Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/2256 E. 2026/4228 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2004/394 E., 2004/250 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Antalya ili ... ilçesi ... köyünde 1952 yılında yapılan tapulama çalışmalarında, 149 parsel sayılı 478.750,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedildikten sonra, 2002 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesi kapsamında yapılan uygulama kadastrosu çalışmalarında taşınmazın aynı parsel numarasıyla ve 480.308,18 m² yüzölçümüyle özel siciline kaydedildiği anlaşılmıştır. 2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş orman tahdidi sınırları içerisinde kalan kısmının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Köyü Tüzel Kişiliği davaya cevap vermemiş, aşamalarda Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın mera vasfı ile sınırlandırıldığı, yapılan keşifte memleket haritası ve amenajman planı uygulaması sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarından, taşınmazın (A) harfi gösterilen bölümünün orman olarak gözüktüğü, orman özelliklerine sahip olduğu, kalan bölümünün ise mera vasfını taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 27.04.2004 tarihli rapor ve eki krokide (A) harfi ile gösterilen 434.964,19 metrekarelik kısma ilişkin tapu kaydının iptaline, orman vasfıyla Hazine adına tesciline, (B), (C),(D),(E) ve (F) bölümlerine yönelik talebin reddine karar verilmiştir. IV.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; karar metninin taraflarına tebliğ edilmesine rağmen bilirkişi raporu ve eki krokinin tebliğ edilmediğini, bu kapsamda beyan ve itirazlarının sunulabilmesi için imkan tanınmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının, yüzeysel, bilimsel verilerden ve denetimden uzak hazırlandığını, 3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi şartlarının yeterince araştırılmadığını, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verildiğini belirterek, İlk Derece Kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, dava konusu taşınmaz bölümünün orman vasfında olup olmadığına ilişkindir. Davacı ... İdaresi tarafından, kesinleşmiş orman tahdidine dayanarak mera nitelikli taşınmazın kesinleşen tahdit sınırları içinde kalan kısmının kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline yönelik ... Köyü Tüzel Kişiliğine karşı açılan davada, İlk Derece Mahkemesince, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, karar usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki, dava konusu taşınmaz mera niteliği ile tespit edilmiş olup, meraların mülkiyet hakkı Hazineye, kullanım hakkı ise ilgili köy ya da Belediye Tüzel Kişiliğine ait bulunmaktadır. Bu nedenle mera vasfıyla sınırlandırılan taşınmaz hakkında açılan davalarda husumetin Hazine ile birlikte ilgili köy ya da belediye tüzel kişiliğine de yöneltilmesi zorunludur. Ne var ki, elde ki dava ... Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine açılmış olup, yasal hasım konumundaki Hazinenin davada taraf olarak yer alması sağlanmaksızın hüküm kurulması cihetine gidildiği gibi yine karar tarihinden sonra 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun uyarınca, Büyükşehir Belediyesi sınırlarının il mülki sınırları olarak belirlendiği, Büyükşehir Belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırıldığı, köyler Mahalle olarak, Belediyeler ise belde ismiyle tek Mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin Belediyesine katıldığı, anılan kanun hükmü uyarınca yasal hasım konumunda bulunan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın da davaya dahil edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan karar verilmiş olması isabetsizdir. Taraf teşkilinin sağlanması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarından olup, Mahkeme hakimince yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir. (6100 sayılı Kanun 115/1). Taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında karar verilemez. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince öncelikle davacı tarafa; Hazine ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığını davaya dahil etmesi için süre ve imkan tanınmalı; bu yolla taraf teşkili sağlandıktan sonra yasal hasım olan Hazine ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığından davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, pasif dava ehliyeti sağlanmadan işin esasına girilmek suretiyle hüküm kurulması isabetsiz olup, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. V. KARAR Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.