Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1290 E. 2026/1196 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1290

KARAR NO: 2026/1196

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 26/10/2020

NUMARASI: 2019/456 E. - 2020/507 K.

DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/07/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ...A.Ş. arasında 6361 FKK 'na göre 20.06.2016 tarihli ... nolu ... akdedildiğini, sözleşme konusu 4+2+2++2+2 adet ...marka asansör ve tüm aksesuarlarının kiralandığını, davalı şirketin 15.03.2019 tarihi itibariyle toplam 37.200,00 TL kira, 1.609,61 TL kira temerrüdü, 70,34 TL masraf temerrüdü, 5.213,40 TL sigorta borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve davalıya .... Noterliği 15.03.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek borcunu 60 gün içinde ödemesi aksi takdirde sözleşme feshedileceğinin ihtar ve 20.03.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, borcun ödenmediğini ve sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, davalının sözleşme gereği kiralananları müvekkile teslim etmesi gerekirken etmediğini ve borcunu da ödemediğini bu nedenle İstanbul 18. ATM 2019/992 D.iş sayılı dosyasında tedbir talebinin kabul edildiğini, bu nedenlerle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespitine, sözleşmeye konu malların müvekkili şirkete aynen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin HMK 119 md. uygun olmadığı, ayrıca davalının merkez adresi nedeniyle yetkili mahkeme Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesine göre kira ödemeleri ve 4.2 md. göre davacı tarafından kesin ödeme planı düzenleneceği vc ödemenin buna göre yapılacağı kararlaştırıldığını ancak kesin ödeme planı hazırlanarak müvekkile tebliğ edilmediği, bu nedenle FKS için gerekli şartlar oluşmadığı, müvekkili şirketin davacıya ... ilçesinde bulunan 5 adet bağımsız bölüme ipotek hakkı tanındığını ve davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi talebiyle takip başlattığını, müvekkilinin faturası düzenlenmeyen kira alacaklarının da buradan tahsil edilmesini talep ettiğini, ayrıca 12.12.2018 tarihinde düzenlenen 7 adet senet vermiş ve davacı bu senetleri ...... İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı dosyası ile takip başlattığını, davacı yapılan ödemelere rağmen kötü niyetli olarak kiralanan malların müvekkile devrini engellemek için sözleşmeyi feshettiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın yetkisizlik nedeniyle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesi 2019/456 esas, 2020/507 karar sayılı, 26/10/2020 tarihli kararı ile; "Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında finansal kiralama sözleşmelerinin bulunduğu ve bu sözleşme gereği davalı ödenmesi gereken kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davacı şirket tarafından .... Noterliği’nin 15/03/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin aksi halde sözleşmelerin feshedileceğinin bildirildiği, ancak davalı tarafça ihtara rağmen borcun ödenmediği nedenle 6361 sayılı yasanın 31,32. ve devamı maddeleri gereğince davacının davasının KABULÜ ile, taraflar arasında 20/06/2016 tarihli ... sözleşme tescil numaralı Finansal kiralama sözleşmesine konu malların aynen davacıya teslimine, aynen teslimde fiili imkansızlık olduğu takdirde İİK 24. maddenin uygulanmasına, Tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına" karar vermiştir.

İSTİNAF:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/565 E. sayılı dosyası ile davalı ...A. Ş. hakkında iflas kararı verildiğini, 24.11.2021 tarihinde tasfiye işlemlerine başlandığını, 14.02.2022 tarihinde iflas idaresinin seçildiğini, İcra ve İflas Kanunu'nun 226. maddesi uyarınca iflas masasının kanuni mümessili olarak karara karşı istinaf yoluna başvurulduğunu, yerel mahkemenin yetkisiz olmasına rağmen davanın görülmeye devam edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1. ve 4.2. maddeleri uyarınca oluşturulması gereken kesin ödeme planının davacı tarafından hazırlanıp tebliğ edilmediğini, sözleşmenin 6.3. maddesinde düzenlenen fesih şartlarının oluşmadığını, müflis şirketin geçici ödeme planına göre yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını, ayrıca.... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından senetlere dayalı takip başlattığını,

müflis şirket tarafından yapılan ödemelerin davacının iddia ettiği alacaktan mahsup edilmediğini, davacının kötü niyetli olarak hem ipotek takibi yapıp hem de sözleşmenin feshini talep ettiğini, dava konusu ...marka asansörlerin binaların bütünleyici parçası (mütemmim cüz) haline geldiğini,

Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi gereğince taşınmazdan ayrılmalarının fiili, ekonomik ve hukuki olarak imkansız olduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 2021/1655 E. ve 2022/14 K. sayılı kararlarında da benzer şekilde asansörlerin mütemmim cüz niteliğinde olduğunun vurgulandığını, malların müflisin yedinde bulunmadığını, mahkemece aynen iadeye karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, İcra ve İflas Kanunu'nun 24/4. maddesi uyarınca ancak bedel talep edilebileceğini, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını belirterek İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/456 Esas ve 2020/507 Karar sayılı 26.10.2020 tarihli kararının kaldırılmasını, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini veya yeniden yargılama neticesinde davanın reddini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP:

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini ve malın iadesi koşullarının oluştuğunu, huzurdaki davanın bir alacak davası olmayıp fesih şartlarının tespiti ile ilgili olduğunu, davalının asansörlerin mütemmim cüz olduğu yönündeki savunmasının istinaf aşamasında ileri sürülen haksız bir savunma genişletmesi olduğunu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan asansörlerin başka bir malın ayrılmaz parçası olarak nitelendirilemeyeceğini, Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi uyarınca müvekkili şirketin mülkiyet hakkının korunması gerektiğini, davalının istinaf aşamasındaki yeni iddialarına muvafakat etmediklerini belirterek davalının haksız ve dayanaksız istinaf başvurusunun reddini, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/456 E. ve 2020/507 K. sayılı yerel mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu malların (asansör ve aksesuarları) aynen iadesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından; davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/565 E. sayılı dosyasında verilen iflas kararı uyarınca 24.11.2021 tarih ve 09.42 saati itibarıyla .... İcra Müdürlüğünün ... İflas dosyası ile davalı (müflis) ...A.Ş.nin tasfiye işlemlerine başlandığı, 14.02.2022 tarihinde yapılan birinci alacaklılar toplantısında alınan kararla iflas idare memurları seçimi yapıldığı, iflas kararının kesinleştiği ve ikinci alacaklılar toplantısının da yapıldığı hususunda yanıt verildiği görülmüştür.

Davalı iflas idaresi vekili tarafından ileri sürülen yetkiye yönelik usuli itirazın tetkikinde; HMK'nın 17. maddesi gereğince, tacir olan taraflar arasında akdedilmiş sözleşme kapsamında yetkili mahkemelerin İstanbul olarak kararlaştırılmış olması karşısında mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmakla; aksi yöndeki istinaf sebebine itibar edilmesi mümkün olmamıştır.

Dosya kapsamında esasa ilişkin istinaf sebepleri tetkik edildiğinde; davacı tarafından, kira bedelinin ödenmemesi üzerine 6361 sayılı Kanun'un 31.md uyarınca .... Noterliğinin 15/03/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin aksi halde sözleşmelerin feshedileceğinin bildirildiği, 60 günlük süre içinde borcun ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamelerin tebliğ edildiği, ancak borcun süresinde ve eksiksiz şekilde ödenmediği hususunun davacı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defterleri ile tespit edilmiş olduğu bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği görülmüştür. Davalı tarafından kambiyo senetlerine dayalı ..... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından taşınmaz ipoteğinin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasına yapılan ödemeler olduğu ileri sürülmüş ise de sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve malın iadesi koşullarının oluştuğu, davacı tarafın sözleşmeyi 6361 sayılı Kanun hükümleri uyarınca feshetmesinin haklı sebebe dayandığı ve 6361 sayılı Kanun'un 32.md ve 33.md uyarınca davalı kiracının malı iade etme yükümlülüğünün bulunduğu, fesih tarihinden sonra yapılan yeni bir tadil sözleşmesinin mevcut olmadığı da anlaşılmakla; ilk derece mahkemesince davanın kabulüne, infaz aşamasında gerekirse İİK'nın 24. maddesinin uygulanmasına karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

Her ne kadar istinaf dilekçesi içeriğinde aynen iadesi istenen malın bütünleyici parça olduğu, bu nedenle aynen iadesine karar verilemeyeceği ifade edilmiş ise de HMK'nın 357. maddesi gereğince denetim makamı olan Dairemiz nezdinde resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenmesi ve yeni delillere dayanılması mümkün olmadığından nazara alınması mümkün olmamıştır. Tüm bu nedenlerle; davalı iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../10/2020 tarih ve 2019/... E. 2020/.. K. sayılı kararına karşı, davalı iflas idaresi vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.493,00- TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 5.123,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.369,75-TL harcın davalı iflas idaresinden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Davalı iflas idaresi tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/07/2026