Yargıtay · 12. Hukuk Dairesi
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2025/4791 E. 2026/3157 K.
- Mahkeme
- Yargıtay
- Daire
- 12. Hukuk Dairesi
- Esas No
- 2025/4791
- Karar No
- 2026/3157
- Karar Tarihi
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi BİRLEŞEN İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkikinin davacı vekili ve asli müdahil ... vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şirketinin, 18.12.2012 tarihi itibari ile 2010-2011-2012 dönemlerine ait 1.105.560,04 TL vergi borcu bulunduğunu, hakkında takip yapıldığını, borcun ödenmediğini, ancak dava konusu hastane ruhsatını ve işletme hakkının tamamını demirbaşlar ile birlikte 1.000,00 TL değer göstererek idareden mal kaçırma amacı ile diğer davalı ... Sağlık ve Eğitim Hiz. ... İnş.Tur.Tic.Ltd. Şirketine devrettiğini, ayrıca 18.02.2012 tarihli iki
fatura ile faturada belirtilen malların düşük bedelle ... Lab.Tic.Ltd. Şirketine satıldığını, satış bedellerinin düşük gösterildiğini, gerçeği yansıtmadığını, amacın idareden mal kaçırma olduğunu, kendisine satış yapılan firmaların mal kaçırma kastını bilmeleri gerektiğini, yapılan işlemlerin hükümsüz olduğunu ileri sürerek, muvazaalı şekilde yapılan satış işlemlerine yönelik tasarrufun iptalini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili; 17.06.2016 tarihi itibari ile davalı ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şirketinin 1.523.661,65 TL vergi borcu bulunduğunu, adı geçen davalıya ait kadro ve ruhsatların 05.08.2011 tarihli protokol çerçevesinde 800.000,00 TL bedelle davalı ... Sağlık Hizmetleri San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne devredildiğini, 31.01.2012 tarihinde resmi olarak tamamlanan devir işleminin idareden mal kaçırma amacı taşıdığını, devralan diğer davalı ... firmasının ise 05.08.2011 tarihinde kurulduğunu, şirketin devir işlemleri yapmak üzere kurulduğu izleniminin oluştuğunu, şirketin kurulduğu gün 800.000,00 TL bedelli işlem yaptığını, devre ilişkin belge sunulamadığını ileri sürerek, muvazaalı şekilde yapılan satış işlemlerine yönelik tasarrufun iptalini istemiştir. Asli Müdahil ... vekili 20.06.2014 havale tarihli dilekçesinde; Adana 13. İcra Müdürlüğünün 2013/4315 E. sayılı icra dosyası ile davalı Nobel firmasından alacaklı olduğunu, fiili haciz işlemi yapıldığında borçlu firmanın isminin ...Firması olarak değiştiğinin görüldüğünü, yapılan hacze ilişkin açılan istihkak iddiasının Adana 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/500 Esas sayılı dosyası üzerinden görüldüğünü, devamında yeniden yapılan hacze ilişkin davanın yine Adana 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/373 E. sayılı dosyasında devam ettiğini, devirlerin muvazaalı olduğunu ileri sürerek bu tasarrufların iptalini talep etmiştir. Davalı ... Lab.Tic.Ltd. Şirketi vekili cevap dilekçesinde; işlemin muvazaalı olmadığını, gerekli ilan ve bildirimin yapıldığını, sözleşme bedelinin iddia edildiği üzere 1.000,00 TL değil, 53.000,00 TL olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Sağlık ve Eğitim Hiz. ... İnş.Tur.Tic.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu hastane ruhsatının devredildiğini, bu hali ile davanın konusuz kaldığını, ruhsatın devredildiği Bilge Laboratuarının da ruhsatı 3. kişi durumunda olan ...Ltd. Şirketine devrettiğini, dava konusu yapılan menkul mallar-demirbaşlar üzerinde vergi dairesinin haczinin bulunduğunu, mahcuzlarının satışının istenebileceğini, dava açmada hukuki yararın bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şirketi; davaya cevap vermemiştir. Dahili davalı ...Özel Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; hukuk yargılamasında dahili davalı kurumun bulunmadığını, ruhsatın hastaneden ayrı bir değer teşkil etmediğini, firmanın iyiniyetli olduğunu, mal kaçırma kastıyla hareket edilmediğini, şirketler arasında bağ olmadığını, tesisin yeniden hastane olarak kullanılması amacıyla masraf yapıldığını, devir işleminin ticari işletmenin devri olarak değerlendirilemeyeceğini beyan ederek, davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 29.03.2016 tarihli raporda, davalılar Nobel firması ile ...Firması arasında yapılan 23.03.2012 tarihli sözleşmenin BK m. 179 anlamında işletmenin devri niteliğinde olmadığı, işletmenin malvarlığının temelli olarak devrinin amaçlanmadığı, işletme hakkının devrini amaçladığı, tasarruf konusu şeyi borçlunun devrettiği üçüncü kişiden devralan dördüncü kişinin tasarrufu
bakımından iptal kararı verilebilmesi için bu kişinin kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerektiği, devir bedelinin düşük olması ve şirketler arasında organik bağ bulunduğu iddialarının tek başına yeterli olamayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve asli müdahil ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... ve Eğitim Hizm. ... İnş. Turizm ve Tic.Ltd.Şti tarafından, dahili davalı ...Özel Sağlık Hizmetleri ... İnşaat Gıda San. ve Tic.Ltd.Şti.'ye yapılan devrin muvazaalı olduğu iddia edilmekte ise de; dahili davalının devirden sonra finansal kiralama sözleşmesi ve sair şekilde bilirkişi raporuna göre yaklaşık 4.500.000,00 TL daha tıbbi cihaz vb. yatırımlar yaparak hastane faaliyetine devam ettiği, bu aşamada dahili davalının alacaklıdan mal kaçırma ve ızrar kastını bildiği veya bilmesi gerektiğinin iddia edilmesinin ticari hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği, tasarruf konusu malı 3. kişiden devralan dahili davalının edimler arasındaki bedel farkının tek başına iptal nedeni sayılamayacağı, bu nedenle söz konusu satışın muvazaalı olduğu iddialarının ispatlanamadığı, birleşen dosya davalısı ... Sağlık ve Eğitim Hizm. ... İnş. Turizm ve Tic.Ltd.Şti. tarafından, birleşen dosya davalısı ... Sağlık Hizmetleri San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne yapılan devrin muvazaalı olduğu iddia edilmekte ise de; ... Sağlık Hizmetleri San. ve Tic.Ltd.Şti vekili tarafından dosyaya sunulan 13.06.2013 tarihli beyan dilekçesi ekinde ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Tic.Ltd.Şti. yetkilileri ile ... Sağlık Hizmetleri San. ve Tic.Ltd.Şti. yetkilisi arasında düzenlenen bila tarihli (05.08.2011 tarihli) protokol düzenlendiği, protokole göre işletmekte olunan tıp merkezinin ruhsatı ve 11 uzmanlık branşı ile 1 diş ve 2 acil pratisyen hekim kadrolarıyla birlikte ileride kurulmakta olan ... Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti. adına hareket eden Dr. ...'e 800.000,00 TL bedelle satıldığı, Adana Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nden 31.01.2012 tarihinde alınan TM-10 belge nolu Çalışma Uygunluk Belgesi ile Özel ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti. bünyesinde bulunan hekim kadroları ve ruhsatlarının ... Sağlık Hizmetleri San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne devrin tamamlandığı, şirketin hastane kurulması amacıyla daha öncesinde hastane yeri yapılması amacıyla taşınmaz satın aldığı, hastane yapımına yönelik yerel yönetimlerden gerekli başvuruların yapıldığı, ticari işletmenin bir unsuru niteliğindeki kadro devrinin yapılmasına ihtiyaç duyulması üzerine tasarrufun gerçekleştiği, Adana Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Merkezi Ltd.Şti. tarafından davalı ... Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti. aleyhine protokol gereğince kendilerine ödeme yapılmadığından bahisle tazminat ile ruhsat-kadro satışının iptali davası açıldığı birlikte dikkate alındığında, söz konusu satışın muvazaalı olduğu iddialarının ispatlanamadığı gerekçeleriyle davacı ... Bakanlığı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine, asli müdahale talebinde bulunan davacı ... vekili tarafından sunulan 24.11.2014 havale tarihli asli müdahale dava dilekçesi sunularak başvuru harcı yatırılmış ise de asli müdahale dilekçesinde dava değeri toplamı dikkate alınarak nispi harcın yatırılmadığı, bu itibarla usulüne uygun açılmış bir asli müdahale davasından bahsedilemeyeceği, keza bu itibarla asli müdahale davası hakkında mahkemece bir karar da verilmediği, istinaf edenin daha öncesinde 20.06.2014 havale tarihli dilekçesi ile davada katılan davacı olarak yer almak istediğini belirttiği talebinin, davacının yanında feri müdahil olmayı talep edildiği şeklinde
yorumlanması halinde de fer'i müdahilin davada taraf olmaması ve hakkında hüküm de tesis edilmemiş bulunmasına göre kararı istinaf etme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle ... vekili tarafından yapılan istinaf sebeplerinin incelenmemesine karar verilmiştir. Dava; 6183 sayılı yasanın 24 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 65. maddesine göre, açılan bir davada dava konusu edilen şey hakkında taraflar dışında hak iddia edilerek ve harcını yatırmak suretiyle davaya dâhil olan kimsenin hukuki durumunun asli müdahale olduğu, dava konusu üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin hüküm verilinceye kadar yargılamanın taraflarına karşı aynı Mahkemede dava açabileceği, asli müdahale davasının asıl yargılama ile birlikte yürütülüp karara bağlanacağı açıktır. Somut olayda, ... vekili tarafından 12.11.2014 tarihinde asli müdahillik talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesinin duruşma zabıtlarında ve gerekçeli karar başlığında asli müdahil olarak anıldığı, Bölge Adliye Mahkemesince ise, asli müdahale talebinde bulunan davacı ... vekili tarafından sunulan 24.11.2014 havale tarihli asli müdahale dava dilekçesi sunularak başvuru harcı yatırılmış ise de asli müdahale dilekçesinde dava değeri toplamı dikkate alınarak nispi harcın yatırılmadığı, bu itibarla usulüne uygun açılmış bir asli müdahale davasından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle ... vekili tarafından yapılan istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlar ile ilgili düzenlemeler emredici nitelikte ve kamu düzeni ile ilgili olarak yapılmış olduğundan görevi gereği mahkemeler ve temyiz halinde Yargıtay tarafından da kendiliğinden gözetilir. Tasarrufun iptali davalarında dava değeri takip konusu alacak ile iptali talep edilen tasarruf konusu şeyin değerinden hangisi az ise o değere göre belirlenir. Bu durumda; mahkemece, dava konusu tasarrufların devir tarihindeki gerçek değeri ve davacının (asli müdahil ...) dava konusu alacak miktarı tespit edilerek, daha az olan miktara göre belirlenecek dava değeri üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28-a maddesine göre nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin nispi harç tamamlatılmadan, yargılamaya devam edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3.6183 sayılı yasanın 24 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali davalarında dava kabul edildiği takdirde tasarruf tarihine kadar olan vergi borcu fer'ileriyle hesaplanarak bu miktar üzerinden tasarrufun iptaline karar verilmesi gerekir. Somut olayda, davacı hazine, dava dilekçesinde davalı ... Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şirketinin 18.12.2012 tarihi itibari ile 2010-2011-2012 dönemlerine ait 1.105.560,04 TL vergi borcu bulunduğunu belirtip, tasarrufun iptalini istemiştir. Uzman bilirkişi incelemesi yaptırarak, davalı borçlunun tasarruf tarihine kadar olan vergi borçlarının ferileriyle birlikte belirlenmesi gerekirken tasarruf tarihine kadar ... vergi borcu tespit edilmeden karar verilmesi doğru değildir. 4. İptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. İptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir. Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahsın tasarrufa konu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekir. Dava konusu hastane ruhsatının (özel hastane işletme hakkı) 13.02.2012 tarihinde davalı borçlu ... Merkezi Özel Sağlık Hizm.Ltd.Şti. tarafından davalı 3. kişi ... Sağ. ve Eğt.Hizm.Med.İnş.Turz.Tic.Ltd.Şti.'ne, bu şirket tarafından 23.03.2012 tarihinde davalı 4. kişi ...Özel Sağ. Hizm.Med.İnş. Gıda San. ve Tic.Ltd. Şti.'ne, onun tarafından davalı 5. kişi ...Sağ. ve Tedavi Hizm. Tıbbi Ürn.Tur. ve Tic.A.Ş.'ne, en son davalı ... Sağ. ve Tedavi Hizm.Med.San.Tic.A.Ş.'ye devredildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından ruhsatı devralan davalı 3. kişi ... Sağ. ve Eğt.Hizm.Med.İnş.Turz.Tic.Ltd.Şti. İle davalı borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğundan davalı borçlu şirketin mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğu, yine devralan davalı 4. kişi ...Özel Sağ. Hizm.Med.İnş. Gıda San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin ise; grup şirketleri olan ... Kardeşler A.Ş.'nin, davalı borçlu ... Merkezi Şti.'nin faaliyet gösterdiği .. Mah. ... Bulvarı No: .../Adana adresinin maliki olduğu ve borçlu şirkete bu binayı kiraya verdiği, daha sonra kira borçlarını ödeyemediği, bunun için hakkında icra takipleri başlattığı, hacizler yaptığı görüldüğünden, davalı 4. kişi ...Şti.'nin de, davalı borçlu şirketin mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğu, diğer davalıların ise; davalı borçlu şirket ya da yetkililerini tanıdığı ya da borçlunun mali durumunu ve alacaklılarını ızrar kastını bildiği veya bilebilecek durumda olduğunu gösteren bir delilin bulunmadığı
anlaşılmaktadır. Bu durumda; davanın davalılar ...Sağ. ve Tedavi Hizm. Tıbbi Ürn.Tur. ve Tic.A.Ş. ve ... Sağ. ve Tedavi Hizm. Med.San.Tic.A.Ş. yönünden reddi ile davalı 3. kişi ... Sağ. ve Eğt.Hizm.Med.İnş.Turz.Tic.Ltd.Şti. ile davalı 4. kişi ...Özel Sağ.Hizm.Med.İnş.Gıda San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin dava konusu hastane ruhsatını elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle davacının yukarıdaki 3 nolu bent gereğince hesaplanacak olan alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak sorumlu tutulması (tahsilde tekerrür olmamak üzere) yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 5.Kabule göre de; 1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 168. maddesinde değişiklik yapan 5904 Sayılı Yasanın 35. maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından ... her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir” hükmü gereğince maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken davalılar lehine dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretinin takdir edilmesi de doğru değildir. SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle asli müdahil ... vekilinin, (3), (4) ve (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 371. maddesi gereğince BOZULMASINA; HMK 373/1. maddesi gereğince dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde ilgililere iadesine, 06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.