Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1248 E. 2026/1248 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2022/1248

KARAR NO: 2026/1248

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2019/388

KARAR NO : 2022/30

DAVA TARİHİ: 28/06/2019

KARAR TARİHİ: 17/01/2022

TALEP: Özel Denetçi Atanması

KARAR TARİHİ: 14/10/2026

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı asıllar dava dilekçesinde; 2004 yılında teslim alınan taşınmazların 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşmedeki emredici hükümlere rağmen 15 yıldır taraflarına devredilmediğini, genel kurullarda yöneltilen soruların geçiştirildiğini, tutanaklara işlenmediğini, kira sözleşmelerinin detayları, yüksek kırtasiye ve personeller giderleri, gelir dağılımının düşüklüğü konularında verdikleri dilekçelerin cevapsız kaldığını belirterek mahkemece denetçi atanmasını ve kooperatif hesap ve işlemlerinin tespitini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların sürekli benzer davalar açarak kooperatifin işleyişini tıkadıklarını ve maddi zarara yol açtıklarını, taleplerin daha önce kesinleşmiş mahkeme kararlarına konu olduğunu belirterek kesin hüküm ve derdestlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddini, davacılardan ...'un tek başına dava açma ehliyetinin bulunmadığını öne sürerek aktif dava ehliyeti yokluğu yönünden de davanın usulden reddini, esasa ilişkin olarak ise taleplerin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 19.06.2019 tarihli genel kurul öncesinde birtakım hususları hakkında genel kurulda görüşülmesi ve bilgi verilmesi hususunda önerge verilmiş ve davacıların bu önergeleri genel kurulda reddedilmiş ise de, TTK'nın 437/5. maddesinde yer alan bilgi alma hakkı ile ilgili prosedürün işletilmediği ve davanın konusunu oluşturan talepler yönünden bilgi edinme ve inceleme hakkı tam olarak kullanılmadan, özel denetçi tayini için kanunun tanımladığı şekilde ön koşul gerçekleşmeden dava açıldığı, ayrıca özel denetçi tayininin mahkemeden istenebilmesi için, bu hususta genel kurula başvuru yapılmış olunması ve genel kurulun özel denetçi talebini reddetmesi gerekmekte olup, özel denetçi tayini için genel kurula yapılmış bir başvurunun da bulunmadığı gerekçesiyle" Davacı tarafların özel denetçi tayini taleplerinin koşulları oluşmadığından REDDİNE " karar verilmiştir.

Davacı ... istinaf dilekçesinde; eldeki davanın bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılabilmesi için açıldığını, 19.06.2019 tarihli genel kurula sunulan dilekçe ile istenilen bilgilerin tarafına verilmediği gibi hiç görüşülmeden reddediliğinden dava açma hakkının doğduğunu, bu bilgilerin mahkeme tarafından atanacak konusunda uzman denetçi tarafından tespit edilebileceğini, aynı mahkemenin 2017/618 E. sayılı dosyasındaki kararın emsal alınması gerektiğini, istenilen bilgilere ulaşmanın mümkün olmadığını, kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.

Dava, özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi gereğince, bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK'daki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı, TTK'nın 438. maddesi uyarınca, her pay sahibinin bilgi alma hakkının sağlanması bakımından özel denetçi atanmasını talep hakkının mevcut olduğu, 439. maddesi uyarınca şirketin bu talebi reddetmesi hâlinde özel denetçi atanması talebiyle mahkemeye başvurulabileceği, 440. maddesi uyarınca ise mahkemenin şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını vereceği, mahkemenin istemi yerinde görürse, bağımsız bir denetçiyi atacağı, mahkemenin özel denetçi atanması talebi hakkında verdiği kararın kesin olduğu düzenlenmiştir. TTK'nın 440. maddesi uyarınca mahkemece verilen kararlar kesin nitelikte olduğundan karara karşı istinaf kanun yolu kapalıdır. (Yargıtay 11. HD. 2017/4089 E. 2019/914 K.)

6100 sayılı HMK'nın 346. maddesi gereğince kesin karara yönelik istinaf başvurusu ile ilgili ilk derece mahkemesince karar verilebileceği gibi, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar oluşturulmadan, istinaf incelemesine gönderilen dava dosyaları ile ilgili olarak aynı kanunun 352/1.b maddesi gereğince, istinaf mahkemesince karar verilir.

Somut dosyada, özel denetçi atanmasına ilişkin kararın TTK'nın 440. maddesi uyarınca kesin olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacı ...'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352/1.b maddeleri uyarınca usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı ...'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve 352/1.b maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

2-Davacı ... tarafından yatırılan başvurma harcının Hazine'ye gelir kaydına, karar harcının istemi halinde davacı ...'ye iadesine,

3-İstinaf yargılaması için davacı ... tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,

5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352/1.b bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/10/2026