Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2025/8902 E. 2026/3970 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması temyiz eden davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Davacı .. Otomotiv İnş. Tur. Orm. Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. .. .. .., davalı ... San. Ve Tic. Şir. vekili Av. ...'nin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı ...'dan alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine; ... 5. Müdürlüğünün 2018/10847 E. sayılı dosya ile takibe geçildiğini, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun adına kayıtlı;

.. İli, .. İlçesi, 21462 Ada, 31 Parsel zemin kat, 5 nolu bağımsız bölüm, .. İli, .. İlçesi, .. Mah., 24358 Ada, 1 Parsel, Giriş A 4, 5.Kat, 10 nolu bağımsız bölüm, .. İli, .. İlçesi, .. .. Mah., 28937 Ada, 2 Parsel, 4 nolu bağımsız bölüm, .. İli, .. İlçesi, .. .. Mah., 28937 Ada, 2 Parsel, 26 nolu bağımsız bölüm, .. İli, .. İlçesi, .. Mah., 17663 Ada, 7 Parsel, 7 nolu ofis mal kaçırma gayesi ile davalılara devredildiği tespit edilmiş olup, davalılar arasındaki tasarrufların iptali talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/619 E. sayılı dava dosyasında ise; davalı borçlu aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün 2018/10847 E. ve 2018/11466 E. sayılı dosya ile takibe geçildiğini beyan ederek, asıl dava dosyasındaki gayrimenkuller yanında, .. İli, .. İlçesi, 28938 Ada, 1 Parsel, 13 nolu bağımsız bölüm, 11 nolu bağımsız bölüm ve 17 nolu bağımsız bölüm, .. İli, .. İlçesi, 19788 Ada, 1 Parsel, .. İli, .. İlçesi, .. Mah., 17663 Ada, 7 Parsel, 8 nolu gayrimenkul dahil edilerek davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/397 E. sayılı dosyasında ise; dava konusu ... İli, ... İlçsi, ... Mah., 24358 Ada, 1 Parsel 10 nolu bağımsız bölüm ve ... İli, ... İlçesi, 21462 Ada, 31 Parsel, zemin kat, 5 nolu ve ... İli, ... İlçesi, Yeni .. Mah., 28937 Ada, 2 Parsel, 4 nolu bağımsız bölüm ile ilgili talebin tazminata döndürüldüğü belirtilerek karar verilmesi talep edilmiştir. Birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/730 E. sayılı dosyasında da davacı vekilinin alacaklı olduğu farklı icra dosyaları yönünden aynı gayrimenkuller ile ilgili tasarrufun iptali talep ve dava edilmiştir.

Davalılar cevap dilekçeleri ile davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince 26.02.2025 gün, 2022/153 E.-2025/205 K. sayılı ilamı ile; asıl ve birleşen dosyalar yönünden kısmen kabulüne, Davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddine, Diğer davalılar yönünden kabulü ile; -Davaya konu edilen taşınmaz satışına ilişkin tasarrufların iptaline, -Dava konusu ... İli, ... İlçesi, Yeni ... Mahallesi, 197 88... Parsel 9556.00 m² arsa olan taşınmaz üzerinde 6. kat 11 nolu bağımsız bölümün tamamı ve 7. kat 13 nolu bölüm ... yevmiye numaralı ve 04.07.2018 tarihli devrine ilişkin davalı ... İnşaat Kimyasal Otomotiv ve Sanayi ... Ltd. ve davalı ... arasında yapılan tasarrufun iptali, -Davaya konu ... İli, ... İlçesi, Yeni ... Mahallesi, 289 37... nolu

parsel, 26 nolu bağımsız 18.05.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı devrine ilişkin davalı ...'a vekâleten ...'e .. İşler arasında yapılan tasarrufun iptali, -Davaya konu ... İli, ... İlçesi, .. Mahallaesi, 28938 Ada, 1 Parsel zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm ... yevmiye numaralı ve 04.07.2018 tarihli devrine ilişin davalı ... İnşaat Kimyasal Otomotiv ve Sanayi ... Ltd.Şti. ve davalı ... arasında yapılan tasarrufun iptali, -Davaya konu ... İli, ... İlçesi, Yeni ... Mahallesi, 28938 Ada, 1 Parsel, 6. Kat 11 nolu bağımısız bölüm 04.07.2018 tarih ve ... yevmiye no numaralı devrine ilişkin davalı ...'a vekaleten ... ve .. .. Dericilik San. ve Tic.Ltd.Şti. arasında yapılan tasarrufun iptali, -Davaya konu ... İli, ... İlçesi, Yeni ... Mahallesi, 28938 Ada, 1 Parsel, 7. Kat 13 nolu bağımısız bölüm davalı ... İnşaat Kimyasal Otomotiv ve Sanayi Tic.Ltd.Şti. ve davalı ...'a vekâleten ... tarafından 04.07.2018 tarih ve ... yevmiye no devrine ilişkin yapılan tasarrufun iptali, -Davaya konu ... İli, ... İlçesi, Yeni ... Mahallesi, 28938 Ada, 1 Parsel, 9. Kat 17 nolu bağımısız bölüm davalı ... İnşaat Kimyasal Otomotiv ve Sanayi Tic.Ltd.Şti. ile ... tarafından 04.07.2018 tarih ve ... yevmiye no devrine ilişkin yapılan tasarrufun iptali, fazlaya ilişkin istemin reddine, -Davalı ... hakkında ... 5. İcra Müdürlüğünün 2018/108 47... /11466 Esas sayılı dosyası dosyasındaki asıl alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi tanınmasına, -Davalı ... ve ... Ltd.Şti. hakkında ... 4. İcra Müdürlüğünün 2020/2364 Esas, 2020/2363 Esas, 2020/2362 Esas, 2020/2361 Esas, 2020/2360 Esas, 2020/2359 Esas, 2020/2358 Esas sayılı dosyasında asıl alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi tanınmasına, -Davalı ... ve ... Ltd.Şti. hakkında ... 5. İcra Müdürlüğünün 2019/8156, 2019/8131, 2019/6901, 2019/6900, 2019/6899, 2019/6018, 2019/6017, 2019/5217, 19/5216, 2019/5215, 2019/3875, 2019/2468, 2019/2027,2019/2, 2019/1, 2018/11466 dosyasındaki asıl alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi tanınmasına karar verilmiş, karar davalı ... Tic. ve san Ltd.Şti. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda yazılı tarih ve sayılı kararı ile istinaf talep eden davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekilinin davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş karar ilamı davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalı ... vekilinin, davalı ... Tic. ve San.Ltd.Şti. vekilinin, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. 2- Dava İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan ... bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir. Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nın 277 md) bulunması gerektiği, bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK'nın 278, 2 79... . maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, özellikle İİK'nın 278. maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığının incelenmesi, aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılması gerektiği, keza İİK'nın 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmeli, öte yandan İİK'nın 279. maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır. İİK'nın 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber ... Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceği hüküm altına alınmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmişse de varılan sonuç doğru görülmemiştir. Şöyle ki; Somut olayda davacı, alacağın dayanağı olarak 21.06.2018 tarihli mal ve hizmet sözleşmesi olduğunu, asıl ve birleşen dosyalar yönünden yapılan incelemede takiplerin kesinleştiği ve usulüne uygun haciz tutanaklarının da alınarak dosyaya ibraz edildiği, söz konusu haciz tutanaklarının İİK madde 105 kapsamında geçici aciz vesikası niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Asıl ve birleşen davalara konu edilen tasarruflar incelendiğinde; davacı tarafından ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 28937 Ada, 2 Parsel, 26 nolu bağımsız bölümün davalı ...'a devredildiği gerekçesi ile davalılar arasındaki tasarrufun iptali talep edilmiştir. Tapu kayıtlarının incelenmesi neticesinde söz konusu gayrimenkulün ...'a değil dava dışı ...'e devredildiğinin anlaşılması üzerine, davacı vekilinin 06.02.2019 tarihli dilekçesi ile iş bu gayrimenkul yönünden talebinden vazgeçtiği beyan edilmiş olmasına rağmen mahkemece davada taraf olarak gösterilmeyen ... adına kayıtlı olan gayrimenkul yönünden tasarrufun iptaline karar verilmesi hukuka uygun değildir. 3-Asıl ve birleşen dava dosyalarının bir kısmında ... davalı olarak gösterilmiş, dava dilekçelerinde de davalı ...'a devredilen gayrimenkul olduğu belirtilmesine rağmen, davalı ...'a devredildiği iddia edilen gayrimenkul yönünden iptal kararı verilmesi talep edilmemiş ancak herhangi bir tasarrufun tarafı olmayan ... asıl ve birleşen davalarda davalı sıfatı ile yer almıştır. Her ne kadar Mahkemece davalı ... yönünden herhangi bir tasarrufun iptali yönünde hüküm kurulmamışsa da yargılama masrafları ve vekalet ücretinden, davada taraf olarak gösterilen ...'un da sorumlu tutulması doğru görülmemiştir. 4-İİK'nın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya hakkı satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü veya ondan sonraki kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır. İİK’nın 283/II. maddesine göre de iptal davası, dava konusu mal ve hak, lehine tasarruf yapılmış olan 3. kişinin elinde ise iptal davasının konusu o mal veya hak üzerinde cebri icraya devam edilmesi, lehine tasarruf yapılan kişi o mal veya hakkı elinden çıkarmış ise o zaman 3. kişinin o mal veya hakkın değeri oranında tazminata mahkum edilmesi gerekir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek ve/veya haciz nedeni ile(borçlunun borcundan kaynaklanan) cebri icra yolu ile satılması halinde ise davalı 3. kişinin elinde bir bedel kalır ise 3. kişi bu bedel ile sorumlu tutulur. Dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 17663 ada, 7 parsel, 8 nolu bağımsız bölüm'ün davalı ... tarafından 29.08.2018 tarihinde organik bağı bulunan davalı ... İnşaat Kimyasal Otomotiv ve Sanayi ... Limited Şirketine, ondan da 05.07.2018 tarihinde davalı ...'ne satılmıştır. Mahkemece dava konusu iş bu gayrimenkulün davalı ... Sanayi ve ... Limited Şirketinden de dava dışı ..'a devredilmiş olduğunu, davacı tarafça da seçimlik hak kullanılmadığını, bu gayrimenkul yönünden bir talebin olmadığı belirtildiği gerekçesi ile talebin reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmişse de varılan sonuç doğru değildir. Dosya içerisinde yer alan belgeler incelendiğinde dava konusu iş bu gayrimenkulün ... 5. İcra Müdürlüğünün 2020/7837 E. sayılı dosyadan cebri icra yolu ile satıldığı

anlaşılmıştır. Bu durumda yukarıda da açıklandığı üzere; icrai satışın yapıldığı icra dosyasının dosya arasına alınarak, mahkemece ihale dosyasının incelenerek söz konusu ihale neticesinde ihale alacaklısının alacağını alıp almadığı, alacağını aldıktan sonra bakiye bedel kalıp kalmadığının araştırılması, bakiye bedel kalması halinde söz konusu bedelin tahsili yönünde karar verilmesi, bakiye bedel kalmaması halinde icrai satışı yapılan gayrimenkul ile ilgili konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, haklılık-haksızlık durumuna göre de davalıların yargılama masraflarından sorumluluğunun belirlenerek karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile karar vermesi doğru görülmemiştir. Kabule göre de iş bu gayrimenkul yönünden gerekçe de davacının talebinden vazgeçtiği düşünülerek talebin reddedildiği belirtilmesine rağmen bu gayrimenkul yönünden hüküm kurulmaması da doğru görülmemiştir. 5-Asıl ve bazı birleşen dosyaların konusu olan "... İli, ... İlçesi, 17663 ada, 7 parsel, 8 nolu taşınmaz ve ... e devredildiği beyan edilen "19788 ada, 1 parsel, I Blok 2. Giriş, 1 nolu bağımsız bölüm" yönünden mahkemece olumlu ve olumsuz bir karar da verilmediği görülmüştür. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin, davalı ... Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (5) nolu bentte açıklanan sebeplerle re'sen BOZULMASINA ve (3) nolu bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin (4) nolu bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden de BOZULMASINA, Dosyanın HMK 373/1. maddesi gereğince İlk derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin de ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılardan ..., ... ve ...'ne verilmesine, Peşin alınan harcın istek halinde ilgililere iadesine, 03.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.