İlk Derece Mahkemesi 2026/741 E. 2026/123 K.

T.C. İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/741 KARAR NO : 2026/123

DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 21/08/2025 KARAR TARİHİ : 23/09/2026

DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin mülkiyeti Hazineye ait olan ve davalı tarafa tahsis edilmiş olan ... Restoran isimli işyerinin 01/09/2019 tarihinden bu yana kiracısı olduğunu, son olarak 01/09/2024 tarihli ve 3 yıl süreli sözleşme imzaladıklarını, sözleşmeye aykırılık gerekçesiyle müvekkiline ihtarnameler gönderildiğini, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, şirket yetkilisinin dava konusu yerden zorla dışarı çıkartıldığını, şirket yetkilisinin ve çalışanlarının işyerine girmesine davalı tarafın engel olduğunu, müvekkili şirkete ait eşyalar ve tüketim mallarına el konulduğunu, büyük bir kısmının da çalındığını belirterek davalının müdahalesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 01/09/2024 tarihli kira sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine, davalı tarafından paraya çevrilmiş teminat mektubunun istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: taraflar arasında akdedilen 01.09.2024 tarihli ve "...Kulübü Lokal Yerleşkesi Alt İşletmeci Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin işletme hakkının devri sözleşmesi olduğunu, davacının bahse konu taşınmazın kiracısı olmadığını, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 01/09/2024 tarihli sözleşmenin feshinin geçersizliği ile kiracılık sıfatının tespitine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanmış olan 01.09.2024 tarihli sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespiti ve işletmecilik sıfatının devam ettiğinin tespitine ve nakde çevrildiği iddia olunan teminat mektubu nedeni ile bedelin istirdatına karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında 12/07/2019 tarihinde yapılan işletme kiralama sözleşmesi ile davalı bünyesinde yer alan ... Klubü derneğine ait olan açık ve kapalı alanların davacıya kiralandığı, sözleşmenin 01/08/2019 başlangıç tarihli olup 01/08/2024 tarihine kadar devam edeceğinin kararlaştırıldığı, akabinde yapılan 01/09/2024 tarihli alt işletmeci sözleşmesi yapıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. 4721 sayılı Kanun’un "İspat yükü" başlıklı 6. maddesi uyarınca; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Aynı yöndeki düzenleme 6100 sayılı Kanun'un 190. maddesinin birinci fıkrasında, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre ispat yükü, ispatı gereken vakıalara dayanan tarafa ait olup, herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Taraflar arasında aktedilen sözleşmeler mahiyeti itibariyle işletme hakkının devrine ilişkindir. 01/09/2024 tarihli sözleşmenin 9. Maddesi " (1) Alt işletmeci, lokal ve yerleşkesindeki sözleşme ekine Ek-2 olarak eklenmiş bulunan bakım, onarım, yenileme ve tadilat işlerini tüm masrafları kendisine ait olmak üzere en geç 31.12.2024 tarihine kadar yapmayı kabul, beyan ve taahhüt eder. Alt işletmeci tarafından yapılacak olan EK-2'de yer alan işler hukuki, idari tüm sorumluluk kendisine ait olmak, yapacağı işler için varsa alınması gereken bütün izin ve ruhsatları almak, yapıların statiğine zarar vermemek kaydıyla Alt İşletmeci tarafından ifa edilecektir. Yapılacak yenileme, tadilat, tesisat, dekorasyon, ilave ve eklerin giderlerinin tamamı Alt İşletmeci'ye ait olup Alt İşletmeci yaptığı bu yenileme, tadilat, tesisat, dekorasyon, ilave ve ekler hususunda TBK ve/veya işletmeden masraf/ denkleştirme/ kıymet kazandırma bedeli ve sair hiçbir talepte bulunamaz, yaptığı giderleri ödemesi gereken işletme bedelinden mahsup edemez, bunları bahane göstererek yeni işletme döneminde işletme bedelini arttırmaktan kaçınamaz, bu işler nedeniyle taşınmazların/lokalin değerinin arttığı vs iddialarla denkleştirme talep edemez. Sözleşme ilişkisinin her ne sebeple olursa olsun süresinde ya da süresinden önce sona ermesi halinde alt işletmeci, lokali teslim ve iade ederken lokalde yaptığı sabit dekorasyon, tesisat, ilave ve ekleri hiçbir şekilde sökemez ve TBK ve/veya işletmeye bedelsiz olarak bırakmayı kabul, beyan ve taahhüt eder..." Sözleşmenin 'Genel Hükümler' başlıklı 10.maddesi " (1) Alt işletmecinin sözleşme süresi sona ermeden faaliyeti durdurması, sözleşmenin feshine neden olması, işletme ruhsatı alamaması veya işletme ruhsatının her ne sebeple olursa olsun iptal edilmesi halinde kalan süreye ait işletme bedeli, alt işletmeciden tahsil edilecektir. İşletme bedeli tahsil edilmişse iade edilmeyecektir. (2)..İşletme aşağıda belirtilen hallerin vukuunda herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın ve işbu sözleşmelerden ve yasalardan doğan hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeyi sona erdirebilir..2.b "..Taraflarca varlığı öne sürülen beklenmeyen halin 30 gün ve daha fazla sürmesi halinde.. " şeklinde düzenlenmiştir. Aktedilen sözleşme ile tarafların hak ve yükümlülükleri yukarıda aktarıldığı gibi belirlenmiştir. Sözleşmeye göre davacının ifa etmesi gerekli tadilatların tamamlanmadığı hususu davacı beyanları ile de sabit olmakla birlikte davacı taraf bitirilmeme sebebinin davalıdan kaynaklandığını, ...’ın dernek üyesi olduğunu, statik projeyi geç gönderdiğini ve bu sebeple gecikme yaşandığını iddia etmiştir. Sözleşmede belirtilen kişi ile çalışılması yönünde davacıya yükümlülük yüklenmediği gibi şahsın Dernek üyesi olmasının davacının sözleşme ile üstlendiği edimler konusunda muafiyet sağlamayacağı, üyenin mesleki faaliyeti kapsamında yine Dernek işinde çalışması ya da edimlerini zamanında ifa etmemesinin davalı tarafı sorumluluk altına sokmayacağı açıktır. Statik projenin tamamlanma tarihi dahi 09/02/2025 olup, sözleşmeye göre 31.12.2024 tarihinde tamamlanması kararlaştırılan tadilat tamamlanmamıştır. Sözleşmede alt işletmecinin kusuru ile sözleşmenin feshi halinde sözleşme bedelinin iade edilmeyeceği, taraflarca öne sürülen ve beklenmeyen bir halin 30 günden fazla sürmesi halinde ihtara gerek kalmaksızın sözleşmenin sona erdirilebileceğinin düzenlendiği, sözleşme gereklerinin davacı tarafça yerine getirildiği hususunun ispatlanamadığı ve sözleşmenin davalı tarafça feshinin haklı fesih olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 1-Alınması gereken 732,00-TL harçtan, davacı tarafından peşin yatırılan 51.232,50-TL'nin tenzili sonucu fazla yatırılan 50.500,50-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 3-Davalı tarafça sarf edilen 675,80-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 4-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 432.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-Davalı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa İADESİNE, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.340,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 23/09/2026

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır