İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/611 E. 2026/49 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/611
- Karar No
- 2026/49
- Karar Tarihi
T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/611 Esas KARAR NO : 2026/49
B............. ............x......... ..............
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/12/2018 KARAR TARİHİ : 22/01/2026 KARAR Y. TARİHİ : 08/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA YÖNÜNDEN; İDDİA: Davacı ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A.Ş vekili dava dilekçesi ile özetle; ........... Belediyesi ile davalı arasında Çorum ili, ........... ilçesi sınırları içerisinde bulunan 1606 parsel sayılı taşınmazda 1040 kwp (998 kWe) yer alan Güneş Enerji Santrali Yapım işine ait sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalının taahhüdünün taraflar arasındaki akdedilen 27.09.2017 tarihli sözleşme ile davacı taşerona verildiğini, müvekkili davacı taşerona ödemesi gereken bedellerin davalı tarafça ödenemediğini, buna rağmen davacının zorluklar içerisinde işi tamamladığını, alacağının tahsili amacıyla davacının 013780 ve 03786 numaralı faturalara istinaden davalı aleyhine ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 esas sayılı takip dosyası ile icra takibine giriştiğini, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyan ederek, şimdilik 750.000,00-TL alacak için davalının ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının iptaline,takibin devamına, davalının %20 'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı kısmi dava veya belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili ile dava dışı ........... Belediyesi arasında akdedilen yapım işlerinin bir kısmının 07.09.2017 tarihli alt taşeronluk sözleşmesi ile davacıya verildiğini, sözleşmeye göre iş teslim süresinin 11.01.2018 tarihinde sona erdiğini, davalının süre bitiminde işi teslim edemediğini, ........ Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/6 D.İş sayılı dosyasında icra edilen keşif sonrası tanzim edilen rapora göre, davacı tarafından yapılan imalat tutarının 723.840,00-TL olduğunu, bu rakamlar esas alındığında işin sadece %18,09 TL'lik kısmının davacı tarafından tamamlandığını, bakiye işin müvekkili tarafından davacı nam ve hesabına yaptırıldığını, davacının 1 nolu hakedişe istinaden kesilen fatura tutarının KDV hariç 233.359,60-TL olup, yapmış olduğu iş bedelinden mahsup edildiğinde davacının kesmesi gereken iş ve imalat tutarının 490.480,40-TL olduğunu, sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca davacıya 340.000,00-TL tutarında ceza faturası kesildiğini, yine sözleşmenin 13.1 maddesi uyarınca 129 günlük cezaya ilişkin davacı aleyhine 96.750,00-TL tutarında fatura tanzim edildiğini, delil tespiti dosyasından görüleceği üzere, tespit tarihi itibariyle davacı tarafından yapılan/yaptırılan iş ve imalatlar toplamı 723.840,00 TL olduğunu, davacı tarafından tanzim olunan ve müvekkili davalı şirketçe de benimsenerek onaylanan 1 nolu hak ediş tutarının KDV hariç 233.359,60 TL olduğunu, bilirkişi raporuna göre yapıldığı/yaptırıldığı tespit olunan iş ve imalatlar tutarından 1 nolu hak ediş tutarı mahsup edildiğinde (723.840,00 TL — 233.359,00 TL = 490.481,00 TL) imalat tutarı kaldığını, davacıya ve davacı nam ve hesabına yapılan toplam ödeme tutarının 515.156,25 TL olduğunu, davacı şirketin toplam alacağı olan 746.242,52 TL'den davacı Şirkete ödenen 515.156,25 TL mahsup edildiğinde (746.242,52 TL — 515.156,25 TL) = 231.086,27 TL alacaklı olduğunnu, müvekkili Şirketçe Davacı Şirkete kesilen ceza faturaları (Müvekkili Şirket alacağı) tutarı olan toplam 436.750,00 TL'den 231.086,27 TL alacağı mahsup edildiğinde ise (436.750,00 TL — 231.086,27 TL) davacı şirketin davalı şirkete 205.663,73 TL borçlu olduğunun görüleceğini, kesin hesap yapılmadığından maliyet farkından kaynaklanan davacı alacağının belirlenemediğini beyan ederek, davaya konu 013780 nolu faturadan dolayı davacıya borçlu olunmadığından bu fatura yönünden davanın reddine, yine cari hesaptan kaynaklanan müvekkili alacağının mahsubu neticesinde 013786 nolu faturadan dolayı müvekkilinin 205.663,73-TL alacaklı olduğundan bu fatura yönünden davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN ........ 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/300 ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN: İDDİA: Davacı vekili.......... Mühendislik Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ........... Belediye Başkanlıı arasında yapılan 15.08.2015 tarihli sözleşme kapsamında davacı müvekkili şirketin dava dışı Belediye Başkanlığına 1040 kWp güneş enerji santralini 4.459.000,00 TL bedel karşılığı yapımını taahhüt ettiğini, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında yapılan 07.09.2017 tarihli sözleşme ile davalı şirketin pursantaj cetvel kapsamı işleri 4.000.000,00 TL sabit fiyatla yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşmede işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 130 gün olarak belirlendiğini, davalı şirketin 22.09.2015 tarihinde işe başladığını, sözleşmeye göre iş teslim süresinin 11.01.2018 tarihinde sona erdiğini, davalının süre bitiminde işi teslim edemediğini, ......... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/6 D.İş sayılı dosyasında icra edilen keşif sonrası tanzim edilen rapora göre, davacı tarafından yapılan imalat tutarının 723.840,00-TL olduğunu, davalının süresi içerisinde edimini yerine getiremediğini, müvekkili şirketin davalıdan cari hesap alacağı, maliyet farkı alacağı ve yapmış olduğu masraflardan kaynaklı alacağının bulunduğunu beyan ederek, cari hesap alacağından kaynaklanan 10.000,00-TL, maliyet farkından kaynaklanan 10.000,00-TL'nin 10.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, yine bakım onarım dönemi zararından kaynaklanan 100,00-TL'nin ise avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememize ibraz etmiş olduğu 30.09.2019 tarihli açıklama dilekçesinde 10.000,00-TL'Lik cari hesap alacağından kaynaklanan talebin 3.000,00-TL'lik kısmının 17.10.2010 tarihli, 37.920,00-TL bedelli faturadan, 2.000,00-TL'lik kısmının 31.12.2018 tarihli, 340.000,00-TL bedelli faturadan, 3.000,00-TL'lik kısmının 31.12.2018 tarihli, 96.750,00-TL bedelli faturadan, 2.000,00-TL'lik kısmının ise faturaya bağlanması mümkün olmayan ve davalı yüklenici adına yapılan SGK, işçi ödemelerinden kaynaklandığını, alacaklarına mahsuben 2.000,00 TL alacağın arabuluculuğa başvuru temerrüt tarihi olan 10.01.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davacı/birleşen dosya davalısı taşeron şirketten tahsilini tahsiline karar verilmesin, 100,00 TL bakım onarım dönemine ilişkin davayı şimdilik takip etmediklerini beyan etmiştir.
Davacı vekili 30/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile “Fiyat farkından (maliyet farkından) kaynaklı zarara nedeniyle talep edilen 10.000,00TL tutarındaki alacağı 290.000,00TL daha artırarak 300.000,00T1, -31.12.2018 tarihli 340.000,00TL lik fatura alacağına mahsuben 2.000,00TL olara k talep edilen alacak kalemini 168.000,00TL daha artırarak, 170.000,00TL, faturaya bağlı olmayan/mal ve hizmet satışını içermeyen ve davacı/birleşen dosya davalısı adına yapılan SGK ödemeleri, işçi ödemeleri, icra dosya ödemeleri vs.) “den kaynaklı alacaklara mahsuben 2.000,00 TL alacak kalemini 13.739,00 TL daha artırarak 15.739,00TL - (Bilirkişi heyeti raporunda bu kalemden doğduğu hesaplanan 22.209,85TL alacağının 6.474,91TL lik kısmı icra takibinden önce ödendiğinden bahisle, davacı/birleşen dosya davalısı taşeron istihkak alacaklarına mahsuben yapıldığının kabulünü ve icra dosyası borçlarından düşülmesi talep edilmiştir). 31.12.2018 tarihli 96.750,00TL lik fatura alacağına mahsuben 3.000,00TL olarak talep edilen alacak kalemini 45.375,00TL daha artırarak, 48.375,00TL, İcra takip tarihinden önce.......... 17.10.2017 tarihli, 37.920,00TL'lik “taşeron sözleşmesi damga vergisinden kaynaklanan” fatura alacağına mahsuben 3.000,00 TL olarak talep edilen miktarın ve bu fatura bakiyesi 34.920,00 TL'nin, avans faiziyle birlikte davacı/birleşen dosya davalısı taşeron şirketten tahsiline karar verilmesini, faturaya bağlı olmayan/mal ve hizmet satışını içermeyen ve davacı/birleşen dosya davalısı adına icra takip tarihinden önce yapılan 6.474,91TL +SGK ödemeleri +434.391,30TL tutarındaki nakit çek, havale ve ödenen miktarı* 12.927,10TL maaş, AGİ, İşçilik ödemeleri toplamı 491.713,31 TL'nin, davalı/birleşen dosya davacısı yüklenici müvekkili şirket tarafından, taşeron sözleşmesine istinaden icra takip tarihi itibariyle taşeron 1 no'lu hak edişine “hak ediş eki faturasına” ve ......... Sulh Hukuk Mhk.nin 2018/5 D.iş dosyasında belirlenen bakiye iş ve imalat bedeline mahsuben ödendiğinin tespitiyle, davacı/birleşen dosya davalısı taşeron tarafından müvekkili aleyhine açılan itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen " ........... Belediyesi 1040 kWp Güneş Enerji Santrali Yapım İşi" ihalesinde panel ve inventör haricinde bütün işlerin zamanında yapıldığını, nitekim taraflar arasında akdedilen sözleşme metni gereğince davalı- birleşen dava dosyasındaki davacı şirket panel ve inventörü leasingli almak istediğinde taraflarına ödeme yapmadığını, ........... Belediyesi'yle anlaşarak kullanılacak olan panel ve inventörde ihale şartnamasine aykırı olarak marka ve özellik değişiklikleri yapıldığını, bu sebeptendirki dava konusu edilen gecikmenin davalı- birleşen dosya davacı şirketin daha çok kâr elde etmek amacıyla panel ve inventörün marka ve özelliklerinin şartname ve ihale dosyasındaki özelliklerine aykırı bir biçimde değiştirip leasingli mal almasından ve ........... Belediyesi'nin bunu kabul etmesinden kaynaklandığını, ........... Belediyesi tarafından davalı- birleşen dosya davacısına kesilen hakediş, hakediş icmallerinin metraj icmallerinin yapılan işler listesinin takip tablosunun yapım işleri raporunun hakediş raporlarının davalı- birleşen dosy davacısı tarafından kesilen faturaları, fiili durum tespit raporu incelendiğinde panel ve inventör harici işlerin süresinde tamamlandığını ve bedellerin davalı- birleşen dosya davacısına ödendiğinin görüleceğini, ......... Sulh Hukuk Mahkemesini 2018/6 D.İş sayılı tespitiyle hazırlanan bilirkişi raporunun alanında uzman olmayan bilirkişiler nezdinde yapıldığından ve bu hususun rapora yansıdığından raporun şaibeli olduğunu, işin ifası sırasında teknik eleman istihdam sorumlusu bulundurmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER: Asıl davada davalı ... Mühendislik Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti dava dışı Boğazkala Belediyesi arasında imzalanan 07/09/2017 tarihli 2017/272878 İhale no.lu ........... Belediyesi 1010 kWp( 998k We) Güneş Enerjisi Santrali yapım İşi Sözleşmesi; Sözleşmede idare ........... Belediyesi, yüklenici asıl davada davalı ... Mühendislik Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu, Sözleşme ve İşin adının "........... Belediyesi 1040 kWp (998 k4Ve) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi"ne ait sözleşme olduğu, İşin yapılma yerinin .........../Çorum, İşin niteliği, türü ve miktarı: ........... Belediyesi 1040 kWp (998 k We) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi, Sözleşmenin türü ve bedelinin anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 4.459.000,00-TL (DörtMilyonDörtYüzElliDokuzBin TürkLirası) toplam bedel üzerinden akdedilmiştir. (m. 6) İşe başlama ve bitirme tarihi Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 30 (.otuz ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 150 (yüzelli) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.(m. 9) 07/09/2017 tarihli Birim Fiyat İşlerine Ait Alt Yüklenici Sözleşmesi'nde asıl davada davalı ... Mühendislik Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenici olduğu, asıl davada davacı ......... Energy Concept Yenilenebilir Enerji San. Tic. A.Ş.'nin alt yüklenici olduğu, İşin adının "........... Belediyesi 1040 kWp (998 k4Ve) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi" İşin yapılma yerinin .........../Çorum, (m. 2) İşin miktarı ve bedelinin Sözleşmenin esasının birim fiyat olup işin tahmin bedelinin alt yüklenici teklif fiyatları ile KDV hariç 4.000.000,00 TL dir. (m. 4), işin başlangıç tarihi sözleşmenin imza tarihi olup işin bitim süresinin 130 gün olarak belirlendiği ve gecikilen her gün için Sözleşme bedelinin %0,5 (binde beş) +KDV oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir.
Asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından asıl davada davacı birleşen davada davalı ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A.Ş'ne hitaben keşide edilen 12/10/2017 tarihli ihtarnamede; ".... tarafımızdan iş mahallinde yapılan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde, uzman ekibin tarafınız ile imzalamış olduğu sözleşmedeki taahhütlerini “temin, sevkiyat ve montaj” olarak yerine getirmekte geciktikleri görülmüştür. Bu tespitler ve değerlendirmeler bağlamında, yüklenici olarak işverene karşı olan taahhütlerimizin ve yükümlülüklerimizin aynısının alt yüklenici olarak sizin de bize karşı olan taahhütleriniz ve yükümlülükleriniz olduğunu, bu çerçevede , sözleşme konusu iş ile ilgili oluşabilecek her türlü gecikme neticesinde ortaya çıkabilecek olumsuzlukların tarafınıza rücu edileceği sözleşmenin gereği olduğunu belirtir, aramızda akdedilmiş olan sözleşmedeki diğer tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, işlerin hızlandırılması noktasında gerekli tedbirlerin ivedilikle alınması hususunda gereğinin yapılması önemle rica olunur” 05.01.2018 tarihli ihtarnamede; " ....işin bünyesinde bulunan çevre aydınlatma ve kamera sistemlerine ait uygulama projesinin hazırlanarak onay için tarafımıza sunmanız gerekmektedir. Halen tarafımıza onay için bir proje sunulmamış olup, bu durum imalatlarda gecikmelere sebebiyet vermektedir. İlgili uygulama projesinin hazırlanarak onay için tarafımıza sunulması ve onay sonrası acil olarak imalatların yapımına geçilmesi " 05.01.2018 tarihli ihtarnamede; "....İller bankası tarafından istenmiş olan ve hakkediş ödemlerini etkileyecek olan iş yeri tabelasının imal ettirilmesi ve mahallinde uygun olan bir yere montajının yaptırılması gerekmektedir. Halen tarafınızca tabela yaptırılmamış olup, iller bankası tarafından tenkitlere sebebiyet vermektedir. Ekte iller bankası standartlarında ölçütleri bulunan tabelanın acil olarak imalatlarının yaptırılması ve sahaya monte edilmesi...” 05.01.2018 tarihli ihtarnamede; "tarafınıza iadeli taahhütlü olarak gönderilmiş olan ilgi (a) ve ilgi ( b) yazılarında bahsedilmiş olan konulara elektronik posta yoluyla vermiş olduğunuz cevaplar tarafımızca kabul edilmemiştir. Tekraren söz konusu sözleşmenin 2.1-2.2.13.3-13.7 ve 13.33'üncü maddeleri gereği ilgi (a) ve ilgi ( b) yazılarda belirtilmiş olan konuların acil olarak yerine getirilmesi..." 08.01.2018 tarihli ihtarnamede; " uzman ekibin tarafınız ile imzalamış olduğu sözleşmedeki taahhütlerini “temin, sevkiyat ve montaj' olarak yerine getirmekte geciktikleri görülmüştür. Bu tespitler ve değerlendirmeler bağlamında, yüklenici olarak işverene karşı olan taahhütlerimizin ve yükümlülüklerimizin aynısının alt yüklenici olarak sizin de bize karşı olan taahhütleriniz ve yükümlülükleriniz olduğunu,... bu çerçevede , sözleşme konusu iş ile ilgili oluşabilecek her türlü gecikme neticesinde ortaya çıkabilecek olumsuzlukların tarafınıza rücu edileceği sözleşmenin gereği olduğunu belirtir, aramızda akdedilmiş olan sözleşmedeki diğer tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, işlerin hızlandırılması noktasında gerekli tedbirlerin ivedilikle alınması hususunda gereğinin yapılması önemle rica olunur.." 08.01.2018 tarihli ihtarnamede; " Konu : Taahhüdünüz altında bulunan ........... BELEDİYESİ 1040 KWP (998 KWE) GÜNEŞ ENERJİ SANTRALİ YAPIMI İŞİ işi bünyesinde yapılacak olan "1040 kWp (998 kWe) gücündeki Fotovoltaik panel kapasitesine sahip GES projelendirmesi, kurulumu ve montajı, E.İ.H. Yapılması, inşaat ve sistemin devreye alınması, 2 yıl işletilmesi, bakım ve onarımlarının yapılması" işlerini Tarafınız ile tanzim ve imza edilen 07/09/2017 tarihli BİRİM FİYAT YAPIM İŞLERİNE AİT ALTYÜKLENİCİ SÖZLEŞMESİ hükümleri uyarınca yapmadığınız, gecikmeler yaşadığınız, sözleşme taahhütlerinizi yerine getirmediğiniz görülmüştür. Bu durum daha önce de tarafınıza şifai olarak bildirilmiş olup tarafınızca herhangi bir girişimde bulunulmadığı görülmüştür. İmalatlarım 10 (on) gün içerisinde derhal yapmanızı ve sözleşme taahhütlerinizi yerine getirmenizi ihtaren tarafınıza bildiririz. Yapmadığınız takdirde tarafınız ile tanzim ve imza edilen sözleşmemizin ilgili maddeleri gereğince müeyyidelerin uygulanacağı” ihtar edildiği, ihtarnamenin 08.01.2018 tarihinde Fehmi GÜNEY....... tarafından teslim alındığı anlaşılmıştır. ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin 22.01.2018 tarihli dilekçesine istinaden ........... Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda; "........... belediyesi TOSORWp ( 998 Kwe) Güneş enerjisi santrali yapım işine ait ilgili sayılı dilekçeniz de bahsedilmiş olan süre talebiniz incelenmiş olup 50 günlük sürenin iş bitim tarihine eklenmesi tarafımızca uygun bulunmuştur" ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin 30.01.2018 tarihli dilekçesine istinaden ........... Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda; "........... belediyesi TZO4ORWp ( 998 Kwe) Güneş enerjisi santrali yapım işine ait ilgili yazıda bahsedilmiş olan mukayeseli keşif talep yazınız incelenmiş ve tarafımızca uygun bulunmuş olup 15 gün süre uzatımı verilmesi uygun görülmüştür" ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin 10.04.2018 tarihli dilekçesine istinaden ........... Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda;" ..... İlgili yazıda bahsedilen panellerin üretim bandından kaldırılmış olması sebebi ve yeni panellerin yurt dışından temini ve montajı için iş bitim tarihinden geçerli olmak üzere 60 ( altmış) günlük süre uzatımının tarafınıza verilmesi idaremizce uygun görülmüştür." denilmiştir. ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A. Ş. Lehine keşide edilen ........ 57. Noterliği'nin 30/06/2018 tarih, 20444 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarnamede; "Tarafınız ile tanzim ve imza edilen 07/09/2017 tarihli ALTYÜKLENİCİ SÖZLEŞMESİ hükümleri uyarınca yukarıda belirtilen işleri yapmadığınız görülmüştür. Bu durum daha önce de gerek yazılı olarak gerekse şifai olarak müteaddid defalar tarafınıza bildirilmiş olmasına rağmen imalatlarınızda gecikmeler olduğu, işleri süresinde yapmadığınız, sözleşme taahhütlerinizi yerine getirmediğiniz görülmüştür. Sözleşmemize konu işin süresi işveren idare ile yapmış olduğumuz sözleşme gereği 14/06/2018 tarihinde bitecek olup tarafınızın taahhütleri içerisinde yer alan birçok iş kalemi yapılmadığından çok ciddi gecikmelere neden olmuş bulunmaktasınız. Proje; ajanı üzerinde yapılan incelemelerde işin temelini oluşturan çelik konstrüksiyon imalatlarının tamamlamadığı, inverter temininin yapılmadığı, güneş panellerinin temininin yapılmadığı, kablo kanallarının temininin ve daha bir çok mal ve hizmet temininin yapılmadığı görülmüştür. Tarafınızca yerine getirilmeyen sözleşme taahhütlerinizden dolayı proje kapsamında yapılması gereken bir çok imalat ve hizmet tarafımızca yapılmaya başlanmış, Sözleşme taahhütlerinizi yerine getirmemenizden dolayı şirketimiz imkanlarının neredeyse tamamı proje için kullanılmış, mühendislik hizmetleri verilmiş, mal tedarikleri yapılmış, finansman yüküne katlanılmış, döviz ile satışı yapılan mal ve hizmetlerden dolayı teklif tutarınızın üzerinde harcamalar yapılmıştır. Tarafınızca daha önce yapılan imalatların tekniğine uygun olmamasından dolayı işin tekniğine uygun hale getirilmesi için çalışmalar yürütülmüş, söz konusu iş neredeyse baştan geri yapılmıştır. Sözleşmemize konu tüm işleri iş bu yazımızın tarafınıza tebliğinden itibaren en geç 3 (üç) gün içerisinden yapmanızı, mal ve hizmet teminlerinizi tamamlayıp işi bitirmenizi ihtaren tarafınıza bildiririz. Söz konusu işi yapmadığınız takdirde sözleşmemizde ve tarafınıza tebliği yapılan yazılarımızda tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, tarafınızla tanzim ve imza edilen sözleşmede belirtilen müeyyidelerin uygulanacağını, tarafımızca yapılan her türlü harcamanın tarafınıza yansıtılacağını, işlerin kalan kısmının namınıza yaptırılacağını sözleşmemizdeki, yazılarımızdaki tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla ihtaren tarafınıza bildiririz." hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır. ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A. Ş. Aleyhine keşide edilen ........ 57. Noterliği'nin 01/06/2018 tarih, 20866 yevmiye nolu ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarname içeriğinde; "Sözleşmeden.......... sair yasal haklarımız saklı tutularak konu kısmında belirtilen faturanızın aslı iş bu ihtarname ekinde iade edilmektedir. Yaptığınız bir iş mevcut ise taşeron sözleşmemizde belirtilen şartlara uygun şekilde taşeron hak edişinin hazırlanmasını, hazırlandıktan sonra tetkik ve onay için şirketimize ulaştırmanızı rica ederiz. Taşeron hakkedişi, şirketimiz yetkili kişi onayından sonra, taşeron hak edişine uygun şekilde faturanızı tanzim ediniz. Sözleşmede belirtilen diğer şartları da yerine getirmiş olmanız kaydıyla, sözleşmemiz hükümlerine göre işleme alınacağının bilinmesini ihtaren tebliğ ederiz. Tarafınıza ........ 57. Noterliği aracılığı ile göndermiş olduğumuz 30/05/2018 tarihli, 20444 yevmiye numaralı ihtarnamemizde belirtilen hususlar kapsamında adınıza yapılan tüm mal ve hizmet teminleri ile sözleşmemiz bedelini aşan harcamaların tarafınıza yansıtılacağının, ayrıca gecikme cezalarının talep edileceği ve muaccel hale gelen ödemelerimizin tahsil edileceği bilinmesini de diğer haklarımız saklı kalmak üzere ihtar ederiz. Sayın noter, 3 nüsha olarak hazırlanan ihtarnamenin ve ihtarname ekindeki fatura aslının muhataba acele tebliğini, bir nüshasının daireniz kasasında muhafazasını, bir nüshasının da tebliğ şerhi de işlenerek tarafımıza iade edilmesini talep ederiz." hususunun ihtar edildiği görülmüştür. ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından Av. ...'a keşide edilen ........ 57. Noterliği'nin 13/06/2018 tarih, 22287 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarname içeriğinde; "1- İlgi B ihtarnameniz ekinde "RAPORDUR" başlığı altında gönderilen belge yetkili mahkemelerce hazırlanmadığından ve ayrıca ......... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Değişik İş dosyasından 08/06/2018 tarihinde yapılan keşifte fiilen tespit edilmiş olan hususlarla uyumlu olmadığından kabul etmiyoruz. Ayrıca söz konusu ihtarnamenizin 2. Maddesinde 'panel ve invertörlerin temini' yükümlülüğü altyüklenici sözleşmesi gereğince şirketinize ait olduğu halde 08/06/2018 tarihinde şantiye alanında yapılan keşifte bu malzemelerin yerinde olmadığı da tespit edilmiştir. ........ 57. Noterliği aracılığı ile tarafınıza gönderilen 30/05/2018 tarihli 20444 yevmiye numaralı ihtarnamemizde söz konusu işlerin 3 (üç) gün içerisinde ödenmesini talep ettiğiniz 25/05/2018 tarihli 1.249, 906,17 TL tutarındaki Jatura alacağınızı destekleyen ve altyüklenici sözleşmesine uygun şekilde hazırlanmış ve şirketimizce de kabul edilecek nitelikte altyüklenici hak edişinizin usulüne uygun Şekilde hazırlanarak, usulüne uygun şekilde şirketimize ulaştırılarak, altyüklenici sözleşmesinde altyüklenici istihkakının bildiririz. Ayrıca ihtarnamemiz ekinde şirketimizce işveren idareye yapılan yüklenici istihkakına dit belgelerin de gönderildiği görülmüştür. Söz konusu belgeler ........... Belediye Başkanlığına sunduğumuz dosya ekinde Belediye Başkanlığına verilmiş olup 24/03/2016 tarihli 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince 3. Kişilerle paylaşılması mümkün olmayan Tüzel Kişiliğimize ait bilgileri içeren özel belgelerdir. Bu nedenle bilgimiz ve onayımız dışında paylaşıldığı anlaşılan nereden ve ne şekilde temin edildiği anlaşılmayan söz konusu istihkak belgeleri ile ilgili olarak yasal haklarımızı saklı tutuyoruz. Bu belgelerin hangi tarihte ve ne şekilde tarafınızca temin edildiğinin şirketimize bildirilmemesi halinde Cumhuriyet Savcılığı nezdinde işlem başlatacağımızı ihtaren bildiririz" hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır.
T.C. ........... Belediye Başkanlığı tarafından.......... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne keşide edilen ........ 56. Noterliği'nin 18/06/2018 tarih, 08806 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinin incelenmesinde; ihtarname içeriğinde "Şirketiniz 2017/272878 kayıt numaralı ihale ile üstlenmiş olduğunuz 998 KWE GÜNEŞ ENERJİ SANTRALİ yapım işini süresinde tamamlamamış bulunmaktasınız. Tarafınıza bu konuda daha önce müvekkil belediye tarafından ek süreler tanınmasına rağmen ek sürenin bitiş tarihi olan 15.06.2018 tarihi itibariyle de işin tamamlanmamış vaziyette olduğu müvekkil tarafından tespit edilmiştir. 4735 sayılı yasanın 20. Maddesi uyarınca ihtarımızın tarafınıza tebliğinden itibaren 10 içerisinde üstlenmiş olduğunuz işin ihale sözleşmesine uygun olarak geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda müvekkil ile aranızdaki hakkında yasal yollara başvurulacağı” hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır. ...... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A. Ş. Lehine keşide edilen ........ 57. Noterliği'nin 04/01/2019 tarih, 20444 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarnamede "Sayın Muhatap, Taahhüdümüz altında bulunan ........... Belediyesi 1040 Kwp (998 Kwe) Güneş Enerji Santrali Yapımı İşi işi bünyesinde yapılacak olan "1040 kWp (998 kWe) gücündeki Fotovoltaik panel kapasitesine sahip GES projelendirmesi, kurulumu ve montajı, E.İ.H. yapılması, inşaat ve sistemin devreye alınması, 2 yıl işletilmesi, bakım ve onarımlarının yapılması" işleri ilgili bir kısım imalatların yapımını 07/09/2017 tarihli altyüklenici sözleşmesi ile üstlenmiş bulunmaktasınız. Taahhüdünüz altındaki işleri sözleşmeye uygun şekilde yapmadığınızdan ......... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/6 D.İş dosyasından Şirketimizce şirketiniz aleyhine tespit davası açılmıştır. Dosyadan hazırlanan 08/06/2018 tarihinde yapılan keşif ve tespit sonucunda hazırlanan 19/07/2018 bilirkişi raporunda tespit tarihi itibariyle taahhüdünüz altında bulunan iş ve imalatların 723.840,00 TL'lik kısmının şirketinizce yapıldığı, bakiye iş ve imalatların şirketinizce yapılmadığı, tespit tarihi itibariyle şantiyede devam eden hiçbir çalışmanın da bulunmadığı tespit edilmiştir. Bakiye 3.278.158,97 TL tutarındaki iş ve imalatların 07/09/2017 tarihli altyüklenici sözleşmesinde belirtilen tarihte tamamlayamayacağınız anlaşıldığından ........ 57. Noterliğince keşide edilen 30 Mayıs 2018 tarihli 20444 yevmiye numaralı ihtarnamemizde ve ........ 57. Noterliğince keşide edilen 13 Haziran 2018 tarihli 022287 yevmiye numaralı ihtarnamemizde belirtilen nedenlerle bakiye işler Şirketimizce şirketiniz namına yapılmış/yaptırılmıştır. Sözleşme konusu işin idareye geç tesliminden dolayı idarece şirketimize cezai müeyyideler uygulanmıştır. İşin gecikmesine sebep olduğunuzdan dolayı altyüklenici sözleşmemizden dolayı idarece şirketimize uygulanan cezalar ile sözleşmede, sözleşme konusu işin zamanında yapılmaması halinde şirketinize uygulanacağı kararlaştırılan cezalara ait faturalarımız iş bu ihtarnamemiz ekinde ibraz edilmektedir. Ayrıca, bilirkişi raporu esas alınarak toplam imalatlarınızdan kalan ve faturasını kesmeniz gereken 490.480,40 TL (faturasını kesmediğinizden KDV ve yapılması gereken kesintiler dikkate alınmamıştır) cari hesabınıza kayıt edilerek (yani şirketinizce yapılan/yaptırılan toplam iş tutarı esas alınarak) cari hesabınız incelenmiş olup bugünkü tarih itibariyle (nam Ve Hesabınıza Yapılan/yaptırılan İş Ve İmalatlardan.......... Fiyat Farkları Hariç) Fiili Duruma Göre 240.667,67 TL şirketimize borçlu olduğunuz anlaşıldığından Şirketimiz nezdindeki tüm teminatlarınızın nakde çevrilmesine karar alınmış olup, cari hesabınızdan mahsup edilmiştir. Mahsup tarihi itibariyle (Nam Ve Hesabınıza Yapılan/yaptrılan İş Ve İmalatlardan.......... Fiyat Farkları Hariç) 205.663,73 TL borcunuz bulunmaktadır. Ceza faturalarımızın kayda alınarak, nam ve hesabınıza yapılan/yaptırılan işlerden dolayı doğmuş ve doğacak olan fiyat farklarına ve sözleşmeden.......... diğer haklarımıza ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla: 1- Bilirkişi tarafından tespit edilen KDV Hariç 723.840,00 TL imalat tutarından bugüne kadar şirketimiz adına kestiğiniz KDV Hariç 233.359,00 TL fatura mahsup edildikten sonra bakiye KDV Hariç 490.480,40 TL'lik faturanızın tanzim edilerek altyüklenici sözleşmemizde belirtilen şekilde taşeron hak edişinizin tanzim edilerek ve ayrıca altyüklenici sözleşmemizde belirtilen evrakların da temin edilerek şirketimize gönderilmesini, 2- Bakiye 205.663,73 TL borcunuzun 3 (üç) gün içerisinde Şirketimize ödenmesini rica ederiz." hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır. 26.07.2018 tarihli geçici kabul tutanağında; "İşin Adı ; ........... Belediyesi 1040 kWp (998 ' kWe) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi Yüklenicinin Adı ; ...... Mühendislik Elektrik San. ve Tic. Ltd.Şti. Sözleşme tarihi : 15.08.2017 Sözleşme Bedeli : 4.459.000,00 TL Sözleşmeye göre işin süresi / 150 gün Sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken tarih ; 09.02.2018 Varsa süre uzatımları ; 170 gün Süre uzatımı dahil işin bitirilmesi gereken tarih ;29.07.2018 İşin bittiği tarih :13.07.2018 Geçici kabul tarihi ; 26.07.2018 Yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı görülmüştür." şeklinde belirtilmiştir. ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 E, sayılı dosyasının incelenmesinde; ......... Energy Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A.Ş tarafından.......... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 1.526.849,39TL'nin tahsili amacıyla takip başlatıldığı, takip dayanağının 27/11/2017 faiz başlangıç tarihli, 27/11/2017 düzenleme tarihli 013780 nolu 262.762,91 TL tutarında fatura, 25/05/2018 faiz başlangıç tarihli 25/05/2018 düzenleme tarihli, 013786 nolu 1.249.906,17 TL tutarında fatura olduğu, davalı yanın itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. ......... Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/6 D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde; ...... Mühendislik Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd .Şti tarafından 08/06/2018 tarihinde.......... Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nın 15.08.2017 tarihinde ........... Belediyesi Fen İşleri (İdare) ile ........... Belediyesi 1040 kWp (998 kWe) Güneş Enerji Santrali Yapımı İşi sözleşmesi imzaladığı ve 13.09.2017 tarihinde yer teslimi yapıldığını beyan ederek tespit tarihine kadar altyüklenici tarafından yapılmış bulunan iş ve imalatların cins, miktar ve değer olarak tespitinin yapılması, tespit tarihi itibariyle altyüklenici tarafından yapılmamış yani yapılacak işlerin cins, miktar ve değer olarak tespitinin yapılması, yapılmamış imalatlardan sözleşme ve tekniğine uyulmaması nedeniyle ayıplı olanların da cins, miktar ve değer olarak tespitinin yapılmasının tespiti bakımından mahallide uzman elektrik mühendisi ve uzman inşaat mühendisi bilirkişiler vasıtasıyla keşif yapılmasının talep edildiği, mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu alınan 19/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesinin 4. Maddesinin 1 Fıkrasında ; ......... Energy Concept Yen. Enerji San. ve Tic. Aş.'nin, ........... Belediyesi 1040 kWp ( 998 kWe) Güneş Santrali Yapımı İşini proje ve şartnamelerine uygun eksiksiz bir şekilde “KDV Hariç 4.000.000,00 TL ( yalnız dörtmilyontürklirası) “sına yapmayı kabul ettiği, sahada tespit edilen pursantaj oranına göre yapılan işlerin tutarı ( KDV hariç ) 723.840,00 TL, sahada tespit edilen pursantaj oranına göre yapılmayan işlerin tutarı ( KDV hariç) 3.278.158,97 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılamada ........ Bölge Adliye Mahkemesi'nin mahkememizin kararını kaldırma kararı sonrası alınan GES imalatları konusunda uzman elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, SMM ve eser sözleşmeleri konusunda uzmandan oluşan bilirkişi kurulu raporunda; Asıl davada davanın, alt yüklenici tarafından imalat bedeline ilişkin düzenlenen fatura bedelinin tahsili amacıyla ........ 25. İcra Müdürlüğünün 2018/8360 sayılı dosyasına vaki itirazın iptali davası olduğu, dava değerinin 750.000,00-TL olduğu, davalı ile dava dışı idare arasında düzenlenen 2 nolu Hakedişdeki Pursantaj Oranları dikkate alındığı takdirde, davacının sözleşme kapsamında yaptığı iş toplamı ve icra takip tarihi itibari ile davalıdan talep edebileceği tutar 611.184,66 TL olarak tespit edildiği, takip öncesi faiz talep edilmiş ise de, dava değerine dahil edilmediği görüldüğünden, takip öncesi işlemiş faiz hesabı yapılmadığı, icra inkar tazminatına hükmolunması halinde a) 611.184,66 TL x % 20 = 122.236,93 TL. Olacağı, b) 261.076,34 TLx % 20 = 52.215,27 TL. olacağı birleşen davada davacının, fiyat farkından (maliyet farkından) kaynaklı zarar nedeniyle talep edilen 10.000,00TL tutarındaki alacağı 290.000,00TL daha artırarak 300.000,00TL, 31.12.2018 tarihli 340.000,00TL lik fatura alacağına mahsuben 2.000,00TL olarak talep edilen alacak kalemini 168.000,00TL daha artırarak, 170.000,00TL, faturaya bağlı olmayan/mal ve hizmet satışını içermeyen ve davacı/birleşen dosya davalısı adına yapılan SGK ödemeleri, işçi ödemeleri, icra dosya ödemeleri vs.) 'den kaynaklı alacaklara mahsuben 2.000,00 TL alacak kalemini 13.739,00 TL daha artırarak 15.739,00TL, 31.12.2018 tarihli 96.750,00TL lik fatura alacağına mahsuben 3.000,00TL olarak talep edilen alacak kalemini 45.375,00TL daha artırarak, 48.375,00TL, İcra takip tarihinden önce.......... 17.10.2017 tarihli, 37.920,00TL'lik “taşeron sözleşmesi damga vergisinden kaynaklanan" fatura alacağına mahsuben 3.000,00 TL olarak talep edilen miktarın ve bu fatura bakiyesi 34.920,00 TL'nin, avans faiziyle birlikte davacı/birleşen dosya davalısı taşeron şirketten tahsiline karar verilmesi faturaya bağlı olmayan/mal ve hizmet satışını içermeyen ve davacı/birleşen dosya davalısı adına icra takip tarihinden önce yapılan 6.474,91TL SGK ödemeleri*434.391,30TL tutarındaki nakit çek, havale ve ödenen miktarı* 12.927,10TL maaş,agi,işçilik ödemeleri toplamı 491.713,31 TL'nin, davalı/birleşen dosya davacısı yüklenici müvekkili şirket tarafından, taşeron sözleşmesine istinaden icra takip tarihi itibariyle taşeron 1 no'lu hak edişine “hak ediş eki faturasına” ve ......... Sulh Hukuk Mhk.nin 2018/5 D.iş dosyasında belirlenen bakiye iş ve imalat bedeline mahsuben ödendiğinin tespitiyle, davacı/birleşen dosya davalısı taşeron tarafından müvekkili aleyhine açılan itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini talep ettiği davada yapılan incelemede davacının davalı nam ve hesabına yapmış olduğu aşağıdaki tutarların toplamı olan 138.377,49 TL. masrafı davalıdan talep edebileceği, davalı adına yapılan harcamalar nedeni ile davalıdan 56.470,70 TL alacaklı olduğu, davacının 3.977,69 TL SGK primi* 20.535,10 TL Maaş*AGİ 19.447,00 TL TES Enerji SGK Primi olmak üzere Toplam : 43.959,79 TL davalıdan alacaklı olduğu, davacının Damga vergisi ile ilgili 37.920,00 TL davalıdan alacaklı olduğu, davada talep edilen tutarın 34.920,00TL olduğu asıl davada, davacının yükleniciye imalat bedeline ilişkin birleşen dava tarihi itibariyle borcu olduğu belirlendiğinden, davalının temerrüde düşmüş olmayacağı hususunun mahkemeye ait olduğu ve bu nedenle davacının gecikme cezası talep edemeyeceği, davacının, Davalı tarafından edimin ifa edilmemesi nedeniyle oluşan fiyat farkından dolayı herhangi bir zararı olmadığı, bakım, onarım giderine ilişkin bir kayıt sunulmadığından, bu kaleme ilişkin bir tespitte bulunulamadığı, ayrıca davacının 30.09.2019 tarihli dilekçesinde bu alacağı takip etmediği hususunda beyanı bulunduğu, ......... Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/6 D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespitler dahil edilmeden uygulanan hesaplama yöntemine göre davacı ......... firması alacağı 611.184,66 TL Birleşen davada davacı ... Mühendislik firmasının alacağı 138.377,49 TL, (611.184,66 TL — 138.377,49 TL ) - 472.807,17 TL davacının 472.807,17 TL alacaklı olduğu, ayrıca, Davacının Teminat kesintilerinden dolayı 147.284,33 TL alacaklı olacağı, asıl Davada ......... Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/6 D.İş sayılı dosyasının dikkate alınması ile yapılan Hesaplama yöntemine göre, ......... firması alacağı 261.076,34 TL Birleşen davada davacı ... Mühendislik firmasının alacağı 138.377,49 TL, (261.076,34 TL - 138.377,49 TL) - 122.698,85 TL davacının 122.698,85 TL alacaklı olduğu, ayrıca, davacının Teminat kesintilerinden dolayı 110.275,00 TL alacaklı olacağı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Davadaki uyuşmazlık, davacı taşeron tarafından sözleşme kapsamında yapılan imalatların neler olduğu ve bu kapsamda talep edebileceği iş bedeli ile davalı-birleşen davada davacı yüklenicinin yapmış olduğu ödemeler, bu kapsamda fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı, sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin temerrüdü ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle gecikme ve teknik personel bulundurmama iddiasına dayalı gecikme cezası talep edip edemeyeceği, davacı taşeronun edimini ifa edip etmediği, edimin eksik ifası nedeniyle fazladan yapılan masrafların talep edilip edilemeyeceği, sözleşme kapsamında taşeronun sorumluluğunda olup, yüklenici tarafından ödendiği belirtilen alacak kalemlerini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Asıl dava, davacı ......... Enerji (alt yüklenici/taşeron) tarafından işverene karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı hakediş alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davası, birleşen dava işveren (yüklenici) tarafından alt yükleniciye (taşerona) karşı açılan ve yine eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası niteliğindedir. Mahkememizin 08/07/2021 tarih, 2018/960 Esas, 2021/431 Karar sayılı kararı ile, asıl davada davanın kısmen kabulü ile davalının ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 93.666,80-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, bakım onarım giderinin tahsili talebi dışında kalan tüm alacak kalemleri yönünden açılan davanın reddine, -100,00-TL bakım onarım gideri yönünden açılan davanın HMK 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ........ Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 20.05.2024 tarih, 2023/1115 E, 2024/442 K, sayılı ilamıyla Mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür. ........ Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 20.05.2024 tarih 2023/1115 Esas, 2024/442 Karar sayılı ilamında özetle; "Davadaki uyuşmazlık, davacı taşeron tarafından sözleşme kapsamında yapılan imalatların neler olduğu ve bu kapsamda talep edebileceği iş bedeli ile davalı-birleşen davada yüklenicinin yapmış olduğu ödemeler, bu kapsamda fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı, sözleşme kapsamında yüklenicinin temerrüdü ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle gecikme ve teknik personel bulundurmama iddiasına dayalı gecikme cezası talep edip edemeyeceği, taşeronun edimini ifa edip etmediği, edimin eksik ifası nedeniyle fazladan yapılan masrafların talep edilip edilemeyeceği, sözleşme kapsamında taşeronun sorumluluğunda olup, yüklenici tarafından ödendiği belirtilen alacak kalemlerini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasındaki akdi ilişki eser sözleşmesi niteliğinde olup, aslolan sözleşme kapsamında yapılan işlerin sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığının kabulüdür. Bu durumun aksi ancak sözleşmenin ifası sırasında yaptırılacak tespit ve bu yönde gönderilen ihtarlarla ispatı mümkün olacaktır. Dosya kapsamının incelenmesinde dava konusu sözleşmeye ilişkin davacı taşeronun alt taşeronu TES Arıtma tarafından ......... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/2 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı, yine aynı mahkemede 2018/5 D.İş sayılı davacı tarafından , 2018/6 D.İş sayılı dosyası ile de davalı tarafından tespit talebinde bulunulduğu ve tespit raporlarının alındığı anlaşılmaktadır. Yine dosyada davacı birleşen davada davalı taşeron vekilinin replik dilekçesi ekinde davalı yüklenici yetkilisi ile dava dışı iş sahibi elemanlarının katılımı ile düzenlenen yapılan imalatlara ilişkin 07/06/2018 tarihli tutanak tutulduğu görülmüş, davalı yüklenici vekilince 13/06/2018 tarihli ihtarında (mavi klasör) 2018/6 D.İş sayılı dosyasına atıf da yapılarak davacı taşeronun 08/06/2018 tarihinde göndermiş olduğu ihtar ekindeki yukarıda belirtilen rapordur başlıklı belgenin yetkili mahkemece hazırlanmadığı ve kendilerince alınan 2018/6 D.İş sayılı dosyasında keşifle fiilen tespit edilen hususlarla uyumlu olmadığından kabul etmediklerini belirterek, panel ve invertörlerin temini yükümlülüğünün sözleşme gereğince taşerona ait olduğu halde keşif tespitinde bu malzemelerin yerinde olmadığının tespit edildiği belirtilerek, daha önce gönderdikleri 30/05/2018 tarihli ihtardaki işlerin 3 gün içinde tamamlanmasının ihtar edildiği ve süre dolduğu halde işin yapılmadığı, bundan sonra eksik işlerin nam ve hesaba yaptırılacağı bu nedenle gecikmeden doğacak tüm haklarını saklı tuttuklarını bildirdikleri görülmüştür. Tüm bu açıklamalar kapsamında mahkemesince taraflar arasındaki sözleşme ve ek pursantaj cetveli de dikkate alınarak yukarıda belirtilen tespit dosyaları da temin edilerek incelenmek suretiyle panel ve inventör imalatının dosyada mevcut yazışma, taraf beyanları da dikkate alınarak sözleşme kapsamı dışına çıkartıldığı da değerlendirilmek suretiyle, sözleşme kapsamında davacı taşeronun yükümlülüğünde kaldığı belirlenen imalatlara ilişkin dosyaya sunulan davalı yüklenici çalışanı ve dava dışı iş sahibi belediye elemanlarınca tutulan 07/06/2018 tarihli “Rapordur” başlıklı belgedeki tespitler de değerlendirilerek ve bu tarihe kadar taraflar arasında ve davalı ile dava dışı iş sahibi arasında düzenlenen hakkedişlerde imalat kalemleri yönünden değerlendirilerek davacı birleşen davada taşeronun yapmış olduğu imalatlar ve bu imalatlar kapsamında talep edebileceği hakkediş alacağı, bu hakkedişlerden yine sözleşme kapsamında taşeronun yükümlülüğünde olup, davalı yüklenici tarafından iddia ve ispat olunan SGK, işçi ödemeleri vb.mahsubu gereken kalemler mahsup edilerek, sözleşme kapsamında teknik personel bulundurmamaya ilişkin cezanın sözleşmenin ifası aşamasında buna ilişkin tutanak tutulması ve bu hususun ispati şartına bağlı olacağı gibi, yine davalı birleşen davada davacı yüklenicin tarafından yapıldığı iddia ve ispat olunan ödemelerin mahsubu ile davacı taşeronun bakiye alacağı bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, bakiye alacağı bulunduğunun tespiti halinde taşeronun temerrüdünden bahsedilemeyeceğinden ifaya ekli gecikme cezası talebinin değerlendirilemeyeceği, yine işin ifasında taşeron temerrüde düşmediğinden ve hakkediş bedeli kadar ödeme yapılmadığı anlaşılacağından eksik kalan işlerin daha fazla bedel ile yapıldığından bahisle fiyat farkına yönelik talepte bulunulamayacağı değerlendirilerek yapılacak inceleme, oluşacak sonuca göre asıl davada davacı taşeronun talep edebileceği alacağının bulunup bulunmadığı, yine davalı birleşen davada davacı yüklenicinin talep edebileceği alacak kalemleri yönünden inceleme ve değerlendirme yapılarak birleşen davada kısmi dava açılmış olmakla ve belirlenen alacağının öncelikle dava konusu edilmeyen alacak bedelinin mahsubu, asıl davadaki hüküm altına alınacak alacağa yetmemesi durumunda birleşen davada talep edilen miktarın da mahsubu ile hüküm kurulmasının talep edildiği gözetilerek asıl ve birleşen dava yönünden karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporu ve ek rapor esas alınarak ve mahsup talebi eksik değerlendirilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Mahkemesince yapılması gereken iş, sözleşemeye konu GES imalatları konusunda uzman elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, SMM ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bir bilirkişi heyeti oluşturularak yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında, taraflar arasındaki sözleşme, eki pursantaj cetveli, taraflar arasında ve davalı yüklenici ile dava dışı iş sahibi idare arasında düzenlenen hakkedişler, dava konusu sözleşmeye ilişkin davacı taşeronun alt taşeronu TES Arıtma tarafından ......... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/2 D.İş sayılı tespit dosyası, yine aynı mahkemede 2018/5 D.İş sayılı davacı tarafından , 2018/6 D.İş sayılı dosyası ile de davalı tarafından yapılan tespit dosyaları , 07/06/2018 tarihli tutanak, taraflar arasındaki yazışmalar, ihtarlar ve taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olduğu anlaşılan panel ve inventör imalatlarının sözleşme kapsamından çıkartıldığına yönelik hususlar değerlendirilmek suretiyle davacının yerine getirmesi gereken edim belirlenerek yapmış olduğu imalatların sözleşme ekindeki pursantajlara göre tamamlanma oranı ve bedelinin tespit edilerek, davacı taşeronun takip konusu faturalara dayanarak bakiye alacağının olup olmadığı, birleşen dava yönünden de her bir alacak kalemi yönünden değerlendirmeleri içerecek içinde eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişinin de yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetinden oluşa uygun ve denetlenebilir bilirkişi raporu alınarak, bilirkişi raporuna varsa itirazların giderilerek sonucuna uygun şekilde karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan nedenlerle; asıl davada davacı/ birleşen davada davalı vekili ile asıl davada davalı/ birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, verilen kararın niteliğine göre temlik alanın istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir." denilmiştir Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı gerekleri doğrultusunda yargılamaya devam edilmiştir. Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir. (Yargıtay 19. HD.11.11.2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K.).İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı). Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve tarafların ticari defterleri incelenmiştir. Tam iki tarafa borç yükleyen “Eser sözleşmesi’’ 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır. Taraflara karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmelerinde; “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmeleri açısından teslim; yüklenici tarafından, sözleşmenin amacına uygun olarak meydana getirilen ve nesnel ölçüler içerisinde kullanılabilir durumda bulunan sonucun (eserin), ifa zamanında (vâdede-süresinde) iş sahibinin zilyetliğine ve kullanımına sunulması veya varsa zilyetliğe ve kullanılmaya engel hâlin kaldırılmasıdır (Selimoğlu, Yaşar Engin. : Eser Sözleşmesi, ........ 2017, s. 138). Başka bir deyişle eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri, sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hâkimiyetine geçirmesi olarak da tanımlanabilir. TBK 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan.......... sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, basiretli bir tacir, iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı). Sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden.......... yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Sözleşme kurulduktan sonra, şartlarda değişiklik ortaya çıksa bile, taraflar sözleşme gereğini aynen yerine getirmek zorundadır. Temel kural budur ve bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir. Eser sözleşmesinin iki tarafa borç yükleyen sözleşme olması özelliğinden dolayı temerrüt halinde, temerrüdün sonuçları bakımından BK. m.106-108’deki düzenlemelere tabidir. Çünkü anılan maddelerde genel hükümlerden ayrılarak (BK. m.102), iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere özgü, özel hükümler getirilmiştir. BK’nun 106-108 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, iki tarafa borç yükleyen sözleşmeyle temerrüde düşen borçluya karşı, alacaklıya üç ayrı seçimlik hak tanındığı görülmektedir. Bunlar; aynen ifa ve gecikmeden dolayı tazminat isteme hakkı; aynen ifayı reddederek ademi ifa sebebiyle müspet zararını talep hakkı; sözleşmeyi feshederek menfi zararını isteme hakkı olarak sayılabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24/02/2016 tarih ve 2014/23-724 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararı). Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 10/06/2021 tarih ve 2017/15-2331 Esas, 2021/739 Karar sayılı kararı). TBK'daki 471 inci maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan.......... sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. yüklenici, basiretli bir tacir ve iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur (YHGK 07.06.2022 tarih ve E. 2020/3-688 ve K. 2022/846, 28.09.2021 tarih, E. 2017/3-2615, K. 2021/1102). Götürü bedelin kanunda tanımı yapılmamış olup, Yargıtayın yerleşik içtihatları ve uygulamaları ile doktrinde, götürü bedel, sözleşmede yapılacak işin tamamı için kararlaştırılan toplam bedel olarak ifade edilmektedir. Başka bir anlatımla önceden ve kesin olarak tayin edilmiş ücrete “götürü ücret” denilmektedir. İş bedeli TBK m. 480 uyarınca bedel götürü olarak belirlenmiş ise yüklenici işi kararlaştırılan bedel ile yapmak zorundadır. Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle belirlenen rakamdan, yapıldığı tespit edilmiş olan ödemeler düşülüp hesaplanması gerekmektedir. Eser sözleşmelerinde kural sözleşmenin ayakta bulunduğu ve hukuken varlığını muhafaza ettiği sürece gerçekleştirilen imalâtın, yapımı üstlenen yüklenici ya da taşeron tarafından ifa edilmiş ve gerekçeleştirilmiş olmasıdır. Bunun aksini ileri süren iş sahibi, yüklenicinin işi bırakıp kalan işi başkalarına tamamlattığı ya da kendisinin tamamladığını yasal delillerle kanıtlamak zorundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/5175 Esas, 2018/1303 Karar). Sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti halinde yüklenici bakiye iş bedeli ile birlikte tamamlanmayan kısma ilişkin kâr kaybını talep edebilecektir. Yargıtay (kapatılan ) 15. HD. 11.04.2007 tarih 2006/4955 E. 2007/2372 K.sayılı, 09.05.2013 tarih 2012/7521 E. 2013/3029 K.sayılı, 20.07.2011 tarih 2011/864 E. 2011/4787 K.sayılı ve18.12.2019 tarih 2019/312E. 2019/5246 K. sayılı ilamları). Sözleşmenin iş sahibi tarafından haklı olarak feshi veya tarafların ortak kusuru nedeniyle feshi halinde ise yüklenici tarafından sözleşme kapsamında bakiye iş bedeli talep edilebilecek, müspet zarar kapsamındaki kâr kaybını ise talep edemeyecektir. Asıl ve birleşen davalara konu olan uyuşmazlıkta; Davalı şirket ile dava dışı Boğazkala Belediyesi arasında imzalanan 07/09/2017 tarihli 2017/272878 İhale no.lu ........... Belediyesi 1010 kWp( 998k We) Güneş Enerjisi Santrali yapım İşi sözleşmesinin incelenmesinde; davalının yüklenici konumunda olduğu, sözleşme konusunun "Madde 3 - İşin adı, yapılma yeri, niteliği, türü ve miktarı 3.1. İşin adı :........... Belediyesi 1040 kWp (998 k4Ve) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi 3.2. İşin yapılma yeri: .........../Çorum 3.3. İşin niteliği, türü ve miktarı: ........... Belediyesi 1040 kWp (998 k We) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi 6 - Sözleşmenin türü ve bedeli 6.1. Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 4.459.000,00-TL (DörtMilyonDSrtYüzElliDokuzBinTürkLirası) toplam bedel üzerinden akdedilmiştir. Madde 9 - İşe başlama ve bitirme tarihi 9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 30 (.otuz ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. 9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 150 (yüzelli) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez. 9.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler - tarihleri arasındaki ( ) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır. Madde 18 - Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları 18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır. Madde 20 - Teminat süresi 20.1. Teminat süresi 12 ay olup, bu süre geçici kabul itibar tarihinden başlar, Madde 21 - Yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin şartlar 21.1. İşlerin denetimi, yapı denetim görevlisinin yetkileri, Yüklenici ile yapı denetim görevlisi arasındaki anlaşmazlıklar ve diğer hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır. Madde 22 - Yüklenicilerin/Alt yüklenicilerin sorumluluğu 22.1. Yüklenici ve alt yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır. Madde 25 - Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi 25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. 25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası uygulanır. 25.3. ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. 25.4. Gecikme cezalan ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakkediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakkediş ödemelerinden karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır. 25.5. Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır. 25.6. Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz. Madde 26 - Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar 26.1. Sözleşmenin İdare veya Yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır." düzenlemeleri mevcuttur. 07.09.2017 tarihli Birim Fiyat Yapım İşlerine Ait Altyüklenici Sözleşmesinin incelenmesinde; davalı birleşen davacı ... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin yüklenici, davacı, birleşen davalı ......... Enerji Concept Yenilenebilir En San. Ve Tic. A.Ş'nin alt yüklenici konumunda olduğu, sözleşmenin; "2. Madde ; İşin Konusu 2.1 İşbu Sözleşme, Yüklenici ile İdare arasında imzalanan sözleşme uyarınca, Yüklenici' nin yükleniminde bulunan "........... Belediyesi 1040 kWp (998 kWe) Güneş Enerjisi Santralı Yapım İşi" bünyesinde yapılacak olan "1040 kWp (998 kV Ve) Gücündeki Fotovoltaik panel kapasitesine sahip GES projelendirilmesi, kurulumu, ve montajı, E.İ.H yapılması, inşaat ve sistemin devreye alınması, 2 yıl işletilmesi, bakım ve onarımlarının yapılması" işi ekte verilen Pürsantaj cetvelinde belirtilen işlerinin İDARE' ce onaylı iş programına uygun olarak İdare ile yapılmış sözleşmenin tüm şartlarına ve ekleri olan özel teknik şartnameleri ile tatbikat ve imalat projelerine, ilgili resmi standart ve şartnamelere uygun olarak her türlü malzeme, işçilik ve diğer tüm giderler dahil olarak eksiksiz şekilde anahtar teslim esasına göre yapılmasıdır. Yüklenici' nin İdarE ile yapmış olduğu sözleşmenin tüm şartları ve ekleri ile taahhütlerinin hepsini, bu sözleşme konusu ile ilgili olarak Alt Yüklenici de kabul ve taahhüt etmiştir. 2.2 İşbu Sözleşme çerçevesinde, Alt Yüklenici tarafından taahhüt edilen işlerinin yapımı için gerekli bilumum malzeme, işçilik, yeme, içme, konaklama, mobilizasyon-demobilizasyon, sarf malzeme, yatay-düşey nakliyeler, ehliyetli nezaret, mühendislik hizmetleri, uygulama ve as-built projeleri, makine-teçhizat, aletler ve levazımat, ali risk, her türlü vergi, işçi güvenliği, SGK, sigorta, her türlü izinlerin alınması, işin İDare' ye kabullerinin yaptırılması, Sözleşme ile eklerinde belirlenen diğer işlerin yapımı ve temini sözleşmenin konusu içerisindedir. 2.3 Alt Yüklenici sözleşme konusu işi, İdare tarafından onaylanan projelere göre anahtar teslim olarak, genel iş akış programındaki süreler içinde, bilumum malzeme, işçilik, yeme, içme, konaklama, mobilizasyon-demobilizasyon, sarf malzeme, yatay-düşey nakliyeler, ehliyetli nezaret, mühendislik hizmetleri, uygulama ve as-built projeleri, makine-teçhizat, aletler ve levazımatı, ali risk, her türlü vergi, işçi güvenliği, SGK, sigorta, her türlü izinlerin alınması, işin İdare' ye ve ilgili Kurumlara kabullerinin yaptırılması vs. dahil, teknik şartname, projeler, mahal listeleri, sözleşme eki SGK hükümleri kapsamında sözleşme ve sözleşme eklerindeki şartlarına uygun olarak yapacağını ve tamamlayacağını beyan ve taahhüt eder. Ekler arasında çelişkili ifadeler yer alması halinde Yüklenici tarafından verilen karara uygun olarak hareket edilecek ve varsa ortaya çıkacak maliyetler için herhangf bir bedel ödenmeyecektir. Alt Yüklenici Sözleşme konusu işin projesini ve niteliğini, çalışma sahasının durumunu, kanun ve yönetmelikleri vs. hükümleri araştırıp inceleyerek, bunlar hakkında tam bir bilgi ve yeterliliğe sahip olduğunu beyan ve taahhüt eder. Alt Yüklenici sözleşmenin imzalanmasından sonra, işin yapım aşamasından bitiş tarihine kadar sözleşme içeriği itibari ile başkaca hiçbir istek ve itirazının bulunmadığını, fiyat farkı talebinin olmadığını ve ilerde de olmayacağını beyan ve taahhüt eder. 3. Madde ; Teknik Şartlar 3.1. Alt Yüklenici yapacağı imalatlarla ilgili , Yüklenici'nin idare ile arasında yapmış olduğu ana sözleşmedeki her türlü şartı İdare / Yüklenici' ye karşı sağlayacaktır 3.2. Alt Yüklenici iş bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip tüm uygulama proje çizimlerinden ve hazırlanan uygulama projelerinin İdare Ye, Elektrik Dağıtım Kuruluşlarına (bağlı Dağıtım Şirketi, Tedaş Vb.) kabul ve onaylattırılmasından sorumlu olacaktır. Bunun için Alt Yükleniciye herhangi bir ek ödeme yapılmayacaktır 3.3. Yapılacak imalatlarda onaylı projeler esas alınacaktır. Yüklenici ve İdare' nin bilgisi dışında ve yazılı onayı olmaksızın proje ve detaylarında değişiklik yapılamaz. Alt Yüklenici, projelerdeki olabilecek hataları imalata başlamadan önce kontrol ederek varsa yanlışları bildirecektir. 3.4. Alt Yüklenici, imalat sırasında ilgili kanun ve hükümlere, teknik şartnamelere, yönetmelik ve standartlara, birim fiyat tariflerine uyacaktır, ilgili kanunlara ve şartnamelere uyulmadığı takdirde her türlü kanuni ceza ve sorumluluk kendisine aittir. 3.5. Yapılan imalatla ilgili şartnamelerin ve İdarenin istediği her türlü test ve deneyler ALT Yüklenici Tarafından sağlanacaktır. 3.6. Alt Yüklenici, işin yapımı esnasında yetkili ve ehil en az 5 yıl tecrübeli bir Elektrik veya Elektrik-Elektronik Mühendisi sürekli iş mahallinde bulunduracaktır. 3.7. İmalat ve montaj işlerinde çalışan tüm personel yeterli tecrübede ve kalifikasyonda olacaktır. 3.8. İmalatta kullanılacak tüm malzemeler, projelerde ve şartnamelerde yazılı olan kalitede olacaktır. İDARE tarafından yazılı onay verilmemiş hiçbir malzeme kullanılmayacaktır. Aksi takdirde bu durumun sonucu olabilecek tüm zarar-ziyan, ceza, her türlü (elektrik, elektronik, inşaat, mekanik imalat) tamirat-tadilat işlerinin maliyeti Alt Yüklenici' ye ait olacak ve ona rücu ettirilecektir. İdarenin yazılı onayı olmadıkça belirtilen kalite standartlarında kesinlikle değiştirme yapılmayacaktır. Tüm malzemelerin orijinal sertifikaları ve irsaliye ibraz edilecektir. İmalat ve montajda; şartnamelerde belirtilen toleranslar dışında yapılan uygulamalar kabul edilmeyecektir. 3.9. Tüm malzemelerin İdare nezdinde seçim ve onay işlemlerinin gerçekleştirilmesi Altyüklenici sorumluluğundadır. 4. Madde: İşin Miktarı Ve Bedeli, Birim Fiyatlar: 4.1 Bu sözleşmenin esası, Birim fiyatlı olup, Alt Yüklenici Sözleşme konusu işleri, sözleşme ve ekleri şartlarına, projelere ve şartnamelere uygun olarak eksiksiz olarak yapacak olup, Yüklenici Ve İdare' ye teslim edecektir. İŞ' in tahmini bedeli ekteki Alt Yüklenici teklif Fiyatları ile: "KDV hariç, 4.000.000.-TL (YalnızdörtmilyontürkLirası)"' dir. Alt Yüklenici, işin Ana Sözleşme bedelinin 6 20 fazlasını veya noksanını aynı şartlarla yapacaktır. Altyüklenici ilave yapılacak imalatlar ile ilgili Yüklenici İle birlikte miktar ve yeni fiyatları tespit ederek, ilave imalatları bu miktarlardan ve yeni fiyatlardan yapacaktır. Bu fiyatlar Yüklenici' nin idareden almış olduğu birim fiyatların %50 inden fazla olamaz. 4.2 Alt Yüklenici teklifini, Anahtar teslim esasına göre sunmuş olup, sözleşme, "Anahtar Teslim Fiyat" olarak imzalanmıştır. Bu doğrultuda Alt Yüklenici' Ye ödenecek kümülatif hakediş tutarı toplamı, bu sözleşme toplam tutarını aşmayacaktır. Alt Yüklenici Hakedişlerindeki ödeme miktarları, sahadaki bilfiil yapılmış gerçek imalatı yansıtacak olup, İdare' nin Yüklenici' Ye ödeyeceği hakedişteki miktarlar ödemede esas alınmayacaktır. Hakedişler bu sözleşmenin eki olan Pürsantaj listesine uygun olarak yapılacaktır. Ancak, her halükârda İdare' nin Yüklenici' ye ödediği miktarı da aşmayacaktır. 4.3 Alt Yüklenici, taahhüdündeki işleri Teklif Fiyatları ile İdare ve Yüklenici' İn talimatları ile ihale eki proje ve şartnameler ile sürelere uygun olarak yapmayı kabul ve taahhüt etmiştir. 4.4 Alt Yüklenici, kendi taahhüdü altında olan işlerde, projenin değişmesi ve ya İdare tarafından ilave işler verilmesi suretiyle işin miktarının artması halinde (resmi keşif artışı söz konusu olduğunda) artan bu kısmı idarenin onaylamış olduğu birim fiyatlar üzerinden 4.5 maddesinde belirtilen tenzilatla yapmayı kabul ve taahhüt eder. Mevcut ihale eki projelerde bir değişiklik olmaması halinde sözleşme fiyatında her hangi bir değişiklik (artış, azalış) yapılmayacaktır. 4.5 Yeni birim fiyat yapılması yada keşif artışı gerekli hallerde, bu birim fiyatlara ve keşif artışına, %50 tenzilat ile yapılacaktır. 4.6 İdare Ve/veya YÜklenici, sözleşme konusu işle ilgili olarak, Projede istediği değişikliği yapabilir, istediği işi sözleşme kapsamından çıkarabilir. 4.7 Bu sözleşme bedeline her türlü malzemeler, makine parkı ve sarf malzeme, montaj, el aletleri, şantiye içi ve dışı her türlü yatay ve düşey taşımalar , şantiye binaları, all risk sigortası 3. Şahıs sigortaları teminatı, all risk , proje, kabul, sözleşme, depolama ve koruma-barınma, SGK, iş güvenliği, muhtasar ve diğer tüm vergiler dahil olup, KDV hariçtir. Ayrıca İşin kesin kabulü yapılana kadar Şantiyeye gelecek olan İDARE ve YÜKLENİCİ Temsilcilerinin her türlü konaklamasını, ulaşımını ve yeme-içmesini Alt Yüklenicİ karşılayacaktır. 4.8 Alt Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatlar, işlerin yürütülmesindeki isçilik, malzeme veya nakliye maliyetleri ile diğer maliyetlerin artış veya azalışı nedeniyle değiştirilemez. "Proje tadilatı nedeniyle" işlerin miktarındaki herhangi bir azalma, işbu Sözleşme Bedeli ödemelerine azalan miktar olarak yansıtılacak olup, işlerin miktarlarındaki herhangi bir artış da, 4.5 deki tenzilat uygulanarak sözleşme bedeline yansıtılacaktır. 5. Madde: Avans Verilmesi Ve Avans Kesintisi: 5.1 Yüklenici, bu iş kapsamında Alt Yüklenici' ye avans vermeyecektir. 6. Madde: Fiyat Farkı: 6.1 Sözleşme Fiyatı, işin bitimine kadar sabit fiyattır. Alt Yüklenici, malzeme, işçilik, vergi, harç, sigorta primleri, ekonomik dalgalanmalar vb. artışlar nedeniyle işin bedelinin arttırılmasına ilişkin Yüklenici 'den herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul ve beyan eder. Ayrıca; İDARE tarafından, Yüklenici 'ye verilecek olan süre uzatımı durumunda da fiyat farkı talep etmeyeceğini gayrı kabili rücu Alt Yüklenici kabul, beyan ve taahhüt eder. 6.2 Alt Yüklenici' Ye bu sözleşmede yazan tutar dışında her hangi bir ad ve nam altında (malzeme fiyat farkı, eskalasyon vb.) bir fiyat farkı vb. ödeme yapılmayacaktır. 7. Madde: Hakedis Tanzimi Ve Ödemeler: 7.1. Alt Yüklenici, İş bu Sözleşme ve ekleri gereğince yapılan imalattan.......... alacaklarını, işe başladıktan itibaren, Yüklenici' nin İdarE ye yapacağı hakedişlerine paralel olarak, Alt Yüklenici ve Yüklenici yetkili personelinin (Şantiye şefi ve/veya Yetkili kontrol personeli imzası ve merkez onayı) beraber düzenleyeceği geçici hakedişlerle alacaktır. 7.2. Hakedislerin ödenmesi sırasında brüt hakediş tutarı üzerinden “465 (yüzde beş) nakit teminat kesintisi yapılacaktır. Nakit teminat kesintileri işin “650 si tamamlandığında kesin ve süresiz teminat mektubu karşılığında yarısı, diğer kalanı ise İşlerin kesin kabulünün İdare' ce onaylanmasını, as-built projelerin İdare Tarafından onayını ve varsa garanti süresinin sonunda ALT Yüklenici' ye iade edilecektir. 7.3. Alt Yüklenici' nin hakediş ödemeleri, hakedişin İdare tarafından onaylanmasını ve tahsilini müteakip, Sözleşme'nin tüm maddelerinde belirtilen hususların yerine getirildiğinin ALT Yüklenici tarafından kanıtlanması şartıyla Yüklenici hakedişlerine paralel olarak, ve İdare' cE Yüklenici' ye yapılan ödemelerin tarihlerinden 18-e maddesindeki evrakların İşveren'e sunulmasından sonra kesilecek faturayı istinaden 5 işgünü içinde ödenir. Hiçbir halde İdare tarafındaN Yüklenici' ye ödenen tutar ve hakediş bedelinden fazla ödemE Alt Yüklenicİ' ye yapılamaz. 7.4. İdare' Nin Yüklenici' den keseceği kesintiler (nefaset kesintileri ve her türlü cezalar dahil) aynen Alt Yüklenici' ye yansıtılır. Kesintilerin ödenmesinde yine İdarE tarafından ödenen kısmı İdare' nin ödeme yaptığı şartlarla Alt Yüklenici' ye ödenir. 7.9. Alt Yüklenici ye hakedişten önce Yüklenici tarafından yapılacak tüm ödemelerin avans olarak yapılacağını ve alacağının ancak hakedişin Yüklenici Tarafından onaylanmasından sonra muaccel sayılacağını Alt Yüklenici kabul ve taahhüt eder. 8. Madde: İsin Süresi Ve Gecikme Cezası: 8.1. İşin başlangıç tarihi sözleşmenin imza tarihi olup, İşin bitim süresi, 130 gün olarak belirlenmiştir. ALt Yüklenici, sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,5 (bindebeş)+kdv oranında gecikme cezası uygulanır. Ayrıca, İdare' nin sözleşme konusu işten dolayı, Yüklenici' den gecikme cezası kesmesi halinde cezanın tamamından Alt Yüklenici sorumlu olup, bu ceza %10 fazlasıyla hakedişinden, yetmez ise nakdi teminatından, yetmez ise, teminat mektubu veya diğer teminatları nakde çevrilerek tahsil edilecektir. 8.2. İşin devamı esnasındA Alt Yüklenici, iş programındaki ara terminlere, şantiye genel iş programına uymaya ve ona paralel hareket etmekle yükümlüdür. Bu termin ve programlara uymazsa veya uymak konusunda acze düştüğü Yüklenici tarafından tespit edilirse de gecikme cezası uygulamaya Yüklenici tam yetkilidir. Şu kadarki gecikme 15 günü geçerse Yüklenici gecikme cezasını almaya dev edeârek beklemekte veya mahkeme kanalı ile tespit yaptırmaya, ayrıca bir karar almaya protesto çekmeye gerek kalmaksızın Alt Yüklenici' nin nam hesabına işi bir başkasına yaptırmakta veya sözleşmeyi fesih ederek kesin teminatı irat kaydetmekte, bundan dolayı uğradığı zararları veya üçüncü şahsa Ödemeye mecbur kalacağı cezai şart ya da tazminatı, yapmış olduğu harcamaları, işlemiş ticari faizi ile birlikte Alt Yüklenici' den talep etmeye, (bu süre sonuna kadar hakedişlerini ödememeye) itirazsız yetkilidir. Altyüklenici tarafından; bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip 15 gün içinde hazırlayarak Yüklenici 'ye sunacağı ve Yüklenici tarafından uygun bulunan İş Programın da aylık bazda gecikmeler yaşanırsa, yaşanılan gecikme yazılı veya mail ortamında Altyüklenici' nin adresine tebliğ edilir. Bu tebliğ ardından geçen her gün için 8.1 maddesindeki gecikme cezası uygulanır. Bu bedel kısmı ceza kesintisi olarak bloke edilir. İş programının revizesi veya mevcut programa uygun çalışmanın başlamasını takip eden ilk hakedişte iade edilir. 19. Madde: Yüklenici'nin Yetkileri Ve Sözleşmenin Feshi 19.1. Yüklenici İle yapılan sözleşmedeki özel hükümler saklı kalmak üzere; A) Alt Yüklenici, Sözleşme ve eklerinde tayin olunan vecibelerden herhangi birine riayet etmez ve verilen sürede düzeltmezse, B) Sözleşme' nin tanzim ve imza edildiği tarihten sonra Sözleşme ve eklerinde öngörülen müddetler içinde mücbir sebepler hariç işe başlamazsa, C) Yüklenici' Nin yazılı muvafakati dışında işin tamamını veya bir kısmının başkasına devir ve temlik ederse, Parti parti iş veya mal tesliminde ve her partinin teslim tarihlerine 30 günden fazla riayet etmezse, d) Kendisine yazılı olarak ihtar edildikten sonra 3 gün içerisinde yeteri kadar işçi, araç, gereç, makine ve teçhizat ile işe devam etmezse, E) İdare' den, işin programa göre geri kaldığı veya işin yürütülmesi ve imalatlar ile ilgili olumsuz bir uyarı yazısı geldiği takdirde, B- Alt Yüklenici, işbu Sözleşme ve eklerinde yazılı vecibelere tamamen veya kısmen uymadığı veya bu işle ilgili hakedişlerine konan hacizler, Alt Yüklenici temlikleri ihale bedelinin %45' ini geçtiği takdirde, Yüklenici, yazılı yada mail olarak makul (10 gün) bir süre verir ve bu hususlar düzeltilmezse yada düzeltilmesine rağmen bir kez daha gerçekleşirse ihtar tebliği ile doğrudaN Sözleşme' yi Yüklenici tek taraflı olarak fesih etmeye ve teminatı irad kaydetmeye itirazsız yetkilidir. 19.2. Sözleşme, fesih edildiği taktirde Alt Yüklenici' nin teminatı irat kaydolunur ve hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gelir kaydedilen teminat Alt Yüklenici' nin borcuna mahsup edilmez. 19.3. Sözleşme' nin feshinden itibaren 10 (on) gün içinde Yüklenici, Alt Yüklenici' nin kendisi ve kanuni vekilinin hazır bulunduğu bir heyetle yapılmış işin tespitini yaparak, kalan işin ne şekilde yapılacağını tespit eder. Yüklenici kalan işleri ihale veya emanet suretiyle yapmakta serbesttir. Tespitte Alt Yüklenici veya vekili yazılı ihtara rağmen bulunmazsa tespit yokluğunda yapılır, Alt Yüklenici Nin yokluğunda yapılan tespite itiraz hakkı bulunmayacaktır. 19.4. Alt Yüklenici sözleşmenin feshi tarihinde Yüklenici' deki mevcut alacakları, Sözleşme' nin bu surette feshinden dolayı işin Yüklenici Tarafından ikmal ettirilmesi neticesinde meydana gelecek zararlara karşılık olmak üzere tutulur. Geri kalan işler, Yüklenici tarafından istenilen zamanda ve dilenen ihale yollarından biri veya işin emanet sureti ile Alt Yüklenici namı hesabına tamamlatılır. İki ihale bedeli veya işin emaneten tamamlatılması halinde ilk ihale bedeli ile emanet sarfiyatı yekunu arasında Yüklenici aleyhinde meydana gelen fark, gelir kaydedilen kesin teminatından veya yetmediği taktirde varsa yukarıdaki fikra gereğince tutulmuş olan alacağından mahsup edilir. Buna rağmen farkın kapatılmaması halinde artan kısım Alt Yüklenici' den ayrıca alınır. 19.5. İlk ihale bedeli veya işin emanetten yaptırılması halinde ilk ihale bedeli ile emanet sarfiyatı arasında Yüklenici aleyhinde bir fark doğmadığı taktirde, 19.5 maddesinin 2. cümlesi gereğince tutulan mevcut alacakları kendisine ödenir ALt Yüklenici' NiN Yüklenici Lehine gelir kaydedilen kesin teminatından kendisine bir şey verilmez. Feshi takibeN Alt Yüklenici, o zamana kadar yapılmış olan imalat ve inşaatı söküp götüremeyeceği gibi ihzar malzemesini alet, edevat, teçhizat ve diğer tüm şantiye tesislerini de Yüklenici' nin izni olmadan Şantiye dışına çıkaramaz. Tüm bu malzemelerin bedelsiz olarak Yüklenici' nin olduğu taraflarca gayri kabili rücu kabul, beyan ve taahhüt edilmiştir. 19.6. Sözleşme' nin feshinden sonra YÜklenici' ce tayin olunacak bir günde Alt Yüklenici' İn huzuru ile hesap kesme hakediş raporu düzenlenir. Alt Yüklenici' nin yazılı ihtara rağmen gelmemesi veya yetkili bir vekilini göndermemesi halinde Yüklenici bu raporu resen tanzim edecek ve Alt Yüklenici' nin bu hususta Yüklenici tarafından resen tanzim edilen rapora hiç bir itiraz hakkı olmayacaktır. 19.7. Hesap kesme hakediş raporuna göre Alt Yüklenici' nin bir alacağı çıkarsa YÜklenici' nin fesih dolayısıyla bir zararı olup olmadığı anlaşılıncaya kadar bu alacak bloke edilir. Bundan başka inşaat ve imalatın durmaması için Yüklenici, Alt Yüklenici'nin tesisat malzeme ve ocaklarından ihzarat alet edevat ve makinalarından lüzum gördüklerine kendi belirleyeceği) bedelini ödeyerek el koyabilir ya da işin devamı süresince belirleyeceği bir kira bedeli karşılığında kullanabilir. Alt Yüklenici' nin bu hususlarda itiraz hakkı yoktur. Altyüklenici fesih halinde Yüklenici' nin uğramış olduğu bütün zarar ve ziyanı-gecikme cezalarını-sözleşmede kararlaştırılan sair cezaları gecikme faizleri ile birlikte ödemekle yükümlü olduğunu beyan, kabul ve taahhüt eder. 20. Madde: Üçüncü Şahıslara Karsı Sorumluluklar: 20.1. İşe Başlama Tarihi'nden Kesin Kabul Tarihi'ne kadar geçen süre zarfında, İş'in tüm sorumluluğu (üçüncü şahıslara verilen her türlü zararlar dâhil), İşyeri'nde yapılan veya islerin amacına uygun olarak getirilen veya yapılan geçici binaların ve malzemelerin sorumluluğu Alt Yüklenici' Ye ait olacaktır. 20.2. Alt Yüklenici' nin üstüne aldığı ve Kesin Kabul'ün yapıldığı zamana kadar geçen süre zarfında yerine getirmekle yükümlü olduğu önceden belirlenmiş işlerde de, üçüncü şahıslara karsı bütün sorumluluk, Alt Yüklenici'ye aittir. 20.3. Alt Yüklenici, İŞ'in yapımı sırasında veya herhangi bir durumda, İŞ' in tamamı veya kısımlarına, kendisinin veya Alt Yüklenici inin çalışmalarından dolayı meydana gelebilecek hasarlardan ve bu tür işlemler sırasında İşler' in herhangi bir kısmı yapılırken, sokulurken ve yer değiştirirken meydana gelebilecek hasar ve kayıplardan, üçüncü şahıslara verilen zararlar da dâhil olmak üzere sorumludur. 20.4. Alt Yüklenici, kusurlu isçilik, kusurlu malzeme ve benzeri nedenlerle, kişilere ve/veya mallara vereceği zarar ve hasarlardan dolayı, (doğrudan veya dolaylı) Yüklenici' ye ve üçüncü şahıslara karşı sorumludur. Alt Yüklenici, bu kapsam içinde oluşacak her türlü iddia, talep, masraf, harç ve giderler ile tazminatı üstlenecektir. 20.5. Alt Yüklenici, taahhüdü süresince, gerek kendisinin, gerekse Yüklenici' Nin personeli de dâhil herhangi bir kişiye veya herhangi bir mala gelebilecek olan herhangi bir bedeni veya maddi hasardan ve hasarın tazmininden, bütün sonuçları ile kusuru dâhilinde sorumludur. Alt Yüklenici, Yüklenici' nin veya üçüncü şahısların mülklerinde meydana gelebilecek hasar ve ziyanlar ile bedensel zararlar için, oluşan tazminatları ödeyecek ve YÜklenici' Nin bu olaylara karıştırılmasını önleyecektir. 20.6. Alt Yüklenici, kendisine ait veya denetimleri altında bulunan kamyon, otomobil, iş makineleri ve/veya diğer mekanik düzende çalışan araçların bulundurulması, bakımı ve kullanımı nedeniyle açılabilecek her türlü dava, talep edilecek her türlü tazminat, her türlü kanuni takibat ve tahkikat ve işlemden meydana gelebilecek hasar, zarar, ziyan ile ilgili masraf ve harcamalardan tek başına sorumlu olup, bunlardan dolayı Yüklenici' nin zarara uğramasını önleyecektir. 24. Madde Kesin Teminat Ve İadesi: 24.1 Alt Yüklenici, Yüklenici” ye; Yüklenici” nin vereceği teminat mektubu örneğine göre, Kesin teminat olarak 300.000,00 TL tutarında asgari işin kesin kabul süresine kadar, kesin ve şartsız Genel Müdürlük onaylı Banka Teminat mektubu verecektir. Alt Yüklenici Teminat mektubu vermez ise verene kadar hakkedişlerden %10 Kesilecektir. 24.2 Alt Yüklenici' nin, hangi sözleşme kapsamında verilmiş olduğuna bakılmaksızın Yüklenici' ye vermiş olduğu tüm teminatlara (hakedişlerden kesilen nakit teminatlar da dâhil olmak üzere), bu Sözleşme'den.......... zararların tazmini amacıyla Yüklenici tarafından başvurulabilir. Alt Yüklenici, işbu Sözleşmeyi imzalamakla çeşitli sözleşmeler sebebiyle Yüklenici nezdinde bulunan teminatlarının (hakedişlerden kesilen nakit teminatlar da dâhil olmak üzere), işbu Sözleşme kapsamında da teminat olarak kabul edilmesine, kullanılmasına, başvurulmasına peşinen muvafakat etmiştir. 24.3 işbu Sözleşme kapsamında verilen kesin ve ek kesin teminatlar ile hakedişlerden kesilen nakit teminatlar üzerine haciz/ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir konulamaz. 24.4 Bu alman teminat tüm işlerin sözleşme ve şartnamesine uygun yapıldığının İdare Ve Yüklenici tarafından onaylanması ve Yüklenici tarafından işin kesin kabulünün noksansız olarak yapılması sonrasında, Yüklenici' ye, işçilere, SGK na ve 3.şahıslara borcunun olmadığının tespit edilmesinden sonra Alt Yüklenici' Ye iade edilecektir." denilmiştir. Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4). Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. ......... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yaptırılan tespit tarihinden sonra davacı şirket tarafından yapılmayan imalatlar, iş ve işlemlerin tamamlanması için davalı şirket tarafından, davacı şirket nam ve hesabına 3.583.893,70 TL tutarında yapıldığı ileri sürülen iş, imalat ve harcamaların yasal defter kayıtlarında yer verildiği, tespit tarihinden önce davacı şirket tarafından yapılmayan imalatlar, iş ve işlemlerin tamamlanması için davalı şirket tarafından davacı şirket nam ve hesabına 58.488,03 TL tutarında yapıldığı ileri sürülen harcamaların yasal defter kayıtlarında yer verildiği, işin gecikmesinden dolayı işveren idare ( ........... Belediyesi Fen İşleri) tarafından davalı şirket adına 24.07.2018 tarihinde 40.131,00 TL tutarındaki gecikme cezası kesildiği, bahse konu cezanın davalı tarafından davacı şirketten talep edildiği anlaşılmıştır. Asıl dava, taraflar arasındaki 07/09/2017 tarihli sözleşme kapsamında yapıldığı iddia olunan imalatlara ilişkin 27/11/2017 ve 25/05/2018 tarihli faturalara dayalı bakiye alacak istemine ilişkin ........ 25. İcra Müdürlüğü’nün 2018/8360 sayılı takip dosyasına davalının itirazının fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 750.000,00 TL’sine yönelik itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatı istemine, birleşen dava ise, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 17/10/2017 tarihli fatura nedeniyle 3.000,00 TL, 31/12/2018 tarihli 17 günlük gecikme cezası faturası nedeniyle 2.000,00 TL, 31/12/2018 tarihli teknik personel bulundurmama cezasına ilişkin 3.000,00 TL, faturaya bağlı olmayan davacı adına yapılan SGK, işçi vb.ödemeler nedeniyle 2.000,00 TL, davacı taşeronun eksik bıraktığı iddiasına dayalı nam ve hesabına yaptırılması nedeniyle fazladan ödenmek zorunda kalınan miktara ilişkin (maliyet farkından) 10.000,00 TL, GES Enerji santralinin bakım dönemi masrafları için 100,00 TL istemine ilişkin olup, birleşen davada 30/02/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 17/10/2017 tarihli fatura alacağına mahsuben fatura bakiyesi 34.920,00 TL’nin, 31/12/2018 tarihli gecikme cezasına ilişkin faturadan toplam 170.000,00 TL’nin, 31/12/2018 tarihli teknik personel bulundurmama cezasını içeren fatura yönünden toplam 48.375,00 TL’nin, faturaya bağlı olmayan SGK, işçi vb. ödemeleri yönünden toplam 15.739,00 TL’nin tahsili talep edilmiş ve birleşen davada davacı vekili 02/07/2021 tarihli dilekçesi ile talep ettiği kalemler yönünden talep edebileceği alacaklara ilişkin belirlenecek olan miktarlardan öncelikle birleşen davada dava konusu yapılmamış olan 31/12/2018 tarihli 340.000,00 TL lik fatura alacağından 170.000,00 TL lik kısmı mahsup edilmesi, daha sonra dava konusu yapılmamış 31/12/2018 tarihli 96.750,00 TL lik fatura alacağından 48.375,00 TL lik kısmın yine daha sonra dava konusu yapılmamış ve bilirkişi kök raporunun 45 ve 46.sayfalarında (B-Birleşen dava 4.bendinde 625.804,15 TL olarak hesaplanan) fiyat farkından kaynaklı 325.804,15 TL alacağın mahsup edilmesi, takas mahsup talebinin kabul görmemesi veya borcu karşılamaması halinde birleşen davada dava konusu edilen alacaklardan hüküm altına alınacak tutarın davacı/ birleşen davada davalının mahkemece hesaplanacak alacaklarından mahsup edilerek, asıl davanın reddini, bakiye alacak kalemleri yönünden ise birleşen davada hüküm kurulmasını talep etmiştir. Somut olayda, Dava, cevap, faturalar, irsaliyeler, mutabakat mektubu, ticari defterler ve kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre yapılan incelemede; Taraflar arasında imzalandığı konusunda ihtilaf bulanmayan 07/09/2017 tarihli sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun davalı yüklenici ile dava dışı idare arasında imzalanan sözleşme uyarınca ........... belediyesi 1040 kw(998kwe) güneş enerjisi santrali işi bünyesinde yapılacak olan 1040 kw(998kwe) gücündeki fotovoltaik panel kapasitesine sahip GES projelendirilmesi, kurulumu ve montajı, EİH yapılması, inşaat ve sistemin devreye alınması, 2 yıl işletilmesi, bakım ve onarımının yapılması işi olduğu, sözleşme eki pursantaj cetvelinde belirtilen işlerin idarece onaylı iş programına uygun olarak idare ile yapılmış sözleşmenin tüm şartlarına ve ekleri olan özel teknik şartnameleri ile tatbikat ve imalat projelerine, ilgili resmi standart ve şartnamelere uygun olarak her türlü malzeme, işçilik ve diğer tüm giderler dahil olmak üzere eksiksiz şekilde anahtar teslim yapımına ilişkin olduğu, iş bedelinin KDV hariç 4.000.000,00 TL olduğu, taşerona ödenecek kümülatif tutarın sözleşme bedelini aşmayacağı, hakkedişlerindeki ödeme miktarının sahadaki bilfiil yapılmış gerçek imalatı yansıtacağı, idarenin yüklenciye ödeneceği hakkedişteki miktarların ödemede esas alınmayacağı, hakkedişlerin sözleşmenin ekindeki pursantaj listelerine uygun olarak yapılacağı, hakkediş tanzimi ve ödemeler başlıklı 7. maddesinde yüklenicinin idare ile yapacağı hakkedişlere paralel olarak hakkedişler düzenleneceği, hakkedişlerin ödenmesi sırasında hakkediş tutarının %5’i nakit teminat kesintisinin yapılacağı, nakdi teminat kesintilerinin işin %50’si tamamlandığında teminat mektubu karşılığında yarısı, kalan yarısının ise kesin kabulün idarece onaylanması, As-Built projelerinin idare tarafından onaylanması ve varsa garanti süresi sonunda taşerona iade edileceği, idarenin yükleniciden yapacağı kesintilerin (nefaset kesintileri ve her türlü cezalar dahil) aynen alt yükleniciye yansıtılacağı, alt yüklenicinin her türlü hakkediş alacaklarını, yüklenicinin yazılı izni olmaksızın başkalarına temlik edemeyeceği, davacı taşeron yükümlülüğünde olan SGK ve vergi ödemelerinin taşeron tarafından ödenmemesi durumunda yüklenici tarafından ödeneceği ve taşeron alacağından mahsup edileceği, hakkediş bedellerinden stopaj yoluyla vergi kesilerek yüklenici tarafından vergi dairesine yatırılacağı, sözleşmenin 8. maddesinde işin süresinin 130 gün olarak belirtildiği, süresinde bitirilmediği takdirde sözleşme bedelinin %0,05 + KDV oranında gecikme cezası uygulanacağı, sözleşmenin 13.1 maddesinde teknik personel bulundurmama cezasının düzenlendiği görülmüştür. Yine taraf beyan ve kabullerinde olduğu üzere taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olup, davalı yüklenici tarafından panel ve invertörlerin temin ve montajının tarafların kabul ve rızası ile davalı tarafça yapıldığı anlaşılmış olup, bu kalemlerin sözleşme kapsamı dışına çıkarıldığı da anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki akdi ilişki eser sözleşmesi niteliğinde olup, aslolan sözleşme kapsamında yapılan işlerin sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığının kabulüdür. Bu durumun aksi ancak sözleşmenin ifası sırasında yaptırılacak tespit ve bu yönde gönderilen ihtarlarla ispatı mümkün olacaktır. Dosya kapsamının incelenmesinde dava konusu sözleşmeye ilişkin davacı taşeronun alt taşeronu TES Arıtma tarafından ......... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/2 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı, yine aynı mahkemede 2018/5 D.İş sayılı davacı tarafından , 2018/6 D.İş sayılı dosyası ile de davalı tarafından tespit talebinde bulunulduğu ve tespit raporlarının alındığı anlaşılmaktadır. Yine dosyada davacı birleşen davada davalı taşeron vekilinin replik dilekçesi ekinde davalı yüklenici yetkilisi ile dava dışı iş sahibi elemanlarının katılımı ile düzenlenen yapılan imalatlara ilişkin 07/06/2018 tarihli tutanak tutulduğu görülmüş, davalı yüklenici vekilince 13/06/2018 tarihli ihtarında (mavi klasör) 2018/6 D.İş sayılı dosyasına atıf da yapılarak davacı taşeronun 08/06/2018 tarihinde göndermiş olduğu ihtar ekindeki yukarıda belirtilen rapordur başlıklı belgenin yetkili mahkemece hazırlanmadığı ve kendilerince alınan 2018/6 D.İş sayılı dosyasında keşifle fiilen tespit edilen hususlarla uyumlu olmadığından kabul etmediklerini belirterek, panel ve invertörlerin temini yükümlülüğünün sözleşme gereğince taşerona ait olduğu halde keşif tespitinde bu malzemelerin yerinde olmadığının tespit edildiği belirtilerek, daha önce gönderdikleri 30/05/2018 tarihli ihtardaki işlerin 3 gün içinde tamamlanmasının ihtar edildiği ve süre dolduğu halde işin yapılmadığı, bundan sonra eksik işlerin nam ve hesaba yaptırılacağı bu nedenle gecikmeden doğacak tüm haklarını saklı tuttuklarını bildirdikleri görülmüştür. Taraflar arası sözleşmenin 130 gün süreli olduğu, yer tesliminin 22/09/2017 tarihinde yapıldığı, buna göre işin süresinin sözleşmeye göre 30/01/2018 tarihinde sona ereceği, gecikmelerle ilgili dosyaya kazandırılan yazışmalara göre davalının sözleşmesinin süresi 125 gün cezasız ve 30 günlük cezalı olmak üzere toplam 155 gün uzatılmış olup, bu süreçte davacının 12/10/2017, 05/01/2018, 08/01/2018 tarihli yazılarla davalı alt yüklenicinin işi hızlandırmak konusunda uyarıldığı, 08/01/2018 tarihli yazı ile 10 günlük mehil verildiği anlaşılmaktadır. ........... Belediye Başkanlığının ........ 56. Noterliğinin 18/06/2018 tarihli 08806 yevmiyeli ihtarnamesiyle, davacı yükleniciye 10 gün süreli ihtar gönderdiği, işin geçici kabule hazır hale getirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği bildirilmiştir. Davacı yanın geçici kabul itibar tarihi ise, 26/07/2018 tarihindedir. Davacı ......... firmasının ticari defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal sürelerinde onaylatıldığı görülmüş olup, 6102 sayılı TTK. nun 64. maddesinde belirtilen kanuni şartları tam olarak taşıdığından, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirket yasal defterlerindeki kayıtlarda, icra takip takip tarihi itibariyle davalıdan 1.021.55,76 TL alacaklı olduğu tespit edildiği, Davalı ... Mühendislik firmasının ticari defterlerinin 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğ kapsamında e-defter beratlarının yasal sürelerinde oluşturulduğu envanter defter noter açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal sürelerinde onaylatıldığı görülmüş olup, 6102 sayılı TTK. nun 64. Maddesinde belirtilen kanuni şartları tam olarak taşıdığından, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı asıl davada davalı şirket yasal defter kayıtlarında takip tarihinde asıl davada davacı şirketten 290.420,38 TL alacaklı olduğu , birleşen davada dava tarihinde de 225.111,12 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği görülmüştür. 17.10.2017 tarih 552190 sıra nolu, "Germen Enerji damga vergisi yansıtma faturası” içerikli 37.920,00 TL tutarlı yansıtma faturası tanzim edildiği, bahse konu faturanın 17.10.2017 tarih 1821 no.lu yevmiye maddesinde tesis edilen muhasebe kaydı ile asıl davada davalı ... Mühendislik'e yasal intikal ettirildiği, 31.12.2018 tarih A-143862 sıra nolu " Gecikme Cezası, ........... Belediyesi Güneş Santrali Yapım işi Kapsamında 07.09.207 tarihli alt yüklenici sözleşmemizin 8.1 maddesi uyarınca iş süresinde tamamlanmadığı için gecikme cezası uygulanmıştır" açıklaması ile 17 gün x 20.000,00 -340.000,00 TL tutarlı ceza faturası tanzim edildiği, bahse konu faturanın 31.12.2018 tarih 2862 nolu yevmiye maddesinde tesis edilen muhasebe kaydı ile asıl davada davalı ... Mühendislik şirketi yasal defter intikal ettirildiği, 31.12.2018 tarih A-143863 sıra nolu "TEknik Uygulama Sorumlusu Bulundurmama Cezası, ........... Belediyesi güneş enerjisi santrali yapım işi kapsamında 07.09.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmemizin 13.1 maddesi uyarınca teknik uygulama sorumlusu bulundurmadığınız günler için gecikme cezası uygulanmıştır" açıklaması ile 129 günx750,00 TL- 96.750,00 TL tutarlı ceza faturası tanzim edildiği, bahse konu faturanın 31.12.2018 tarih 2863 no.lu yevmiye maddesinde tesis edilen muhasebe kaydı ile asıl dava/ davalı şirket yasal defterlerine intikal ettirildiği belirlenmiştir. Mahkememizin 08/07/2021 tarih, 2018/960 Esas, 2021/431 Karar sayılı kararı gerekçe kısmında 100,00-TL bakım onarım gideri yönünden açılan davanın HMK 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiğinin belirtildiği, tespite yönelik istinaf yoluna başvurulmadığı ve bu hususun kesinleştiği anlaşılmakla bu konuda ayrıca hüküm kurulmamıştır. Her ne kadar, Mehmet Erarslan vekili 23.06.2021 tarihli dilekçesi ekinde, davacı/birleşik davalı ......... Energy ... A.Ş. ile aralarında akdedilen 17.12.2018 tarihli alacağın temliki sözleşmesiyle asıl davaya konu ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 esas sayılı takip dosyasındaki alacağın %60'ının kendisine temlik edildiğini beyan ederek, asıl davada davacı sıfatında yer almak istediğini beyan etmiş ise de, Türk Borçlar Kanununun 183. maddesindeki (B.K. 162.md); “kanun sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı borçlunun rızasını aramaksızın alacağını 3. bir kişiye devredebilir” amir hüküm nazara alındığında, asıl davada alt yüklenicinin (davacının) sözleşmede yasaklanmamış ise alacağını temlik edebileceği, ancak somut olayda taraflar arasında akdedilen 07.09.2017 tarihli sözleşmenin 7.5 maddesinde açıkça davacı-alt yüklenicinin ancak davalı-yüklenicinin açık rızası ile alacağını temlik edebileceği düzenlendiği, davalı/birleşik davacı vekilinin mahkememize ibraz etmiş olduğu 24.04.2021 tarihli dilekçeden anlaşılacağı üzere, davalı-yüklenicinin temlike rızasının bulunmadığı, bu suretle Mehmet Erarslan'ın 17.12.2018 tarihli temlik sözleşmesi ile asıl davada davalıdan talepte bulunamayacağı kabul edilmiş ve bu suretle temlik sözleşmesine itibar edilmemiştir. Asıl davada; Davanın, alt yüklenici (taşeron) tarafından imalat bedeline ilişkin düzenlenen fatura bedelinin tahsili amacıyla ........ 25. İcra Müdürlüğünün 2018/8360 sayılı dosyasına vaki itirazın iptali davası olduğu, dava değerinin 750.000,00-TL olduğu, asıl davada davacı/taşeron-alt yüklenicinin (taraflar arasındaki Sözleşmede alt yüklenici) ......... Enerji Concept Yenilenebilir Enerji San. Ve Tic. A.Ş davalı/işveren (taraflar arasındaki Sözleşmede yüklenici) ... hakkında ........ 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8360 esas sayılı takip dosyası ile 013780 numaralı, 262.762,91-TL bedelli, 013786 numaralı, 1.249.906,17-TL bedelli faturaya istinaden 1.512.669,08-TL asıl alacak, 14.180,31-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 1.526.849,39-TL üzerinden ilamsız icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin davalı yüklenici ...'ne 05.09.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının süresi içerisinde (06.09.2018) tarihinde takibe borcun esası yönünden itiraz ettiği, asıl davada itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, 1.521.669,08 TL toplam alacak üzerinden icra takibi başlatılmakla birlikte davanın değerinin 750.000,00 TL olarak gösterildiği, davalı/(birleşen davada davacı) ile dava dışı ........... Belediye Başkanlığı arasında 2017/272878 ihale numaralı Güneş Enerji Santral Yapım işi akdedildiği, anılı sözleşme uyarınca davalı/birleşen davada davacı edimlerinin taraflar arasında akdedilen 07.09.2017 tarihli taşeron sözleşmesi ile davacı/birleşen davada davalı tarafından üstlenildiği, ana ihale dosyasında sözleşme tarihinin 11.08.2017 olup, iş süresinin sözleşmeye göre 150 gün olarak belirlendiği, dava dışı idare tarafından sözleşme süresinin 125 gün cezasız, 30 gün cezalı olmak üzere 155 gün olarak uzatıldığı, davacı taşeron şirketin yasal defterlerindeki kayıtlarda, icra takip tarihi itibari ile davalıdan 1.021.55,76 TL alacaklı olduğu, asıl davada davalı şirket yasal defter kayıtlarında takip tarihinde asıl dava/ davacı şirketten 290.420,38 TL alacaklı olduğu , birleşen dava -dava tarihinde de 225.111,12 TL alacaklı olduğu, davalı ... Mühendislik şirketi ile dava dışı ........... Belediyesi arasında düzenlenen 30.03.2018 tarihli 2 nolu hakedişe göre, davacı tarafından sözleşme kapsamında yapılan işin puantaj oranları tespit edildiğinde imalat tutarının 1.105.260,00 TL (1 Nolu hakediş 233.359,60 TL+ 2 Nolu Hakediş 871.900,40 TL) bu tatarın % 18 KDV'sinin 198.946,80 TL, imalat tutarı ile KDV toplamının 1.304.206,80 TL olduğu, KDV tevkifatı, % 3 stopaj ve % 5 ve % 10 teminat kesintileri olan 258.630,84 TL çıkarıldığında net tahsil edilecek tutarın 1.045.575,96 TL olduğu, davalı tarafından yapılan nakit ve çek ödemeleri 434.391,30 TL, davacı adına icra takibinden önce ödenen SGK 18.232,16 TL, davacı adına icra takibinden önce ödenen maaş ve AGİ 20.535,10 TL kesintiler sonucu davacının icra takip tarihi itibari ile alacağı 611.184,66 TL olarak tespit edilmiştir. ........ Bölge Adliye mahkemesi tarafından istinaf sonucu mahkememiz kararını kaldırma kararında belirtildiği üzere; davalı birleşen davada davacı yüklenicinin talep edebileceği alacak kalemleri yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmış birleşen davada kısmi dava açılmış olmakla ve belirlenen alacağının öncelikle dava konusu edilmeyen alacak bedelinin mahsubu yapılarak asıl davadaki hüküm altına alınacak alacağa yetmemesi durumunda birleşen davada talep edilen miktarın da mahsubu ile hüküm kurulmasının talep edildiği gözetilerek asıl ve birleşen dava yönünden karar verilmesi gerekmiş; dava konusu işle ilgili yapılan harcamalar olarak 56.497,70 TL, SGK primi olarak 3.977,69 TL, SGK ödemesi 20.535,10 TL ve TES Enerji 19.447,00 TL, damga vergisi 37.920 TL olmak üzere olmak üzere toplam 138.377,49 TL’nin asıl davada itirazın iptaline ilişkin (611.184,66-TL) asıl alacaktan mahsupla 611.184,66-138.377,49=472.807,17 TL olarak belirlemek gerekmiştir. Davacının icra inkar tazminat isteminin alacağın varlığı hakediş alacağına dayandığı ve yargılama gerektirmesi, alacak miktarının likit olmaması nedeni ile reddine ve davacı icra takibinde kısmen de olsa haklı olduğundan ve kötüniyeti tespit edilemediğinden yasal koşulları oluşmayan, davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen davada; Birleşen davada/dosyada davacı ... Mühendislik Elektrik San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin yüklenici, birleşen davada davalı ......... Enerji Concept Yenilenebilir En San. Ve Tic. A.Ş'nin alt yüklenici (taşeron) konumunda olup davacı yüklenici, davalı alt yüklenici nam ve hesabına ödemeler yaptığını, davalı tarafın işi sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlayamaması nedeniyle, müvekkilinin 24/07/2018 tarihli 3 nolu hakedişinden 40.131,00-TL, 26/07/2018 tarihli 4 nolu kesin hakedişinden ise 5.350,80-TL. gecikme cezası kesildiğini, teknik uygulama sorumlusu bulundurmadığı tespit edildiğinden, 96.250,00-TL. ceza kesilerek fatura edildiğini, ayrıca işin tamamlanmamasından kaynaklanan fiyat farklarından dolayı zarara uğradığını beyan etmiştir. Birleşen dosyada davacı yüklenici.......... Mühendislik tarafından, davalı alt yüklenici ......... Enerji nam ve hesabına yapılan ödemelerin incelenmesinde; toplam 58.488,03 TL tutarındaki ödemelerden, dava konusu iş ile harcandığı net bilgi ve belgelerle tespit edilemeyen "muhtelif harcama" kalemleri çıkarıldıktan sonra kalan 56.497,70 TL nin davalı ......... firması adına ödendiği, davacı ... Mühendislik'in bu harcamalarla 56.497,70 TL davalı ......... Enerji'den alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalı ......... firması adına ödenen 22.209,85 TL SGK ödemesinden, icra takibine konu tarihten sonra yapılan 3.977,69 TL ödemenin, davacı tarafından davalı ......... Enerji adına ödenen 20.535,10 TL İşçilik (Maaş AGİ) ödemenin, davacı tarafından davalı ......... Enerji şirketinin taşeronu TES Enerji firması adına yapılan 19.447,00 TL ödemenin, sözleşmenin 13.29 maddesine göre, alt yüklenici davalı ......... Enerji sorumluluğunda bulunan tüm imalatlara ilişkin personel ücret ve giderleri ile SGK primlerinin altyüklenici sorumluluğunda olduğundan, davacının 3.977,69 TL SGK primi+20.535,10 TL Maaş+ AGİ +19.447,00 TL TES Enerji SGK Primi olmak üzere toplam 43.959,79 TL davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin damga vergisine istinaden, davalı alt yüklenici adına 17.10.2017 tarih 552190 sıra nolu “Germen Enerji “ damga vergisi yansıtma faturası" içerikli 37.920,00 TL tutarlı yansıtma faturasının sözleşmenin 2.3 maddesinde her türlü verginin alt yükleniciye ait olacağı hükmüne uygun olarak düzenlendiği, davacının damga vergisi ile ilgili 37.920,00 TL davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Birleşen dosyada davacı ... Mühendislik tarafından davalı alt yüklenici ......... Enerji adına düzenlenen, 31.12.2018 tarihli A-143863 sıra nolu "Teknik Uygulama Sorumlusu Bulundurmama Cezası, ........... Belediyesi güneş enerjisi santrali yapım işi kapsamında 07.09.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmemizin 13.1 maddesi uyarınca teknik uygulama sorumlusu bulundurmadığınız günler için gecikme cezası uygulanmıştır.” açıklaması ile, 129 gün x 750,00 TL= 96.750,00 TL tutarında teknik personel bulundurmamadan dolayı kesilen faturanın, sözleşmenin 13.1 maddesinde yer alan teknik uygulama sorumlusunun şantiyede bulundurulması gerektiği, aksi halde her gün için 750,00-TL+KDV/gün tutarında ceza kesileceği hükmüne dayalı olarak düzenlendiği, ........... Belediyesi 12.12.2018 tarihli M.19.8.B0Ğ.0.10/360 sayılı yazıda “İlgi tarihli dilekçenize istinaden yapılan araştırma ve incelemelerimiz sonucunda ........... Belediyesi 1040 kWp (998 kWe) Güneş Enerjisi Santrali Yapım İşi kapsamında şantiye sahasında ......... Energy Concept Yenilenebilir Enerji San. ve Tic. A.Ş bünyesinde tüm çalışma dönemlerinde ....... ve ........ adında iki bekçinin çalışmış olduğu, bunun dışında şantiye sahasında ......... Energy Concept Yenilenebilir Enerji San. ve Tic. A.Ş. bünyesinde herhangi bir personelin çalışmadığı tespit edilmiştir,” şeklinde belirtildiği, ayrıca davacı ile dava dışı ....... Bilgisayar Ltd. Şti firması arasında, 07.09.2017 tarihinde ........... Belediyesi 1040 kWp (998 kWe) santralı yapım işi ile ilgili “işin sözleşme imzalanıp geçici kabulü yapılana kadar geçen sürede teknik uygulama sorumluluğu ve danışmanlık hizmetleri kapsamında işin projeye uygun yapılıp yapılmadığını kontrol etme, ve danışmanlık hizmeti verme” kapsamında sözleşme akdedildiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, davacı yüklenici.......... Mühendislik'in sözleşme konusu işle ilgili teknik uygulama sorumluluğunu verdiği bir şirket olduğu, bu şirketin personeli ya da personellerinin GES alanında olup olmadığına dair tutulmuş herhangi bir tutanak olmadığı, belediye yazısının, davalı alt yüklenici ......... Enerji,'nin talebine istinaden yazıldığı bu nedenle davacı ... Mühendislik'in 96.750,00 TL'lik kalemle ilgili davalıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı değerlendirilmiştir. Birleşen dosyada davalı alt yüklenici ......... Enerji'nin, işi süre uzatımlarıyla birlikte 04/06/2018 tarihinde teslim etmesi gerekirken, işin 26/08/2018 tarihinde geçici kabule hazır hale gelmesi nedeniyle, davacı ... Mühendislik'in 3 nolu hakedişinden 15 günlük gecikme için 40.131,00-TL, 4 nolu kesin hakedişinden ise 2 günlük gecikme için 5.350,80-TL olmak üzere toplam 45.481,80 TL ceza kesildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arası sözleşmenin 8.1. Maddesinde "İşin başlangıç tarihi sözleşmenin imza tarihi olup, İşin bitim süresi, 130 gün olarak belirlenmiştir. Alt Yüklenici, sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0.5 (bindebeş)*kdv oranında gecikme cezası uygulanır. Ayrıca, İDare' nin sözleşme konusu işten dolayı, Yüklenici' den gecikme cezası kesmesi halinde cezanın tamamından Alt Yüklenici Sorumlu olup, bu ceza %10 fazlasıyla hakedişinden, yetmez ise nakdi teminatından, yetmez ise, teminat mektubu veya diğer teminatları nakde çevrilerek tahsil edilecektir." düzenlemesi mevcuttur. Birleşen dosyada davacı ... Mühendislik'in 08/06/2018 tarihinde yapılan keşif tarihi itibariyle, davacının İdare ile yapmış olduğu 30/03/2018 tarihli 2 nolu hakediş de nazara alınarak hesaplanan 261.076,34 TL tutarındaki imalat tutarına ilişkin ödeme yapmamış olması nedeniyle, davalının temerrüde düşmüş olmayacağı ve davacının gecikme cezası talep edemeyeceği değerlendirilmiştir. ........ Bölge Adliye Mahkemesi'nin mahkemizin kararını kaldırma kararında "... Yine taraf beyan ve kabullerinde olduğu üzere taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olup, davalı yüklenici tarafından panel ve invertörlerin temin ve montajının tarafların kabul ve rızası ile davalı tarafça yapıldığı anlaşılmış olup, bu kalemlerin sözleşme kapsamı dışına çıkarıldığı da anlaşılmaktadır...” hususuna değinilmiştir. Dosyada bulunan Mukayeseli keşif ve ........... Belediyesine davacı ... Mühendislik tarafından yazılan yazıda, 260 w Panellerin 270 w panellerle değiştiği belirtilmiştir. Konu ile ilgili davacı ... Mühendislik 20.02.2019 tarihli cevap dilekçesinin aşağıdaki maddesinde “ 1/5- Davacı taraf cevaba cevap dilekçesinin 4. Maddesinin 2. Paragrafında davalı alt yüklenicinin ana sözleşmeye, ihale dokümanlarına ve teknik şartnameye aykırı olarak Belediye ile işbirliği yaparak inverter ve panel değişikliğine gitmek suretiyle kamu zararına sebebiyet verdiği iddiası da doğru değildir. Zira, ekli mukayeseli keşif özetinde görüleceği üzere gücü düşük olan 50 adet inverter sayısı gücü yüksek olan 16 adet inverter değişikliği, yine gücü düşük olan 4.000 adet panel sayısı da gücü daha yüksek olan 3.852 adet panel değişikliği: Güneş enerji santralinin gücünü yükselttiği gibi, ihale bedelinde de 103.477,66 TL eksiltme sağlamıştır. Söz konusu değişiklikler sayesinde teknolojik olarak önceki teknolojiye ait ürünler kullanılmamış, yeni teknolojiye sahip gerek ekonomik verimliliği yüksek ve gerekse bakım maliyetlerini oldukça düşüren ürünler kullanılmış, kamu menfaati gözetilmiştir. Kaldı ki, müvekkilim şirket işveren idare Belediye Başkanlığı'na verdiği yazıda söz konusu işten dolayı fiyat farkı çıksa dahi fiyat farkı talep etmeyeceğine ilişkin taahhütname imzalayıp vermiştir. Taahhütnamemizde işveren idare Belediye Başkanlığının da onayı bulunmaktadır" şeklinde belirtilmiştir. Bu itibarla panel ve invertörlerin sözleşme kapsamından çıkarıldığı, O halde, Davacı tarafından harcandığı belirtilen ve talep edilen tutarlardan panel ve invertör harcamalarının çıkarılarak davalı harcamalarının tespit edilmesi gerektiği açık olup, Mahkememizce bilirkişi heyeti tarafından bu yönde yapılan hesaplamaya itibar edildiği; buna göre sözleşme bedelinin 4.000.000,00 TL KDV hariç olduğu, her ne kadar davacının, davalı tarafından sözleşme kapsamında üstlenilen işlerin tam olarak ifa edilmemesi nedeniyle, fiyat farkından kaynaklanan zararının tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de davacı ticari kayıtlarında, tespit tarihinden sonra davacı tarafından yapılan ödemelerin toplamı 3.583.893,70-TL. olarak tespit edildiği, ancak bu giderlerin birebir sözleşme konusu işle ilgili yapılıp yapılmadığının veya söz konusu masraflarda yer alan perakende fişlerinin sözleşme ile ilişkilendirilmesinin tespitinin yapılması mümkün olmadığı gibi bu tutar düşüldükten sonra kalan ve hesaplama sonucu belirlenen 3.562.910,46-TL.(KDV'siz) masrafın davacı tarafından yapıldığı, sözleşme bedelinin 4.000.000,00 TL KDV hariç olduğu, bu tutardan davalının yapmış olduğu imalat tutarı düşüldüğünde, (KDV hariç) 3.264.833,36 TL geriye kalan sözleşme kapsamı iş olduğu, davalı harcamasının 3.562.910,46 TL den, Panel ve İnvertör farkı 475.669,49 TL yi çıkardığımızda (3.562.910,46 - 475.669,49 ) = 3.087.240,97 TL olarak davalının harcama yaptığı, sözleşmenin geri kalan iş bedelinden, davalının harcamasını çıkardığımızda (3.264.833,36 TL - 3.087.240,97 ) = 177.592,39 TL davacının daha az harcama yaptığının tespit edildiği ve davacının dava konusu işle ilgili sözleşme kapsamında yaptığı harcamalarla ilgili fiyat farkı talep edemeyeceği değerlendirilmiştir. Davacı tarafından bakım ve onarım masrafları da talep edilmiş ancak bakım ve onarım giderleri ile ilgili bilgi belge sunulmadığı bir değerlendirme yapılamamış olup ayrıca davacının 30.09.2019 tarihli dilekçesinde bu alacağı takip etmediğinin belirttiğinden bu yöne ilişkin bir hesaplama yapılmamıştır. Bu itibarla birleşen dosya kapsamında sonuç olarak; davacı ... Mühendislik firmasının davalı ......... Enerji firmasından talep edebileceği tutarlar davacının davalıdan davalı alt yüklenici ......... firması nam ve hesabına yapılan ödemeler olarak 56.497,70 TL + damga vergisi ile ilgili 37.920,00 TL (3.977,69 TL SGK primi+20.535,10 TL Maaş+ AGİ +19.447,00 TL TES Enerji SGK Primi olmak üzere toplam 43959,79 TL) 43.959,79 TL olmak üzere toplamda 138.377,49 TL talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Birleşen davada konusu işle ilgili yapılan harcamalar olarak 56.497,70 TL, SGK primi olarak 3.977,69 TL, SGK ödemesi 20.535,10 TL ve TES Enerji 19.447,00 TL, damga vergisi 37.920 TL olmak üzere olmak üzere toplam 138.377,49 TL’nin asıl davada itirazın iptaline ilişkin (611.184,66-TL) asıl alacaktan mahsupla (611.184,66-138.377,49=472.807,17) ve itirazın iptali davasında belirlenmekle ayrıca karar verilmesine yer olmadığına ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-ASIL DAVADA 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davalının ........ 5. İcra Dairesi’nin 2018/8360 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 472.807,17 TL asıl alacak üzerinden devamına, icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davacının icra inkar tazminat isteminin alacağın varlığı hakediş alacağına dayandığı ve yargılama gerektirmesi, alacak miktarının likit olmaması nedeni ile reddine, 3- Yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine, 4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 32.297,45-TL olduğundan 12.808,13 TL peşin harcın düşümü ile bakiye 19.489,32 TL'nin asıl davada davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Asıl davada davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 75.649,15-TL vekalet ücretinin asıl davada davalıdan tahsili ile asıl davada davacıya verilmesine, 6-Asıl davada davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan tahsili ile asıl davada davalıya verilmesine, 7-Asıl davada davacı tarafından yapılan 51.105,80-TL (bilirkişi ücreti, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 32.217,58 TL ile davacı tarafından dava açılırken ödenen 12.808,13 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 5,20 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 45.066,81-TL'nin asıl davadaki davalıdan alınarak asıl davadaki davacıya verilmesine, bakiye giderin asıl dava davacısı üzerinde bırakılmasına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, B- BİRLEŞEN ........ 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/300 E, 2019/479 K, SAYILI DAVADA 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Dava konusu işle ilgili yapılan harcamalar olarak 56.497,70 TL, SGK primi olarak 3.977,69 TL, SGK ödemesi 20.535,10 TL ve TES Enerji 19.447,00 TL, damga vergisi 37.920 TL olmak üzere olmak üzere toplam 138.377,49 TL’nin asıl davada itirazın iptaline ilişkin (611.184,66-TL) asıl alacaktan mahsupla (611.184,66-138.377,49=472.807,17) ve itirazın iptali davasında belirlenmekle ayrıca KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 9.452,56-TL olduğundan tamamlama harcı olarak yatırılan 162,10 TL peşin harç ve 8.832,00 TL ıslah harcının düşümü ile bakiye 548,46 TL'nin birleşen davada davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Birleşen dava davacısı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin birleşen davada davalıdan tahsili ile birleşen davada davacıya verilmesine, 4-Birleşen davada birleşen dava davalısı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 56.533,73-TL vekalet ücretinin birleşen davada davacıdan tahsili ile birleşen davada davalıya verilmesine, 5-Birleşen dava davacısı tarafından yapılan 9.682,60-TL (bilirkişi ücreti, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 2.724,86 TL ile birleşen dava davacısı tarafından dava açılırken ödenen 162,10 TL peşin harç ve 8.832,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 11.718,96-TL'nin birleşen dava davalısından alınarak birleşen dava davacısına verilmesine, bakiye giderin birleşen dava davacısı üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, Dair, Asıl davada davacı birleşen davada davalı ......... Enerji şirketi vekili ve asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Mühendislik vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ........ Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/01/2026
Başkan ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Katip ... ¸e-imza