İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/406 E. 2026/269 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/406
Karar No
2026/269
Karar Tarihi

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/406 Esas - 2026/269 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/406 KARAR NO : 2026/269 BAŞKAN : .... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ....

DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... .... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ..... VEKİLLERİ : Av. ... Av. .... Av..... DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 05/06/2024 KARAR TARİHİ : 08/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/05/2026 Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari satıma konu malın iadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin, davalı ... firmasının ithalatçısı, diğer davalının satıcısı olduğu '... ...' marka aracı sıfır kilometre olarak 2.148.688,27 TL bedelle 16/11/2023 tarihinde satın aldığını, ancak henüz 14.000 km’lik kullanımı olan aracın 14/02/2024 tarihinde yüksek hızda seyir halindeyken motorunun ani bir şekilde durarak ölüm tehlikesi yaratacak biçimde arızalandığını, satıcıya yapılan bildirim sonrası aracın yetkili servise çekildiğini, yapılan incelemelerde eksantrik mili kırığı, silindir kapağı ve krank yatağı hasarı gibi ciddi motor sorunlarının tespit edildiğini, servis tarafından yapılan işlemler hakkında hiçbir zaman açık ve yazılı bilgi verilmediğini, tamirat onayı alınmadığını ve motorun rektefiye edildiğini, ancak bu işlemin müşteri onayıyla yapılmadığını, ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce tespit yaptırıldığını, tespit raporunda eksantrik milinin imalat hatasından kaynaklı olarak kırıldığı, bunun gizli ayıp niteliğinde olduğu ve motorun komple değişmesi gerektiğinin belirtildiğini, müvekkilinin aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini ve arızalı kullanım sürecine ilişkin zararlarının giderilmesini istemiş olduğunu, talebinin karşılanmadığını ileri sürerek, aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Otomotiv Araçlar Tic. A.Ş vekili, davacının ... plakalı aracı 16/11/2023 tarihinde müvekkilinden satın aldığını, süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, ücretsiz onarım hakkını kullanarak aracın kendisine teslim edildiğini, taleplerinin yasal dayanağının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı vekili, aracın 16/11/2023 tarihinde satın alındığını, arızanın 14/02/2024 tarihinde meydana geldiğinin bildirildiğini, oysa ayıp ihbarının TTK'nın 23/c maddesinde yer alan iki ve sekiz günlük hak düşürücü sürülerde yapılmadığını, 15/03/2024 tarihinde ihtarname göndererek gecikmeli bildirimde bulunduğunu, aracın, davacının talebiyle yetkili serviste garanti kapsamında onarıldığını, eksantrik mili kırığı tamir edilerek aracın sorunsuz şekilde teslim edildiğini, davacının bu süreçte ücretsiz onarım hakkını kullandığını, TBK'nın 227/3 uyarınca seçimlik haklardan birinin kullanılmasıyla diğer hakların sona erdiğini, ayıpsız misliyle değişim talebinin hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, aracın mevcut durumda teknik bir arızası bulunmadığını, normal kullanımına devam edildiğini, değerini veya işlevini kaybetmediğini, mahkeme aksi kanaatte olsa dahi, TBK'nın 229. maddesi uyarınca aracın iadesi durumunda kullanım süresince elde edilen gelir, yıpranma ve değer kaybının davacıdan tahsil edilmesi gerektiğini, bilirkişi raporlarının objektifliğine dair şüpheler nedeniyle, aracın TSE veya .... gibi . ve .... Bakanlığı tarafından onaylı teknik kuruluşlarca incelenmesinin zorunlu olduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur. KANITLAR : Davacının, dava konusu aracı davalı ... . Tic. A.Ş'den 16/11/2023 tarihinde satın aldığına dair fatura örneği sunulmuştur. Arabuluculuk anlaşamama tutanağı ibraz edilmiştir. ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/27 D.iş sayılı dosyası celbedilmiş, düzenlenen tespit raporunda; kazanın oluş şeklinden de bahsedilerek aracın eksoz subaplarını kumanda eden eksantrik milinin kesilmiş olduğu, 15.247 km olan aracın bu arızasının imalat hatasından kaynaklandığını, gizli ayıp içerdiğini, istenen verimin alınabilmesi için motorun yenisiyle değiştirilmesi gerektiğini görüş olarak açıklamıştır. Davacının, satıcı davalıya keşide ettiği 15/03/2024 tarihli ihtarname, teslime ait yazışmalar, aracın kabul edilmeyeceğine dair ihtar, dava dışı servis firmasının teslim alınması ihtarı ile diğer yazışmalar örnekleri sunulmuştur. Araç ruhsat kaydı sistemden alınmıştır. Araç teslim tutanağı sunulmuştur. Davalı ..... ve Tic. Ltd. Şti. dava konusu araca ait servis kayıtlarını ibraz etmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'nden dava konusu aracın kaza kaydı araştırılmış, bir kaydın olmadığı bildirilmiştir. Davacı tanıkları dinlenmiş, bu tanıklar; aracın yeni alındığını, otobanda yüksek hızla giderken birden sarsıntı olduğunu, motorun kendisini kilitlediğini, çekici ile servise gönderildiğini, aracın arızasının tam giderilmediğini, servisin teslim etmeye çalıştığını, tespit yaptırmadan teslim alınmayacağının bildirildiğini, tespit yaptırılıp, sonra teslim alındığını, öncesinde aracın iadesinin istendiğini, kabul edilmediğinin bildirildiğini, bu arızaya bağlı başka arızasının da olması gerektiğini açıklamışlardır. Mahkememizce resen belirlenen nitelikli hesap uzmanı, makine mühendisi ve otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan kök ve rapor alınmış, bu raporlarda; dava konusu aracın yeni olduğu, henüz 15 km kullanımdayken hızlı seyir halinde motorunun aniden durduğunu, bir daha çalışmadığını, aracın eksantrik milinin kırıldığının tespit edildiğini, yeni sayılacak bu aracın eksantrik milinin kırılmasının kullanım hatası olamayacağını, üretim hatası bulunduğunu, gizli ayıplı olduğunu, bu arızanın oluş şeklinin araç üzerinde şok etkisi yaratacağını, diğer aksamlarda da arızaya neden olabileceğini, nitekim servisin motor alt takozunu da değiştirdiğini, mikro arızaların tespiti için tüm parçalarının sökülmesi, ultrasonik, manyetik ve penetrant testlere tabi tutulması gerektiğini, davalı yetkili servisin aracı ücretsiz olarak onardığı, onarım nedeniyle araçta olay tarihi itibariyle 120.000,00 TL değer kaybının meydana geleceğini, dava konusu aracın tramer kaydının bulunmadığını görüş olarak bildirmişlerdir. Ultrasonik, manyetik ve penetrant test yapabilecek kuruluşlar araştırılmış, tespit edilememiştir. Mevcut bilirkişi kök ve ek raporunun net değerlendirmeler içermemesi, hüküm kurmaya elverişli bulunmaması nedeniyle otomotiv alanında ehil 3 kişilik bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, bu raporda; "dava konusu araçla ilgili olarak, araçta eksantrik (kam) milinin kırılması şeklinde baş gösteren arıza akabinde, bu durumun motor bloğu içinde oldukça ciddi hasarlara sebebiyet verebileceği, eksantrik mili, supapların açılıp, kapanmasını, krank milinin dönüşüne göre ayarlar, supaplar doğru zamanda kapanmayacağı, yüksek devirde çalışmakta olan sistem içinde aniden bu düzen bozulduğunda, motorun içindeki hareketli parçaların birbirine çarpması, piston yukarı çıkarken, açık kalan supaplara çarpması vs. sonuçta supap eğilmesi, kırılması, piston tepesinde ezilme, çatlama, kırılma olmasının olağan olduğu, bunların gözle görülebilen hasar kalemleri bulunduğu, ancak kırılan supap parçaları, silindir kapağına, supap yuvalarına, supap kılavuzlarına zarar vermiş olabileceği, eksantrik mili kırıldığında, triger zinciri ve/veya triger kayışı kopması gibi zincir ve/veya kayış sistemine zarar verebileceği, dişlilerin kırılabileceği, yağsız çalışma gibi durumların ortaya çıkabileceği, bu durumda eksantrik yatakları ve yağ kanalları hasarlanıp, motorun ani durması halinde krank milinin dönmeyeceği, supap, piston, silindir kapağında hasar oluşursa, motor üst kapağının komple revizyon gerektirebileceği, bu durumda tüm hareket sisteminde ciddi hasar oluşabileceği, eksantrik mil kırıldığında silindir kapağı içine parçaların dağılabileceği, yatakların zarar görebileceği, metal parçaların yağ kanalına karışabileceği, somut olayda fiziki olarak gözle görülebilir nitelikteki hasarlı malzemelerin değiştiği, servis kayıt bilgilerinde görüldüğü, eksantrik mil kırılması olayında, etkilenmeler gözle görülür nitelikteki malzemeler olmayıp, aracın şasi sistemi ile şasi sistemine bağlı, araç hareket ettiren tüm mekanik sistem elemanlarının etkilenmelerinin yapılacak olan ultrasonik, manyetik, penetrant (sıvı yüzey çatlak belirleme) testlerle tek tek incelenmesini gerektirecek nitelikte esaslı bir arıza türü olduğu, bu durumda aracın tüm mekanik sistemi çıkarılarak tek tek gerekli testlere tabi tutulması, bu testlerden gerekli onayın alınması akabinde, aracın güvenle kullanılabilmesi için komple motor sistemi, krank mili, pistonlar, şanzıman bağlantısı ve dişli sistemi, piston, supap, yağ kanalları, yağ pompaları, şasi (ana taşıyıcı) alt, üst bağlantı noktaları, aracın hareketini sağlayan tüm mekanik sistemin yenilenmesinin söz konusu olacağı, dosyada bulunan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesi, araçta meydana gelen hasarlanma durumu, eksantrik mil kırılması hususunda tarafların itirazı olmadığı, olayla ilgili taraf bilgileri ve tanık beyanları ile araç hasarının örtüştüğü, 04/02/2024 tarihli servis kayıtlarıyla, araç hasarı hakkında ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait dosyada görevlendirilen ve araç üzerinde inceleme yapan bilirkişinin (19/05/2024 tarihli bilirkişi raporu) tespitlerinin, 26/05/2025 tarihli bilirkişi raporundaki ve 01/12/2025 tarihli ek rapordaki hususlarla örtüştüğü, araç hasarı olan eksantrik mil kırılmasının, henüz 15.247 KM kullanılmış aracın kullanımıyla ilgili olmayıp, tamamen malzemenin niteliği, kalitesi veya üretimden kaynaklı hatalı imalatıyla ilgili ayıplı ürün niteliği içerdiği, aracın satın alımı esnasında bu hususun müşteri-davacı şirket tarafından uygunluğunun bilinmesinin mümkün olmadığı, neticede aracın motor bloğu içinde baş gösteren arızanın, üretimden kaynaklı malzeme - montaj usulü hatasından ileri geldiği, aracın bu hali ile gizli ayıplı olduğu, anılan arızanın sürücü hatası, sürüş ve yol koşullarından kaynaklanmadığı, araçta fiziki olarak hasar durumu gözle görünür durumda olan malzemelerin değişimi yapılsa dahi, eksantrik mil kırılması olayında yukarıda detaylı olarak arz ve izah edildiği üzere araçtaki hareketi sağlayan tüm mekanik sistemin zarar görmesi söz konusu olabileceğinden tamiratla parça değişimi ile arıza onarımının yeterli olamayacağı, fiziki olarak görünür durumdaki hasarlı malzeme değişimiyle aracın amaca uygun kullanılamayacağı, araçta onarımı sağlayan yetkili servisçe, aracın tüm mekanik hareket sistemi çıkarılıp, tek tek gerekli testlerden geçirmediğinden sağlanan onarım işleminin standartlara uygunluğundan bahsedilemeyeceği, neticede, davacı şirket uhdesinde iken hasara uğramadığı belirlenen aracın misli ile değişiminin en sağlıklı ve güvenilir çözüm olacağı yönünde açıklamada bulunmuşlardır. GEREKÇE : Dava, satım sözleşmesine konu aracın misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davacının, 16/11/2023 tarihinde, 2.148.688,27 TL bedelle davalı ... firmasının satıcı, diğer davalının ithalatçısı bulunduğu ... plakalı, ... ..... . marka ve model aracı '0' km olarak satın aldığı, aracı kullanmaya başladığı, Niğde-... otobanında dava dışı kişi kullanımındayken ve hızlı seyir halindeyken 14/02/2024 tarihinde aniden durduğu, çekici ile dava dışı servise bırakıldığı, arızasının giderildiği, yazışmalardan anlaşılacağı üzere, davacının, bu tamiratı garanti kapsamında dava dışı servise bıraktığı, arıza giderilmesi sonrası aracın alınmasının istendiği, yazışmalar yapıldığı, davacının bunu kabul etmediği, dava dışı servisin ihtarname keşide ettiği, daha sonra davacının, davalılar ile dava dışı servise ihtarname keşide ederek arızanın giderilmediğini, onarımı talep etmediğini, aksine aracın bir bütün olarak incelenmesi sonrası misli ile değiştirilmesinin istediğini, tespit yaptırıldıktan sonra teslim alınacağını bildirdiği, sonra mahkeme kararı ile tespit yaptırdığı ve teslimin yapıldığı, davacının, misli ile değişim talebiyle işbu davasını açtığı ve davalıların da ayrı ayrı davanın reddini savundukları hususları uyuşmazlık konusu değildir. Çekişme, davacı tarafından satın alınan, davalıların ithalatçı ve satıcı olduğu ileri sürülen aracın ayıplı olup olmadığı, ayıp mevcut ise bu ayıbın niteliği, davacının süresinde ihbarda bulunup bulunmadığı, husumet itirazının yerinde olup olmadığı, misli ile değiştirme koşulunun bulunup bulunmadığı yönlerinde toplanmaktadır. TBK'nın 219. maddesinde hükmü uyarınca, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir suretle bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerlerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumludur. Satıcının bu durumları bilmemesinin de sonuca etkisi yoktur. Yine de sorumluluğu esastır. 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi hükmünde, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanacağı düzenlenmiştir. TBK'nın 223. maddesinin 2. fıkrasında ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır hükmüne yer verilmiştir. TBK’nın 225. maddesi gereğince ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacaktır. Satıcının ağır kusurlu olmadığı durumlarda tacirler arası satış sözleşmelerinde ayıp ihbarının yapıldığının ispatı ise, TTK 18. maddesinin 3. fıkrası uyarınca noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, TBK’nın 227. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarından birini kullanabilecektir. Alıcının sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanması halinde ise, TBK’nın 229. maddesi uyarınca, alıcı satıcıdan, ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi, satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi, ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini isteyebileceği gibi ayrıca satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür. Ayrıca alıcı TBK’nın 230. maddesi uyarınca birden çok mal veya birden çok parçadan oluşan bir mal, birlikte satılmış olup da bunlardan bazıları ayıplı çıkarsa, dönme hakkı bunlardan ancak ayıplı çıkanlar için kullanılabilir. Dava konusu olayda iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar, ticari satıma konu aracın satım faturası, tescil kaydı, dava dışı servis ve tamirat kayıtları, tespit raporu, tanık beyanları ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davacının, davalı satıcı ... firmasından 16/11/2023 tarihinde dava konusu aracı '0' km ve yeni olarak satın aldığı, anılan aracın 14/02/2014 tarihinde hareket halinde aniden arızalandığı, davacının, garanti kapsamında dava dışı yetkili servise aracı teslim ettiği, bu durumdan davalıların da haberdar oldukları, garanti kapsamında servise gitmekle ihbarın yapıldığının kabulünün gerektiği, esasen hasarın niteliği tespit edildikten sonra da yazışmalar ve ihtarlarlar da gerekli ihbarın yapıldığı, motorunun yenilendiği, yazışmalar ve ihtarlardan, davacının ücretsiz oranım hakkını kullandığının ayrıca ve açıkça belli olmadığı, aksine misli ile değişim talep ettiği, aracı teslim almadan da tespit yaptırdığı, tespit raporu ile alınan bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere, aracın eksantrik milinin imalatı ve montajında gizli ayıp olduğu, yaklaşık 15 bin km olan ve yeni sayılacak bir araçta bu ayıbın kullanım hatasından kaynaklanmadığı, gizli ayıp teşkil ettiği, her ne kadar motor yenilemesi yapılmış ise de, eksantrik milinin kırılması nedeniyle başka aksamlarının da hasarlanmış olmasının mümkün bulunduğu, esasen buna bağlı görünür hasarlı aksamların da değiştirildiği, yapılan tamiratın gizli hasarlanmaları ve doğabilecek olası riskleri tamamen ortadan kaldırmadığı, ultrasonik, manyetik ve penetrant test yaptırılmadığı, bu yönde bir kurum tespit edilemediği, kaldı ki, böyle bir testin ekonomik olmayacağı, aracın tüm parçalarının sökülmesinin gerektiği, yeni araç alan davacının bu işlemlerden geçen aracı kullanmaya zorlanmasının hukuki olmayacağı, meydana gelen bu aksaklığın, aracın sürüş emniyetine ve performansına etki edebileceği, sorunsuz kullanıma engel olduğu, aracı yeni satın alan davacıdan bu tür risklerle aracı kullanmasının beklenmeyeceği, sorunun basit müdahale ile giderilebilecek nitelikte olmadığı, aracın mevcut hali ile emniyetli bir biçimde kullanılamayacağı, davanın süresinde açıldığı, davalı ... firmasının satıcı, diğer davalının tedarikçi olarak davacıya karşı sorumluğunun bulunduğu, davacının misli ile değiştirme isteminin yerinde olduğu sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının kabulüne, davacı elinde bulunan, 16/11/2023 tarihli, .... nolu ve 2.148.688,27 TL bedelli faturaya konu, ... plakalı, ... .....marka ve model aracın davalılara kaydı üzerinde herhangi bir kısıtlama olmaksızın aynen iadesiyle koşuluyla, tüm masraflar davalılara ait olmak üzere ayıptan ari misli ile değiştirilerek davacıya verilmesine, 2-2004 sayılı İİK'nin 24.maddesinin gerektiğinde infazda dikkate alınmasına, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 146.776,89 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 36.694,23TL harcın mahsubu ile noksan olan 110.082,66 TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan 36.694,23 TL peşin harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.800.00- TL giderin davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 318.816,36 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 33.139,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri toplamı 33.566,6 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 08/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan .... E_imzalı Üye .... E_imzalı Üye .... E_imzalı Katip ... E_imzalı

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/406, K. 2026/269, T. 08.04.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-406-e-2026-269-k-234895795fd5