020 Yılında 1.024.938,82 TL. net satış karşılığında -9.295,65 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.869.427,04 TL. net satış karşılığı 112.731,48 TL. Kar elde ettiği, Davalı ... AŞ'nin 2020 Yılında 17.772.691,62 TL. net satış yaptığı, buna karşılık -71.628.924,99 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 122.907.942,15 TL. net satış karşılığı -86.907.191,99 TL. Zarar elde ettiği, Davalı ... LTD.ŞTİ/nin 2020 Yılında 8.002.692,54 TL. net satış yaptığı, buna karşılık 1.648.815,66 TL. net kar elde ettiği, 2021 Yılında ise 7.001.897,53 TL. net satış karşılığı 574.503,61 TL kar elde ettiği yönünde görüş ve kanatlerini bildirmişlerdir.

İzmir FSHHM’nin 2022/65 talimat sayılı dosyasında Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 9.2.2023 tarihli raporlarında; Dosya üzerinden yapılan inceleme ile Davacıya ait 24.07.2010 tescil tarihli ... nolu çoklu tasarımında bulunan tüm ürünlerin; ... 3, AHM 2021/50 D.İş Tespiti yapılan ürün ile tasarımcının ürünü geliştirme özgürlüğü ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim de dikkate alındığında ayniyet derecesinde benzer oldukları, Beyoğlu 47. Noterliğince 08.04.2022 tarihli ... Yevmiye no ile yapılan tespite konu...'e ait Linkedin görselinde yer alan ürünün ... 3. AHM 2021/50 D.İş Tespiti yapılan ürün ile aynı olduğu tek farkın üzerindeki “...” ifadesinin yer aldığı, bu ibarenin markasal kullanım olması ve tasarımın genel görünümünde büyük bir değişiklik yaratmaması nedeniyle tasarımcının ürünü geliştirme özgürlüğü ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim de dikkate alındığında ayniyet derecesinde benzer oldukları, bu durumun tasarım hakkına tecavüz oluşturacağı; Torbalı Vergi Dairesinin ... vergi kimlik nolu mükellefi Davalı ... ... Ltd. Şti.'nin 2020 yılına ve 2021 yılına ilişkin değerlemeye alınan 49.968 adet Karlama Bardağın üretim ve satışı dışında, davacı tasarım sınai mülkiyet hakkına tecavüz olarak nitelendirilebilecek başkaca bir veri dosya arasında mevcut olmadığından bu veriler ışığında Davalı ... ... Ltd. Şti.'nin davacı haklarına tecavüz kabul edilen eylemlerine ilişkin net karın 19.243,71 TL. Olacağını, SMK 151. Maddesinin 2. Fıkrasının (b) bendi kapsamında 19.243,71 TL. maddi tazminatı Yoksun Kalınan Kar olarak Davalı ... ... Ltd. Şti.'den talep edebileceğini bildirmişlerdir.

İzmir FSHHM’nin 2022/65 Talimat Sayılı dosyasında 16/08/2023 tarihinde düzenlenen Bilirkişi raporunda bilirkişiler Neslihan Değer, ... ek raporlarında; Dosyada yer alan önceki tarihli raporlarında değindikleri tasarım hakkının ihlali yönündeki tespit ve değerlendirmeleri tarafların itirazları açısından tekrar ele alınmış ancak değerlendirmelerini değiştirmelerini gerektirecek bir husus bulunamadığını; Davalı ... ... .... Ltd. Şti. yetkililerince, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin şirket defter ve kayıtları tüm şifahi ve mail taleplerine rağmen bilirkişiliklerine ibraz edilmemesi nedeniyle, görevlendirme kapsamında inceleme ve tespitte bulunma imkânının bu aşamada ortadan kalktığını, Davalı ... ... .... Ltd. Şti. yetkililerinin “...” isimli firma ile herhangi bir ticari alışverişinin olmadığı yönündeki beyanları da dikkate alındığında, davalı (...) şirketin defter ve kayıtlarından ve fatura içeriklerinden dava konusu “bardak/cup” tasarımlı ürün alım ve satımının somut bir şekilde ortaya çıkarılma imkanı olamayacağı, zira faturada “ bardak” olarak belirtilen ürünün tasarıma konu ürün olup olmadığının tespitinin mümkün olamayacağı, bu minvalde somut tespiti yapılan davalı “...” isimli firmanın Diğer davalı ... A.Ş. 'ne satışını yaptığı karlama bardaklarının hangi firmalardan temin edildiği davalı “...” isimli firma kayıtları ile somutlaştırıldığında, ilgili firmalarla davalı ... ... .... Ltd. Şti.'nin bardak alım satımına ilişkin ticari ilişkisi olup olmadığının tespit edilebileceği, Davalı ... ... .... Ltd. Şti. yetkililerinin davaya taraf olmayan 3. Kişi firmalarla olan ticari ilişkisinin bu dava kapsamında ifşasının mümkün olmayacağı yönündeki iddia ve savunmaları ile defter ve belge ibrazından imtina etmiş olmaları da dikkate alınarak; 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin defter ve kayıtları üzerinde inceleme ve tespit talep edilecek ise, ilgili defter ve kayıtların mahkemeye ibrazının ihtar ve temini ile defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılma olanağının sağlanabileceği, bu nedenle gelinen bu aşamada ek rapor tanzimi söz konusu olamayacağı için dosyanın iadesi zaruretinin hasıl olduğu, kanaatine varıldığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/25 talimat sayılı dosyasında Bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ... ...'e ait 2021 Yılına ilişkin ticari defter ve belgeleri incelenmiş, söz konusu dönemde, dava konusu tasarım bardaklara ilişkin herhangi bir alış/satış belgesine ya da kaydına rastlanılmadığını, ... A.Ş.; 2021 Yılında kayıtların E-Defter olarak tutulduğu, dava konusu bardak alışlarının yapıldığı 07-08-09-10/2021 dönemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının usulüne uygun olarak yapıldığı, E-Defter Beratlarının süresi içerisinde ve usulüne uygun şekilde sisteme yüklendiği Defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemclerde, dava konusu bardakların, davalı... ...'den alındığı toplam 38 adet faturanın tespit edilmiş olduğunu, bardakların KDV hariç toplam alış tutarının 277.322,40 TL olduğunu, bu alımlara ilişkin ayrıntılı defter kayıtları ve yevmiye numaralarının gösterilmiş olduğunu, ayrıca davalı şirketlerin gelir kayıtları, genel olarak “hizmet, yiyecek ve İçecek gelirleri” olarak kayıt edildiği, ürün bazında satış tutarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, Davalı ... ve vekiline hiçbir şekilde ulaşılamadığından, bu davalıya ait defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığını bildirmişlerdir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/59 talimat sayılı dosyasında Bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen 27.1.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Adreste bunun bardakların Davacıların Tasarım Tescil altına alınan Bardağı ile benzer olduğu, 6769 Sayılı Kanunun Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiilleri düzenleyen 81/a maddesindeki ihlalin gerçekleştiği, İltibasa yol açacağından ve sıradan kişiler tarafından ilk bakışta orijinalden ayırt edilmesinin mümkün olmayacağını, ... 3. Asliye Mahkemesi 2021/50 D. İş sayılı dosya kapsamında alınan 30.03.2022 Tarihli bilirkişi raporunda, ... OTELE ait ticari defterlerin incelenmesinde, söz konusu otele ait işletmede satışı yapılan dava konusu bardakların davalı... ...'den alındığının tespit edildiği,Davacı ... LTD.ŞTİ. nin 2020 Yılında 4.169.939,06 TL. net satış yaptığı, buna karşılık 96.427,38 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.141.963,85 TL. net satış YAPTIĞI,601.731,01 TL. Zarar elde ettiği, Davalı ... A.Ş.nin 2020 Yılında 751.668.898,98 TL. net satış yaptığı,buna karşılık 299.252.686,38 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.602.278.388,44 TL. net satış karşılığı -430.615.256,21 TL. Zarar elde ettiği, Davalı... ...'nin 2020 Yılında 1.024.938,82 TL. net satış karşılığında 9.295,65 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 1.869.427,04 TL. net satış karşılığı 112.731,48 TL. Kar elde ettiğini , Davalı ... A.AŞ'nin 2020 Yılında 17.772.691,62 TL. net satış yaptığı, buna karşılık 71.628.924,99 TL. Zarar ettiği, 2021 Yılında ise 122.907.942,15 TL. net satış karşılığı 86.907.191,99 TL. Zarar elde ettiği, Davalı ... MAK. LTD.ŞTİ/nin 2020 Yılında 8.002.692,54 TL. net satış yaptığı, buna karşılık 1.648.815,66 TL. net kar elde ettiği, 2021 Yılında ise 7.001.897,53 TL. net satış karşılığı 574.503,61 TL. Kar elde ettiğini bildirmişlerdir.

... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021-50 değişik iş sayılı dosyasında bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 30.3.22 tarihli tespit ve rapor içeriğine göre; Tespit istenen - .... AŞ. şirketinin tespit konusu bardaktan 49.968 adet Kdv hariç 277.322,40-TL, Kdv dahil 327.240,43-TL dava dışı... ...'den alış yaptığının tespit edildiğini, Listelenen 38 adet faturanın ticari defterlerde kayıtlı olduğunun görüldüğünü, Tespit istenen .... AŞ. ticari defter incelemelerinde; dava dışı... ...'den alınan 7 tane daha fatura tespit edilmiş olup, fatura fotokopileri bulunmaması nedeniyle satın alınan ürünlerin içeriği bilinmemekte olduğunu, Ticari defterlerde yer alan fakat faturası heyete iletilmeyen 7 adet faturanın raporlarında listelendiğini, aleyhine tespit istenilen tarafından davacı-tespit talebinde bulunan tarafın usulüne uygun olarak tescilli tasarımların kullanılarak üretilen ürünlerin satılmakta/ tasarımların kullanılmakta olduğunu, Aleyhine tespit istenilen tarafın mağazasında davacı-tespit talebinde bulunan tarafın usulüne uygun olarak tescilli tasarımların kullanılarak üretilen ve satılmakta olan ürünlerin davacı-tespit talebinde bulunan Tescilli Tasarımı ile birebir aynı olduğunu, Tasarımların iktibas yoluyla taklit edildiği ürünlerin, sıradan tüketiciler tarafından orjinallerinden ayırt edilemeyecekleri, bu kişiler üzerinde iltibasa ve aldatmaya yol açacaklarını, Tescilli tasarım ile tespit yapılan ürünler arasında genel görünüm açısından var olan benzerliklerin mevcut farklılıklardan daha belirgin olduğu ve dolayısıyla tespit talebinde bulunanın tescilli tasarımlarının taklit edilmek suretiyle tescilden doğan haklarının ihlal edildiğini, Tespit yapılan adreste davacı-tespit talebinde bulunan adına tescilli tasarımları ile birebir aynı 85 (seksenbeş) adet ürün olduğu, Aleyhine tespit istenilen işyerinin, Ek'te sunulan vergi levhasına göre “.... A.Ş.” ye ait olduğu, Tespiti istenen bardakların ... Vergi Dairesi mükellefi dava dışı... ...'den (TC:...- Vergi no: ... 1) satın alındığı,Tespit istenen .... AŞ. şirketinin tespit konusu bardaktan 49.968 adet Kdv hariç 277.322,40-TL, Kdv dahil 327.240,43-TL dava dışı... ...'den alış yaptığını, Tespit istenen .... AŞ. ticari defter incelemelerinde; dava dışı... ...'den alınan 7 tane daha fatura tespit edilmiş olup, fatura fotokopileri bulunmaması nedeniyle satın alınan ürünlerin içeriği bilinmemekte olduğunu bildirmişlerdir.

6769 sayılı SMK'nun 55.maddesine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsettiği bu nedenle tasarıma tecavüz iddiası yönünden görünümün esas alınması gerekmektedir.

Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekmektedir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir.

SMK' nun 59. maddesinde " Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. " düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, SMK 59 maddesine göre, Dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımlar “bardak/ cup” tasarımı olup, bütün öğeler benzer biçim,oran, yerleşim ve yüzey özelliklerinde olup, Davacı tarafa ait 24.07.2010 başvuru tarihli ... nolu tasarım tescili ve ürün örnekleri ile davalı tarafa ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, böylelikle davalı eylemlerinin davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğu, CC ölçü birimindeki farklılığın tasarımı farklılaştırmadığı, bu konudaki istinaf isteminin yerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalılar istinafında ortak olarak, ürünlerin satışını yapmadıklarını, üreten olmadıklarını ileri sürmüş iseler de, bilirkişi raporunda, Davalı... ...'den alınan dava konusu bardakların davalı ... A.Ş. Nin ticari defterinde, 150 Numaralı Hesaba (ilk Madde Malzeme), yani hammadde hesabına kayıt edildiği,Davalı ... A.Ş'ye ait olduğu iddia edilen “...” isimli işletmede , davacının ... sayılı tasarımının uygulandığı gerekçesi ile, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/50 D.İş sayılı dosya kapsamında tespit talebinde bulunulduğu ve 04.02.2022 tarihinde davalının “... Mahallesi No:..., D:No .., ... .... ... TÜRKİYE” adresine gidilerek bilirkişi incelemesi yapıldığı, T.C. ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi Nezdindeki 2021/50 D. İŞ Esas Numaralı dosya Kapsamında 04.02.2022 Tarihinde, davalı ... ...'in işletmesi olan ... mah. No..., D:No:..../... Adresinde “...” tabelalı işyerinde yapılan tespit sonucu “Bilirkişi Heyeti” Tarafından; Tespit yapılan adreste, tespit talebinde bulunan(davacı)adına tescilli tasarımları ile birebir aynı 85 adet ürün olduğu, tespit yapılan işyerinin “....A.Ş.” ne ait olduğu, Tasarım tescilli, tespiti istenen bardakların, dava dışı “...” den satın alındığı, tespit konusu bardaktan 49.968 adet, KDV hariç 277.322,40 TL. , KDV dahil 327.240,43 TL. Tutarında ....A.Ş. Tarafından... ...'den satın alındığı, söz konusu şirket defterlerinin incelenmesinde,aynı şekilde... ...'den alınan 7 adet daha faturaya ise ulaşım sağlanamadığı için içeriklerinin tespit edilemediği, davalı ...'nin satış yapan olduğunun sabit olduğu, ürünlerin çin menşei olmasının sonuca etkili olmadığı, davalı ... A.Ş. Nin ticari defterinde de bardakların satın alındığının sabit olduğu, üretici olmadığı ancak ticari bir işletmede kullanıldığı, ticari amaçlı kullanımın da tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, Davalılardan ... ... Ltd. Şti. 'ne yaptırarak almış olduğu, Torbalı Vergi Dairesinin ... vergi kimlik nolu mükellefi Davalı ... ... Ltd. Şti.'nin 2020 yılına ve 2021 yılına ilişkin değerlemeye alınan 49.968 adet Karlama Bardağın üretim ve satışı yaptığının karlama bardaklarına ilişkin, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/50 D.iş dosyasında tespit ve değerlendirmesi yapılan faturalar olduğu, buna göre bu davalılar yönünden husumet itirazlarının yerinde bulunmadığı, ancak Davalı ... ... A.Ş.'nin 2021 Yılına ait ticari defter ve belgelerinden dava konusu tasarım bardaklara ilişkin herhangi kayıt ya da belge bulunmadığı, davacı tarafça davalı ... ... A.Ş. Genel müdürüne ait olduğu ileri sürülen noter e-tespit görselinde, davaya konu tasarım ve üzerinde ... ibaresinin bulunduğunun ileri sürüldüğü anlaşılıyorsa da, noter e-tespit tutanağındaki görselin davalının tasarımına tecavüz iddiası yönünden ispat sağlamadığı, bu şirket yönünden davanın reddi gerek gerekirken kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda davacı taraf, yoksun kaldığı kazancın, SMK'nın 151/2-b maddesi kapsamında, zararın tazminin talep ettiği, Davalılardan ... A.Ş., ... ... Ltd. Şti.'nin ve...'ın tazminat yönünden sorumlu oldukları, davalıların kaç adet ürün sattığı ve kazancın miktarı tam olarak belirlenemediğinden tazminatın TBK 50-51 maddelerine göre taktir edilmesinde aykırılık bulunmadığı, 04/02/2022 delil tespiti ile dava tarihi arasında geçen süre 2 ay 4 gün olup ve ihlalin boyutu dikkate alınarak tasarım hakkına tecavüz teşkil eden fiil nedeniyle taktir olunan her bir davalıdan 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın somut olayın özelliği, hak ve adalet ilkesine uygun olacağı anlaşılmakla bu konudaki istinaf istemlerinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafça her ne kadar haksız rekabete ilişkin talepte bulunulmuş ise de, somut olaya bakıldığında; davacı tarafa SMK'nın marka hükümleri kapsamında hukuki koruma sağlanmış olup aynı zamanda haksız rekabete ilişkin hükümlerin kümülatif olarak uygulanmasına yer olmadığı anlaşılmakla bu konudaki davanın reddi gerekmiştir.

Açıklanan sebeplerle, davalı..., ...'nın vekilinin istinaf başvurusunun 353/1-b.2 maddesine göre kısmen kabulüne, davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun aynı kanunun 353/1-b.2 maddesine göre kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ... A.ş vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,

2-Diğer davalıların istinaf istemlerinin KISMEN KABULÜNE,

3-İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/02/2024 tarih, 2022/90 E., 2024/41 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

-Davalı ... AŞ'ye açılan davanın reddine,

-Davalılar ... Anonim Şirketi, ... ..., .... Ltd. Şti'nin davacının tasarım hakkına tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,

-Tasarım hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri, BK hükümlerine göre 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalı ... ANONİM ŞİRKETİ’den alınarak davacılara verilmesine, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine,

-Tasarım hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri, BK hükümlerine göre 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalı... ...’’den alınarak davacılara verilmesine, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine,

-Tasarım hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri, BK hükümlerine göre 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalı ... ...’den alınarak davacılara verilmesine, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine,

-İtibar tazminatı istemi ile davalıların kötüniyetli olduklarının tespiti taleplerinin her bir davalı yönünden koşulları oluşmadığından ayrı ayrı reddine,

-Tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, tescilli tasarımın uygulandığı her türlü tanıtım, ürün, promosyon malzemelerine el konulmasına, toplanmasına, kalıpların ise sadece bu tasarıma özgü olarak kullanıldığı yönünde delil olmadığından keza ticari fatura ve belgelerin ise 3. Kişiler için ticari hayatta ispat vasıtası olması nedeniyle el koyma ve imha işlemi dışında tutulmasına,

-Haksız rekabete ilişkin açılan davanın reddine,

4-Genel olarak haksız rekabet ve tasarım hakkı tecavüzü yönünden

4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken Kabul edilen tasarım hakkına tecavüz talebi yönünden 732,00 TL, maddi tazminat yönünden 2.049,30 TL, manevi tazminat yönünden 732,00 TL olmak üzere toplam 3.513,30x3= 10.539,90 TL harçtan (3 davalı yönünden ayrı ayrı) tamamlama harcı 26.254,66 TL ve 3.500,89 TL olmak üzere toplam 29.755,55 TL harçtan mahsubu ile fazlaya ilişkin 19.215,65 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 80,70-TL başvurma harcı ve 11,50 TL vekalet harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen, 10.539,90 TL karar ve ilam harcının 1/3 oranında (her bir davalıdan 3.513,30 TL olacak şekilde) davalılar ... Anonim Şirketi, ... ..., .... Ltd. Şti'nden ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,

4/c-İlk derece mahkemesinde 13.000 TL bilirkişi ücreti, 871,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 13.871,00-TL yargılama giderinden kabul ret olanına göre 3.606,46 TL'nin davalılar Davalılar ... Anonim Şirketi, ... ..., .... Ltd. Şti'nden 1/3 oranında tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4/ç-Davalı ... A.Ş'nin yargılama giderlerinden olan 128,50-TL'nin taktiren 84,30-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ne verilmesine,

4/d-Davalı ... A.ş'nin yargılama giderlerinden olan 186,00-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... A.ş'ne verilmesine,

4/e-Kabul edilen Tasarım hakkına tecavüzün tespiti yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca her bir davalı yönünden hükmedilen 55.000,00-TL vekalet ücretinin, Davalılar ... Anonim Şirketi, ... ..., .... Ltd. Şti'nden ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,

4/f-Reddedilen haksız rekabetin tespiti yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca her bir davalı lehine ayrı ayrı hükmedilen 55.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ayrı ayrı Davalılar ... Anonim Şirketi, ... ..., .... Ltd. Şti'ne verilmesine,

4/g-... Aş yönünden tasarım hakkına tecavüz davasının reddi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Kabul edilen maddi tazminat

5/a-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000-TL'nin ... Anonim Şirketi’nden alınarak davacıya verilmesine,

5/b-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000-TL nın ... ...’den alınarak davacıya verilmesine,

5/c-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000-TL nın ... ...’’den alınarak davacıya verilmesine,

6-Red edilen maddi tazminat yönünden vekalet ücreti

6/a-Red edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000 TL nın davacıdan alınarak ... ANONİM ŞİRKETİ’ne verilmesine,

6/b-Red edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000 TL nın davacıdan alınarak ... ...’ye verilmesine,

6/c- Red edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000-TL nın davacıdan alınarak... ...’’ye verilmesine,

6/ç-Red edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... AŞ' ye verilmesine,

7-kabul edilen manevi tazminat yönünden vekalet ücreti

7/a-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 10.000 TL nın ... ANONİM ŞİRKETİ’den alınarak davacıya verilmesine,

7/b-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 10.000 TL nın ... ...’den alınarak davacıya verilmesine,

7/c-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 10.000 TL nın... ...’’den alınarak davacıya verilmesine,

8-Red edilen itibar tazminatı yönünden vekalet ücreti

8/a-Reddedilen İtibar tazminatı talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 50.000 TL'nin davacıdan alınarak (30.000 TL sının ... ANONİM ŞİRKETİ'ne 10.000- TL sinin ... AŞ'ne, 5.000,00- TL'nin ... LİMİTED ŞİRKETİ’ne ve 5.000,00- TL'nin ...) verilmesine,

9-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;

9/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalılar taraflarınca yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

9/b-İstinaf yargılaması için davalı... ... tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan tahsiliyle davalı... ...'ye verilmesine,

9/c-İstinaf yargılaması için davalı .... Ltd. Şti. tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan tahsiliyle davalı .... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

9/ç-İstinaf yargılaması için davalı ... A.ş tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan tahsiliyle davalı ... A.ş'ne verilmesine,

9/d-İstinaf yargılaması için davalı ... A.ş. tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 430,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.599,40-TL'nin davacıdan tahsiliyle davalı ... A.ş.'ne verilmesine,

9/e-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2026