İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/1 E. 2025/710 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/1
- Karar No
- 2025/710
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/1 Esas KARAR NO : 2025/710
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 02/01/2025 KARAR TARİHİ : 31/10/2025 KARAR YAZMA TARİHİ :24.11.2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; nakliyeci olan müvekkili ve davalı şirket arasında yapılan anlaşma uyarınca müvekkilinin taşıma işlemlerini gerçekleştirdiğini, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, iş bu sebeple ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, müvekkili tarafından taşıma işlemlerini gösterir kayıt ve diğer belgeler ile sabit olduğunu, mevcut dava öncesinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve süreç anlaşamama şeklinde tamamlandığını, tüm bu nedenlerden ötürü davanın kabulü ile davalının ...Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacının davalıya sunmuş olduğu taşıma hizmetleri kapsamında düzenlendiği faturalardan kaynaklı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafından davaya cevap verilmediğinden dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte, davacının takibe dayanak faturalara konu taşıma hizmetini yerine getirip getirmediği, davacının davalıdan takibe konu faturalardan kaynaklı alacağının olup olmadığı, varsa miktarının tespiti, davalının itirazında haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatının şartlarının oluşup oluşmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER:... Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, icra dosyasının dosyamız arasına alındığı, Taraflara uyuşmazlığa konu ticari defterleri ile dayanak belgelerini ibraz etmesi yahut yerinde inceleme talepleri var ise bulunduğu yer ve ilgilisini bildirmesi için İKİ HAFTALIK süre verilmesi akabinde tarafların ticari defter ve kayıtlarını bildirir adres ve ilgili kişileri bildirdiği, celse arasında mahkememizde kurulan ara karar ile davacı vekili tarafından 08.04.2025 tarihli dilekçesinde müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının ... ili sınırları dışarısında ... adresinde bulunduğunu bildirdiği, davalıya çıkartılan muhtıraya cevap verilmediği, tüm bu nedenlerden ötürü ...mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş ve bilirkişi incelemesi için dosyamız ...'ye gönderilmiştir. Bilirkişi heyeti raporunu mahkememize sunmuş ve taraflara tebliğ edilmiştir. BİLİRKİŞİ RAPORU : Davacı ...'in uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, yevmiye defterinin kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz sonlanmadığı, ticari defterlere yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğunun tespit edildiği, Davacı tarafın 2024 yılı ticari defterlerine yaptığı kayıtlara göre davalı taraf adına; 3 adet fatura karşılığı 245.460,00 TL tutarında açık hesap alacak kaydı yaptığı, takip & dava tarihi itibariyle davalı şirketten 245.460,00 TL alacaklı olduğu, taşıma sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunlu değildir. İlgili maddede de açıkça belirtildiği üzere, taşıma sözleşmeleri sözlü olarak yapılabilmekte olup, eşyanın taşımacıya teslimi ile birlikte taşıma sözleşmesi kurulmuş sayıldığı, Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamında yazılı bir taşıma sözleşmesi bulunmamakla birlikte, balya halindeki yem bitkilerinin ... plakalı araçla taşındığına dair yük ve boş kantar fişlerinin dosyada mevcut olduğu görülmektedir. Ancak, söz konusu kantar fişlerinde taşımanın kimin adına yapıldığına dair herhangi bir bilgi bulunmamakta, bu nedenle de davacının söz konusu taşımayı davalı adına gerçekleştirdiği hususu kesin olarak tespit edilemediği, Bununla birlikte, kantar fişlerinde belirtilen ağırlıklardaki eşyaların davacı tarafından davalı adına taşındığı yönünde bir kanaate varılıp varılamayacağı hususunda takdir ve değerlendirmesinin mahkeme takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, nakliye işinden doğan ve faturaya bağlanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince, herkes iddiasını ispatla yükümlü olup, davada ispat yükü, kural olarak, iddia edilen bir vakıaya bağlanan sonuçtan lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK md. 190/1). Dava konusu olayda davacı mısır balyası taşıma işi nedeniyle davalıdan faturaya dayalı olarak 195.460,00TL alacaklı olduğunu, davalı ise borca ve ferilerine takip dosyasında itiraz ettiği, davaya cevap vermediği, defterlerini incelemeye hazır etmediği görüldü. Buna göre davada ispat yükü öncelikle davacı alacaklı üzerindedir. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Davacı satıcının faturada yazan malların davalı alıcıya teslim edildiğini veya davalı için taşındığını yasaya uygun deliller ile ispat etmesi gerekir. Faturanın sadece tarafların defterlerinde kayıtlı olması teslime dayanak belgelerle desteklenmediği sürece tek başına malın teslim edildiğini ispatlamaya yeterli değildir. Davacı ...'in uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, yevmiye defterinin kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz sonlanmadığı, ticari defterlere yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2024 yılı ticari defterlerine yaptığı kayıtlara göre: "Davacı ...'in uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, yevmiye defterinin kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz sonlanmadığı, ticari defterlere yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davacı ...'in' davalı taraf ile olan hesaplarını ".... Alıcılar Hesabı" nın "...." alt hesabında izlemiştir.
Hesap Adı ... A.Ş Başlangıç Tarihi 01.01.2024 Bitiş Tarihi 31.12.2024
Tarih Fiş/Yev No. Açıklama Borç Alacak Borç Bakiye - - Devir - - - 10.08.2024 ... 20.08.2024 ... 20.09.2024... ... Davacının 2024 yılı ticari defter kayıtlarına göre; Davalı şirket adına toplam üç adet fatura düzenlendiği, bu faturalardan 06.08.2024 tarihli ve ... numaralı olanın 75.400,00 TL tutarında olduğu, bu faturaya ilişkin olarak 25.400,00 TL tutarında nakit tahsilat yapıldığı ve bakiye 50.000,00 TL'nin tahsil edilemediği anlaşılmıştır. Diğer iki faturaya ilişkin herhangi bir tahsilat kaydına rastlanmamıştır. Söz konusu üç faturanın tamamının %20 oranında KDV tevkifatı içermekte olduğu, KDV tevkifatları düşüldükten sonra davacının bu üç faturadan kaynaklanan açık hesap alacağının toplam 245.460,00 TL olduğu, takip ve dava tarihi itibarıyla da davacı şirketin davalı şirketten 245.460,00 TL alacaklı durumda bulunduğu tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Tiaret kanunu madde 850 de Taşıyıcı, (1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır. (3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir, olarak hüküm altına alınmıştır. Karayolu taşımalarında, genel teamül taraflar arasında ( taşıtan / gönderen ile taşımacı) ... içerisinde yapılan taşımalarda taşıma sözleşmesi yapılmaktadır. Ancak TTK madde 886 da da belirtildiği üzere; (1) Taşıma senedi taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir. Senet üç özgün nüsha olarak hazırlanır ve gönderen tarafından imzalanır. Gönderen, taşıyıcının da taşıma senedini imzalamasını isteyebilir. El yazısı ile imzalanmış taşıma senetlerinin suretlerindeki imza, damga veya mühür şeklinde ya da basılı olabilir. Bir nüsha gönderene aittir, diğeri eşyaya eşlik eder, üçüncüsü taşıyıcıda kalır. (2) Taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir. Sözleşmenin yazılı yapılması mecburiyeti buunmamaktadır. Maddede de belirtildiği üzere, taşıma sözleşmeleri sözlü olarak da yapılabilmekte ve yine madde de belirtildiği üzere taşınacak eşyanın taşımacıya teslimi ile taşıma sözleşmesi akd edilmiş olmaktadır. İşbu uyuşmazlıktada dosyadaki evraklar içerisinde taşıma sözleşmesi bulunmamakla beraber, taşınan balya halindeki yem bitkilerinin ... plakalı aracın yüklü ve boş kantar fişlerinin varlığı nedeni ile taşıma taşıma yapıldığı belirtilmektedir. İşbu kantar fişlerinde adına taşıma yapılan tarafın bilgileri mevcut olmadığı bu nedenlede davacı tarafın davalı adına taşıma yapmış olduğu kesin olarak belirlenememektedir. Taraflar arasında yapılmış olan taşıma sözleşmesi ile ilgili olarak; TTK madde 859 da (1) Taşıma senedi düzenlenmemişse, gönderenin istemi üzerine taşıyıcı, eşya ve taşıma hakkında yeterli bilgileri içeren bir yük senedi imzalayıp gönderene vermek zorundadır. Hükmü yer almakta olup, konu edilen belgelerden Sevk İrsaliyesi, satılmış veya satılmak üzere olan bir malın, iş yerinden taşınacağı adrese nakliyesinde veya kişi/işletmeye ait iş yerlerine taşınmasında düzenlenen belgeye verilen isimdir. Sevk irsaliyesinin üzerinde malın konusu, birimi ve malın kime ait olduğu belirtilmek zorundadır. Taşıma irsaliyesi ise; malın tanımının ve nereye gönderildiğinin yanı sıra hangi araçla taşındığı, kimin taşıdığı gibi lojistik bilgileri detaylı şekilde gösterir. Taşıma sürecini gerçekleştiren firma düzenler. Ücret karşılığında yük taşındığından mutlaka hazırlanması gereken yasal bir belge olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, bu hususta 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK)’nca düzenlenmesi zorunlu vesikalar arasında yer alan sevk irsaliyeleri ve taşıma irsaliyelerinin 230 uncu maddede 231 inci maddeye atıfta bulunarak belirlenen sevk irsaliyesinin içermesi gereken bilgiler aşağıdaki gibidir. a) Sevk irsaliyesinin düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası, b) Satıcının veya malı sevk edenin adı-soyadı, ticaret unvanı, adresi, bağlı olduğu ... ve hesap numarası, c) Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa ... ve hesap numarası (malın mükellefinin diğer bir işyerine veya satılmak üzere bir aracıya gönderildiği hallerde kime ve nereye gönderildiği), d) Malın nev'i ve miktarı. VUK 240 ıncı maddede 209 uncu madde gereğince belirlenen taşıma irsaliyesinde bulunması gereken asgari bilgiler ise aşağıdaki gibidir; 1.Taşıma irsaliyesini düzenleyenin adı-soyadı, ticaret unvanı, ..., 2.Taşınacak malın, taşımayı yapacak olan kişi tarafından teslim alındığı tarih, 3.Malın cinsi (malın cinsinin açıkça belli olmadığı hallerde, sadece balya, kasa, sandık vb. ambalaj nev'inin kaydedilmesi ile yeterlidir.) 4.Malın kimin tarafından tevdi edildiği, 5.Malın nereye ve kime gönderildiği, 6.Alınan taşıma ücreti, 7.Taşıma işinin karayolu ile gerçekleştirilmesi halinde eşyayı taşıyacak aracın plaka numarası, 8.Sürücünün adı soyadı. Dosyadaki evrakların incelenmesinden, yukarıda açıklanan ve karayolu taşımalarında tanzim edilmesi gereken sevk ve taşıma irsaliyelerinin dosyada bulunmadığı tespit edilmiştir. İşbu uyuşmazlıkta dava konusu olan taşıma bedeline ilişkin olarak TTK madde 870 de taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi konusunda (1) Taşıma ücreti, eşyanın tesliminde ödenir. Taşıyıcı, taşıma ücretinden başka, eşya için yapılan, duruma ve şartlara göre gerekli olan giderleri de isteyebilir. (2) Bir taşıma veya teslim engelinden dolayı, taşıma, süresinden önce sona erdirilirse, taşıyıcı, taşımanın tamamlanan kısmıyla orantılı olarak taşıma ücretine hak kazanır. Engel, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanmışsa, taşıyıcı, ancak gönderenin menfaatine olduğu ölçüde taşımanın tamamlanmış bulunan kısmı hakkında istemde bulunabilir. (3) Taşımanın başlamasından sonra fakat teslim yerine ulaşılmasından önce bir gecikme olursa ve bu gecikme gönderenin riziko alanına giren bir nedenden kaynaklanmışsa, taşıyıcı, taşıma ücretinin yanında uygun bir bedel de isteyebilir. (4) Taşıma ücreti eşyanın sayısı, ağırlığı veya başka ölçüyle gösterilen miktarına göre kararlaştırılmışsa, taşıma ücretinin hesaplanmasında, bu konuda taşıma veya yük senedindeki kayıtların doğru olduğu varsayılır. Bu varsayım, kayıtların doğruluğunu denetleme konusunda uygun araçların hazır bulunmadığına ilişkin çekince konulmuş olması hâlinde de geçerlidir. Hükmünde de belirtildiği üzere, işbu taşımada taşınan eşyanlar ile ilgili olarak davacı tarafın davalı adına dosyada suretleri mevcut olan 10.08.2024 tarih ve ... nolu KDV dahil 50.000,00 TL ; 20.08.2024 tarih ve ... nolu KDV dahil toplam 75.400,00 TL ve 15.09.2024 tarih ... nolu KDV dahil toplam 120.060,00 TL tutarlarında taşıma faturası tanzim etmiş olduğu anlaşılmaktadır." Bilirkişi raporundan sonra mahkemece davalı şirketin 2024 BA formları dosya arasına alınmış ve davaya konu faturaların yer aldığı görülmüş olup davalı tarafından sisteme kaydedildiği, iade edilmediği anlaşıldığından karine gereği davalının taşıma hizmetini aldığı anlaşılmış, aksinin ise davalı tarafça ispat edilmesi gerektiğinden rapor yeterli bulunmuştur. Davacı ...'in uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, yevmiye defterinin kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz sonlanmadığı, ticari defterlere yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2024 yılı ticari defterlerine yaptığı kayıtlara göre davalı taraf adına; 3 adet fatura karşılığı 245.460,00 TL tutarında açık hesap alacak kaydı yaptığı, takip & dava tarihi itibariyle davalı şirketten 245.460,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmış. Taşıma sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunlu değildir. İlgili maddede de açıkça belirtildiği üzere, taşıma sözleşmeleri sözlü olarak yapılabilmekte olup, eşyanın taşımacıya teslimi ile birlikte taşıma sözleşmesi kurulmuş sayılmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamında yazılı bir taşıma sözleşmesi bulunmamakla birlikte, balya halindeki yem bitkilerinin ... plakalı araçla taşındığına dair yük ve boş kantar fişlerinin dosyada mevcut olduğu görülmektedir. Ancak, söz konusu kantar fişlerinde taşımanın kimin adına yapıldığına dair herhangi bir bilgi bulunmamakta olsa da taraflar arasında taşıma işi olduğu davacı defter ve kayıtlarından anlaşılmış olup davalı taraf defterini incelemeye hazır etmediği için davacı defterlerine göre yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. Yine mahkemece davalı şirketin 2024 BA formları dosya arasına alınmış ve davaya konu faturaların davalı sisteminde yer aldığı görülmüş olup davalı tarafından sisteme kaydedildiği, iade edilmediği anlaşıldığından karine gereği davalının taşıma hizmetini aldığı anlaşılmış, aksinin ise davalı tarafça ispat edilmesi gerektiğinden rapor yeterli bulunmuştur. Davalı tarafın süresi içinde TTK.nun 21/2.maddesi uyarınca itiraz ettiği yada faturaların iade edildiğine dair delil ve belge ileri sürmediği dikkate alınarak, ayrıca davacı tarafın faiz talebi; TBK.nun 117.maddesine göre davalının temerrüte düşürülmesi yada taraflar arasındaki sözleşmede faize ilişkin düzenleme bulunmasıyla doğacağından dava konusu somut olayda dosya kapsamında her hangi bir sözleşme yada ihtarnameye rastlanmaması nedeniyle işlemiş faizi talebi ve TTK madde 1530'a göre temerrüt faizi talebi yerinde olmadığından bu kapsamda taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı fatura alacağına ilişkin olarak açılan davanın kısmen kabulü ile davalının ... Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca kısmen iptali ile, 195.460,00TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ile TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin işlemiş faiz talebi isteminin reddine, asıl alacak likit olduğundan İİK'nun 67.maddesi gereğince asıl alacak üzerinden davalı taraf icra inkar tazminatına mahkum edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalının, ... Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca KISMEN İPTALİ İLE, 195.460,00TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte birlikte tahsili ile TAKİBİN DEVAMINA, - Fazlaya ilişkin 5.405,54 TL işlemiş faiz talebinin REDDİNE, -Asıl alacak likit olduğundan İİK'nun 67.maddesi gereğince asıl alacağın %20'si olan 39.092,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 13.351,87 TL harçtan, dava açılışında alınan 3.430,29 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 9.921,58 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 96,84 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN, 3.503,16 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4) Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 885,00 TL posta gideri, ile dava açılışında alınan 3.430,29 TL peşin harç 13.930,69 TL ' yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 13.565,87 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalının yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2025
Katip ... ¸
Hakim ... ¸