Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/5172 E. 2026/2125 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/497 E., 2025/1621 K. SAYISI : 2021/302 E., 2022/73 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; TCDD ...-... hattında 67+930 km'de bulunan ve davalı ... Başkanlıkları sorumluluk alanı içerisinde kalan hemzemin geçitlerde meydana gelebilecek kazaların önlenmesi ile can ve mal güvenliğinin sağlanması, karayolu araçlarının hemzemin geçitlerden geçiş konforunun artırılması amacıyla bekçili bariyerli hemzemin geçitte; 2011 Ocak-Aralık dönemi, 2012 Ocak-Aralık dönemi ve 2013 Ocak ve Aralık aylarındaki bekçilik hizmetlerinin sorumlu Belediye Başkanlıkları tarafından yerine getirilmemesi üzerine, bu hizmetin müvekkili idare tarafından ihale yöntemi ile hizmet alınarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526. vd. maddelerindeki (Mülga Borçlar Kanunu'nun 410. madde vd.) vekaletsiz iş görme hükümlerine istinaden yerine getirildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları ve farklı aylara ait talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 236.490,88 TL 'nin temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ...; taleplerin zamanaşıma uğradığını, davada husumetin müvekkili Belediyeye değil, diğer davalı ... Belediyesine yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu edilen hemzemin geçitlerin müvekkili Belediye Başkanlığının sorumluluğunda olmadığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafça talep edilen bedelin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, 6360 sayılı Kanun kapsamında ... İlinin Büyükşehir Belediyesi olduğunu ve Manisa ili genelindeki ulaşımla ilgili tüm yetki ve sorumlulukların ... Büyükşehir Belediyesine geçtiğini, dava konusu hemzemin geçidin bulunduğu yerin diğer davalı Belediyenin sorumluluk alanında kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu hemzemin geçidin bulunduğu alanın 2011, 20 12... yıllarında 6360 sayılı Kanun ile .... Büyükşehir Belediyesine dönüştürülen ... Belediyesi sınırları içerisinde kaldığı, hemzemin geçidin davalı ... tarafından yapılması gerektiği halde davacı İdare tarafından bekçili bariyerli hemzemin geçit sistemi kurulum hizmetinin gerçekleştirildiği, dolayısıyla davalı ... Başkanlığının bu hizmetin bedelinden sorumlu olduğu, davacının toplam 236.490,88 TL harcama yaptığının alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu, davacı tarafından davalı Belediyeye gönderilen 23.03.2012 tarihli yazıyla 2011 yılı Ocak-Aralık aylarına ilişkin ödeme yapılması talebinde bulunulduğu, tebligat parçasında tebliğ tarihinin bulunmadığı, fakat Belediye tarafından davacı İdareye gönderilen 04.04.2012 tarihli yazı ile talep edilen bedelin ödenmeyeceğinin bildirildiği, 28.02.2013 tarihli yazıyla 2012 yılı Ocak-Aralık aylarına ilişkin ödeme yapılması talebinde bulunulduğu, tebligat parçasında tebliğ tarihinin bulunmadığı, fakat Belediye tarafından davacı İdareye gönderilen 08.03.2013 tarihli yazı ile talep edilen bedelin ödenmeyeceğinin bildirildiği, 04.03.2013 tarihli yazıyla 2013 yılı Ocak ayına ilişkin ödeme yapılması talebinde bulunulduğu, yazının 07.03.2013 tarihinde tebliğ edildiği ve 14.10.2014 tarihli yazıyla 2013 yılı Aralık ayına ilişkin ödeme yapılması talebinde bulunulduğu, yazının 20.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği nazara alınarak, tebligat tarihi belli olan yazılarda tebliğ tarihinden itibaren, tebligat tarihi belli olmayan yazılarda ise Belediyenin cevap verdiği tarihte temerrütün oluştuğu, diğer davalı ... Başkanlığının 6360 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.04.2014 tarihinde faaliyete başladığı, söz konusu hemzemin geçitin davalı ... Belediyesi imar planının sınırları içerisinde olduğu, geçit için 2011, 20 12... tarihlerinde yapılan masrafın istendiği, bu tarihler itibariyle ... Belediyesinin tüzel kişiliğinin bulunduğu, ... Belediye Başkanlığının bu tarihler itibariyle faaliyete geçmediği, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1/8 maddesinin de dava konusu olaya uygulanmasının mümkün olmadığı nazara alınarak davalı ... Belediyesinin bedelden sorumlu olmadığı gerekçesiyle; davanın, davalı ... yönünden kabulüne, 236.490,88 TL'nin 103.851,80 TL'sinin 04.04.2012 tarihinden, 116.112,00 TL'sinin 08.03.2013 tarihinden, 9.333.80 TL'sinin 07.03.2013 tarihinden ve 7.193,28 TL'sinin 20.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Başkanlığından tahsiline, davanın davalı ... Belediyesi yönünden reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; vekaletsiz iş görme hükümlerine dayalı alacağa ilişkin açılan davanın 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğu ve davanın açılış tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalı ... Belediyesinin ve ... Büyükşehir Belediyesinin 2014 yılında kurulduğu, öncesinde dava konusu hemzemin geçidin ... Belediyesinin sorumluluk alanında kaldığı, ... Belediyesi hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı tarafından davalı ... Belediyesine hitaben gönderilen yazılarda, bariyerli hemzemin geçitlerinde bekçilik hizmetlerinin yapıldığı yer, dönem ve personel maliyet tutarının olduğu, alacağın ... Bankası İzmir Şubesindeki hesaplarına yatırılmasını talep ettikleri, yazıların davalı Belediyeye tebliğ edildiği anlaşılmışsa da, söz konusu yazı içeriği incelendiğinde, alacağın ödenmesi için borçlu davalıya belirli bir vade tanınmadığı, belirli bir vade içermeyen yazıların usulüne uygun şekilde yapılmış temerrüt ihtarının özelliklerini taşımadığı, bu nedenle alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın davalı ... Belediyesi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın davalı ... yönünden kabulü ile 236.490,88 TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili; faiz başlangıç tarihinin dava tarihinden başlatılmasının hatalı olduğunu, bildirimde temerrüt için bir süre verilmesinin şart olmadığını, ... Belediye Başkanlığının da Karayolları Trafik Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 6360 sayılı Kanun hükümlerine göre sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... vekili; davanın açıldığı tarihe göre 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, 16.05.2017 tarihli ve 356 sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile İlçe Belediyesi ve Büyükşehir Belediyemiz arasındaki yol dağılımının neticelendirildiğini, 22.08.2016 tarihli ve 2016/90 sayılı UKOME kararında da, km.67+930’de bulunan hemzemin geçit Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanında bulunmadığının, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27/2 maddesi gereği ve ... Büyükşehir Belediyesinin 16.05.2017 tarihli ve 356 sayılı meclis kararı ile ... Belediyesinin sorumluluk alanında olduğunu belirtildiğini, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tanzim edilen 08.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu hemzemin geçidin bulunduğu alanın ... İlçe Belediyesi sınırları ve sorumluluğu içerisinde kaldığının tespit edildiği, gerekçeli kararda dahi dava konusu hemzemin geçidin ... sınırlarında kaldığının belirtildiği, buna rağmen ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hemzemin geçitlerde bekçilik hizmeti verilmesi konusunda Belediye ile davacı Kurum arasında herhangi bir protokol bulunmadığını, mevzuata göre ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, 20.10.2014 tarihinden önce idareye yapılan herhangi bir ihtar ve ihbar olmadığını, iddia edilen hizmetlerin davacı tarafça gerçekleştirip gerçekleştirmediği veya ne şekilde gerçekleştirdiğinin belirsiz olduğunu, işçiler için asgari ücretten alacak talep edilmesi gerektiği, talep edilen bedelin fazla olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, bekçilik hizmetleri için harcanan bedelin, vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca davalılardan tahsili istemine ilişkindir. 1.Temyiz olunan kararın dayandığı bilgi ve belgelere, dosya kapsamında aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmektedir. 2. 6098 sayılı Türk borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu ancak alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Muaccel hale gelmiş bir borçtan dolayı alacaklının herhangi bir ihtarı yok ise anılan yasa maddesi uyarınca faize ancak dava veya takip tarihinden itibaren hükmedilmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta, davacı işletme tarafından 2011 yılı Ocak-Aralık aylarına ilişkin yapılan harcamaların 23.03.2012 tarihli yazı ile davalı Belediyeden talep edildiği, tebliğ parçasında tebliğ tarihinin bulunmadığı, ancak Belediyenin 04.04.2012 tarihli yazısıyla ödeme yapılamayacağına ilişkin cevap verildiği, 2012 yılı Ocak-Aralık aylarına ilişkin olarak yapılan harcamaların 28.02.2013 tarihli yazı ile talep edildiği, tebliğ parçasında tebliğ tarihinin belli olmadığı, ancak Belediyenin 08.03.2013 tarihli yazısıyla ödeme yapılamayacağına ilişkin cevap verildiği, 2013 yılı Ocak ayına ilişkin olarak yapılan harcamaların 04.03.2013 tarihli yazı ile talep edildiği, yazının 07.03.2013 tarihinde tebliğ edildiği, 2013 yılı Aralık ayına ilişkin olarak yapılan harcamaların 14.10.2014 tarihli yazı ile talep edildiği, yazının 20.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından gönderilen ödeme ihtarını içeren yazılarda, alacak miktarının ve ödeme yerinin belirtildiği, salt vadenin belirtilmemesinin ihtarı geçersiz kılmayacağı anlaşıldığından, tebligat tarihi belli olan yazılarda tebliğ tarihinden itibaren, tebligat tarihi belli olmayan yazılarda ise Belediyenin cevap verdiği tarihten itibaren davalının temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Şu halde, Bölge Adliye Mahkemesince; yasal faizin, tebligat tarihi belli olan yazılarda tebliğ tarihinden, tebligat tarihi belli olmayan yazılarda ise Belediyenin cevap verdiği tarihten itibaren işletilmesine karar verilmesi gerekirken, değerlendirmede hata edilerek temerridin oluşmadığı gerekçeyle faizin dava tarihinden itibaren işletilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının A. bölümünün 4. bendindeki "Davalı ... yönünden kabulü ile 236.490,88 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine," ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine, ''davanın, davalı ... yönünden kabulüne, 236.490,88 TL'nin 103.851,80 TL'sinin 04.04.2012 tarihinden, 116.112,00 TL'sinin 08.03.2013 tarihinden, 9.333.80 TL'sinin 07.03.2013 tarihinden, 7.193,28 TL'sinin 20.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.