İlk Derece Mahkemesi 2025/192 E. 2025/839 K.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/192 Esas - 2025/839 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/192 KARAR NO : 2025/839

DAVA : Tazminat ( 3. Kişi Lehine Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/03/2025 KARAR TARİHİ : 14/11/2025 G. KARAR YAZIM TARİHİ : 08/12/2025 Mahkememizde açılan Tazminat ( 3. Kişi Lehine Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ltd şti deki %40 hissesini 27/07/2023 tarihli ve 2023/2 sayılı genel kurul kararıyla davalı ... ..... .... ........ .... .... a değil, müvekkiline devredilmesini talep ettiğini. Davalının buna verdiği cevapta; protokolde %10'luk hissenin ...'a devredileceği kararlaştırıldığından, bu hissenin müvekkiline devredilmeyeceğini bildirildiğini. Bu şekilde davalının protokole aykırı olarak, müvekkiline ait %10 oranındaki şirket hissesini müvekkiline devretmediği gibi bedelini de ödemediğinden 02/04/2024 tarihli protokolden kaynaklı olarak fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak, şimdilik hisse bedeli olan 63.000,00 USD'nin temerrüd tarihi olan 30/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD için açılmış 1 yıl mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsili ile müvekkiline ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 07/10/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle; taleplerini 63.000USD yi, 537.000,00USD ye arttırılarak, toplam 600.000,00USD'nin davalılardan müteselsilen tahsili istenmiştir. CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davalı müvekkili şirketin 2016 yılında kurulduğu ve hisselerinin tamamının ... tarafından devralındığını, tek ortaklı şirket haline geldiğini, bilaharede davacı ...'nin, ...'a ait hisselerin %60'ını 11/05/2022 tarihinde devir aldığını ve genel kurulda karar alınarak bu hususun ilan edildiğini. Daha sonra taraflar arasındaki geçimsizlik üzerine ...'nin satın aldığı hisselerin %60'ını ...'ya, kalan %40'lık hissesini de dava dışı ...'a sattığını. Bu hususta 27/07/2023 tarihli şirket pay devrine ilişkin adi yazılı sözleşmenin yapıldığını, ancak daha sonra çıkan uyuşmazlığın çözümü için 02/04/2024 tarihli dava konusu sözleşmenin imzalandığını. Ancak bu hisse devri sözleşmesinin TTK'nun 595. Maddesi gereğince noterde onaylama şeklinde yapılması gerektiği halde, bu şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu gibi, aksinin kabulü halinde dahi davacının %10'luk hissesini dava dışı ...'a devri kararlaştırıldığı, yani 3. Kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğu ve bu nedenle protokole dayanarak hisselerin kendi adına devrini talep edemeyeceğini. Davacının bu davada, davacı sıfatının bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirket yönünde sorumluluğun söz konusu olmadığı nazara alınarak şirketin müteselsil sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yine şekil şartı yerine getirilmeyen bu protokole dayanarak hak iddia edilemeyeceğini vede %10 'luk hissenin ...'a devri kararlaştırıldığından davacının bu hisseyi kendisine verilmesinin isteyemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında yapılan 02/04/2024 tarihli protokol hükmüne dayalı olarak, 3. Kişi lehine vaad edilen edimin yerine getirilmemesi nedeniyle, vaad ettirenin uğradığı zararın tanzim istemine ilişkindir. Davacı vekili delil olarak; 27/07/2023 tarihli hisse devrine ilişkin noter pay devri sözleşmesine, 27/07/2023 tarihli şirket pay devrine ilişkin adi yazılı sözleşmeye, 02/04/2024 tarihli taraflar arasında düzenlenen protokole, ...16.Noterliği'nin 31/07/2024 tarih ve 16911 yevmiye numaralı ihtarnamesine, Mersin 4.Noterliği'nin 05/08/2024 tarihli ve 17710yev. numaralı cevabi ihtarnamesine, bilirkişi incelemesine, tanık ve yemin deliline, davalı vekili ise; Noter ihtarlarına, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına, ticaret sicil kayıtlarına, genel kurul toplantı tutanaklarına, 27/07/2023 tarihli şirket pay devri sözleşmesine, 02/04/2024 tarihli protokole, banka hesaplarına, tanık beyanı, bilirkişi incelemesi, keşif, isticvap ve yemine dayanmıştır. 27/07/2023 tarihli ...10.Noterliğinde düzenlenen limited şirket pay devri sözleşmesin de; Davacı ...' nin, davalı A Marble Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'deki 600 adet payını, 400 adedini ...'ya, 200 adedini ...'a devrettiği, yine tarafların ayrıca 27/07/2023 tarhli adi yazılı şekilde yaptıkları şirket pay devri sözleşmesinde; ...'nin, A Marble Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'deki %40 payını aktif ve pasifiyle birlikte ...'ya 2.400.000,00USD bedel karşılığında devrettiği, 300.000USD'nin peşin verileceği, diğer kalanının 30/06/2024 tarihinde 700.000USD, 30/12/2024 tarihinde 700.000USD, ve 30/05/2025 tarihinde 700.000USD olarak taksitler halinde ödeneceği kararlaştırılmıştır. Bilahare taraflar arasında 02/04/2024 tarihli protokol başlıklı sözleşmenin imzalandığı, bu protokol ile taraflar arasında bulunan hukuki anlaşmazlıkların çözümlenmesinin ele alındığı, şartları bölümü 1. bendinde; protokolün tarafı olan şirketin tüm hisselerinin, ... tarafından 2021 yılında devir alındığı, daha sonra 2022 yılında ...'nin bu hisselerinin %60'ını devraldığı ve 2023 yılında şirketteki hisselerinin %40'ını ...'ya %20' sinin protokol dışı ...'a sattığını. ...'nın, ...'den aldığı %40'lık hissenin %30'luk kısmını protokol de belirtilen şekilde ödeyeceği, kalan %10'luk hisseyi de ...'nin isteği doğrultusunda ...'a devredileceği hususunda anlaştıkları. Taraflar arasında bu hisse alım satım işi nedeniyle anlaşmazlıklar yaşandığı, protokolünde taraflar arasındaki anlaşmazlığın giderilememesi nedeniyle oluşan dava ve soruşturma dosyalarının, yazılı şartlarda tasfiye etmeyi kararlaştırdıklarının, 2. Bendinde; protokolün tarafıolan şirket, yapılan anlaşma çerçevesinde ... İleriye toplam 1.687.500,00 USD ödeme yapmayı kabul ve tahhatüt ettiği. Yapılacak bu ödemenin 80.000,00 USD'lik bir kısmının protokolün imza edilmesi ve çeklerin karşılıklı olarak teslim edilmesinin hemen ardından ... İleriye nakden ödeneceği, kalan 1.607.5000,00 USD'lik kısmın ise şirket uhdesinde bulunan aşağıda belirtilen müşteri çekleriyle ve senetle ödeneceğinin kararlaştırıldığı. Yine 5.bendinde; protokol imzalanması ve çeklerin tesliminin hemen ardında, belirtilen icra dosyalarının savcılık soruşturma dosyasının ve mahkeme dosyalarının feragat edilerek kapatılacağı, protokol ile getirilen yükümlülüklere aykırı davranmaları halinde doğan her türlü zarardan sorumlu olunacağının kabul edildiği ve bu protokolün davacı ..., davalı ... ile davalı şirket tarafından imzalandığı, görülmüştür. ...16. Noterliğinin 31/07/2024 tarih ve 16911 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, davacı tarafından davalı ...'dan, 02/04/2024 tarihli protokol uyarınca %10'luk hissenin müvekkilinin isteği doğrultusunda ...'a devretmeyi taahhatüt ettiği ve bu devirde müvekkilin talimatıyla hareket edileceğinin kararlaştırıldığını. Arada geçen süre içinde bu %10'luk hissenin ...'a devredilmediği. Bu nedenle müvekkilini sahibi olduğu ve ...'nın uhdesinde tutttuğu bu hissenin artık kendilerine iade edilmesinin gerektiğini, ihtarın tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde şirketteki %10'luk hissenin müvekkiline iadesi, aksi takdirde söz konusu hisse ile ilgili olarak her türlü hukuki yola başvuracağı ihtar edilmiş ve ihtarnamenin 01/08/2024 tarihinde karşı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı ... Şanlının gönderdiği, ... .... .... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamede ise, söz konusu protokol ile %10'luk hissenin ...'a devredileceğinin kararlaştırıldığı, bu nedenle kendi adına devre ilişkin talebin kabul edilmediği ve protokolün diğer şartlarının yerine getirilmesiyle birlikte söz konusu hisse devrinin üçüncü kişiye gerçekleştirileceği bildirilmiştir. İş bu dava, 27.07.2023 tarihli davalı şirketteki hisse devir sözleşmesi sonrasında taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıkların sonlandırılması için düzenlenen 02.04.2024 tarihli Protokol gereği, davalının üçüncü kişiye devri vaad ettiği, ancak devri gerçekleştirmediği, davalı A Marble Mad. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nın %10 oranındaki hisse nedeniyle uğranılan zarar için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 63.000USD'nin temerrüt tarihi olan 30.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir. Davalı şirketin ticaret sicil kayıt özeti incelendiğinde; Davalı ... tarafından, dava dışı ...'a devredilmesi taahhüt edilen %10'luk şirket hisse payının 02.04.2024 tarihli protokole ve davacı tarafından çekilen 31.07.2024 tarihli ihtarnameye uyulmayarak, 30/09/2024 tarihli genel kurulda 200 adet payının Mehmet Emin Peker'e ve 800 adet payının Bahar Peker'e devir edilerek, davalı ... nın ortaklıktan ayrıldığı, görülmüştür. Davalı şirketini ticari defter ve kayıtların bulunduğu Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılarak, defter kayıtlar üzerinde Muhasebeci bilirkişide alınan 26/08/2025 tarihli raporda; Taraflar arasında düzenlenmiş olan 27.07.2023 ve 02.04.2024 tarihli sözleşmelerde belirlenen, hisse bedellerinin karşılığı olarak taahhüt edilen peşin ödeme, verilen (davalı şirket) müşteri çekleri ve verilen senet ile ilgili, davalı şirketin ticari defterlerinde herhangi bir muhasebe kaydı bulunmadığı, Hisse devirleri sonucunda oluşan ortaklık durumu, davalı şirketin ticari defterlerinde 01.12.2024 tarih ve 695 yevmiye numaralı muhasebe kaydı ile, ... 1.000.000,00-TL değerindeki toplam payının, Bahar Peker 800.000,00-TL.lik , Mehmet Emin Peker 200.000,00-TL lik kısmını devir ettiğini, adına bir payın kalmadığının, yine 27.07.2023 tarihli şirket pay devri sözleşmesinin nazara alındığı takdirde davacının %10'luk hisse bedelinin 600.000,00-USDolduğu, (işbu pay devri sözleşmesinde %40 hisse bedeli olarak 2.400.000,00USD üzerinden anlaşmaya varılmış olup, %10'luk kısmı "2.400.000/4 = 600.000" şeklinde hesaplandığını), yine 02.04.2024 tarihli protokol esas alınır ise %10'luk hisse bedelinin işbu protokolde %30 hisse bedeli olarak 1.687.500,00-USD üzerinden anlaşmaya varılmış olup, %10'luk kısmının (1.687.500 / 3 =) 562.500 USD Olacağı belirtilmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 129. Maddesinde;"Kendi adına sözleşme yapan kişi, sözleşmeye üçüncü kişi yararına bir edim yükümlülüğü koydurmuşsa, edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilir. Üçüncü kişi veya üçüncü kişiye halef olanlar da, tarafların amacına veya örf ve âdete uygun düştüğü takdirde edimin ifasını isteyebilirler. Bu durumda, üçüncü kişi veya ona halef olanlar bu hakkı kullanmak istediklerini borçluya bildirdikten sonra, alacaklı borçluyu ibra edemeyeceği gibi, borcun nitelik ve kapsamını da değiştiremez." hükmü yer almıştır. Dosyamız kapsamında yapılan 02/04/2024 tarihli protokol başlıklı sözleşme ile ...'ya, ... tarafından 27/07/2023 tarihinde noterde devir edilen %40 payın, %10'unu sözleşmenin tarafı olmayan ...'a, ...'nin isteği doğrultusunda devredileceği hususunda anlaşma yapıldığı, bu anlaşmanın yasal düzenleme nazara alındığında, eksik üçüncü kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğu ve bu sözleşmeye göre sözleşmede yalnız vaad ettiren lehine bir alacak hakkı doğduğu, doğrudan doğruya üçüncü kişi yararına bir alacak hakkının doğmadığı, üçüncü kişinin sadece vaad eden tarafından teklif edilen ifayı kabul yetkisine sahip olduğu, buna karşılık ondan borcun ifasını isteme hakkına sahip olmadığı, kısaca eksik üçüncü kişi yararına yapılan bu sözleşme ile edimin üçüncü kişiye, yani ...'a ifa edilmesini, bu aşamada talep hakkının vaad ettiren ...'ye ait olduğu, yani bu sözleşmede yalnızca alacaklı, yani vaad ettiren ...'nin bu alacak hakkı üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğu, istediği takdirde alacak hakkını başkasına devredilebileceği, ayrıca davacının, davalı ...'a borçtan ibra edebileceği ve üçüncü kişinin buna itirazının bulunmayacağı, yine davacı vaad ettirenin ifa için bir süre verebileceği, alacak nedeniyle vaad eden davalıya karşı dava açma hakkınında ...'ye ait olduğu, netice olarak, vaad eden davalı ...'nın borcu ifa etmemesi halinde, vaad ettiren davacı ...'nin bundan doğan zararının tazminini bizzat talep ve dava edebileceği anlaşılmıştır. (Prof. Dr. Fikren Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Kitabının 18. Baskı 1144-1145 sayfa) Bu durumda, davacının protokol gereğince davalı ...'nın, ...'a %10 hisseyi devri vaad ettiği halde, ihtara rağmen vermediği ve üçüncü kişilere devrederek şirkette bir hissesinin kalmadığı, yani vaad ettiği borcu yerine getirmediği ve getiremeyeceği anlaşılmakla, bu nedenle vaad ettiren ...'nin, bundan doğan zararının;27.07.2023 tarihli adi yazılı şekilde yapılan hisse devir sözleşmesinde belirlenen, %40 hissenin devir bedeli 2.400.000 USD nin, %10 pay karşılık gelen 1/4 ü olan, bu ve davacıya ödenmemiş bulunan 600.000USD olduğu görülmüştür. Davacının davasını ıslah ile talep miktarını 600.000USD'ye yükseltmesi ve ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliği üzerine, karşı tarafın süresi içerisinde sunduğu itiraz ve beyan dilekçesinde 02/04/204 tarihli protokol gereğince ...'a devri vaad edilen %10 hissenin, ... tarafından yapılan sözleşme gereğince müvekkiline satıldığı ve bedelini tahsil ettiği, kendisinin bu nedenle bir alacağının kalmadığı. Müvekkilinin de bu hisseleri Mehmet Emin Peker'e devrettiğini. Bu şekilde sözleşmedeki vaad edilen edimin yerine getirildiğini. Buna ilişkin olarak da, ...'la yapılan satım sözleşmesi, başkasına devrine ilişkin muvafakat sözleşmesi, ödemelere ilişkin dekontlara ve ...'ın tanık olarak dinlenilmesi deliline dayanılmıştır. Davalıların cevap dilekçesinden sonra, ıslah dilekçesine cevap süresi içerisinde daha önce ileri sürülmeyen yeni iddia ve delillerin sunulduğu, bunun HMK'nun 141. Maddesi gereğince, iddia ve delillerin genişletilmesi yasağına tabii olduğu ve karşı taraf vekilinin buna muvafakati bulunmadığın dan bu iddia ve delilleri nazara alınmamıştır. Ayrıca dava konusu miktar nazara alındığında iddiaların tanıkla ispatı mümkün olmadığı, karşı tarafın tanık dinletilmesine muvafakati bulunmadığı gözetilerek, tanıkda dinlenmemiştir. Tüm bu nedenlerle, davacının, davalı ...'la ilgili olarak sözleşme kapsamında, ...'ın vaad eden durumunda olduğu ve vaad edilen borcu yerine getirmediği, bundan dolayı edimi yerine getirmesi talep hakkının davacıda olduğu, üçüncü kişinin bu aşamada talep hakkının olmadığı, ayrıca ihtarnameden sonra payların lehine vaad edilene verilmeyip üçüncü kişilere devredildiği ve bu nedenle artık hisse devri ediminin ifasının mümkün olmadığı, davacının bu durumdan kaynaklanan zararının %10 hissenin devrine ilişkin noter sözleşmesi ekinde yapılan 27/07/2023 tarihli sözleşmedeki devir bedeli nazara alındığında, 600.000USD olduğu ve bu zararın davalı ...' Şanlıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği anlaşılmıştır Ancak davalı şirketin, %10 payın üçüncü kişiye devri hususundaki vaad edilen edimin yükümlüsü olmadığı, söz konusu sözleşmede imzası bulunduğu ancak sözleşme içeriğindeki vaad edilen bu edimle ilgili bir yükümlülüğünün bulunmadığı, diğer hususlarla ilgili olarak sorumluluğuna yer verildiği görülmekle, işbu üçüncü kişi yararına vaad edilen edimle ilgili olarak sorumluluk yüklenemeyeceği nazara alınarak aleyhindeki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıa açıklandığı üzere; 1-Davacının davalı ... aleyhindeki davasının kabulü ile; 600.000,00USD'nin temerrüt tarihi olan 30/09/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca 1 yıllık USD üzerinde açılan mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranıyla tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Davacının davalı A Marble Madencilik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhindeki davasının husumetten reddine, 3-Kabul edilen 24.724.305,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.688.917,27 TL karar ve ilam harcından 39.205,16 TL peşin harç, 382.973,04 TL ıslah harcı, 59,18 TL tamamlama harcı toplamı olan 422.237,38 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.266.679,89 TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 39.205,16 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 382.973,04 TL ıslah harcı, 59,18 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 422.940,28 TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 3.603,56 TL yazışma gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.603,56 TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 24.724.305,00 TL üzerinden takdir edilen 1.158.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı A Marble Madencilik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, adı geçen davalıya verilmesine, 9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/11/2025

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."