İlk Derece Mahkemesi 2025/569 E. 2026/612 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/569 Esas KARAR NO : 2026/612

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/08/2025 KARAR TARİHİ : 17/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilerinin dosyanın borçlu tarafı olduğunu, talep konusu icra takibinin dayanağı olan çekin müvekkili ... elinde iken zayi olduğunu, hukuki ilişki olmaksızın davalı eline geçtiğini, bu çeke dayalı olarak da icra takibi başlatılmış olduğunu, menfi tespit davası açma gereğinin hasıl olduğunu, müvekkili ... yönünden ifade keşideci olmaması nedeniyle çek tazminatından da sorumlu olmadığını, çekin suiniyetle ciro edilerek takibe konu edildiğinin ortada olduğunu, çek tazminatı hususu davalının suiniyetinin küçük bir parçası olduğunu, tedbir talebinin teminatsız yahut takip çıkışı 561.199 TL'nin %15i olan 84.180 TL teminatın mahkeme veznesine yatırılması halinde kabulüyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkillerinin ... 3. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında davalıya karşı borçlu olmadıklarının ayrı ayrı tespitine, kötü niyetli davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ...'nin demir ticareti ile uğraşmakta olduğunu, müvekkili dava dışı borçlulardan ... Şirketi'nin yetkilisi ...'den alacaklarına karşılık olmak üzere dava konusu çeki teslim alındığını, taraflar arasında ... ile müvekkili şirket arasında bu konuda daha önce başlatılmış ve halihazırda hala derdest olan ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibi bulunmakta olduğunu, davacılardan ...'nun davacı şirket olan ... Şirketi'nin tek yetkilisi ve sahibi olduğunu, ... ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası ile "Çek İptal" davası açtığını, Mahkememizce de bilindiği üzere keşidecinin çek iptal davası açmada hukuki menfaati olmadığı ve şirket yetkilisi olduğu halde ... çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia ederek çek iptal davası açtığını, müvekkili şirket yetkili ve meşru hamil olarak ilgili çeki bankaya ibraz ettiğinde ise işbu çek iptal davası neticesinde davacı ...'na İstirdat davası açmak üzere süre verildiğini, ... Şirketi'nin sahibi ve tek yetkilisi olan ... bu aşamada istirdat davacı açamayacağı için davadan vazgeçerek huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacıların kötü niyetli oldukları ve müvekkilinin alacağına kavuşmasının engellendiğinin ortada olduğunu, ayrıca piyasadan öğrendiğimize göre davacılar, dava dışı ... yetkilisi ... ile anlaşmışlar ve kendisine bir kısım çekleri ödediklerini, daha sonra aralarında anlaşmazlık çıkınca ilgili çekleri yetkili hamillerden almaya çalışmakta olduklarını, hatta bu durumla alakalı olarak davacılar, müvekkili şirkete birkaç kez gelerek müvekkili tehdit ederek ilgili çeki almaya çalışmış olduğunu, olumsuz cevap alınca da huzurdaki dava ikame edildiğini, diğer yandan taraflarınca müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamili olduğu davaya konu çekin tahsili için ... 3. İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini ve taraflarınca davacı şirkete hacze gidildiğini, haciz esnasında istihkak iddia edildiğini ve Mahkemece takibin devamına karar verildiğini, davacıların ikame ettikleri işbu davanın asıl amacı müvekkili şirketin alacağına kavuşamaması ve olayın sürüncemede bırakılması olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, müvekkiline karşı açılmış bulunan davanın tümden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Toplanan Deliller: ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosya aslı, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacı ...'nin sicil kayıtları, ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının UYAP kayıtları, ... şubesine ait, ... seri numaralı, İstanbul Keşide yeri, 500.000,00-TL bedelli 1 adet çek aslı, ... 66. Noterliği'nden...tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname, ... tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname, ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzeltme beyannamesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, .. tarih ve ... yevmiye numaralı artes tescil işlem sonuç belgesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı tahliye taahhütnamesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname, ... tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, .. tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, .. tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi evrak asılları, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava, imza inkarına dayalı olarak çek ve çeke dayalı yürütülen icra takibi sebebiyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle menfi tespit davasının hukuki niteliği, menfi tespit davasının icra takibine etkisinin irdelenmesinde ve yasal mevzuatın açıklanmasında yarar bulunmaktadır. Davalı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 346). Menfi tespit davası, 2004 sayılı İİK'nın 72.maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır. Kural olarak, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır. Ancak senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... Esas... Karar). Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir. Dava konusu uyuşmazlıkta, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, 15/04/2025 tarihinde dosya davalısı ... tarafından davacılar ..., ... ve dava dışı ... ve ... Şirketi aleyhine keşide yeri ..., keşide tarihi 30/03/2025 olan ... Şubesinin ... seri numaralı 500.000-TL bedelli çekten kaynaklı olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, icra takibine konu edilen çekte davacı ...'nin keşideci, diğer davacı ...'nun ise lehtar ilk ciranta olduğu, davacılar tarafından borçlu olmadığının tespiti istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 211.maddesinde yer alan "Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir: a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir. b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir." düzenlemesi karşısında davacı lehtar ...'na "İsticvap için mahkemece belirtilen duruşma gün ve saatinde hazır bulunmadığınız takdirde, inkâr etmiş olunan belgedeki (Halkbank Kapalıçarşı/İstanbul Şubesine ait 1717186 seri numaralı 500.000,00-TL bedelli, 30.03.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan çek) lehtar ilk ciranta olan davacı şirket adına atılı imzayı ikrar (kabul) etmiş sayılacağınız ihtar olunur." ihtaratını içerir isticvap davetiyesi çıkartılmıştır. Davacı ... isticvabında "Dava konusu ...Şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli, 30.03.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan çek aslını gördüm. Söz konusu çekte ben lehtar ilk ciranta olarak bulunuyorum ancak ciroda yer alan imza bana aittir, davacı şirket ise keşideci şirkettir ve münferit temsilcisi benim. Keşideci adına atılı imza bana aittir, ben atılı imzaları inkar etmiyorum, yalnızca ciro silsilesinde kopukluk olması sebebiyle menfi tespit davası açmış bulunuyorum, davalının kötü niyetine ilişkin iddia ettiğim bir husus yoktur, ciranta şirketlerden Iron Art isimli şirketteki imza şirket yetkilisine ait değildir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı borçluların dava dilekçesinde imza inkarını ileri sürdükleri ancak isticvap beyanlarında lehtarın imzasının sahteliği iddiasında bulundukları ve geçerli bir ciro silsilesi bulunmadığını ileri sürdükleri açıklığa kavuşturulmuştur. 6102 sayılı TTK'nın 808.maddesi uyarınca çeke ilişkin kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapılabilmesi için çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibrazının ve bedelinin ödenmemiş olduğunu tespitinin yeterli olduğu, çekte karşılıksızdır kaşesinin bulunmasının gerekmediği, davalı-alacaklı tarafından takip dayanağı çekin keşide tarihi itibari ile yasal süresi içerisinde bankaya ödenmesi için ibraz edildiği, davalı-alacaklının takip dayanağı çekte şekli olarak yetkili hamil olduğu, haklı hamil olmasının gerekmediği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687.maddesi uyarınca takip dayanağı çekte keşideci olan davacı-borçlu ...'nin lehtara ve cirantalara karşı ileri sürebileceği şahsi def'ilerini iyi niyetli hamile karşı ileri süremeyeceği, alacaklı tarafından takip yapılmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği davacı-borçlular keşideci ve lehtarın, diğer cirantaların imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kendi imzalarından kaynaklı sorumluluktan kurtarmayacağı, bu durumun ciro zincirini de kopuk hale getirmeyeceği, imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacıların çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli olduğuna dair iddia ve ispat vasıtası sunmadıkları anlaşılmakla davacılar tarafından davalı aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası nedeniyle açılan menfi tespit istemli davasının ve kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle, 1-Davacılar tarafından davalı aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası nedeniyle açılan menfi tespit istemli davasının REDDİNE, 2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin 2004 sayılı İİK'nın 72/5. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından reddine, 3-Mahkememizin 06/08/2025 tarihli tedbir kararının karar kesinleştiğinde kaldırılmasına, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan peşin alınan 9.583,87-TL peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 8.851,87-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 424,10-TL posta ve tebligat yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 89.791,84-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır