İlk Derece Mahkemesi 2025/10 E. 2026/750 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/10 Esas KARAR NO : 2026/750

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/01/2025 KARAR TARİHİ : 16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 07/01/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; TTK'nın 4/1-a ve 5. maddesi hükümleri karşısında, TTK'dan kaynaklanan bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğunu, genel yetki kuralları gereği dava konusu uyuşmazlıkta "İstanbul Mahkemeleri" yetkili olduğunu, davalı sigorta şirketine 3571765 Kasko (İMM) sigortasıyla sigortalı ... plakalı aracın, 25.11.2023 tarihinde %100 kusurlu olarak müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, İMM Kasko Sigortacısı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimselerin kastı dışında kusurları ile meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, kaza akabinde alınan ekspertiz raporunda müvekkiline ait araçta 225.942,82 TL hasar bedeli tespit edildiğini, aynı zamanda belirli olduğunu iddia etmemekle birlikte, müvekkiline ait araçta 150.000,00 TL değer kaybı bedeli tespit edildiğini, karşı aracın ZMM poliçesi kapsamında 120.000,00 TL olan teminat limiti tükendiğinden İMM Kasko poliçesi kapsamında bakiye hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili için işbu davayı ikame etme gereği hasıl olduğunu, ayrıca dosyaya sunduğumuz rapor kesin nitelikte olmayacağından müvekkiline ait aracın hasar ve değer kaybı bedeli Mahkemece alınacak bilirkişi raporu ile belirleneceğini, davalı sigorta şirketine bakiye hasar ve değer kaybı bedelinin ödenmesi için 04.12.2024 tarihinde başvuru yapılmış ise de davanın açıldığı iş bu tarihe kadar tarafımıza herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı şirket 13.12.2024 tarihinde temerrüde düştüğünü beyanla 6100 Sayılı HMK 107 Md. uyarınca iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan alacak miktarını belirlenecek miktar kadar arttıracaklarını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL bakiye hasar bedeli ve 10,00 TL değer kaybı bedeli ile 354,00 TL ekspertiz ücreti yargılama giderinin İMM poliçesi dahilinde davalı şirketin temerrüt tarihi olan 13.12.2024 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 11/02/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İşbu dava için görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri değil, Tüketici Mahkemeleri olduğunu, talep miktarını belirleyebilecek olan davacının, belirsiz alacak davası ve/veya kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından dolayı davanın, “HMK 114/1-h maddesi hükmü gereğince dava şartı yokluğundan” usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, hak kaybı yaşanmaması adına zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kabul anlamına gelmemek üzere, bilirkişi raporuna göre müvekkili şirketin sorumluluğu doğmadığını, değer kaybına yönelik taleplerin müvekkili şirketten haksız kazanç sağlamaya yönelik olmaması, alanında uzman bilirkişi marifeti ile hesaplanması gerektiğini, tazminat ödenmesi gerektiğine kanaat getirilmesi halinde poliçedeki kloz ve muafiyetlerin uygulanmasını talep ettiklerini, kasko sigortasından kaynaklanan işbu davada Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarındaki gibi iskonto hükümleri uygulanamayacağını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan vekili tarafından sunulan 14/04/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla aleyhlerine tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren, ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini, davanın reddini ve yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. TALEP ARTTIRIM: Davacı vekili tarafından sunulan talep arttırım dilekçesinde; 105.001,00 TL hasar bedelinin, 54.831,00 TL değer kaybı bedelinin ve 354,00 - TL ekspertiz ücretinin sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 13.12.2024 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faiziyle birlikte kabulüne ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER :kasko poliçesi, trafik kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, sigorta poliçesi, kaza fotoğrafları, araç ruhsatı, tramer kaydı, hasar dosyası, araç muayene evrakları, araç sahiplik bilgileri, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamından ibarettir. Adli Trafik Uzmanı bilirkişi Hakan Altınbüken, Makine Mühendisi bilirkişi Hakan Karadağ ve Sigortacı bilirkişi Zeynep Çavuşoğlu tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere: 25/11/2023 tarihinde meydana gelen dava konusu trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...in %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ün kusur ve etkisinin olmadığı, ... plakalı araç sürücüsü ... ... ... kusur ve etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir. Dava konusu ... plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında ve orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımın bedelinin 174.868,35 TL +KDV = 209.842,02 TL (KDV dahil) olduğu, iş bu onarım bedelinin davacının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. Tarafından ödendiği, davacının karşılanmayan araç zararının bulunmadığı, Dava ... plakalı, 2012 model ... marka aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 70.000,00 TL olduğu, Davalı ... ... A.Ş. nin ( davacının kasko sigortacısı olduğu ve İMM genel şartlar kapsamında değer kaybı zararı talep edemeyeceği, kasko poliçesinde değer kaybı teminatı bulunmadığı) davacının değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunmayacağı..." sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Adli Trafik Uzmanı bilirkişi ... ..., Makine Mühendisi bilirkişi ... ... ve Sigortacı bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 18/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...25/11/2023 tarihinde meydana gelen dava konusu trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ün kusur ve etkisinin olmadığı, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir. Dava konusu ... plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında ve orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımın bedelinin 174.868,35 TL +KDV = 209.842,02 TL (KDV dahil) olduğu, iş bu onarım bedelinin davacının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. Tarafından ödendiği, davacının karşılanmayan araç zararının bulunmadığı, Dava ... plakalı, 2012 model ...marka aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 70.000,00 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde ... no.lu kasko sigorta poliçesinin dosyaya sunulması akabinde itirazlara ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılabileceği..." sonuç ve kanaatini bildirmişlerdir. Adli Trafik Uzmanı bilirkişi ..., Makine Mühendisi bilirkişi ... ve Sigortacı bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 03/06/2026 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; "...Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere: Değer kaybı zararı yönünden kök rapordaki kanaatimizde değişiklik bulunmadığı, davalı şirketin İMM poliçesi kapsamında davacının değer kaybı zararından sorumlu olacağı..." sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Tazminat davasında, 25/11/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının ... plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, hasar var ise davalı tarafın bu hasardan sorumlu olup olmadığı, araçta değer kaybının meydana gelip gelmediği, değer kaybı var ise ne kadar olduğu, oluşan tüm bu zararlardan dolayı davalının sorumlu olup olmadığından ibaret olduğu tespit edildi. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMMS) sigortacısı olup olay tarihi itibariyle davalının, ZMMS limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMMS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır. Bu bakımdan, davalının ZMMS limitine kadar olan zararlardan ödeme yapılsın ya da yapılmasın kasko sigortacısı davalının sorumlu olmayacağı, ZMMS sigortacısının yaptığı ödemenin bu sigorta şirketiyle birlikte müteselsil borçluların (sürücü ve işleten gibi) poliçe limitine kadar sorumluluktan kurtaracağını, kasko sigortacısının ise sorumluluğunun ZMMS teminat limiti üzerinde bir alacağın mevcut olması halinde doğabileceği açıktır. (Aynı yönde bakınız; Yargıtay 17. HD. 2015/15947 Esas, 2018/6756 Karar sayılı ilam, İstanbul BAM 9. HD. 2023/969 Esas, 2026/597 Karar, ... BAM 3. HD 2023/2044 Esas, 2025/1199 karar sayılı ilam, ... BAM 11. HD 2023/288 Esas, 2025/1327 Karar, ... BAM 35. HD 2024/77 Esas, 2025/525 Karar sayılı ilam). Kazanın meydana geldiği tarih ve Yargıtay uygulamaları gözetildiğinde; araçta meydana gelen değer kaybı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmelidir(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı). Tüm bu hususlar ve dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında; 25/11/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle açılan davada mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde geçerli bir kasko sigorta poliçesinin bulunduğu, meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın hasar aldığı ve araçta değer kaybı meydana geldiği, hasar bedeli ile araç değer kaybının doğrudan zararlardan sayıldığı, poliçe teminatı içerisinde kalması nedeniyle sigorta poliçesindeki limitle sınırlı sorumlu olmak üzere belirlenen bu tutarlardan davalı sigorta şirketinin de ZMMS limitinini üstünde kalan miktardan kusurlu olan davalı araç sürücüsünün kasko sigortacısı olarak sorumlu olduğu, dosyada ... plakalı aracın ZMMS limitinin tükendiği anlaşıldığı, uzman bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamada davacının aracında 70.000,00- TL değer kaybının, 209.842,02-TL hasar bedelinin meydana geldiğinin hesaplandığı, her ne kadar bilirkişi raporlarında davalı yanca hasar bedeli ödemesi yapıldığı tespit edilmişse de bu yönde davalı yana süre verildiği, 22/01/2026 tarihli beyanlarında davacı yana herhangi bir ödeme yapılmadığının bildirildiği, ilgili aracın trafik sigortası şirketinin ise değer kaybı için 15.169,00-TL, hasar bedeli için 104.830,39-TL ödeme yaptığının anlaşıldığı, bakiye olarak davalıdan talep edilebilecek 105.011,63- TL hasar bedeli ile 54.831,00-TL değer kaybının kaldığı, bu tutarın poliçe teminatı altında kaldığı, taleple bağlılık ilkesi ve kusur durumu göz önüne alındığında davalı sigorta şirketinin değer arttırım dilekçesiyle talep edilen 105.001,00- TL hasar bedeli ile 54.831,00-TL değer kaybından sorumlu olacağı sabittir. Kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesinde, sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her hâlde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur düzenlemesi getirilmiştir(Y.4 HD'nin 2022/4094 -13629 E.K; Y.4 HD'nin 2021/12332 - 2022/5980 E.K). Dosya kapsamı incelendiğinde; davalıya hasar ihbarının 04.12.2024 tarihinde yapıldığı kabul edildiğinde, Genel Şartlar ve T.T.K. Gereği 45 gün sonrası dava tarihinden sonraki bir tarihe denk geldiğinden davalının dava tarihinde temerrüde düştüğü ve sigortalı araç hususi araç olduğundan yasal faizi istenebileceği Mahkememizce kabul edilmiştir. Ayrıca; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/14429 Esas, 2021/5729 Karar sayılı ve 29/09/2021 Tarihli ilamında belirtildiği üzere eldeki dava bakımından arabuluculuk dava şartı bulunmadığı belirtilmiş olup bu nedenle arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır. Yine belirtmek gerekir ki, ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir (Yargıtay 17. HD'nın 21.10.2019 tarih ve 2017/1822 E.-2019/9723 K). Fakat ekspertiz yapıldığına dair davacı yanca dosyaya sunulan herhangi bir dekont veya makbuz bulunmadığından bu talebin reddi gerekmiştir. Neticeten tüm bu hukuki nedenler ışığında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜ ile; 1-Davacının 105.001,00- TL hasar bedeli tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2- Davacının 54.831,00-TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 10.918,12-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.345,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.572,72-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 615,40-TL Peşin Harç, 2.730,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 3.960,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 24.000,00-TL Bilirkişi ücreti ile 639,80-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 24.639,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının ekspertiz ücreti talebinin reddine, 6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, 7-Arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilerek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.16/10/2026

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı