İlk Derece Mahkemesi 2025/112 E. 2026/822 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/112 KARAR NO : 2026/822

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 17/02/2025 KARAR TARİHİ : 15/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen ... tarihli, ... sayılı, ... Finansal Kurumlar Birliği tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve ... 40. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı bildirimi gereği 1 adet ... tescil plaka numaralı, ... marka, ... tip, ... şasi numaralı, 2024 model elektrikli forklift; 1 adet İz 3hafif çelik yapı profil makinesi İzoform marka, model-tipi: ...tip kalıp seti standart rulo açısı, çalışma masası ve avadanlık stiile birlikte; 1 adet 90'lık rollform makinesi+rulo açıcı model: ...seri numaralı emtianın davalı şirkete kiralandığını, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen ödeme planındaki kira bedellerinin zamanında ödenmemesi sonucu davalı şirkete ... 40. Noterliğinden ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin 60 günlük süre içinde ödenmesi; aksi halde finansal kiralama sözleşmesinin fesh edileceğinin bildirildiğini, ancak bu süre içerisinde ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 31/1 uyarınca temerrüt nedeniyle finansal kiralama sözleşmesini fesih olduğunu, davalı şirkete keşide edilen fesihnamede kira bedellerinin ödenmeyerek sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kiralanan malların 3 gün içinde iade edilmesi ve kira borçlarının 3 gün içinde ödenmesinin de ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnameye rağmen 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu ve finansal kiralama sözleşmesine göre ihtarnamede belirtilen 3 günlük süre içinde dava konusu kiralanan malların müvekkili şirkete iade edilmesi gerekirken, halen iade edilmediğini, davalının dava konusu menkullere zarar verebileceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama sözleşmesi genel şartlarının 42/b maddesi gereğince teminatsız olarak mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların tedbiren müvekkili şirkete teslimini, tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar davamını, yapılacak yargılama sonunda finansal kiralama sözleşmesine konu malların davalıdan alınarak müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli olan şartların somut olayda mevcut olmadığını, ihtiyatı tedbir sebepleri gerçekleşmediğinden müvekkili hakkındaki ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi halinde tedbir sebebiyle hak kaybı yaşanması durumunda müvekkilinin zararını karşılayacak herhangi bir teminatın dosya içerisinde bulunmadığını, oysaki, konkordato sürecinde olan ve işletmenin faaliyetinin devam etmesi için elzem olan makinelerin teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararıyla alınmasının müvekkili şirkete zarar vereceğini, işbu dava konusu malların kullanımının, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinin devamı için zorunlu olduğunu, konkordato mühlet süresi içerisinde olan müvekkilinin ticari faaliyetini sürdürmesinin esas olup, söz konusu malların bu şekilde müvekkilinin elinden alınacak olması durumunda konkordato sürecinin bir anlamının kalmayacağını, müvekkili şirketin çalışamaz hale geleceğini belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 13/03/2024 tarihli, ... sayılı, ... Finansal Kurumlar Birliği tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi, ... 40. Noterliğinden ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, faturalar, ruhsat, teslim-tesellüm belgesi, hesap özeti, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir. Mahkememiz dosyası kapsamında yargılama devam etmekte iken, .....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında 24/10/024 tarihli tensip tutanağı ile; "... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda kayıtlı ... ŞİRKETİ ve ... T.C. kimlik numaralı ... hakkında iş bu tensip tarihinden başlamak üzere 3 AY SÜRE İLE GEÇİCİ MÜHLET KARARI VERİLMESİNE" "Davacıların İİK 'nun 297. maddesinin 2. fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere, malvarlıklarının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına, bu kapsamda davacı şirketin mahkemenin izni dışında geçici mühlet kararından itibaren rehin tesis etmesinin, kefil olmasının, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devretmesinin, takyit etmesinin ve ivazsız tasarruflarda bulunmasının tedbiren önlenmesine, aksi halde yapılan işlemlerin hükümsüz olacağına", "7101 sayılı Kanunla değişik İİK 'nun 288/1 maddesine göre geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından İİKnun 294, 295, 296 ve 297. maddelerinin uygulanmasına, bu çerçevede mühlet içinde davacı şirketler aleyhine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahil tüm takip işlemlerinin yapılmasının İHTİYATİ TEDBİR YOLU İLE DURDURULMASINA" ve "Yapılmış olan takiplerin bugünkü mevcut durumları aynen korunarak olduğu yerde durdurulmasına, ancak; Davacıların işletme konularına ilişkin faaliyetlerinin devamı için elzem olan ve icra takipleri nedeniyle muhafaza altına alınan makine, techizat ve araçlarının ÜZERLERİNDEKİ HACİZLER BAKİ KALMAK KAYDIYLA YEDİEMİN OLARAK DAVACI ŞİRKETE TEDBİREN TESLİMİNE" karar verilmiş, 05/03/2025 tarihli celsede; "İİK'nin 289. maddesi uyarınca ...Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda kayıtlı ... ŞİRKETİ ve ... T.C. kimlik numaralı ... hakkında 05/03/2025 tarihinden itibaren başlamak üzere 1 yıl süre ile kesin mühlet verilmesine", "Davacıların İİK 297/2 madde ve fıkrasındaki hallerde dahil olmak üzere mal varlığının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına" ve "24/10/2024 tarihli tensip tutanağının 5 nolu ara kararı ile verilen tedbirlerin kesin mühlet süresi içinde aynen devamına" karar verilmesi üzerine mahkememizce, kesin mehil süresinin dolması beklenmesine, 13/03/2026 tarihli kararı ile 05/03/2025 tarihli kararın hüküm fıkrası ile verilen tedbirlerin uzatılan kesin mühlet süresi içinde aynen devamına karar verilmiş, yine mahkemenin 20/05/2026 tarihli ek kararı ile; "... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda kayıtlı ... ŞİRKETİ ve ... T.C. kimlik numaralı ...'nın konkordato tasdik taleplerinin REDDİNE", verilen tedbir kararlarına 20/05/2026 günü saat 14.57 itibarıyla son verilmesine ve "... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda kayıtlı ...LİMİTED ŞİRKETİ'nin İİK.nin 308 ve 179. maddeleri uyarınca iflasına, iflasın 20/05/2026 günü saat 14.57 itibarıyla açılmasına, iflasın açıldığının derhal Eskişehir İflas Müdürlüğüne bildirilmesine, iflas tasfiyesinin adi usulde yapılmasına" karar verilmiş, mahkememizce şirketin tasfiye muamelelerini gerçekleştiren ... İcra Müdürlüğünden, ... iflas sayılı dosyaları kapsamında (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde... Şirketine ilişkin tasfiyenin ne şekilde yapılmakta olduğu, adi tasfiye hükümleri uygulanıyor ise iflas idaresi oluşturulup oluşturulmadığı; oluşturulmuş ise kimlerden teşekkül ettiği(İsim, TCKN, adres), finansal kiralama konusu mallar ile ilgili herhangi bir karar verilip verilmediği; verilmiş ise buna ilişkin kararın mahkememize gönderilmesi istenilmiş, 12/06/2026 tarihinde davacı şirket tarafından dava konusu malların masadan tefrikinin talep edildiğine dair dilekçesi ve söz konusu malların masadan tefrik edildiğine ilişkin 15/06/2026 tarihli müdürlük kararı mahkememize gönderilmiş, mahkememizce taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 40. Noterliğinden ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve derhal malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket hakkında yürütülen konkordato sürecini ileri sürerek, dava konusu finansal kiralama emtialarının işletme faaliyetlerinin devamı için elzem olduğunu, bu malların ihtiyati tedbir yoluyla ellerinden alınmasının konkordatonun amacına ve ruhuna aykırı düşeceğini ve şirketi çalışamaz hale getireceğini savunarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiş ise de; yargılama aşamasında somut uyuşmazlığın seyrini değiştiren maddi ve hukuki gelişmeler gerçekleşmiştir. Şöyle ki; davalı şirketin konkordato yargılamasını yürüten ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen geçici ve kesin mühlet kararları ile bu süreçte uygulanan koruyucu tedbirler, yine aynı mahkemenin 20/05/2026 tarihli ek kararı ile 'davalı şirketin konkordato tasdik talebinin reddine' ve şirketin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 308 ve 179. maddeleri uyarınca iflasına hükmedilmesiyle hukuken ortadan kalkmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 184. maddesi uyarınca iflasın açılmasıyla birlikte müflis şirketin mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisi münhasıran iflas masasına geçmiş, nitekim tasfiye işlemlerini yürüten ... İcra (İflas) Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası kapsamında yapılan incelemede; mülkiyeti 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Şirketleri ve Tasarruf Finansmanı Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca davacı kiralayan şirkete ait olan emtialar hakkında, davacının 12/06/2026 tarihli talebi üzerine İflas Müdürlüğünce 15/06/2026 tarihinde masadan tefrik kararı verildiği anlaşılmıştır. 6361 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan 'Kiracının iflası hâlinde, iflas memuru, finansal kiralama konusu malların masadan tefrikine karar verir' amir hükmü ve 2004 sayılı İİK'nın 228. maddesi uyarınca tesis edilen bu tefrik kararı ile davalının konkordato mühletine ve işletme gerekliliğine dayanan savunmalarına itibar edilmemiştir. Sözleşmenin feshedilmiş olması ve iflas masasının tefrik kararı karşısında, dava konusu mallar üzerindeki sözleşmesel hakkı biten davalının zilyetliği 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 995. maddesi anlamında şüpheye yer bırakmayacak şekilde 'haksız zilyetlik' statüsüne dönüşmüştür. Dolayısıyla, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve haksız zilyetliğin sonlandırılmasını amaçlayan malın iadesi (istirdat) davasında, müflis davalı şirketin elinde malların bırakılmasına imkan tanıyan yasal bir koruma kalkanı kalmadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli, ... tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "-1 adet ... tescil plaka nolu ... marka, ... Tipi, Şasi no: ... 2024 Model ELEKTRİKLİ FORKLIFT, -1 adet ... MAKİNASI ... marka, Model-Tipi: ...tip kalıp seti Standart Rulo Açısı, Çalışma masası ve Avadanlık stiile birlikte, -1 adet 90'LlK ROLLFORM MAKİNESİ + RULO AÇICI MODEL : 2024 SERİ NUMARASI : ADY-2024001" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 621.450,93-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 155.362,74‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 466.088,19‬‬-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 155.362,74-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.095.800,83-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 226,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 841,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır