Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1342 E. 2026/1636 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1342 - 2026/1636 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N E S A S H A K K I N D A K A R A R)

ESAS NO : 2022/1342 KARAR NO : 2026/1636

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 16/05/2022 ESAS-KARAR NUMARASI : 2018/826E., 2022/348K.

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) KARAR TARİHİ : 01/10/2026 YAZIM TARİHİ : 01/10/2026

Taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davaya konu dijital baskı makinesinin rutin işleyişi esnasında arızalanarak hasar gördüğünü, davalı sigorta şirketi bünyesinde ... numaralı sigorta poliçesi ile 300.000 Amerikan Doları karşılığı sigortalandığını, makinada oluşan hasarın sigorta şirketine bildirildiğini, sigorta eksperinin yaptığı inceleme neticesinde toplam hasar tutarının müvekkili firmaya ödenemeyeceğinin belirtildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla malzeme, işçilik ve KDV tutarı olan 20.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir. Davacı vekili 08.02.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava miktarını 389.967 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili özetle: Yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davadan önce herhangi bir başvuru bulunmadığından davanın başvuru yokluğundan reddinin gerektiğini, poliçede "Poliçeye ekli listede yer alan makinelerin, deneme devresinden sonra, normal çalışır haldeyken ve aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken, ani ve beklenmedik her türlü sebepten husule gelen hasarların gerektirdiği tazminat ve ikame masraflarının makine kırılması sigortası Genel Şartları tahtında temin eder." dendiğini ancak birtakım teminat harici durumların ayrıca belirtildiğini ve poliçede yer alan makine kırılması istisnalarının ayrıca incelenmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince "...Mahkememizce aldırılan her iki bilirkişi raporunda da, davaya konu baskı makinasının gerek garanti kapsamında olduğu dönemde gerekse 2017-2018-2019 tarihli bakım sözleşmeleri ve servis formlarına göre periyodik bakımlarının yapıldığı, ... baskı makinasındaki arızanın baskı kafalarının, ani ve beklenmedik bir şekilde baskı malzemesine (...) sürtmesinden oluştuğu, buna göre meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında tazmini gerektiği belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun “Eksik sigorta' başlıklı 1462. maddesinde, “(1)Sigorta bedeli. sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatın bır kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder.” hükmüne yer verilmiştir. Poliçeye konu makine teçhizat listesindeki makinaların bedelinin 462.290,00 USD olduğu, poliçenin düzenlendiği tarih itibariyle Türk Lirası karşılığının (462.290,00 X 3,7540 USD döviz satış kuru 1.735,436,66-TL) 1.735.436,66-TL olarak hesaplandığı, bu miktarın, poliçede makine teminatı olarak kararlaştırılan 2.700.000,00-TL'nin altında kaldığı, bu nedenle dava konusu ihtilaf yönünden eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği hal böyle olunca anılan poliçede makine kırılması teminatı olarak belirlenen 500.000,00-TL esas alınarak çarpan katsayısının belirlenmesi gerektiği knaatine varılmıştır. Poliçenin 'Eksik sigorta' başlıklı bölümünde, "Yangın sigortası genel şartları A.5 maddesi dahilinde sigorta sözleşmesi kapsamında olabilecek herhangi bir hasar sonucu ödenecek azami tazminat poliçede kayıtlı sigorta bedeliyle sınırlı olacaktır. Kısmi hasarlarda poliçede belirtilem sigorta bedeli ile gerçek bedel arasındaki fark %10 veya daha az ise eksik sigorta uygulaması yapılmayacaktır. Sigorta bedeli ile gerçek bedel arasındaki farkın bu oranı aşması halinde, aşan kısım kadar eksik sigorta uygulaması yapılır.” düzenlemesi dikkate alındığında, poliçedeki makina kırılması bedelinin %8,34 enflasyon klozu uygulandıktan bulunan 541.700,00-TL'nin %10 fazlası 595,870,00-TL'nin eksik sigorta çarpanının belirlenmesine esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. 595.870,00-TL esas alınarak bu bedelin makine değerine oranlanması neticesinde 595.870,00 / 1.735.436,66 : 0.34 eksik sigorta çarpanının bulunduğu, bu eksik sigorta çarpanının, hasar miktarı olarak bulunan miktara uygulanması neticesinde ise davalının sorumluluk tutarının (433.296,00 x 0,34 -147.320,64-TL) 147.320,64 TL olarak belirleneceği kanaatine varılmıştır. Sigorta poliçesinin 11. sayfasında bu tip hasarlar için bir muafiyet uygulaması taraflarca kararlaştırılmış olup: buna göre "her bir hasarda 3.500,00 Euro'dan az olmamak kaydıyla hasar bedelinin %10'u oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır.” düzenlemesi yer aldığından, hasar bedelinin %10'u (433.296,00 x %10: 43.329,00.-TL) olan 43.329,00-TL'nin davalının sorumlu olduğu tutardan mahsubu neticesinde davalı sigorta şirketinin meydana gelen hasar nedeni ile (147.320,64 - 43.329,00: 103.991,64-TL) 103.991,64 TL sorumlu olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne..." karar vermiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Eksik sigorta hükümlerine göre hesaplama yapılması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava konusu hasarın teminat dışı olması, eksik sigorta şartlarının uygulanması gerektiği, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile yapıldığı, ekspertiz raporu ile bilirkişi raporu arasında çelişkiler olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, makine sigortası poliçesi kapsamında tazminat taleplidir. 1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK 355/1 madde gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 madde gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 31.01.2018 başlangıç ve 31.01.2019 bitiş tarihli, sigortalısı davacı olan "... " düzenlendiği, poliçe kapsamında teminat altına alınan makinelerden ... marka dijital baskı makinesinin hasarlandığı, makine hasarı teminat bedelinin poliçede 2.700.000 TL olarak belirlendiği görülmüştür. Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur. Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler. Somut olayda poliçede hasarlanan makine değerinin 300.000 USD, poliçedeki teminat altına alınan makinelerin toplam sigorta bedelinin 2.700.000 TL olarak belirlendiği ile hasarlanan makinenin hasar tarihindeki değeri gözetildiğinde eksik sigorta hükümlerinin uygulanamayacağı, oluşan kısmi hasar makine kırılması teminatı olan 500.000 TL dahilinde kaldığından hasar bedelinden %10 muafiyet indirimi yapılarak 389.967 TL'nin tahsiline karar vermek gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi dosya kapsamına uygun bulunmamıştır. Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-b.2. madde uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 madde gereğince esastan reddine, 2-) Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile: HMK 353/1.b.2 madde gereğince, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/826E., 2022/348K. sayılı, 16/05/2022 tarihli kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine, "Buna göre: 1-Davanın kabulüne; 389.967 TL'nin 20.000 TL sinin dava tarihi 22.11.2018 tarihinden kalan kısmının ise ıslah tarihi 08.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 26.638,64 TL'den peşin olarak yatırılan 6.659,67 TL'nin düşümü ile kalan 19.978,97 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 62.394,72 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, tebligat-müzekkere ücreti, bilirkişi ücreti 4.249,10 TL yargılama gideri ile 6.659,67 TL harç gideri olmak üzere toplam 10.944,67 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine," 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine. 3-)Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 361 madde gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 01.10.2026

Başkan Üye Üye Katip