İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1131 E. 2026/779 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1131
Karar No
2026/779
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1131 Esas KARAR NO : 2026/779

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/01/2026 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkiller ile davalı şirket arasında yurt dışı menşeli bir ticari yazılımın ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. adına lisanlanarak kullanıma sunulması hususunda mutabık kalındığını, sipariş formu imzalanarak takibe dayanak kambiyo senetlerinin davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafça lisanslamanın başka bir şirket olan ... Otomasyon Makina adına yapıldığını ve sipariş formunun dördüncü maddesi gereğince yazılımın kurulumu ile teslimatının gerçekleştirilmediğini, bu nedenle davalıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğünde 2025/... esas sayılı dosya kapsamında [. . . 2.670,00 USD Miktarlı 08/05/2025 Tanzim Tarihli, 16/09/2025 Vade Tarihli Senet. . . ] üzerinden toplam 10.835,24 USD değerinde icra takibi başlatıldığını, arabuluculuk faaliyetinde anlaşmaya varılamadığını belirterek öncelikle icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını, açılan menfi tespit davasının kabulü ile müvekkillerin davalıya borcu olmadığının tespitini, davalının %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin 30/01/2026 tarihinde tebliğ alındığını, davacı tarafın teslimatın yapılmadığı ve ifanın gerçekleşmediği yönündeki iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkil şirket tarafından tüm edimlerin eksiksiz yerine getirildiğini, taraflar arasında 08/05/2025 tarihinde imzalanan sipariş formu ile ... ... lisansı, 1 yıllık versiyon güncelleme ve abonelik hizmeti hususlarında bağlayıcı bir sözleşme ilişkisi kurulduğunu, davacı şirketin sözleşme bedelini kabul ederek dava konusu kambiyo senetlerini müvekkil şirkete teslim ettiğini, 30/05/2025 tarihli ve 10.680,00-USD bedelli satış faturasının düzenlendiğini, senetlerin vadesinde ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın faturaya yasal süresi içerisinde itiraz etmeyerek içeriğini kabul etmiş sayıldığını, yazılım lisanslarında teslimin fiziki bir malın elden verilmesi şeklinde değil, lisansın üretici sisteminde tanımlanması ve aktivasyon bilgilerinin sağlanması ile gerçekleştiğini, müvekkil şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam ve eksiksiz ifa ettiğini, davacı tarafın kurulumu kendi tercihleri doğrultusunda başlatmadığını veya teknik süreci tamamlamadığını, lisansların 20/05/2025 tarihinde yurtdışından davacı şirket bilgileriyle temin edildiğini, yurtdışı üretici faturalarında davacı ile bağlantılı şirket bilgilerinin yer aldığını, kurulum için servis kaydı açılmasına rağmen davacı tarafın 22/05/2025 tarihinde bu kaydı kendi iradesiyle kapattığını, kurulum sürecinin ilerleyememesinin davacı tarafın devam iradesi göstermemesinden kaynaklandığını, davacı tarafın yazışmalarında borcu ve ödeme yükümlülüğünü açıkça kabul ettiğini, sonradan ileri sürülen ifa edilmediği iddialarının çelişkili ve dayanaksız olduğunu, tarafların basiretli tacir olarak hareket etme yükümlülüğü bulunduğunu, lisansın farklı firma adına tanımlandığı iddiasının borcu ortadan kaldırmadığını, menfi tespit ve kötü niyet tazminatı taleplerinin yasal şartlarının oluşmadığını belirterek haksız açılan davanın reddini ve davacının iptalini talep ettiği tutar üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLER: .... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2025/... Esas sayılı dosyasında davacılar ... (T.C:...) ve ... (T.C:...) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı hakkında mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz ara kararı gereğince aşağıda bilgileri yazılı davacının; a) Defter tutmayı gerektirir vergi mükellefiyetlerinin bulunup bulunmadığı, b) Defter tutuyorlar ise bilanço esasına göre mi, işletme hesabına göre mi defter tuttukları, c) İşletme hesabına göre defter tutuyorlar ise VUK.nun 177 vd. maddeleri uyarınca faaliyetlerinin esnaf sınırının altında kalıp kalmadığı, d) İşletme hesabına göre defter tutuyorlar ise 2025 yıllarına ait vergi beyannamesi suretlerinin birer örneğinin mahkememize bildirilmesi istenilmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz ara kararı gereğince davacı Veysel KUŞCU'nun tacir olup olmadığı hakkında bilgi verilmesi istenilmiştir. GEREKÇE: Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır. Davacının 2021 yılı itibari ile işletme defteri tuttuğu anlaşıldığından, Davanın ticari dava olmadığı ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği kanaatine varıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (emsal ve alıntı Yargıtay 23. HD' nin 2016/5383 esas, 2020/1248 karar sayılı kararı) HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna, 3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1131, K. 2026/779, T. 13.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1131-e-2026-779-k-dfff0bd45b23