İlk Derece Mahkemesi 2026/361 E. 2026/816 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/361 Esas KARAR NO:2026/816

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:21/04/2026 KARAR TARİHİ:20/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında hasta yönlendirme hususunda 01/01/2025 başlangıç tarihli acente komisyon sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, taraflar arasındaki mutabakat ve ticari ilişki çerçevesinde düzenlenen 09/01/2026 tarihli fatura ile 53.160,67 USD komisyon alacağının kesinleştiğini, söz konusu alacağın tahsili amacıyla .... İcra Dairesi’nin 2026/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının 23/02/2026 tarihinde borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, dava şartı kapsamında zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, hasta yönlendirme, organizasyon, tedavi, hakediş hesaplama, fatura ve ödeme süreçlerinin Temmuz 2022 tarihinden itibaren kesintisiz şekilde uygulanarak ticari teamül oluşturduğunu, davalının sözleşmenin 3.3 maddesine rağmen faturaya itiraz etmediğini ve bedeli ödemediğini belirterek Davalının .... İcra Dairesi’nin 2026/... E. sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini, takibin 53.160,67 USD asıl alacağın takip talebinde belirtilen fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı ile takip tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun m. 4/a uyarınca kamu bankalarının USD cinsinden 1 yıla kadar vadeli mevduatlara uyguladığı azami faiz oranı ile birlikte devamını, davalının İİK 67 uyarınca alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkil şirket ile aralarında hizmet sözleşmesi bulunduğunu ve 53.160,67-USD tutarında kesinleşmiş komisyon alacağı olduğunu iddia ederek .... İcra Dairesi'nin 2026/... E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığını, ancak davacının iddialarının asılsız olduğunu, taraflar arasında 01.01.2025 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca davacının yurt dışından hasta yönlendirme hizmeti vermesi gerekirken, müvekkil şirkete doğrudan başvuran hastaları hileli yollarla kendi üzerinden gelmiş gibi gösterdiğini, davacının ... bölgesi dışında Amerika, Gürcistan ve Afrika gibi bölgelerden gelen hastalar üzerinden haksız kazanç elde ettiğini, yapılan iç denetimlerde davacının müvekkil şirket personeli ile işbirliği yaparak bireysel hasta başvurularını ... firması üzerinden sisteme kaydettiğinin tespit edildiğini, ilgili personelin savunmasında usulsüzlüğü kabul ettiğini ve bu durumun sözleşmeye aykırı olduğunu, davacının sunduğu faturaların gerçek bir hizmete dayanmadığını, alacağın likit olmadığını, bu nedenle icra inkâr tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na nezdinde nitelikli dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlarından soruşturma başlatıldığını, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini, davacı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının ÇOK ACELE çıkartılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının ÇOK ACELE çıkartılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. Kağıthane Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının ÇOK ACELE çıkartılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. GEREKÇE: Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır. Davanın ticari dava olmadığı ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği kanaatine varıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (emsal ve alıntı Yargıtay 23. HD' nin 2016/5383 esas, 2020/1248 karar sayılı kararı) HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna, 3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır