Bölge Adliye Mahkemesi 2022/48 E. 2025/139 K.

T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/48 KARAR NO : 2025/139 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ : 13/09/2021 NUMARASI : 2018/1527 E. 2021/666 K. DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALILAR : 1 -... - ... VEKİLİ : Av. ... - : 2 -... - ... - ... VEKİLİ : Av. ... - : 3 -... - ... - DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/11/2018 KARAR TARİHİ : 05/02/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 06/02/2025 Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/09/2021 tarih, 2018/1527 Esas, 2021/666 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket hakkında Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 20218/12341 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe konu çekte müvekkilinin lehtar-ciranta olarak yer aldığını, ancak söz konusu çekin müvekkili tarafından keşideciden alınmadığı gibi kendinden sonraki cirantaya da ciro edilmediğini, cironun şirketin tek yetkilisi olan ...ait olmadığını belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları davalı ... vekilinin beyan dilekçesi ile; davaya konu çekin davacı adına keşide edildiğini, davacı kaşe ve imzasıyla ciro edilen çekin müvekkili tarafından kendinden önceki cirantayla yapılan araba satışıyla edinildiğini, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının çıkmaması sebebiyle takibe konulduğunu, son hamil olan müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi konumunda bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece dosya kapsamı deliller, alınan bilirkişi raporu uyarınca; davaya konu çekte davacı adına atılı imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile; çek üzerindeki imzanın gelişigüzel karalama şeklinde atıldığını paraf niteliğinde olduğunu, imzanın/parafın bilerek şirket yetkilisinin imzasından farklı atıldığını, şirket yetkilisinin imza örneklerinin adın baş harfi ve soyadından oluştuğunu, çek üzerindeki şekillere dayalı imza bulunduğunu, bilirkişi incelemesinin eksik inceleme ile oluşturulduğunu, davacı şirketin başkaca çekleri ve sözleşmelerinin de incelenmesi gerektiğini, davacı şirket yetkilisi hakkındaki suç duyurusu sonrası yapılan soruşturmanın devam ettiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı takipten sonra açılan imza inkarı nedenine dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olayda; Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2018/12341 Esas sayılı dosyası üzerinden davalı ... tarafından takibe konu edilen 30/10/2018 keşide tarihli, 60.000,00 TL miktarlı çekte davacının lehtar ciranta, davalılar ..., ...'in ara ciranta, davalı ... ise hamil ciranta konumunda olduğu, davacının çek üzerindeki şirket adına atılı imzanın şirket temsilcisine ait olmadığı nedenli eldeki davayı açtığı, mahkemece davacı şirket temsilcisinin huzurda alınan imza örnekleri ve 26/11/2018 tarihli vekaletname aslı üzerindeki inceleme sonrası düzenlenen grafoloji uzmanı raporuna istinaden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Kanunun 211 inci maddesi "Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir: a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir. b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir." hükümlerini haiz olup imza inkarı durumanda hakim, yazılı hüküm gereği imzasını inkar eden taraftan mukayeseye elverişli imzaların bulunduğu makamı sorabileceği gibi ilgili Seçim Kurulu, Nüfus Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü gibi yerlerden de bu imzaları getirtebilir.

Öte yandan, imza incelemesinde öncelikle çekin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Çekin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır." denilmiştir. Somut olayda; mahkemece davacı şirket temsilcisinin imzalarını içerir belge asılları temin edilmediğinden hükme esas alınan bilirkişi raporunun huzurda alınan imza ve yazı örnekleri ile çek keşide tarihinden sonraki vekaletname örneği üzerinde yapılan inceleme ile düzenlenmiş olup, bu haliyle rapor yeterli mukayese imza aslı toplanmadan eksik belge incelemesi ve değerlendirmesine dair olduğundan hükme esas alınması doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir. Bu halde mahkemece, davacı tarafından bildirilen tatbike medar imza asıllarının bulunduğu belgelerin celp edilerek ve ayrıca takibe konu çek keşide tarihinden öncesine ait tatbike medar imza asıllarının bulunduğu yerleri bildirmesi için davacıya uygun süre verilmesi, ilgili yerlerden belge asıllarının celbi sonrası alınacak taraf ve yargı denetimine elverişli ek rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Bunun yanında, davalı tarafından davacı şirket yetkili hakkında "Resmi Evrakta Sahtecilik ve Dolandırıcılık" suçundan suç duyurusu yapılmış olup ilgili soruşturma dosyanın örneği celp edilerek ve akıbetinin sorularak davaya etkisinin yargılama da dikkate alınması gerekmektedir. Açıklanan bu nedenlerle; davalı ... istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK 353/1-a-6 maddesi gereği kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 2-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/09/2021 tarih, 2018/1527 Esas, 2021/666 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden tarafa iadesine,

5-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına, 6-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.

... Başkan ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Katip ... e-imza