Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2023/349 E. 2026/1370 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2023/349
- Karar No
- 2026/1370
- Karar Tarihi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/349
KARAR NO: 2026/1370
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2022
NUMARASI: 2021/658 Esas - 2022/1169 Karar
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/07/2026
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar ....Ltd. Şirketi ve ... vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı... ....Şti'in İstabul Ticaret Odasına kayıtlı tek ortaklı 500.000-TL sermayeli şirket olup tüm hissesinin davalılardan ... 'ye ait olduğu, .... Noterliğinin 05.05.2020 tarih, ... yevmiye numaralı noter satış/devir sözleşmesi ile ...'nin hisselerden %40'nı 200.000-TL bedel ile müvekkili davacı ...'e devir ettiği, devir sözleşmesinin tescili için .... Noterliğinin 06.07.2021 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara şirket hisselerinin müvekkili adına tescilinin ihtar edildiği halde, davalı tarafından müvekkiline .... Noterliğinin 08.07.2021 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tescil işlemlerinin yapılamayacağının bildirildiğini, davalının 1 yılı aşkın süre içerisinde İstanbul Ticaret sicili nezdinde tescili sağlanamayan şirket hisselerinin 3. kişilere devrinin önlenmesi için üzerine ihtiyati tedbir kararı konulması gerektiğini ifade ederek, talep edilecek maddi haklar saklı kalması kaydı ile, öncelikle... ....Şti'ne ait hisseler üzerinde 3. Kişilere devrinin önlenmesi amacıyla tedbir kararı verilmesine, yapılacak yargılama sonucunda.... Noterliğinin 05.05.2020 tarih, ... yevmiye numaralı noter satış/devir sözleşmesi ile müvekkiline devredilen hisselerin İstanbul Ticaret Sicili müdürlüğü nezdinde müvekkili adına tesciline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
.... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket aleyhinde .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 1.170.00-TL tutarlı icra takibi başlattığı, icra takibine itiraz nedeniyle Bakırköy Asliye Hukuk mahkemesinin 2021/295 esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davasının açıldığını, davacının müvekkili şirketten alacağı olduğu iddiası ve şirkette hissesi olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacı tarafından düzenlenen.... Noterliğinin 05.05.2020 tarih, ... yevmiye numaralı noter satış/devir sözleşmesinin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla Limited Şirket Pay devri sözleşmesinin yapıldığı tarih üzerinden 1,5 yıl geçmesine rağmen müvekkili şirketin ortaklar genel kurul onayı alınmamış olduğundan pay devir sözleşmesinin TTK 595 madde hükmü gereği geçersiz hale geldiğini,
Davacı tarafından şirket pay devir işlemi öncesinde ve/veya sonrasında müvekkili şirket ortaklar genel kurulunca hisse devrine onay verilmediği gibi bu yönde şirketin ortaklar genel kurulu tarafından satışa onay verilmediğinden, davacının iddia ettiği pay devir işleminin Müvekkili şirket tarafından kabul edilmediği, şirket genel kurulunca onay verilmediğinden ortak pay defterine işlenemeyeceği ve ticaret sicili gazetesinde tescil ve ilan edilemeyeceğine ilişkin davacıya noter ihtarı ile bildirildiğini beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkilinin Limited Şirket Devir sözleşmesi karşılığında davacıdan hiçbir bedel almadığını, devire konu hissenin değerinin devir sözleşmesinde yazılan 200.000 TL bedelin çok üzerinde olduğu gibi müvekkilinin 200.000,00 TL'yi veya hissenin gerçek değerini davacıdan tahsil etmediğini,
Davacı tarafın müvekkili ile maske işi yapmak amacıyla şirkete sermaye girişi yaparak maske makinaları alınması amacıyla ortak olmak istediğini, ancak davacının taahhüt etmiş olduğu sermayeyi tam olarak ödemediğinden devir işleminden karşılıklı olarak vazgeçildiğini ifade ederek, Her türlü dava ve haklarının saklı kalası kaydıyla, davanın reddine yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sicili Memurluğu Cevap Dilekçesinde özetle; Ticaret sicili memurluğunun TIK. 32. Ve Ticaret sicili yönetmeliğinin 34. M. Hükmü gereği işlem yaptığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ... Somut olayda davalı ..., davacı ile arasındaki 05.05.2020 tarihli Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile davalı şirketteki beheri 25,00 TL değerinde 8000 adet hissesini davacıya devretmeyi noter huzurunda kabul ve beyan ederek, ayrıca sözleşmede açıkça hisse bedeli olan 200.000,00 TL'yi nakden ve tamamen aldığını belirttiği, davacıda dava konusu 8000 adet hissenin kendisine devredildiğine ve söz konusu devir nedeniyle sözleşmede belirtilen miktar olan 200.000,00 TL'yi nakden ve tamamen ödediğinin belirtildiği, davalının, davacının şirketin ortağı olduğu yönünde güven uyandırmasına ve devir tarihinde davalı şirketin tek ortağı olmasına rağmen, dava konusu hisselerin davacıya geçişi için TTK'nın 595/2. maddesinde aranan ortaklar genel kurulu onayına ilişkin gerekliliği yerine getirmemesi, davacıya noter huzurunda devrettiği ve fakat TTK'nın 595/2. maddesindeki şart yerine getirilmediğinden davacının davalı şirketteki hak ve yetkilerini kullanmasını engellemesi, davacının zararına hareket etmesi Medeni Kanunun 2.maddesi gereğince dürüstlük kuralına ve hakkın kötüye kullanılma yasağına aykırılık teşkil ettiğinden davanın, davalılar ....Şti ve ... yönünden kısmen kabulu, diğer davalı ... Odasının ise dava konusu edilen işlemde herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından, bu davanın yöneltilerek görülmesi ve sonuçlandırılması mümkün olmadığından, bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davalılar ....Ltd. Şirketi ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar ....Ltd. Şirketi ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın, davalı ... ile maske işi yapmak amacıyla şirkete sermaye girişi yaparak maske makineleri alınması amacıyla şirkete %40 oranında ortak olmak istediğini, bu durum üzerine hisse devir işlemleri yapıldığını, ancak davacı tarafın taahhüt etmiş olduğu sermaye yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve hisse devir işleminden karşılıklı olarak vazgeçildiğini, Yerel Mahkemenin bilirkişi raporuna rağmen, bilirkişi raporunda tespit edilenlerle bağlı olmaksızın karar verdiğini, tarafların ortak olmalarının hukuken ve fiilen mümkün olmadığını,
Davacı ...'in hissesinin olduğunu iddia ettiği davalı şirket ....Ltd. Şirketi hakkında alacağı olduğundan bahisle huzurda görülen dava ile birlikte icra takibi yapması, alacak davası açmasının, esasında davacı ...'in şirketin hissedarı olmadığının ve bu yönde bir iradesininde bulunmadığının kanıtı olduğunu, yerel mahkemece davalı şirket, ....Ltd. Şirketine ait ticari defter ve belgeler, vergi kayıtları, pay defterleri, ortaklar kurulu karar defteri, ticaret sicil kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mevcut olayda davalı şirket...'in değerinin 5.000.000,00-TL'nin üzerinde olduğunu, bu şirketin %40'nın değerinin 200.000-TL'nin çok üzerinde olduğunu, davalı ...'nin, hisse devrine ilişkin davacıdan 200.00,00-TL almadığını, bu itibarla davalıdan almadığı bir şeyi iade etmesinin beklenemeyeceğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından Limited Şirket pay devir işlemi öncesinde ve/veya sonrasında davalı şirket ortaklar genel kurulunca, hisse devrine onay verilmediğini, bu yönde alınmış bir ortaklar genel kurul kararı bulunmadığını, ....Şti açısından davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, husumet itirazı doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, limited şirket pay devri sözleşmesi ile devir alınan paylar nedeniyle şirket pay sahipliğinin tespiti, ticaret sicili müdürülüğü nezdinde davacı adına tescili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın ticaret sicili müdürlüğü yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı ....Şti. ve ... yönünden kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar ....Şti. ve ... istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davacı taraf; noter huzurunda yapılan sözleşme ile tek pay sahibinden alınan limited şirket hisselerinin tescilinin yapılmadığını iddia ederek devredilen hisselerin ticaret sicil müdürlüğüne tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Şti. davacının şirket aleyhine icra takibi başlattığını, dayanak satış sözleşmesinin şirkete sunulmadığını, 1,5 yıldır şirket ortaklar genel kurulu kararı alınmaması nedeniyle devir sözleşmesinin geçersiz hale geldiğini, genel kurulca satışa onay verilmediğinden bahisle davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...; davacının sözleşmede belirtilen bedeli ödemediğini, şirkete sermaye getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Limited Şirketlerde pay devri TTK 595 – 598 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Buna göre; pay devri dört aşamada gerçekleşmektedir. Öncelikle pay devir alan ile devreden arasında yazılı şekilde bir sözleşme yapılmalı ve sözleşmedeki imzaların noterde onanmalıdır. İkinci aşamada ana sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı müddetçe TTK 595/2 maddesi gereği genel kurulun hisse devrine onayı vermesi gerekir.
Devir bu onay ile geçerlilik kazanmaktadır. Genel kurulun onamasına kadar devir sözleşmesi askıdadır. (TTK 595 gerekçesi) TTK 595/3 maddesi gereği başvurudan itibaren 3 ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onay verilmiş sayılır. Miras, mal rejimi ve icra yoluyla hisselerin geçmesi halinde tüm haklar ve borçlar genel kurulun onayına gerek olmaksızın esas sermaye payını iktisap edene geçer. Buna rağmen şirket onayı reddedebilir (TTK 596/2 vd.) Üçüncü aşamada genel kurulca devre onay verilmesi halinde devralanın pay defterine ortak olarak kaydı yapılır.
Pay defterine kayıt kurucu olmayıp açıklayıcı nitelikte bir işlemdir. Pay devri ortaklar genel kurulunun onay kararıyla gerçekleşmekte olup pay defterine kayıt pay sahipliğinin şirkete karşı ileri sürülmesi bakımından durumun tespitini sağlayan işlemdir. Dördüncü aşama ticaret siciline tescil işlemidir. (TTK 598) Tescil için şirket müdürü tarafından ticaret sicile başvurulması gerekmektedir. Başvurunun 30 gün içinde yapılmaması halinde ayrılan ortak adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir.
Bunun üzerine ticaret sicili müdürü şirkete iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir. Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur. Ticaret siciline tescil işlemi pay devri yönünden kurucu bir etkiye sahip olmayıp açıklayıcı bir etkiye sahiptir.
6102 sayılı TTK'nın 595. maddesinde limited şirketlerde pay devrinin yazılı şekilde yapılıp noter tarafından onaylanması ve devre ortaklar genel kurulunca da onay verilmesi şartına bağlandığı anlaşılmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasındaki pay devrinin noterde yapıldığı, şirket hisse devir tarihinde tek ortaklı olup tarafların hisse devri konusunda anlaştığından noter evrakının ortaklar genel kurul kararı olarak kabulü gerekeceği, maddede pay defterine kayıt şartının da aranmadığı anlaşılmakla artık pay devrine ilişkin sözleşmenin geçerli olduğu, pay devir işleminin tamamlandığı anlaşılmaktadır. (Emsal Yargıtay 11 HD. 2014/14676 Esas 2015/409 Karar sayılı ilamı)
Davalı sözleşmede belirtilen bedelin kendisine ödenmediğinden bahisle davanın reddini savunmuş ise de; ...'nin beheri 25,00 TL değerinde 8000 adet payının 200.000 TL bedel ile davacıya devredildiğine ilişkin.... Noterliğinin 05.05.2020 tarih, ... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesinin düzenlendiği, devir bedelinin davalıdan tahsil edildiğinin resmi şekilde düzenlenen hisse devri sözleşmesi ile kabul edildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK 200 ve devamı hükümlerince senede karşı iddiaların ancak senetle ispatlanması gerektiği, davalı tarafça böyle bir belgenin ve kesin delilin sunulmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalılar ....Ltd. Şirketi ve ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ....Ltd. Şirketi tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı ... tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davalılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/07/2026