İlk Derece Mahkemesi 2026/2197 E. 2026/295 K.

T.C. İSTANBUL 30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/2197 Esas KARAR NO : 2026/295 Karar

DAVA : İİK 89/3 uyarınca Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 15/10/2026 KARAR TARİHİ : 28/10/2026

İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2026/483 Esas - 2026/520 Karar sayılı dosyasında verilen gönderme kararı üzerine 27/10/2026 tarihinde mahkememize tevzi edilen 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...Güçlendirme Merkezi Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasından İİK m. 89/2 uyarınca gönderilen ikinci haciz ihbarnamesinin 02.09.2026 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkil şirket tarafından yasal yedi günlük süresi içerisinde 09.09.2026 tarihinde sunulan dilekçe ile takip borçluları ...Limited Şirketi, ...ve ...'ün müvekkil şirket nezdinde doğmuş veya doğacak herhangi bir hak veya alacağının bulunmadığının bildirilerek itiraz edildiğini, süresinde ve usulüne uygun yapılan itiraza rağmen davalı alacaklı ...'ın talebi üzerine icra müdürlüğünce itirazın göz ardı edilerek 25/09/2026 tanzim tarihli İİK m. 89/3 üçüncü haciz ihbarnamesinin müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, takip borçlularının müvekkil şirket nezdinde mevcut veya muaccel hiçbir hak, alacak veya malının bulunmadığını, dosya borcunun tamamen borçluların şahsi borcu olduğunu, müvekkil şirket ile borçlular arasında hiçbir ticari veya hukuki ilişki mevcut olmadığını, İİK m. 89/3 hükmü gereğince üçüncü şahıs tarafından açılan bu menfi tespit davasının maktu harca tabi olduğunu, davanın açıldığına dair belgenin bildirim tarihinden itibaren yirmi gün içinde icra dairesine teslim edilmesi halinde icra takip işlemlerinin duracağını belirterek müvekkil şirketin İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasının borçlularına borçlu olmadığının veya zimmetinde mal ya da alacak bulunmadığının tespitine, dava sonuna kadar icra takibinin ve cebri icra işlemlerinin ihtiyati tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstanbul Anadolu ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas ve... Karar sayılı dosyası üzerinden 19/10/2026 tarihli gönderme kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir. Dava, İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3. maddesi uyarınca açılmış bir "Menfi Tespit" davasıdır. Uyuşmazlık, davacı üçüncü kişi şirketin (...Güçlendirme), icra takibinin borçlularına (... İnşaat, ..., ...) borçlu olup olmadığı ve elinde onlara ait bir mal/alacak bulunup bulunmadığına ilişkindir. 6100 Sayılı HMK nın 1. Maddesi, aynı yasanın 114/1-c bendi ile 115/1. Hükmü nedeni ile öncelikli olarak görev hususunda inceleme yapılmıştır. HMK 138 maddesi uyarınca mahkemenin öncelikle dava şartları hakkında dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi karşısında davanın dosya üzerinden ,dava dilekçesi tebliğ edilmeden görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi mümkün olup, bu durum hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde değildir. (YHGK 11/04/2019 tarihve E:2017/15-2141-K:2019/442) "...2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,.." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 06.11.2023 Tarih, 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar Somut olayda; 6100 Sayılı HMK nın 1. Maddesi hükmüne göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, 6100 Sayılı HMK nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır, göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Bu nedenle öncelikli olarak görev hususunda inceleme yapılmıştır. Dava, 2004 sayılı Kanun'un 89/3 uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit niteliğindedir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 06.11.2023 Tarih, 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı ilamı ile bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki görev uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmiş olup üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu yönündeki ilamı da dikkate alınarak mahkememizce görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 18.02.2026 tarih 282 Sayılı Kararı ile Bakırköy, İstanbul Anadolu ve Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemelerinin kaldırılarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri ile birleştirilmesine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresinin “İstanbul ilinin mülki sınırları” olarak yeniden belirlenmesine ilişkin 12.02.2026 tarihli ve E43807993-276.02-163 sayılı yazısı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca görüşülerek; Bakırköy, İstanbul Anadolu ve Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin kendi ağır ceza mahkemeleri yargı çevresinden çıkarılarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin “İstanbul ilinin mülki sınırları” olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Davalının ikametgahının ve İcra takibinin Anadolu İcra Müdürlüğünde yürütüldüğü ve yine ilk davanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı bir yargılamada, yargılamanın herhangi bir yerinde bulunmamasına rağmen doğal hakim ilkesi ve yukarıda belirtilen gerekçe ve hükümler hilafına, yargılama dosyasının İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesi halinde, İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerince yeniden ön inceleme aşamasının yürütüleceği, usulüne uygun yetki itirazı sonrasında dosya ancak yetkili mahkemeye gönderilebilecektir. Bu durum, açıkça 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'nın 141/4. ve 6100 sayılı HMK' nın 30. maddelerine ayrılık teşkil edecektir. Bu nedenle taraf iradesine dayanmayan ve HSK kararı ile belirlenen yetki alanı sisteminin (Anadolu, Bakırköy ,Büyükçekmece adliyeleri arasındaki), yetkisiz bir mahkemeyi yetkili kılması usulen mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle dosyanın İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın, dava şartı olan 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen görev yönünden usulden reddi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 2-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde, dosyanın ve eklerinin yetkili ve görevli mahkeme olan İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine, 4-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 2. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, dava dosyasının re'sen ele alınarak, açılmamış sayılmasına karar verilmesine, bu hususun taraflara ihtaratına, (Gerekçeli hükmün tebliği ile ihtaratına) 5-6100 Sayılı HMK nın 331/2.nci maddesi 1. cümlesi uyarınca, bu dava dosyasına ilişkin harç ve yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkemede değerlendirilmesine, 6-Dava dosyasının kesinleşmesi üzerine, iki (2) haftalık yasal süre içerisinde, taraflardan herhangi birinin, ilgili mahkemeye dava dosyasının gönderilmesini talep etmemesi halinde, ilgili dava dosyasının mahkeme Yazı İşleri Müdürü tarafından mahkeme hakiminin önüne getirilmesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 28/10/2026

Başkan ¸e-imzalıdır Üye 196157 ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır