Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1457 E. 2026/11349 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1086 Esas, 2025/2515 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/434 Esas, 2025/128 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi 1 01... ve 122 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olmadığını, emsal alınan taşınmazın eski tarihli satış olduğunu ve dava konusu taşınmaz ile benzer özellikler taşımadığını, dava konusu taşınmazın ve emsal alınan taşınmazın değerlendirme tarihindeki beyan edilen vergi beyanları ile bu taşınmazların bağlı bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen metrekare fiyatlarının ilgili belediyelerden getirtilerek bu değerlere göre verilen metrekare fiyatının mukayese edilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaza benzer yüzölçümlü taşınmazların yakın zaman içindeki satışlarının bildirilmesi ve lüzum hâlinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın imar ya da kadastro parselleri olup olmadığının ilgili birimlerden sorulması, dava konusu taşınmazın imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu ve emsal taşınmazların nitelikleri, bulunduğu konumu gibi özelliklerinin, üstün ve eksik yönleri kıyaslanarak değer tespitinin gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, dosya kapsamında alınan 03.12.2024 tarihli bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini ve davacı tarafından önceki raporlarda olduğu gibi yine herhangi bir itiraz ileri sürülmediğini, tahkikat aşamasında süresi içinde rapora itiraz etmeyen davacının istinaf aşamasında rapordaki tespitlere itirazda bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, kamulaştırma bedeline davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasına tekabül eden 05.08.2018 tarihinden karar tarihi olan 13.09.2022 tarihine kadar yasal faiz ödenmesi gerektiğini, Yerel Mahkeme tarafından yalnızca ilk karar tarihi olan 07.07.2020 tarihine kadar yasal faiz ödenmesine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile birlikte kamulaştırma bedelinin tamamının derhal malike ödenmesi gerektiğinden, Yerel Mahkeme tarafından takdir edilen kısma ilişkin herhangi bir nemalandırma kararı da kurulmadığını, davalı müvekkili lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın niteliği gereği nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda; somut emsal olarak alınan Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi 4 20... parsel sayılı taşınmazın yararlanılan 06.08.2017 tarihli satışının gerçek kişiler arasında yapılan bir satış olup uygun olduğu, emsalin araştırılan imar durumuna göre arsa niteliğinde olduğu, dava konusu taşınmazların kadastro parselleri olup emsal taşınmazın ise imar parseli olması hasebiyle düzenleme ortaklık payı denkleştirmesi yapılmasının doğru olduğu, ayrıca dava tarihi olan 04.04.2018 tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazlar için belirlenen 909,00 TL/m² birim fiyatlarının dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgeye, gelişim kapasitesine ve çevredeki benzer taşınmazlara kıyasla uygun ve makul düzeyde birim fiyatlar olduğu, nitekim dava konusu taşınmazlara yakın konumdaki Dairenin 2021/644 Esas sayılı dosyasında incelenen Kartepe ilçesi, ... Mahallesi 6 82... parsel sayılı taşınmaz için metrekare birim fiyatı 955,00 TL, 2021/645 Esa sayılı dosyasında incelenen Kartepe ilçesi, ... Mahallesi 6 80... parsel ve 6 81... parsel sayılı taşınmazlar için metrekare birim fiyatı 968,00 TL, 2020/858 Esas sayılı dosyasında incelenen Kartepe ilçesi, ... Mahallesi 426 parsel sayılı taşınmaz için metrekare birim fiyatının 955,00 TL tespit edildiği, bu parselle ilgili verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/11153 Esas - 2021/7975 Karar sayılı kararı ile onandığı, Dairenin 2021/1288 Esas sayılı dosyasında inceleme konusu olan Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi, 682 ada, 3 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar için metrekare birim fiyatının 2019 yılı itibarıyla 955,00 TL olarak belirlendiği ve Yargıtay 5.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/15695 Esas - 2023/5938 Karar sayılı kararı ile onandığı hususları da dikkate alındığında dava konusu taşınmaz için 2018 yılı itibarıyla belirlenen 909,00 TL m² birim fiyatının yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, sonuç olarak kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyet gereği belirlendiği, Vakıfbank'tan gelen 17.03.2025 tarihli yazı cevabına göre ikinci kararda iadesine karar verilen 349.157,10 TL'nin halen banka hesabında durduğu görülmekle, ilaveten depo kararı verilmemesinin de yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri. 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.