İlk Derece Mahkemesi 2023/776 E. 2026/686 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/776 Esas KARAR NO : 2026/686

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/02/2020 KARAR TARİHİ : 22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Davalı taraf, müvekkilimiz ... aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icra takibi başlatmış ve bu takip kesinleşmiştir. ... 4. İcra Müdürlüğü 2019 yılında kapatıldığından icra dosyası yeni kurulan ... 6. İcra Müdürlüğü'ne devrolmuş ve ... Esas sayılı dosya numarasını almıştır. Müvekkile gönderilen ödeme emri üsülüne uygun olarak tebliğ edilmemiş olup, müvekkilini söz konusu takipten ve borçtan bankada bir işlem yapmak için gitmesi üzerine 26.08.2018 tarihinde haberi olmuştur. İcra dosyasından müvekkilimiz ...'ye yapılan usulsüz tebligat sebebiyle ve ayrıca takibe dayalı çekin kambiyo senetlerine özgü takip yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle, tarafımızca icra hukuk mahkemesinde şikayet yoluna gidilmiştir. ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas ... Karar numaralı 29.01.2019 tarihli ilamıyla açtığımız davayı kabul ederek ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin iptafine karar vermiştir. Durumun vehameti ve çekte yapılan usulsüzlükler karşısında muhatap banka Denizbank "işbu çek üzerinde yapılan değişiklik keşideci tarafından onaylanmadığından çek işleme alınmamıştır” şeklindeki ifadeler ile çeki işleme dahi almamıştır. Salt bu hususlar dahi işbu takibe konu çekin kambiye vasfını yitirdiğini göstermektedir.8. Önemle belirtilmesi gereken bir husus da davalı ... ile davacı müvekkil ...arasında hiçbir ticari ilişki olmamasıdır. Davacı ve davalı arasında bugüne dek hiç bir mal, çek, senet yada ticari evrak alışverişi olmamıştır. Yukarıda değindiğimiz üzere icra takibine konu çek müvekkil cirantanın ve keşidecenin iradesi dışında elinden çıkmış ve davalı eline geçmiştir. Dolayısıyla Müvekkil ile davalı arasında hiç bir ticari bağ bulunmamaktadır. İzah ettiğimiz sebeplerle, ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı İcra takibinin müvekkil açısından hak kayıplarının devam etmemesi ve durdurulması adına menfi tespit davası sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, mahkeme aksi kanaatteyse gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceğimiz teminat karşılığında, İİK 72/3 maddesinin son cümlesi gereğince ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesine yatıracağımız paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini; takibe konu çekin kambiyo vasfını yitirmesi sebebiyle müvekkil hakkındaki haksız ve hukuka aykırı ... 6. İcra Müdürfüğü ... Esas sayılı İcra takibinin takibin iptaline, müvekkilimiz ...'nin davalı ...'A karşı ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinden borcu bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan 20/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle;"Dava dilekçesinde muhatap banka tarafından takibe konu çek üzerine 'işbu çek üzerinde yapılan değişiklik keşideci tarafından onaylanmadığından çek işleme alınamamıştır" şerhinin düşüldüğü, bu nedenle çekin kambiyo vasfını yitirtiği iddia edilmiş ise de bu iddia da tamamen gerçek dışıdır.6102 sayılı TTK'nın 808/1 inci maddesine göre; göre; çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edildiğinin, ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla tesbiti zorunlu olup, ibraz hususunun belge üzerine yazılan bu şerh ile kanıtlanması gerekmektedir. Yani çekin süresinde bankaya ibraz edilmesi ve bunun belgelenmesi müracaat hakkı için yeterli olup, ayrıca karşılıksızdır ifadesinin bulunması koşul değildir. Diğer bir deyişle çekin karşılıksız olduğunun ve ödenmeme sebebinin belirtilmesi zorunlu değildir.İzah olunan ve tetkikiniz esnasında ortaya çıkacak sair nedenlerle; davacı tarafın haksız yere açtığı davanın reddi, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin tamamının davacı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini...."savunmuştur. (II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER: (1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; İşbu dava dosyasındaki yargılamaya ilk olarak ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlanmıştır. ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller; ... 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. Dava konusu çek ile ilgili kayıtların celbi için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Mahkememizin 11/05/2020 tarihli ara karar ile,"Davacı vekilinin tedbir talebinin kabulü ile müvekkili aleyhine açılmış olan ... 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının %15 teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına,"karar verilmiştir. Mahkememizin 25/06/2020 tarihli ara karar ile "Davacı vekilinin tedbir talebinin %15 teminatla kabulü ile ... 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına,"karar verilmiştir. ... müzekkere yazılarak dava konusu çekin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ...'da dava konusu çekin bulunmaması durumunda ... 6. İcra dairesine müzekkere yazılarak çek aslının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. Davalı vekilinin tedbire itiraz kararının celse arası değerlendirilmesine karar verilmiştir. Mahkememizin 08/02/2021 tarihli ara kararı ile,"2004 sayılı icra iflas kanununun 72. Maddesinde %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla İcra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine,"karar verilmiştir. ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... Soruşturma numaralı dosyasının uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. Dava konusu çekin ATKya gönderilerek çek üzerinde tahrifat yapılıp yapılmadığı, tahrifat öncesi keşide tarihi incelenmesi hususunda rapor alınmasına,karar verilmiştir. Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 24/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda;" İnceleme konusu çekte matbu ''Tarihi'' ibaresinin sağ tarafındaki tarihin aylar hanesinin onlar basamağındaki evvelce yazılı 0 (sıfır) rakamının üzerinden farklı fiziki evsafta bir kalem ile gidilmiş olduğu, söz konusu kalem ile aylar hanesinin birler basamağındaki evvelce yazılı mahiyeti tarafımızca anlaşılamayan rakamın üzerinden mükerrer gidişlerle ''8'' okunur rakamın yazılmış olduğu, matbu ''Tarihi'' ibaresinin üst bölümüne ''20.08.2017'' ibaresinin yazılmış olduğu, söz konusu tarihin üzerinin farklı fiziki evsafta bir kalem ile birbirini kesen iki çizgisel hat ile çizilmiş olduğu, matbu ''Tarihi'' ibaresinin sol tarafına ''20.11.2017'' tarihinin yazılmış olduğu..."bildirilmiştir. .. 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonunda 21/12/2021 tarihli kararı ile,"1-Davanın Kabulüne, -... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası nedeni ile davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine," karar verilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin ... E.... K.ve 21/11/2023 tarihli kararı ile,"Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA," karar verildiği, mahkememizin ... esası üzerinden yargılamalara devam olunmuştur. ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller; Davacı asile isticvap davetiyesi çıkarılmasına karar verilmiştir. Davacı vekiline müvekkilin yazı ve imza örneklerinin bulunduğu kurumları bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmesine; bildirdiğinde ilgili kurumlara müzekkere yazılarak evrak asıllarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. Dosyanın ATK fizik ihtisas dairesine gönderilerek davaya konu çekin keşide tarihindeki parafın davacıya ait olup olmadığı hususunda istinaf bozma ilamı doğrultusunda rapor tanziminin istenilmesine,karar verilmiştir. Adli Tıp Kurumu 19/06/2025 tarihli raporunda;"İnceleme konusu belgede sorulan husus doğrultusunda sağlıklı bir değerlendirme yapılarak sonuç bildirir rapor tanzim edilebilmesi için; ...'nin inceleme konusu belgenin düzenlenme tarihine yakın (2017 yılı) ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin; muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temin edilerek, mevcutlar ve adli dosya ile birlikte kurumumuza gönderilmesini..." talep etmiştir. .... 6. Noterliği Noterliğine müzekkere yazılarak 19/12/2016 tarihli ...yevmiye numaralı evrak asıllarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı araç satış belge aslının celbi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat müzekkeresi yazılmasına karar verilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ... İlçe Seçim Kurulu, ..., ..., ...'a müzekkereler yazılmış, gelen cevaplar dosya arasına alınarak incelenmiştir. Dosyanın yeniden ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderilerek davaya konu çekin keşide tarihindeki parafın davacıya ait olup olmadığı hususunda istinaf kaldırma ilamı doğrultusunda rapor tanziminin istenilmesine,karar verilmiştir. ..., ..., ...'a yazılan müzekkerelerin tekid edilmiş olup, gelen cevap dosya arasına alınarak incelenmiştir. ....55. Noterlik, ... 5. Noterlik, ..., ... Bankası, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınarak incelenmiştir. Dosyanın yeniden ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderilerek davaya konu çekin keşide tarihindeki parafın davacıya ait olup olmadığı hususunda istinaf kaldırma ilamı doğrultusunda rapor tanziminin istenilmesine, karar verilmiştir. Adli Tıp Kurumu'nun 06/08/2026 tarihli raporunda;"Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çekte yer alan tarih düzeltme imzaları ile ...'nin mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği..."bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacının ... 6. İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı (yeni ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı) dosyasının celp edilip incelenmesinde; alacaklısı ...tarafından, borçlular ...Ltd. Şti. Ve ... aleyhine 192.000,00-TL çek tutarı, 9.895,89-TL işlemiş faiz, 384,00-TL çek komisyonu, 19.200,00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 221.479,89-TL'nin icra takip tarihi olan 14/05/2018 tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %10,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile 14/05/2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin ...Esas, ... Karar sayılı, 21/12/2021 tarihli kararı ile davanın kabulüne, ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası nedeni ile davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesinin ...Esas,... Karar sayılı, 21/11/2023 tarihli ilamı ile Mahkememizce Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nden rapor aldırılmış ise de; dosyada mevcut 24.08.2021 tarihli kurum raporunda çek üzerindeki parafların davacıya aidiyeti yönünde bir incelemenin bulunmadığı, davacının mukayeseye uygun imza örneklerinin toplanarak, dosyanın yeniden Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi ve açıklanan yönden ek rapor aldırılması zorunlu olduğundan bahisle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma ilamı doğrultusunda; Mahkememizce davaya konu çekin keşide tarihindeki parafın davacıya ait olup olmadığı hususunda istinaf ilamı doğrultusunda rapor tanzimi için dosya ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderilmiş; ATK tarafından ...'nin inceleme konusu belgenin düzenlenme tarihine yakın (2017 yılı) ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin celbi gerektiğine dair ön rapor sunulması üzerine Mahkememizce eksik belgeler celp edilmiş; akabinde dosya yeniden ATK Fizik İhtisas Dairesine tevdi edilmiştir. ATK, 06/08/2026 tarihli raporunda tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekte yer alan tarih düzeltme imzaları ile ...'nin mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği yönünde kanaat bildirmiştir. Tüm dosya kapsamından; davacının takibe konu edilen çekte değiştirilen keşide tarihleri nedeniyle çekte tahrifat yapıldığını ve bu nedenle çekin kambiyo vasfını yitirdiğinden bahisle menfi tespit isteminde bulunduğu; davalı tarafın iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunduğu; dava ve takip konusu çekin keşidecisinin ...ŞTİ, lehdarının davacı ... ve sırasıyla cirantanın davalı ... olduğu, daha sonra ...'ın iade kaşesinin olduğu, çekin 21/11/2017 tarihinde ibraz edildiği ve çekteki değişikliğin onaylanmadığı, kaldırma ilamı öncesi alınan 24/08/2021 tarihli ATK raporu ile dava konusu çekte matbu ''Tarihi'' ibaresinin sağ tarafındaki tarihin aylar hanesinin onlar basamağındaki evvelce yazılı 0 (sıfır) rakamının üzerinden farklı fiziki evsafta bir kalem ile gidilmiş olduğu, söz konusu kalem ile aylar hanesinin birler basamağındaki evvelce yazılı mahiyeti tarafımızca anlaşılamayan rakamın üzerinden mükerrer gidişlerle ''8'' okunur rakamın yazılmış olduğu, matbu ''Tarihi'' ibaresinin üst bölümüne ''20.08.2017'' ibaresinin yazılmış olduğu, söz konusu tarihin üzerinin farklı fiziki evsafta bir kalem ile birbirini kesen iki çizgisel hat ile çizilmiş olduğu, matbu ''Tarihi'' ibaresinin sol tarafına ''20.11.2017'' tarihinin yazılmış olduğunun tespit edildiği, kaldırma ilamı sonrası alınan 06/08/2026 tarihli ATK raporu ile ise inceleme konusu çekte yer alan tarih düzeltme imzaları ile ...'nin mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği; bu suretle dava konusu çekin süresinden sonra bankaya ibraz edildiği ve kambiyo vasfını yitirdiği, bu aşamada davalının ancak temel borç ilişkisi nedeniyle davacıdan alacak talep edebileceği, davalının çekteki değiştirilen kısımlarda yer alan imzaların keşideciye ait olduğunu ispat edememesi, çek kambiyo vasfını yitirmiş olmasına rağmen kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatmış olması ve davacıdan alacaklı olduğunu da ispat edememesi nedeniyle davanın kabulü ile ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı (yeni ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı) icra dosyası nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı (yeni ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı) icra dosyası nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.129,29 TL harçtan peşin alınan 3.782,33 TL ve ıslah harcı 3.701,63 TL toplamı 7.483,96 TL'nin mahsup edilerek bakiye 7.645,33 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan; 54,40 TL Başvuru Harcı, 3.782,33 TL Peşin/nisbi Harcı, 3.701,63 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.538,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; (960,00+9.250,00) 10.210,00 TL ATK faturaları, 1.286,75 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 11.496,75 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 221.479,89 TL üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafça yatırılan 33.222,00 TL teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 8-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi.22/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır