İlk Derece Mahkemesi 2024/505 E. 2026/535 K.

T.C. .................. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/505 Esas - 2026/535

T.C. .................. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/505 Esas KARAR NO : 2026/535 ............................ ................................... .................................. ..................................... ..................................... .......................................

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/06/2021 KARAR TARİHİ : 29/06/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 02/07/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/11/2019 günü saat 00:00 sıralarında davacı ..............'in arkadaşlarıyla gittiği .............. Restoran isimli mekandan çıktıktan sonra, park halinde bulunan ............ plaka sayılı aracının yanına gittiği esnada. yaya konumunda bulunan davacıya Sedat Simavi Caddesi yönünden 736. sokağa giren, renk, marka, model ve plakasını alamadığı bir aracım çarpıp kaçması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda davacının yaralandığını, olay yerine gelen ambulana ile .................. Şehir Hastanesine götürüldüğünü, akabinde tedavı sürecinin devam ettiğini, bu kazanın davacının hem sosyal hemde iş hayatını etkilediğini, Hacettepe Üniversitesi Adli Tip Kurumundan alınan 24/02/2021 tarihli rapora göre davacının % 41,2' lik maluliyeti bulunduğunu, kaza saonucu .................. Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/31535 Soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma yapıldığını ve daimi arama kararı alındığını, davacının yaralanmasına sebebiyet veren plakası bilinmeyen aracın kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesinin bulunmaması nedeniyle davacının tazminatının davalı............ Hesabından karşılanması amacıyla doğrudan davalıya 07/07/2020 tarihinde başvuruda bulunduklarını, davalı şirketin olumlu bir cevap vermemesi üzerine işbu davayı açtıklarım, davacının 1982 doğumlu olup, 5 yaşında bir oğlu olduğumu, jeoloji mühendisi olarak mesleğini icra ettiğini, net maaşının 5.500 TL. olup. kaza sebebiyle iki yıldır işini yapamadığını, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 5.900,00 TL. daimi maluliyet (sakatlık) tazminatı. 100 TL. geçici iş göremezlik tazminatı ve dava konusu kaza sebebiyle tedavi süresi boyunca bakıcı giderlerinin karşılanabilmesi için şimdilik 100 TI.. bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 6.100 TL. tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihi olan 07/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal fazi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 23/11/2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davalı şirkete başvuru dilekçesinin tebliğ edildiğini, davacının başvurusunda eksik olduğu tespit tespit edilerek, durumun davatıya bildirildiğini, eksik olduğu tespit edilen sağlık kurulu raporlarındaki çelişki nedeniyle .................. İl Sağlık Müdürlüğünden bilgi istenildiğini, verilen cevapta: davacının bastane başvurması gerektiğinin bildirildiğini, .................. İl Sağlık Müdürlüğünün yazısı gereği .................. Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuru yapıldığanı, davacının ilgili kuruma başvurmadan ve dava şartını yerine getirmeden dava yoluna başvrduğunu, bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur oranlarının tespitini, davalı şirketin sorumluluğunun zorunlu mali mesuliyet sigortamı bulunmayan/plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kazanın oluşumundaki kusuru ile sınırlı olup, bu sorumluluğunun kaza tarihindeki poliçe limiti dahilinde ZMMS poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar ile sınırlı olduğunu, zarar görenin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, SGK tarafindan gelir bağlanıp bağlanmadığı, geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığının belirlenmesini, davalı girketin geçici iş göremezlik ve bakıcı giderleri talepleri ile ilgili sorumluluğu bulunmadığını, temerrüt koşulları oluşmadığından faiz talebinin reddini, açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, Trafik kazasından Kaynaklı Tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının 23/11/2019 tarihinde plakası tespit edilemeyen bir aracın çarpması neticesinde yaralanması nedeniyle davalıdan maddi tazminat (geçici, daimi iş göremezlik, bakıcı gideri) talep etme hakkı olup olmadığı, olacaksa miktarı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Mahkememizin 2021/375 Esas, 2022/81 Karar sayılı kararı .................. Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi 2022/1121 Esas, 2024/752 Karar, 25/052024 tarihli kararı ile kaldırılmakla, yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, 14/02/2022 tarihli, 2021/375 Esas, 2022/81 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine .................. Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi 2022/1121 Esas, 2024/752 Karar, 25/052024 tarihli kararı ile, ".... trafik kazası sonucu zarar görenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanma olanağının ortadan kalkmış olması durumunda, 5684 Sayılı Yasa'nın 14. maddesi gereğince kazaya neden olan motorlu araç belirlenememiş ise, kaza sırasında geçerli poliçesi yoksa veya eksikse, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi iflas etmişse veya ruhsatı iptal edilmişse, çalınan veya gasp edilen araçlardan dolayı işleten sorumlu tutulamıyorsa, ... Hesabı’na başvurulabilecektir. ... Hesabı işletenin kusuru oranında sorumludur. Mahkemece trafik kusur bilirkişisinden alınan 01.01.2022 tarihli kusur raporunda, plakası, markası, rengi ve modeli tespit edilemeyen aracın kimliği belirsiz sürücüsünün karışmış olduğu dava konusu kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, olay tarihinde davacı yaya ..............'in yaralanması ile sonuçlanan kazada kusurunun bulunmadığı belirlenmiş ve mahkemece bu kusur raporuna göre karar verilmiştir. Dosya kapsamında bulunan davacının beyanına göre olay günü saat 00:00 sıralarında 736. Sokakta park halinde bulunan aracına binmek için gittiğini, aracının kapısı açacağı esnada Sedat Simavi Caddesi yönünden 796. Sokak üzerine giren plakasını göremediği bir aracın kendisine çarpıp kaçtığını beyan ettiği, dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak .................. Cumhuriyet Başsavcılığının hazırlık soruşturma dosyasının bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyada davaya konu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı bulunmadığı, plakası belirlenemeyen aracın davacıya çarptığı yerin ve çarpma noktasının belirlenmediği, dosya kapsamında kazaya karışan araç sürücüsü ve yaya davacının kusur oranlarının belirlenmesi için yeterli bilgi ve belge bulunmadığı, alınan rapora karşı davalı tarafın itiraz ettiği, itirazların değerlendirilmediği anlaşılmakla kusura ilişkin araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Bu durumda mahkemece davaya konu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı ve olaya ilişkin soruşturma dosyası getirtilerek, kaza yeri, çarpma noktası belirlenerek davalının itirazları da gözetilerek konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi veya bilirkişi heyetinden kazanın meydana geliş şekli, çarpma noktası gibi hususlar belirlenerek buna göre davacı yaya ve kazaya karışan araç sürücüsünün kusur oranlarının tespiti için gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. 2-Davacının dosya kapsamına göre kaza tarihinde SGK kaydının bulunduğu anlaşılmış olmakla yaralanması nedeniyle çalışamadığı, %100 malul bulunduğu geçici iş göremezlik süresi için SGK tarafından yapılan ödeme var ise ödeme kadar zararın karşılandığı, davaya konu edilen zarara ilişkin olarak davacının SGK'dan tahsil ettiği bedel için davalının sorumluluğu bulunmayacağından zarar görenin aynı zarar nedeniyle iki kez ödeme alarak sebepsiz zenginleşmesinin önlenmesi gerekir. (Yargıtay 17 HD 2016/7132 E-2019/1957 K. ) Mahkemece davacıya dava konusu olay sonucu yaralanması nedeniyle SGK’dan geçici iş göremezlik ve rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise ilk peşin sermaye değeri sorularak sonucuna göre SGK tarafından yapılan ödeme kadar zararın karşılandığı, davaya konu edilen zarara ilişkin olarak davacının SGK'dan tahsil ettiği ve rücuya tabi bedel için davalının sorumluluğunun bulunmayacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması isabetli değildir. 3-Dosyada mevcut SGK hizmet döküm cetvelinden, davacının kaza tarihinde sigortalılık bildirimi olduğu anlaşılmış olup hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda, davacının 2019 yılı ortalama aylık brüt kazancı üzerinden yasal kesintiler düştükten sonra AGİ hariç aylık net gelir belirlenerek net asgari ücretin 2.913 katı gelir elde etiğinin kabulü ile sürekli iş göremezlik zararının hesaplandığı görülmüştür. Davacının jeoloji mühendisi olarak çalıştığı ve belirli bir aylık gelirinin olduğu belirtildiğine göre bilinen dönem için farazi hesap yapılamaz. Bu nedenle, davacının kaza tarihinden 6 ay öncesinden rapor tarihine kadar olan tüm maaş bordrolarının çalıştığı işyerinden getirilmesi ve kaza tarihinden rapor tarihine kadar davacının aylık gelirinin net olarak belirlenmesinden sonra sürekli iş göremezlik zararının hesaplanması için aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması doğru değildir. Açıklanan nedenlerle davalı ... Hesabı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir... " ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. Bam kaldırma ilamından önce; dava konusu kaza nedeni ile davacının maluliyet tespiti amacı ile Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine müzekkere yazılmış, 03/09/2021 tarihli raporda, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre bedensel engel oranının %21 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve tedavi sürecinde ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce dava konusu kaza nedeni ile tarafların kusur oranları ve davacının talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanması amacı ile Kusur ve Aktüer bilirkişi heyetince rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 01/01/2022 tarihli raporda, olay tarihi olan 28/11/2019 davalı ... Hesabı şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı plakası, markası, rengi ve modeli tespit edilemeyen aracın kimliği belirsiz sürücünün, karışmış olduğu dava konusu kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, olay tarihinde davacı yaya ..............'in karışmış olduğu ve yaralanması ile sonuçlanan kazada kusurunun bulunmadığı, davacı vekilince, davacı lehine 100,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 5.900,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00-TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 6.100,00-TL maddi tazminat talebinde bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığından hesaplanan maddi zarardan TBK 52 inci maddesi kapsamında kusur indirimi yapılmadığı, davacı lehine 56.107,87-TL geçici iş göremezlik zararı hesaplandığı, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak, ancak iskonto (teknik faiz) kullanılmadan hesaplama yapıldığında, davacı lehine 729.420,79-TL sürekli iş göremezlik zararı hesaplandığı, davacı lehine 8.840,56-TL geçici bakıcı gideri zararı hesaplandığı, davacı vekilince hükmedilecek tazminata yasal faiz uygulanması talep edildiği, Davacı tarafça davalı sigorta şirketine yapılan başvuru dilekçesinin 07/07/2020 tarihinde tebliğ edildiğinin davalı evrak kaşesinden tespit edildiği, bu başvurunun geçerli olduğunun kabulü halinde, davalı sigorta şirketinin 21/07/2020 tarihinde temerrüde düşeceği ancak Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında yönetmeliğine göre düzelenmiş maluliyet raporunun gönderilmediği, yapılan başvurunun geçerli olmadığının kabulü halinde davalı sigorta şirketinin 10/06/2021 tarihinde temerrüde düşeceği rapor edilmiştir. Davacı tarafça sunulan 17/01/2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile geçici iş göremezlik taleplerini dava dilekçesindeki hali ile 100,00-TL olarak, daimi maluliyet tazminatı için 389.900,00-TL, bakıcı gideri tazminatı için 8.840,56-TL olarak kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Bam kaldırma ilamından sonra; .................. Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, Mitto Consultancay(Danışmanlık) A.Ş'nin, .................. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır. 19/06/2025 tarihli kusur ve aktüerya bilirkişi raporunda; Kimliği ve plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (52/1-b) maddesi ile aynı Kanunun (81) maddesini ihlali nedeniyle meydana gelen olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olacağı, davacı ..............'in, meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığı, Tazminat Talebi Yönünden Değerlendirme; 23.11.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle; bedensel engel oranı % 21, geçici iş göremezlik süresi 9 ay ve bakıcı ihtiyaç süresi 3 ay olarak belirlenen davacı .............. ile ilgili olarak; BAM kararından belirtilen hususlar kapsamında ve usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu tarihi olan 2022 yılı Ocak ayı verilerine göre hesaplama yapıldığında; Geçici İşgöremezlik Alacağının 20.536,55-TL olarak hesaplandığı, Sürekli İşgöremezlik Alacağının 362.142,48.-TL olarak hesaplandığı, Bakıcı giderinin 8.340,56-TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminatın poliçe teminatı kapsamında olduğu rapor edilmiştir. Aktüerya raporuna yapılan itirazlar üzere yeniden aktüerya bilirkişisinden aldırılan 27/02/2026 tarihli raporda; dosyaya maaş bordrosu sunulamadığını, SGK Hizmet dökümünün incelenmesinde kaza öncesi 2114.02 meslek kodu (Jeoloji Mühendisi) sigortalılık bildirimi yapıldığını, her ne kadar dosyaya davacının maaş bordroları sunulamamış olsa da davacının jeoloji mühendisi olarak çalıştığının görüldüğü, açıklanan sebeplerle nihai takdiri Mahkemeye bırakılarak resmi nitelikte SGK uzun vade hizmet dökümünde yer alan davacının kaza öncesi ortalama prime esas kazancı asgari ücrete oranlanarak hesaplama yapıldığını, TRH 2010- Progresif rant (%10 arttırım ve %10 eksiltim) yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda davacı ..............'in; Geçici iş göremezlik kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 59.884,96 TL, Sürekli işgücü kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 770.296,93 TL olduğu, Geçici Bakıcı Giderinden kaynaklanan tazminat tutarının ise 8.367,48 TL olduğu, dava tarihinden itibaren (geçerli başvuru yapılmadığından) yasal faiz yürütülerek davalı ... Hesabından tazminat talebinde bulunabileceği, kaza tarihinde (23.11.2019) ZMSS poliçesi ölüm ve sakatlanma klozu teminat limit tutarının 390.000,00 TL olduğu, ZMSS poliçesi tedavi giderleri klozu teminat limit tutarının 390.000,00 TL olduğu, davalı ... Hesabının sorumluluğunun teminat limit tutarları ile sınırlı sorumluluğunun olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; Bam İlamı doğrultusunda eksik hususlar giderilmiş yeniden kusur raporu alınmış ise de kusur oranının ilk karardaki gibi kimliği tespit edilemeyen sürücünün %100 kusurlu olduğu, davacı sürücünün kusurunun bulunmadığı anlaşılmış, davacının jeoloji mühendisi olduğunun anlaşıldığı ,her ne kadar çalıştığı iddia edilen şirketten bordro bilgileri temin edilememiş ise de; 27/02/2026 tarihli aktüerya raporunda davacının jeoloji mühendisi olduğu zira SGK girişinin bu şekilde yapıldığı ancak bordrolarının sunulmadığı anlaşılmakla ;hizmet dökümünde yer alan prime esas kazancının asgari ücrete oranlanarak yapılan hesaplama üzere Bam Kaldırma ilamındaki eksik husus da giderilmekle ,usuli kazanılmış haklar nazara alınarak davanın kabulü ile; 100,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 389,900-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.840,00-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 398.840,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın Kabulü ile; 100,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 389,900-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.840,00-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 398.840,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 27.244,76-TL olduğundan, peşin alınan 1.559,30-TL'nin (peşin+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 25.685,46-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 4-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 63.814,40-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 1.618,60-TL harç toplamı ile 17.950,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.568,60-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .................. Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2026