İlk Derece Mahkemesi 2025/517 E. 2026/465 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/517 Esas - 2026/465 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/517 KARAR NO : 2026/465

.... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 19/09/2016 KARAR TARİHİ : 10/06/2026

....

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/09/2020 KARAR TARİHİ : 10/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/06/2026

ASIL DAVA: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında birim fiyat mal alım sözleşmesi kapsamında 15/07/2011 tarih .... numaralı, 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii bakım tesislerinin yapımı kalan işleri sözleşmesi imzalandığını, davacının, mezkur sözleşme kapsamında .... davalıya ait bir kısım deniz yapıları ile 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribotun imal-yapım işini üstlendiğini, sözleşme ile taahhüt altına girdiği .... nolu feribotun çelik saç ve çelik teçhiz işlemini tamamladığını, feribotun suya indirildiğini ve donatım ve teşrif ve diğer işleri tamamlanarak havuzdan çıkarıldığını, iskeleye alındığını ve test seferleri yapılarak davalıya teslim edildiğini, .... nolu feribotun da çelik saç ve teçhiz işlemlerinin tamamlandığını, feribotun suya indirildiğini ve donatım ve teşrif ve diğer işlemleri tamamlanarak havuzdan çıkarıldığını, iskeleye alındığını ve test seferlerini yapacak hale getirildiğini, bu yönüyle müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan feribotun inşaa ve imaline ilişkin yükümlülüklerini tamamladığını davalının gerek ihale aşamasında ve gerek sözleşmede, 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribotların inşaa-yapımında kullanılacak malzemeleri, malzeme cinsi ve miktarı ile ağırlıklarını belirten detaylı liste hazırladığını, davacı şirkete sunulan ve sözleşmenin eki olarak kabul edilmiş 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribotlarda davalı yanca talep edilen malzeme, cins, miktar ve ağırlıkları ile bu malzemelerin işçiliği dikkate alınarak birim fiyat teklifi verdiğini, detay listenin, müvekkili tarafından verilen ve davalı tarafça kabul edilen birim fiyat teklifinin esasını oluşturduğunu, davalı tarafça hazırlanmış 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribotlardan her biri için analizde kullanılacak detay listede yer alan belirlemeler ve talep miktarları, ağırlıkları, sayıları ve cinslerinin gemi inşasında kesin olmamakla birlikte doğru bir yaklaşımı ortaya koyması bakımından önemli olduğunu, sözleşmenin eklerinde yer alan Tatvan-Van arasında demiryolu araçlarının geçişini sağlayacak olan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot inşaatına ait teknik şartnamede geminin inşa ve imalinde kullanılacak saç hususunda hiçbir detayın yer almadığını, sözleşme gereğince, feribotun inşaa- imal projelerini, klas kuruluşu olarak kabul edilmiş Türk Loydu denetiminde geminin inşası devam ederken hazırladığını, revizelerinin yapıldığını, Türk Loydu tarafından onaylanarak davalıya sunulduğunu, bu haliyle tamamlanan feribotun kesin toplam saç ağırlığının belli olduğunu ve klas kuruluşu olan Türk Loydu tarafından hesaplanabildiğini, kesin hesap sonucunun davalıya bildirildiğini, davacı tarafça inşa-imali tamamlanan bir adet feribotta toplam 2.500 ton değil 2.882,90 ton saç kullanıldığını, davalının bir feribot için toplam 2.882,90 ton saç kullanılacağını belirtmiş olsaydı davacının saç için teklifinin 2.500.000,00 Euro olmayıp 2.882.900,00 Euro olacağını bu durumda müvekkilinin bir feribot için toplam 382,90 ton fazla tekne saçı kullandığını, 1 ton saçın 1.000,00 Euro olarak kabul edildiği birim fiyat sözleşmesinde 382,90 ton saçın karşılığının 382.900,00 Euroya tekabul ettiğini, bunun yanında yapılan saç işçiliğinin karşılığının 597.324,00 Euroya tekabül ettiğini, 1 feribot için davalıdan tekne saç malzemesi ve saç işçiliği toplamı 980.224,00 Euro, %10 müteahhit karı ve genel giderler olmak üzere toplam 1.078.246,40 Euro alacağı bulunduğunu, 2 feribot için 2.156.492,80 Euro olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000.000,00 TL'nin hakediş tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, idarelerinin ihtiyacı olan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapım işiyle ilgili ihaleye çıkıldığını, ihale sonucunda 28/01/2019 tarihli yönetim kurulu kararıyla ihalenin iptaline karar verildiğini, bu karara karşı davacı tarafça şikayet başvurusu yapıldığını, başvurunun reddi üzerine .... iptal davası açıldığını,.... Mahkemesinin Kamu İhale Kurumu kararının iptaline karar vermesi üzerine davacı firmaya ihale kararı verilip sözleşme imzalandığını, bu süreçte idare mahkemesi kararının KİK tarafından temyiz edildiğini, ..... Dairesinin kararı bozması üzerine Danıştay kararı doğrultusunda karar alındığını ve davacı firmanın şikayet başvurusu reddedilerek ihalenin iptal kararının onaylandığını, davacı firma ile imzalanan sözleşmenin dayanağı olan işlem ortadan kalktığından sözleşmeyi feshedip tasfiye işlemlerinin gerçekleştirildiğini, tasfiye sonrasında yarım kalan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii,bakım onarım tesislerinin yapım işinin ihmali için .... görüşleri üzerine, davacı şirket ile doğrudan temin yöntemiyle 15/07/2017 tarihli birim fiyatlı mal alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı 6.1 maddesinde .. 47.250.000,00 Euro üzerinden akdedildiğinin belirtildiğini, sözleşme eki icmalde 2 adet feribotun bedeli 31.719.784,30 Euro, deniz yapıları için 15.530.215,37 Euro bedel bulunduğunu, feribot fiyatının, teknik şartnamesine uygun olarak imalatı tamamlanmış 2 adet feribot için olduğunu, feribotun imalat ekipmanlarına ilişkin herhangi bir birim fiyat bulunmadığını, ortada birim fiyatın bulunmadığını, feribota ait ödemelerin pursantaj mantığına göre yapıldığını, bu itibarla davacının iddialarının, sözleşmenin bir kül olarak varlığı, geçmişi karşısında maddi ve hukuki gerçekliklere aykırı, hatalı, gerçek dışı ve kendi içerisinde çeliştiğini iddiaların yerinde olmadığını, bir an için davacının beyanlarının doğru olduğu kabul edildiğinde (yani sözleşmenin konusunun 2.500 ton saç olduğunun kabulu halinde) , bu miktarı aşan tutarın sözleşme kapsamı içinde olmadığını, sözleşmenin 20.2 maddesinde gösterildiği üzere sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamayacağı ve ek sözleşme düzenlenemeyeceği, sözleşmede iş artışının söz konusu olması durumunda, iş artışına konu işi yükleniciye yaptırıp yaptırmama konusunda yetkinin idareye ait olduğunu, dolayısıyla davacının beyanını doğru kabul edilmesi halinde dahi "fazla mal getirdim parasını verin" demesinin dayanağı, imkanı, hakkı veya yetkisinin olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. BİRLEŞEN DAVA: DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı şirket ile davalı idare arasında Birim Fiyat Mal Alım Sözleşmesi kapsamında, 15.07.2011 tarih ve .... numaralı 2 adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli Feribot Alımı ile bunlara ait İskele Onarımı ve Tevsii Bakım Tesislerinin Yapımı Kalan İşleri Sözleşmesi, Birim Fiyat Mal Alım Sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin sözleşme kapsamında ....davalıya ait bir kısım deniz yapıları ile 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribotun imal-yapım işini üstlendiğini, sözleşme ve şartname yükümlerinin kesin biçimde Kalan İşleri Sözleşmesinin Birim Fiyat Mal Alım Sözleşmesi olduğunu ispatladığını, davacının sözleşmeyle taahhüt altına girdiği ...nolu feribotun çelik sac ve çelik teçhiz işlerini tamamladığını, feribotun suya indirildiğini ve donatım ve diğer işlerinin tamamlanarak havuzdan çıkarıldığını, iskeleye alındığını ve test seferlerinin yapılarak davalı idareye teslim edildiğini, ....nolu feribotun da çelik sac ve teçhiz işlemlerinin de tamamlandığını, feribotun suya indirildiğini ve donatım ve diğer işleri tamamlanarak havuzdan çıkarıldığını, iskeleye alındığını ve test seferleri yapacak hale getirildiğini, bu yönüyle davacının sözleşmeden kaynaklı feribotların inşa ve imaline dair yükümlülüklerini tamamladığını, davacı şirket tarafından inşaat - imali tamamlanan 1 adet feribotta toplam 2.882,90 ton sac kullanıldığını, davalı tarafın 1 feribot için toplam 2.882,90 ton sac kullanılacağını belirtmiş olsaydı davacı şirketi sac için teklifinin 2.500.000,00 Euro olmayıp 2.882.900,00 Euro olacağını, bu durumda davacı şirketin 1 feribot için toplam 382,90 ton fazla tekne sac kullandığını, 1 ton sacın 1.000,00 Euro olarak kabul edildiği birim fiyat sözleşmesinde 382,90 ton sacın karşılığının 382.900,00 Euroya tekabül ettiğini, bunun yanında fazladan yapılan 382,90 ton sac işçiliğinin karşılığının 597.324,00 Euroya tekabül ettiğini, davacı şirketin 1 feribot için davalıdan 382.900,00 Euro tekne sac malzemesi, 597.324,00 Euro sac işçiliği, müteahhit kârı ve genel giderler %10 oranı üzerinden olmak üzere toplam 1.078.246,40 Euro alacağı bulunduğunu, 2 feribot için 2.156.492,80 Euro alacağının bulunduğunu, ....karar sayılı dosyada kısmi açılan davanın kabulüne karar verildiğini, mahkemece davacı tarafça hesaplanandan daha düşük bir miktara hükmedilmesi nedeniyle ıslah kurumuna başvurulamadığını, bu nedenle işbu ek davanın açıldığını belirterek 18.724.577,04 TL alacağın 26.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının ek dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere her iki davada da iddia edilen alacak tutarının 980.224,00 Euro iken mahkemenin ..... esas sayılı asıl davada 560.000,00 Euro olarak belirlendiğini, davacının ek davasını dayanak kıldığı mahkeme kararını da gözetmediğini, ek dava açmanın şartlarının oluşmadığını, esasa ilişkin olarak da; davanın zaman aşımına uğradığını, idarenin ihtiyacı olan ''2 Adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli Feribot Alımı ile Bunlara Ait İskele Onarımı ve Tevsii, Bakım Onarım Tesislerinin Yapım İşi'' için Kamu İhale Kanununa tabi olarak ihaleye çıkıldığını, ihale sonucunda yönetim kurulunun 28.01.2009 tarih 2/6 sayılı kararı ile ihalenin iptaline karar verildiğini, davacı şirketin Kamu İhale Kurumuna şikayet başvurunda bulunduğunu, başvurunun reddi üzerine ..... iptal davası açtığını, mahkemenin KİK kararını iptal etmesi üzerine düzeltici işlem kararı verildiğini, bu karar doğrultusunda işlem yapılarak davacı şirkete ihale kararı verilip sözleşmenin imzalandığını, bu süreçte İdare Mahkemesi kararının .... kararı bozması üzerine .... kararı doğrultusunda karar alıp davacı şirketin şikayet başvurusunu reddettiğini, ihalenin iptali kararının onaylanmış olduğunu, sözleşmenin dayanağı işlem ortadan kalktığından davalının sözleşmeyi feshedip tasfiye işlemlerini gerçekleştirdiğini, tasfiye sonrasında yarım kalan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapım işinin ikmali için şirket ile doğrudan temin yöntemiyle 15.07.2011 tarihli 2 adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli Feribot Alımı ile Bunlara Ait İskele Onarımı ve Tevsii Bakım Onarım Tesisleri Kalan İşleri Sözleşmesi imzalandığını, işin feribot alımı ağırlıklı olması nedeniyle Birim Fiyatlı Mal Alım Sözleşmesi olarak imzalandığını, sözleşmede belirtilen feribot fiyatının teknik şartnamesine uygun olarak imalatı tamamlanmış 2 adet feribot için olduğunu, feribotun imalat ekipmanlarına ilişkin herhangi bir birim fiyat bulunmadığını, feribota ait ödemelerin pursantaj yöntemine göre yapıldığını, feribotta ödemelerin, bütünün parça parça gösterildiği yüzdelik dilimler şeklinde yapılmakta olduğunu, yüklenicinin teklif ettiği bedel esas alınarak ilerleme yüzdeleri üzerinden ödeme yapıldığı durumu dikkate alındığında, feribot sac ağırlığı artışı ileri sürülerek fazladan ödeme talep edilmesinin sözleşme yükümlülüğüne uygun olmadığını, davacının davasının haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. GEREKÇE :Asıl ve birleşen davada istek; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Asıl davada mahkememizin .... esasına kayıtla yapılan yargılamada; Taraf delilleri toplanıp, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere.... Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup bilirkişi heyeti 26/01/2018 tarihli raporlarında sonuç itibariyle ....feribotları için dava konusu sözleşme ekindeki teknik şartname ekinde 2.500 ton çelik saç malzeme kullanılması öngörülmüş iken, inşa sonrası yapılan kesin hesaplarla her bir feribotun çelik saç ağırlığının 2.882,9 ton olduğunun ortaya çıkması ve bunla alakalı olarak işbu davanın temelini oluşturan her bir feribotta 382,9 tonluk çelik saç malzemenin fazla sarf edilmiş olmasının normal olduğunu, aradaki sapmanın gemi inşa sektöründeki ve gemi inşaatı mühendisliğindeki genel temayüller açısından kabul edilebilir değerde olduğunu, .... feribotlarının her birinde sözleşmede yazılandan fazla olarak 382,9 ton saç malzeme fazla sarfedildiği için ve işçilik dahil saç malzeme birim fiyatı 2.560 Euro olduğu için davacı yanın davalı idareden feribot başına 980,224 Euro (=382,9x2,560) olmak üzere 2 feribot için toplam 1.960,488 Euro saç inşa kaynaklı hak ediş talep hakkı olduğunu, dava konusu sözleşmede her bir feribot için hak ediş bedelinin %10'u kadar yüklenici karı ve genel gider alacağının karar ve kabul edildiğini, dolayısıyla yukarıda 26. maddede açıklanan bilgiler ışığında, davacı yanın ek olarak her bir feribot başına 98.022,40 Euro olmak üzere 2 feribot için toplam 196.044,80 Euro yüklenici karı ve genel gider alacağını talep etme hakkı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme birim fiyat mal alım sözleşmesi olup, sözleşme kapsamında davacı yanın .... ve .... feribotlarının inşaatından doğan toplam 2.156.492,80 Euro tutarındaki hak edişinin hukuki haklılığı hususundaki görüş ve takdirin mahkemenin yetkisinde olduğunu bildirmişler. Davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup bilirkişi heyeti 05/09/2018 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek kök raporlarındaki görüş ve değerlendirmelerini değiştirecek bir hususun bulunmadığını bildirmişler. Dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup bilirkişi heyeti 14/10/2019 tarihli raporlarında sonuç itibariyle; sözleşme ekinde olması gerekli ve zorunlu olmayan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot analizinde kullanılabilecek detay listesinde belirtilen her bir feribot için 2.500 ton tekne saç malzemesi öngörülmüş olduğunu, ancak gerçekte 2.780 ton tekne saç malzemesi kullanıldığını, her bir feribot için ilave kullanılan 280 ton tekne saç malzemesi gemi inşaat mühendisliğindeki genel temayüller açısından kabul edilebilir değerde olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme birim fiyat mal alım sözleşmesi olup, sözleşme kapsamında davacı yanın .... feribotlarının inşaasından doğan ilave tekne sac malzemesinin bedeli ve müteahit firma karı dahil 616,000 Euronun davalıdan talep edilebileceği, ancak taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının bu bedeli talep edebilmesi için davalı TCDD'nin yazılı iznini alması gerektiği buna rağmen bu yazılı iznin alındığına dair dosyada herhangi bir bilgi belge bulunmadığı bildirilmiş, Davacı tarafça; sözleşme kapsamında bir adet feribotun test seferleri yapılarak davalıya teslim edildiği, 2 nolu feribotun havuzdan çıkarılıp iskeleye alındığı ve test seferlerinin yapılacak hale getirildiği anlaşılmış, Mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi raporu içerikleri ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşme ekinde yer alan icmal birim fiyat listesi cetvelleri ve feribot imalatı ve analizinde kullanılabilecek detay listesinin verildiği, her bir feribotun 2.500 ton sac malzemeden üretileceği ve teklif edilen sac malzeme birim fiyatının 1.000 Euro / ton olduğu, feribotun yük kapasitesinin teknik şartnamede yaklaşık 4.000 ton olması gerektiği, bu ağırlığa, yük, yakıt, yağlama yağı, tatlı su, malzemeler, erzaklar, personel ve şahsi eşya, klas kuruluşu gereksiniminden fazla olan yedek parçaların dahil olacağının açıklandığı, teknik şartnamede belirtilen boyutların yaklaşık ölçüler olup kesin değerler olmadığı, feribotların teknik şartname ağırlığı 2.500 ton iken inşaatı bittikten sonra ortaya çıkan sac ağırlığının dosya kapsamı itibariyle en az 2780 ton olup, iş artışının buna göre %8,9 oranında olduğu, bu haliyle normal ve kabul edilebilir seviyede olup, sebepsiz zenginleşme kapsamında buna yönelik bedelin ödenmesi gerektiği, sözleşme eklerindeki şartname hükümleri de nazara alındığında bu hesaplamanın iş artış oranı da gözetilerek sözleşme fiyatları ile ton başına 1.000 Euro'dan 280x2=560 tonun bedelinin 560.000,00 Euro olacağı, bu haliyle her halükarda şimdilik kaydı ile talep edilen 1.000.000,00 TL'nin üzerinde olduğu, daha fazla olması hususunun ve miktarının ne olduğu hususunun belirlenmesinin işbu davanın talep de nazara alınarak konusu olmadığı anlaşılmakla, talebe konu miktar üzerinden davanın kabulüne ve alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine ilişkin 13/11/2019 tarih 2019/958 sayılı karar verilmiş, karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuş, .... sayılı 08.11.2022 tarihli kararıyla; "Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, mahkemece dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmenin yaklaşık imalat miktarı belirlenerek birim fiyatlı sözleşme olarak imzalandığı, mahkemesince yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamıyla fiilen yapılan imalatın belirlenmiş bulunmasına ve sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi gereğince %20 oranına kadar olan iş artışının sözleşmedeki birim fiyatlarla hesaplanmasının taraflar arasındaki sözleşme ve dosya kapsamına uygun bulunmasına, davacının fazlaya ilişkin alacağı olduğu iddiası yönünden ayrıca dava açılması durumunda bu hususun açılacak davada değerlendirebileceğinin tabii bulunmasına göre taleple bağlı kalınarak verilen karar dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmuş olduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir." denilmiştir. Karara karşı taraflarca temyiz kanun yoluna başvurulmuş, .... kararının ortadan kaldırılmasına karar verilerek karar bozulmuştur. Yargıtay bozma ilamında; "Müflis yüklenici şirket, davalı ile arasında imzalamış olduğu 15.07.2011 tarihli “2 Adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli Feribot Alımı ve Bunlara Ait İskele Onarımı ve Tevsii Bakım Tesislerinin Yapımı Kalan İşleri” sözleşmesinden kaynaklı hakedişlerini talep etmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 6.maddesinden sözleşmenin birim fiyatlı götürü bedelli sözleşme olduğu anlaşılmıştır. Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK m. 266/1). Mahkeme, bilirkişi olarak, yalnızca bir kişiyi görevlendirebilir. Ancak, gerekçesi açıkça gösterilmek suretiyle, tek sayıda, birden fazla kişiden oluşacak bir kurulun bilirkişi olarak görevlendirilmesi de mümkündür. (HMK m. 267/1) Kanunların görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara görevlendirildikleri konularda bilirkişi olarak öncelikle başvurulur. Ancak kamu görevlilerine, bağlı bulundukları kurumlarla ilgili dava ve işlerde, bilirkişi olarak görev verilemez.(HMK m. 268/3) Taraflar bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler (HMK'nın m. 281/1). Mahkeme bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir (HMK'nın m. 281/2). Mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme de yaptırabilir (HMK'nın m. 281/3). Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK'nın m. 282/1). Dosya içeriğinde iki farklı bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmış olmasına ve iki heyet raporu görüşü arasında fahiş fark bulunmasına rağmen, mahkemece neden ikinci bilirkişi raporuna itibar edildiği de açıklanmadan ikinci rapora itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Öte yandan, davacı tarafça ikinci bilirkişi raporunda bilirkişi olarak yer alan Naci Kaya’ya ilişkin itirazda bulunulmasına ve objektif kalamayacağının belirtilmesine rağmen heyette kalması doğru olmamıştır. Diğer taraftan, HMK’nın 267. maddesi uyarınca bilirkişi heyeti tek sayıda olması gerekirken her iki raporda da iki kişilik bilirkişi kurulu oluşturulması da kanuna aykırı olmuştur. Bu durumda mahkemece yapılacak iş yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden taraflar arasındaki sözleşmenin birim fiyatlı götürü bedel sözleşme olduğu da kabul edilerek ve davalı tarafın aşamalarda işin tamamlanmadığı ve 3. bir yükleniciye tamamlattırıldığı beyanı da dikkate alınarak son tamamlanma ihalesine ilişkin evraklar celbedilip işin davacı yüklenici müflis şirket tarafından hangi oranda tamamlandığı ve bu tamamlanma oranına göre her bir kalem için fiziki oran belirlenerek yüklenici müflis şirket hakedişini tespit edecek rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." denilmiştir. Mahkememizin ....esasına kayıtla bozma ilamına uyularak yargılama sürdürülmüştür. Bu aşamada mahkememizin .... esasına kayıtla açılan bakiye alacağa yönelik dava işbu dava dosyasıyla birleştirilmiştir. Birleştirme kararı öncesi birleşen dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere .... Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup, her birinin uzmanlığı ayrı 3 kişilik bilirkişi heyetinden gemi inşaat ve makine mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi 14/04/2022 tarihli raporlarında yapılan incelemeler sonucunda, davanın eser sözleşmesinden kaynaklı olup 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, muacceliyet tarihi tespit edilemediği için davanın süresinde açılıp açılmadığının belirlenemediğini, tasfiyenin sebepsiz zenginleşme yerine sözleşme hükümlerine göre yapılmasının daha doğru olduğunu, idareden iş artışı onayı almadan imalata devam eden davacıya kusur tayininin mahkemenin takdirinde olduğunu, tazminat hesabı için dosyadaki diğer eksiklerin giderilmesi-iki feribota ait iş/imalat planları, kabul ve hakediş detayları-gerektiğini bildirmişler, yeminli mali müşavir bilirkişi 18/03/2022 tarihli ayrık görüş raporu sunarak mahkemenin .... sayılı kararının istinaf aşamasında olup, dosyanın dönüşünden sonra verilecek hüküm sonrasına kadar bilirkişi incelemelerinin bekletilmesinin yararlı olacağını bildirmiştir. Davalı vekiline uyulan Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususta son tamamlanma ihalesine ilişkin evrakları sunmak üzere süre verilmiş, sunulduktan sonra bozma ilamı doğrultusunda rapor alınmak üzere ...Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi heyeti 01.04.2026 tarihli raporlarında, yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; Davacı yüklenici tarafından gerçekleştirilen çelik imalatı artışının, sözleşme kapsamında öngörül miktarları aştığı, ancak söz konusu artışın YİGŞ kapsamında %20 sınırları içerisinde kaldığı, ayrıca imalatların idare kontrolünde ve klas kuruluşu denetiminde gerçekleştirilerek fiilen kullanıldığı dikkate alındığında; bu imalatların karşılıksız bırakılmasının teknik ve hukuki açıdan uygun olmayacağı değerlendirilmektedir. Bu nedenle, hakediş hesabının fiziki gerçekleşme oranları esas alınarak ve sözleşmede oluşan fiili birim fiyatlar üzerinden yapılmasının uygun olacağı, Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) Md. 30 kapsamında öngörülen %20'lik iş artışı sınırını, Dava konusu artışın aşmadığı Heyetimizce değerlendirilmekte; ancak burada, yazılı onay alınıp alınmaması kararının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı şirketin Dava dilekçesinde belirttiği ve talep ettiği alacağının, ihale dökümanı Detay listede Poz-1 ve Poz-2 olarak görülen Tekne sac malzemesi ve Tekne Yapım işçiliğine ait olduğu, İhale aşamasında Detay listede 2.500 ton olarak öngörülen Tekne çelik ağırlığının, .... feribotu tamamlandığı zaman artmış olduğunun Dava dilekçesinde belirtildiği ve eş gemi olan....feribotu çelik ağırlığındaki artışla birlikte, bu farkın ilgili birim fiyatlarla hesaplanarak talep edildiği, Her iki feribot çelik ağırlığındaki öngörülen tonaja kıyasla artış miktarının, feribotların Klas kuruluşu Türk Loydu tarafından onaylı projeler ve katı modeller üzerinden hesaplanarak taraflara bildirildiği, Davalı İdarenin Vekili vasıtasıyla, işin Yükleniciye götürü bedelle ihale edildiği gerekçesi ile; tekne çelik ağırlığı artışına ve birim fiyat esaslı hesaplamalara itirazlarının beyan edildiği, Dava dilekçesinde birim fiyatlara göre belirlenen alacak talebi ile görülen duruşmalar sonunda; Mahkeme ve İstinaf aşamalarından sonra kararların temyiz edildiği, Yargıtay'daki duruşma sonrası Dava konusunun “birim fiyatlı götürü bedel sözleşmesi olduğu, işin tamamlanmadığı ve üçüncü bir yükleniciye tamamlattırıldığı, Davacı yüklenici müflis şirket tarafından işin hangi oranda tamamlandığı, tamamlanma oranına göre her bir kalem için fiziki oran belirlenerek yüklenici müflis şirket hakedişinin tespiti” sonuçlarıyla Yargıtay aşamasından Bozma İlamı ile döndüğü, Yargıtay Bozma İlamında belirtilen sonuçlara göre Durum tespit tabloları ve Türk Loydu raporları incelenerek, Davacı şirketin talep ettiği alacağı; Poz-1 ve Poz-2 kalemlerinde gerçekleştirilen (tamamlanan) oranlara göre ve belirlenmiş olan birim fiyatlar esas alınarak, .... feribotlarında Davacı Yüklenici şirketin gerçekleştirdiği toplam Hakediş miktarı 2.147.816,29 Euro (ikimilyonyüzkırkyedibinsekizyüzonaltıEuro,yirmidokuzcent) olarak hesaplandığını bildirmişlerdir. Dosya kapsamından; davalı tarafından 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapımı işi için ihaleye çıkıldığı, ihaleye davalı ile dava dışı .... iş ortaklığının teklif sunduğu, daha sonra ihalenin iptaline karar verildiği, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurumunun 16/02/2009 tarih ve 27/04/2009 kararlarıyla başvurun reddedildiği, ret kararına karşı İdare Mahkemesine başvurulduğu, .... KİK kararının iptaline karar vermesi üzerine KİK tarafından iptal kararı doğrultusunda düzeltici işlem kararı verildiği, davacı firmaya ihale kararı verildiği ve sözleşmenin imzalandığı, bu süreçte İdare Mahkemesi Kararının temyizi sonucu .... Dairesi'nin kararı bozması üzerine ihalenin iptal kararının onaylandığı, sözleşmenin feshedildiği, tasfiyeye geçildiği, süreçte dava dışı .... sözleşmeden doğan tüm yetki ve sorumluluklarını davacı şirkete devrettiği, tasfiye sonrasında yarım kalan 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapım kalan işlerinin ikmali için 15/07/2011 tarihli sözleşme düzenlendiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6. maddesi sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı olup, sözleşmenin teklif birim fiyat sözleşmesi olup, ... 47.250.000,00 Euro bedel üzerinden akdedildiğinin belirtildiği, Sözleşmenin eklerinin 9. maddede belirtildiği, ihale dökümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sırasının 9/2. maddede belirtildiği, 11. madde malın / işin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı başlıklı olup 11.3 maddesinde teslim şeklinin açıklandığı, Ödeme yeri ve şartlarının 13. maddede düzenlendiği, 13.2 maddesi ödeme koşulları ve zamanı başlıklı olup feribotlar için ödeme koşullarının, a)toplam feribot bedelinin %5'nin işin tamamını kapsayan iş programının idarece onaylanması ve yüklenici tarafından toplam feribot bedelinin %5'i kadar kesin teminat mektubunun idareye verilmesinden sonra, b)her bir feribot bedelinin %30'u her bir tekne saç ağırlığının %60'ının işlenerek klas kabulünü takiben, c)her bir feribot bedelinin %30'u ana tahrip jeneratörlerinin yerine alınmasının klas tarafından beyanını takiben, d)her bir feribot bedelinin %15'i tekne suya inişini takiben, e)her bir feribot bedelinin %20'sinin klas ve bayrak hükümeti sertifikalarının yayımlanmasını ve yapılacak her bir feribotun geçici kabulü sonrasında olacağının belirtildiği, Sözleşmenin 30. maddesinde sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi, işin tasfiyesinin düzenlendiği, ... İdare ve yüklenici tarafından sözleşmenin imzalanması aşamasında objektif olarak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde artışa konu olan işe a) sözleşmeye konu alan içinde kalması, b) idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla sözleşme bedelinin %20'sine kadar oran dahilinde süre hariç sözleşme ve ihale dökümanındaki hükümler çerçevesinde yükleniciye yaptırmaya idare yetkilidir ... düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşmenin 35. maddesi denetim, muayene ve kabul işlemleri başlıklı olup, 35.1 maddesinde denetimin açıklandığı, buna göre; ... inceleme üretim şekli ve kalitesinin, malların ihale dokümanında yer alan hükümlere aykırı olarak ihmali sonucunu doğuracağının tespit edilmesi halinde, bu durumun bir raporla tespit edilerek yükleniciye bildirileceği, üretim şeklinin idarenin uyarılarına karşın değiştirilmemesi ve kalitenin artırılmaması halinde idarenin malın teslim aşamasında test ve muayeneye dahi tabi tutmaksızın reddetme hakkına sahip olduğu ... düzenlemesinin yer aldığı ve sözleşmenin toplam 52 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin eklerinden olan teknik şartnamede inşa edilecek feribotun tam boyunun yaklaşık 136,73 m, su hattı boyunun yaklaşık 135,18 m, genişliğinin yaklaşık 24 m, derinliğinin yaklaşık 6 m, su çekiminin yaklaşık 4,2 m olacağı, deplasmanının yaklaşık 8.000 ton olması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkin olup birleşen dava ek dava niteliğindedir. Müflis yüklenici şirket, davalı ile arasında imzalamış olduğu 15.07.2011 tarihli "2 adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli Feribot Alımı ve Bunlara Ait İskele Onarımı ve Tevsii Bakım Tesislerinin Yapımı Kalan İşleri" sözleşmesinden kaynaklı hakedişlerini talep etmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesi kapsamında; sözleşmenin birim fiyatlı, götürü bedelli sözleşme olduğu anlaşılmıştır. Davalı taraf birleşen dosyaya yönelik zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; davanın niteliği, eser sözleşmesine dayalı olması, sözleşmenin feshi ve tasfiyesi durumu ve tarihi birleşen dava tarihi de gözetildiğinde zamanaşımının dolmadığı anlaşılmakla bu itiraz kabule şayan görülmemiştir. Mahkemece yapılan inceleme, uyulan Yargıtay bozma ilamı içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşmenin birim fiyatlı götürü bedel sözleşme olduğu kabul edilerek ve davalı tarafın aşamalarda işin tamamlanmadığı ve üçüncü bir yükleniciye tamamlattırıldığı beyanı da dikkate alınarak son tamamlanma ihalesine ilişkin evraklar sunularak, işin davacı yüklenici müflis şirket tarafından tamamlandığı oran ve bu orana göre her bir kalem için fiziki oran belirlenip yüklenici müflis şirketin hakediş bedeli denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyetinin 01.04.2026 tarihli raporunda 2.147.816,29 Euro olarak belirlenmiş olup, asıl davada 1.000.000,00 TL üzerinden fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava açıldığı, birleşen davada 18.724.577,04 TL için talepte bulunulduğu, davacı tarafça toplam alacağın dava dilekçesinde 2.156.492,80 Euro olarak belirtilip 1.000.000,00 TL'nin düşülüp bakiyenin 18.724.577,04 TL olduğu, birleşen dava dilekçesinde belirtmiş ve birleşen dava tarihi itibarıyla döviz efektif satış kuru üzerinden olduğunu bildirmiş, birleşen dava tarihi itibarıyla .... satış kuru euro üzerinden 9.0566 olduğu, davacının 2.156.492,80 Euro üzerinden 1.000.000,00 TL'nin düşümü ile 18.724.577,04 TL alacak talebinde toplam 19.724.577,04 TL'nin esas alındığında 2.156.492,80 Euro'da euro kurunun (19.724.577,04 : 2.156.492,80 = 9.1465) olduğu, T.C. Merkez Bankasının dava tarihindeki kurunun esas alınması gerektiği, buna göre 9.0566'nın hükme esas alınan 2.147.816,29 Euro ile çarpımında TL karşılığının 19.451.913,01 TL olduğu, 1.000.000,00 TL asıl davada talepte bulunulmakla, asıl davada davanın 1.000.000,00 TL üzerinden kabulüne, alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, birleşen davanın 19.451.913,01 TL - 1.000.000,00 = 18.451.913,01 TL üzerinden kısmen kabulü ile bu miktara birleşen dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, birleşen davada fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1)Asıl davada; Davanın kabulü ile 1.000.000,00 TL'nin 19.09.2016 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Alınması gerekli 68.310,00 TL harçtan peşin alınan 17.077,50 TL'nin mahsubu ile kalan 51.232,50 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına, Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 48.291,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 156.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 2)Birleşen davada; Davanın kısmen kabulü ile 18.451.913,01 TL'nin 28.09.2020 birleşen dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Alınması gerekli 1.260.450,18 TL harçtan peşin alınan 319.768,97 TL'nin mahsubu ile kalan 940.681,31 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına, Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 1.300,73 TL'sinin davalıdan, geri kalan 19,27 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 27.047,97 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren % 98,54'ü olan 26.653,07 TL ile 54,40 TL başvurma ve 319.768,97 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan posta masrafından ibaret 631,75 TL yargılama giderinin %1,46'sı olan 9.22 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.239.038,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden AAÜT madde 13/1 maddesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... nezdinde temyiz kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine, Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2026

....

ASIL DAVA BİRLEŞEN DAVA DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ: DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ: Bilirkişi Ücreti : 26.400,00 TL Bilirkişi Ücreti : 22.500,00 TL Posta Gideri : 4.780,07 TL Posta Gideri : 4.547,97 TL Başvurma Harcı : 29,20 TL +--------------------- Peşin Harcı : 17.077,50 TL Toplam : 27.047,97 TL Vekalet Tasdik Harcı : 4,30 TL +-------------------------- Toplam : 48.291,07 TL