Bölge Adliye Mahkemesi 2024/580 E. 2026/1723 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :2024/580

KARAR NO :2026/1723

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:17/01/2024

NUMARASI:2019/347 Esas - 2024/17 Karar

DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:16/10/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ:15/10/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili ;taraflar arasında "28,05.2018 tarihinde Gemi Alım- Satım Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin d-c maddesi uyarınca 549.350-Euro tutarında peşinat, 30/04/2018 tarihinde 50.000-Euro, 31/05/2018 tarihinde 499.350-Euro olmak üzere, müvekkili şirket tarafından karşı tarafa ödendiğini, ... Liman'ına gelen gemide teslim öncesi gerekli incelemelerin yapılması teslime hazır hale getirilmesi ve ondan sonra geminin teslim edilmesi kararlaştırıldığı halde geminin sözleşme şartlarına uygun olarak teslim edilmediğini, taraflar arasındaki sözleşme konusu gemi üzerinde taraflarca yapılan survey neticesinde tanzim edilen 17.12.2018 tarihli ... "...” raporu uyarınca sözleşme konusu gemideki kusur, aksaklık ve hataların tespiti neticesinde geminin sözleşme şartlarına ve seyrüsefere uygun olmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından... ATMnin 2019/131 D.İş sayılı dosyası ile delil tespit talebinde bulunulmuş ise de gemi başka yere götürüldüğünden yapılamadığını , ... Liman'ından römorkörle çekilerek ... Tersanesine götürüldüğünü, böylece geminin taraflarınca teslim alınmadığı ve gemideki ağır kusur ve arıza nedeni ile davalı tarafça teslimin yapılamadığı hususunun sabit olduğunu, davalı taraf müvekkili şirketten tahsil ettiği 549.350-Euro'yu haksız olarak uhdesinde tuttuğunu, geminin kusurlu olması, sözleşme hüküm ve şartlarına uygun olmadığı hususu sabit hale gelmiş olmakla müvekkili şirket tarafından ödenen 549.350-Euro tutarında peşinatın müvekkili şirkete iade edilmesi talebiyle... 2. Noterliği vasıtasıyla 22.07.2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, ancak müvekkili tarafından gönderilen söz konusu ihtara rağmen ödenmediğini, 549.350-Euro tutarındaki haklı alacağın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince işletilecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili; müvekkilinin ... bandıralı ... numaralı ... isimli geminin maliki olduğunu, 29/05/2018 tarihinde davacı ile gemiye ilişkin olarak alım-satım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı...'ın bu sözleşmeyi alıcının garantörü olarak imzaladığını,... ile ... Belediyesi arasında satıma konu geminin kiralanması ve ... Belediyesi'ne bağlı olarak ... projesinde Samandağ ve...'dan Mersin, Gazimağusa ve Beyrut'a kadar uzanan bir güzergahta deniz otobüsü seferleri başlatmak üzere anlaşma sağlandığını, geminin satış bedelinin ... Belediyesinden temin edilememesi neticesinde müvekkiline ödenmediğinin de taraflarca bilindiğini, alım-satım sözleşmesi davacı ile imzalanmış iken, ... A.Ş'nin gemi üzerinde inceleme yapılmasını talep etmesinin makul şüphe oluşturduğunu,müvekkilinin geminin sözleşme uyarınca teslimi için gereken işlemleri gerçekleştirmeye başladığını, öncelikle Yunanistan'dan ...'ya oradan da... Limanı'na getirildiğini, gemi ...'da iken yola ve denize elverişli olarak geminin yük altında ana makinelerinin seyir tecrübesine çıkacağının müvekkili tarafından taahhüt edildiğini, ... Belediyesi yetkilileri gemiye binerek motor hız testinde hazır bulunduklarını, sözleşmede açıkça kararlaştırıldığı üzere davacının ... tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda gemiyi kabul ettiğini, 26/05/2018 tarihli... Rapor düzenlenmesinden önce ..., gemi Yunanistan-... Adasında ve Türkiye-Bodrum Limanında iken gemiye çıkarak sörvey yaptığını ve davacı tarafa bilgi verdiğini, bunun üzerine 26/05/2018 tarihli rapor düzenlediğini ve geminin kesin kabulü yapıldığını, geminin kabul edilmesi "..." ismi ile reklam çalışmalarına başlanmış olmasına rağmen satış bedelinin ödenmeyip, sözleşmede belirlenen sürede teslim alınmadığını, sözleşmenin 3.maddesi uyarınca müvekkili tarafından geminin... Limanı'na getirilmesi ve hazırlık ihbarlarının yapılması ile davacı tarafından en geç 30 gün içerisinde satış bedelinin yatırılması gerektiğini, Haziran 2018 tarihinden itibaren muhtelif defalar e-posta ile satış bedelinin ödenmesi ve geminin teslim alınması ihtar edildiğini, 15/10/2018 tarihinde gönderilen e-posta ile nihayetinde sözleşme müvekkili tarafından haklı nedenle tek taraflı olarak feshedildiğini,davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini kendi kusuru ile yerine getirmediğini, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI;Mahkemece ;taraflar arasındaki ihtilaf, sicile tescilli bir geminin satışından kaynaklanmakta olup, temel uyuşmazlık ise işbu satışın geçerli olup olmadığı ve buna bağlı olarak satış bedeli olarak ödenen miktarın iadesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplandığı, davacı taraf sözleşmeye aykırılık sebebiyle devrin geçerli olmadığını iddia ederken, davalı taraf ise, 11 Haziran 2018 tarihli “... Gemisi Kabul Tutanağı” ile geminin mülkiyetinin sözleşmeye uygun bir şekilde devrinin gerçekleştiğini savunduğu ,TTK'nın 1001. Maddesi uyarınca; "Gemi siciline kayıtlı olan bir geminin devri için, malik ile iktisap edenin, mülkiyetin iktisap edene devri hususunda anlaşmaları ve geminin zilyetliğinin geçirilmesinin şart olduğu, devir anlaşmasının yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterce onaylı olması gerektiği veya bu anlaşmanın gemi sicil müdürlüğünde de yapılabileceği" nin düzenlendiği, taraflar arasında gemi satımına ilişkin bir anlaşma yapıldığı ve geminin zilyetliğinin de davacıy geçirildiği anlaşıldığından, dava konusu gemi satışının geçerli olduğu ve mülkiyetinin davacı tarafa geçtiğinin kabul edildiği; 28.05.2018 tarihli satım sözleşmesinden sonra Satıcı adına ..., alıcı adına ..., 11 Haziran 2018 tarihinde, “gemi kabul tutanağı” imzaladıkları ,“İşbu kabul tutanağı ile....’nun maliki olduğu,... gemi, ...adresinde mukim, .... AŞ. tarafından

... Limanı’nda aralarında bulunan alım-satım sözleşmesi uyarınca kabul

edilmiştir.” yazılı olduğu ,Sözleşme’nin “2. maddesinde, peşinatın ödenmesinin ardından en geç 04 Haziran 2018 tarihinde yola ve denize elverişli olarak ve gemi yük altında iken, ana makinalarının seyir tecrübesine çıkarılacağının taahhüt edildiği, hız-motor testlerinin yapılacağı seyir tecrübesi 13 Haziran 2018 tarihinde gerçekleşmiş olup kabul tutanağı ise, seyir tecrübesine çıkılmadan 2 gün önce 11 Haziran 2018 tarihinde düzenlendiği , kabul tutanağından iki gün sonra geminin hız-motor testinin yapıldığı,2.Bilirkişi raporunda söz konusu testte görülecek performansın herhangi bir ticari geminin kabulünde en önemli kriterlerden biri olduğu belirtildiğinden, geminin teknik yönden kabulünün testlerin sonucuna göre yapılacağı anlaşıldığı , geminin satış öncesi durum sörveyinin yapılması için 19 Mart 2018 tarihinde gemi karada iken Muğla-Bodrum’da, ardından 26 Mayıs 2018 tarihinde Yunanistan’ın ... Adasında ve sonuncusu ise seyir tecrübesini gerçekleştirmek amacı ile 13 Haziran 2018 tarihinde ... Limanı’nda olmak üzere 3 kez ... tarafından gemiye çıkıldığı ve incelemelerin sonuçlarını içeren 17 Aralık 2018 tarihli “... durum tespit sörvey raporu” düzenlendiği ,rapor’da gemide tespit edilen kusurlar/ aksaklıklar/ ve kural hatalarının gösterildiği; Türk Loydu Sörveyörü tarafından düzenlenen ,17 Aralık 2018 tarihli raporda, geminin "uluslararası sefer yapan bir yolcu gemisi olabilmesinin koşulları" 29 madde halinde sayıldığı, ...’da yapılan deneme seyrinde, Sancak ana makine çalışır

iken egzos devresinden yoğun duman geldiği; egzos soğutma devresinde bir

kaçak ihtimali bulunduğu; İskele Ana Makinenin 1967 devre çıkartıldığı, ancak yukarıda belirtilen nedenden ötürü sancak ana makinenin 1809 devrin üzerine çıkartılamadığı; her iki makine 1800 devirde iken, geminin sakin suda 32 deniz mili hızla gittiği; 1800 devirde iken sadece 5 dakika deneme seyri yapılabildiği; Kaptanın Liman otoritelerinin telsizden yaptıkları çağrıyı yakıtın az oluşunu öne sürerek armatörün isteği ile deneme seyrini sonlandırdığı; ... servis firmasından yetkili kişinin ana makinelerin durumu hakkında sunduğu rapora göre makinelerin W6 olarak adlandırılan komple bakıma girmesi gerektiği,geminin, davacı tarafından satın alınması sonrasında, Hatay ...’ne satılacağı veya kiralanacağı; adı geçen Belediye tarafından da "... Hatay" projesi ile Samandağ ve...’dan Mersin, Gazimağusa ve Beyrut’a kadar uzanan bir güzergâhta yolcu taşımasında kullanılmasının planlandığı, geminin Türk ve yabancı limanlar arasında çalıştırılması planlandığından Kabotaj Kanunu gereğince Türk Bayraklı olması gerektiği; geminin Türk Bayrağı çekebilmesi için de Türk Bayrak Otoritesinin tanıdığı bir klas kuruluşuna kayıt edilmesinin amaçlandığı, gerek davacı gerekse Hatay ...’nin, geminin klas kaydını ...’na yaptırmak isteklerinin gemideki denetimleri bu kuruluşa yaptırmalarından anlaşıldığı, ... tarafından tespit edilen uygunsuzluklar içinde en önemlisi ve giderilmesi gereken kusur, “Şubat 2000 tarihinde üretilen iskele ve sancak ana makinelerin sertifikalarının olmaması" olarak belirtilen uygunsuzluk olduğu ,bu sertifikanın varlığı halinde geminin uluslararası sefer yapmasının mümkün olacağı sertifikanın yanı sıra, gemide mevcut diğer eksiklik ve kusurların varlığı, geminin zorunlu olan Türk Bayrağı çekebilmesi için, yine zorunlu olan Türk Bayrak İdaresinin yetki verdiği bir klas kuruluşu tarafından klaslanması şartının önünde engel teşkil ettiğinin tesbit edildiği,gemide bulunması gereken bu Sertifikanın veya Muafiyet Belgesi’nin, sörveyör denetimleri sırasında gemide mevcut olmadığı,Davalı tarafından temin edilip Davacıya verilmedikçe, geminin uluslararası sefer yapması mümkün olamayacağı,ancak gemi teslime hazır denildiğinde, bu belgenin hiçbir şekilde temin edilip davacıya verilmediği,geminin satın alma amacının ... Projesi olduğu bilindiğine göre, bu uygunsuzluğun varlığı, davalı adına sözleşme’ye aykırılık teşkil ettiği ,ilk bilirkişi raporunda, sektör bilirkişinin yaptığı, “...’nun tavsiye niteliğindeki eksiklik aksaklık listesinin, özellikle...Sertifikasının gemide bulunması meselesinin, mukavelenin imza tarihi olan 29 Mayıs 2018 tarihinden önce ... tarafından yapılan "25 Mayıs 2018 tarihli sörvey raporunda belirtildiği ve alıcı tarafından kabul edildiği, bunun ise geminin ...-karşılıksız kabul edilmiş hükmünü doğurduğu; bu durumun gemiye Türk Bayrağı çekilmesine ve klaslanmasına mani olmadığı, ...’nun bunları tavsiye ettiği”kanaatine itibar edilmediği,17 Aralık 2018 tarihli raporda tespiti yapılan eksiklikler, kusurlar nedeniyle, klaslanamayacak; sonuçta Türk Bayrağı çekemeyeceği ,bu durum ise geminin Türk karasularında çalışamayacağı ve ... Sertifikası veya Muafiyet Yazısı bulunmadığı için yabancı ülke limanlarına sefer yapamaması sonucunu doğuracağı, sertifikaların tamamlanması için Bayrak Devletinin kabul ettiği klas kuruluşunun gözetiminde test ve ölçüm ekipmanları gemiye takılıp, ölçümler ve testler yapıldıktan sonra, şayet makineler ... emisyon kurallarına uygun ise teknik dosya ile birlikte belgelendirilmesi yapılacak veya Bayrak Devletinin uygun bulması halinde eksikliklerin giderilmiş olacağı Sözleşme gereği, ...’da yapılan deneme seyri esnasında, motor- hız testi yapıldığı,... ..., ... sörveyörü ve taraf ilgililerinin katılımıyla yapıldığı anlaşılan bu testler sırasında, Sancak Ana Makine çalışır iken egzoz devresinden yoğun duman gelmiş, egzoz soğutma devresinde bir kaçak ihtimali bulunduğu düşünülmüş, İskele Ana Makine 1967 devire kadar çıkartılmış, ancak Sancak Ana Makine 1809 devrin üzerine çıkartılamamış, her iki makine 1800 devirde iken, gemi sakin suda 32 deniz mili hıza ulaşmış, Sancak Ana Makine 1800 devirde iken sadece 5 dakika deneme seyri yapılabilmiş, gemi kaptanı yakıtın az olduğunu öne sürerek, armatörün isteği ile deneme seyrini sonlandırdığı, Sözleşme’nin 2. maddesinde belirtilen, en geç 04 Haziran 2018’de, geminin yola ve denize elverişli olarak yük altında ana makinalarının seyir tecrübesine ... ve ... servis sörveyörleri ile birlikte çıkarılacağı yönündeki satıcı (davalı) taahhüdünün yerine getirilemediği, Zira, makinesinden yoğun duman gelen bir gemi denize elverişli kabul edilemeyeceği gibi, sadece 5 dakika sürebilen bir hız testinin, sağlıklı bir test sonucu veremeyeceğini, Kurallar, rüzgâr ve akıntı nedeniyle hız ölçümünün, gemi önce bir yöne doğru hareket ederken yapılması, daha sonra gemi tam ters yönde hareket ettirilerek yeni bir hızın ölçülmesi ve bu iki hızın aritmetik ortalamasının alınmasını, böylelikle rüzgâr ve akıntı etkenlerinden arındırılmış gerçek gemi hızının bulunması gerektiğini ,yakıt yetersizliği gerekçe gösterilerek, hız testinin sadece 5 dakika yapılabilmiş olması, gemi hızının gerçek değerinin tespit edilemediğini akla getirdiği ,öte yandan, ... servis firmasından yetkili kişinin ana makinelerin durumu hakkında yazılı rapor sunduğu, rapora göre makinelerin W6 olarak adlandırılan komple bakıma girmesi gerektiği hususları da ayrıca kayıt altına alındığı, Geminin Motor-Hız testlerinin yapıldığı 13 Haziran 2018 tarihinden 2 gün önce, 11 Haziran 2018 tarihinde imzalanan tutanakta geminin,Davacı tarafından ... Limanı’nda, alım-satım sözleşmesi uyarınca kabul edildiği yazıldığı, henüz seyir tecrübesi yapılmamış ve hız-motor test sonuçları görülmeden/bilinmeden geminin davacı tarafından kabul edilmesinin nedeni anlaşılamadığı,sözleşme’nin 4. maddesinde,hız-motor testi yapıldıktan sonra en geç 24 saat içinde alıcının geminin kabul edilip edilmediğini bildirmesi gerektiği,hız ve motor testi 13 Haziran 2018 tarihinde tamamlandığına göre ve geminin sancak ana makinesi arızalı, sörveyde toplam 29 adet kusur/eksiklik/kural hataları bulunmuş iken ve ayrıca başta ... sertifikasının temini olmak üzere, bu eksik ve kusurların tamamı giderilmeden geminin klaslanması mümkün olmadığına göre bu tutanağın, henüz tam ve sözleşmeye uygun teslim şartları gerçekleşmeden imzalandığı,sözleşmenin, teslim şartını düzenleyen 10. maddesine göre, geminin alıcıya teslim edilmeye hazır olması için hiçbir eksiği olmaması gerektiği ,geminin devir borcunun ayıplı ifa edildiği,uyuşmazlığın da,mülkiyetin devrinin geçerliğinden ziyade, taşınır satışının ayıplı ifası hükümlerine göre TBKnın 219 maddesi uyarınca değerlendirilerek, davalı satıcının davacı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle ve keza nitelik veya niteliği etkileyen, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından; bu ayıpların varlığını bilmese bile sorumlu olacağını; satış sözleşmesinin 4,7., yine bağlantılı olarak 10.maddesinde survey raporlarının, hız motor testinin, gerekli bir takım belgelerin teslim edilmesi gerekliliğinin sonucuna bağlı olarak, detaylı inceleme-gözden geçirme hükümlerine yer verildiği,süresinde ayıp ihbarında bulunmayan alıcının kural olarak ayıptan doğan seçimlik haklarını satıcıya karşı ileri süremeyecek ise de,TBKnın 225 madde hükmü ile satıcının “ağır kusurlu” olduğu ya da “satıcılığı meslek edindiği” haller tespit edildiğinden, satıcınıns ağır kusurlu olarak kabulü gerektiği, ,geminin... limanına 14.06.2018 tarihinde vardığı , 11.06.2018 tarihli kabul tutanağının “ayıbın kabulü” niteliğinde bir belge sayılamayacağı ,davalının gemiyi sözleşmeye uygun olarak hazır edip davacıya teslime arz etmediği, kabul tutanağının sözleşmede yer alan hükümlerde gösterilen zaman ve yöntemle (tüm tetkiklerin tamamlanması ve hız motor testinin tamamlanması) yapılmamış olması sebebiyle ayıplı ifanın kabulü iradesi taşıdığının söylenemeyeceği, tutanak maddi ayıplara ilişkin olmakla, gemideki hukuki ayıpların da bu tutanakla kabul edildiği sonucuna varılmasının hukuken mümkün olmadığı, olayda sözleşmeden cayma ve peşinatın cayma parası olarak alıkonulması şartları oluşmadığı, sözleşme sona erdiğinden davacının yatırdığı peşinatın davacıya iadesi gerektiği kanaatine varıldığından,davanın kabulü ile 549.350-Euronun 31.07.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ:Davalı vekili; davacının yargılama boyunca ... Belediyesi ile arasındaki ilişkiyi kötü niyetli bir şekilde sakladığını; basına yansıdığı üzere, ... Belediyesi, Gemiyi "... Hatay" olarak... Limanına yanaştırmak ve çalıştırmak istediğini, ... Belediyesi ile liman kullanımı konusunda anlaşma sağlanmadan alım-satım sözleşmesi imzalanarak geminin kesin kabulü yapıldığını, geminin; Yunanistan'dan ...'ya oradan da... Liman'ına getirilmiş olup davacı tarafından 11 Haziran 2018 tarihli" ... Kabul Tutanağı"ile kesin bir şekilde kabul edildiğini, Müvekkil tarafından gönderilen 09 Temmuz 2018 tarihli e posta ile geminin 14 Haziran 2018 tarihinde ... Liman'ına getirildiği ve sözleşme uyarınca en geç 30 gün içinde yani 13 Temmuz 2018 tarihine karar satış bedelinin ödenmesinin ihtar edildiğini, 2 Ağustos 2018 tarihli e- postada yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda sözleşmenin cezai şart hükmünün devreye gireceğinin ihtar edildiğini , bu ihtar da dikkate alınmayınca son olarak 15 Ekim 2018 tarihinde gönderilen e posta ile sözleşme müvekkil satıcı tarafından haklı nedenle tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkilince sunulan 21 Kasım 2023 tarihli Teknik Mütalaa'nın değerlendirilmediğini, gerekçeli kararda geminin satın alınması sonrasında ... Belediyesine kiralanacağının anlaşıldığı ancak davacının ... ile olan anlaşması rafa kalktığı için ödemeyi yapamadığını,geminin Yunanistan bayraklı olduğu tespit edilmesine rağmen mülkiyetin devri hususundaki değerlendirmelerin 6102 Sayılı TTK hükümlerinin uygulandığını , huzurdaki dava ödenen peşinatın iadesi talebine olup satış bedeli ile peşinatın iadesi bakımından uygulanacak hukuk anlamında dahi oldukça büyük farklar bulunduğunu ,Davacının yahut Müvekkili Şirketin işbu davada hiçbir dilekçe yahut beyanında geminin mülkiyetinin davacıya geçtiğine dair bir iddiaları bulunmadığı halde mahkeme tarafından mülkiyetin davacıya geçtiğine yer verildiği , teslim alınmadığı için gemi davacıya teslim edilemediğinden davacı alıcının temerrüde düştüğünü ... gemisine TTK ve TMKda yer alan mülkiyet ve zilyetliğin devri vb. hükümlerin uygulanamayacağını aksine Yunanistan hukukunun ve uluslararası deniz ticaret hukuku teamülleri uyarınca " ..."larda(gemi satış sözleşmesi) yer alan hükümlerin uygulanacağını, sözleşmenin 4/c maddesinde açıkça "25 Mayıs 2018 tarihinde ... tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde düzenlenen rapor taraflarca kabul edilmiş olup, geminin alıcılar tarafında kesin kabulünden önce gerçekleştirilmesi gereken yalnızca hız motor testi kaldığını kabul ve beyan eder" yazdığı, hız- motor testinin de 13 Haziran 2018 tarihinde yapıldığını , geminin 25 Mayıs 2018 tarihli rapor uyarınca kabul edildiğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin davacıya en az 3 defa geminin 14 Haziran 2018 tarihinde...'a getirildiği teslime hazır olduğunda dair hazırlık bildirimi yapıldığını ,taraflar arasında kararlaştırılacak bir günde closing olarak adlandırılan alım-satımı tamamlayıcı merasim anlamına gelen satış bedelinin satıcıya ödenmesi akabinde sözleşmenin 7. maddesinde kararlaştırılan belgelerin taraflar arasında teati edilmesi gerektiğini,geminin ne zaman teslim alınabileceği, closingin hangi tarihte gerçekleştirilebileceği bu minvalde Sözleşmede karşı tarafa ibraz edilmesi kararlaştırılan belgelerin hangi tarihte karşı tarafa ibraz için hazır bulundurulması gerektiği vb hiçbir hususa yönelik satıcıya geri dönüşte bulunulmadığını satış bedeli ödenmediğinden alıcının gemiyi teslim almaktan imtina ettiğinden bu merasimin yapılamadığını, teslim ve tesellüm protokolü düzenlenerek karşılıklı olarak imzalanması gerektiğini, davacının geminin maliki olabilmesi için... belgesinin teslim alınması, taraflar arasında ... protokolünün imzalanması, geminin sicile tescil edilerek ... isimli tescil belgesinin düzenlenmesi gerektiğini, ... raporlarında yer alan tavsiyelerin ayıp olarak kabul edilemeyeceğini, 25 mayıs 2018 tarihli rapor ile 17 Aralık 2018 tarihli raporun aynı içerikte olduğunu, davacının davasını dahi 17 Aralık 2018 tarihli rapora dayandırdığı göz önünde bulunduğunda davacının iddia ettiği ayıplardan 29 Mayıs 2018 sözleşme tarihi itibariyle bilgisi ve kabulü olduğunu,gemiyi ayıplarıyla birlikte kabul ederek peşinatı ödediğinden peşinatın iadesini talep etme hakkı olmadığını , davacının ... ne verdiği gemiyi satın alma taahhüdünü en hızlı şekilde yerine getirebilmek için 25 Mayıs 2018 tarihli sörveyden 4 gün sonra gemiyi raporda yer alan tespitlerde olduğu haliyle kabul ederek 29 Mayıs 2018 tarihinde sözleşme imzaladığını , sözleşmede geminin kabulünün geminin deneme seyrinden sonra yapılması gerektiği yönünde bir hüküm yer almadığını, gemiyi seyrüsefer denemesinden önce sözleşmenin imzalandığı tarihteki haliyle kabul ederek ticari bir risk alıp cayma parasını yani peşinatı riske attığını ,sözleşmenin 4/c maddesinde davacı alıcının, deneme seferi raporuna göre gemiyi inceleyeceği ve muayene işlemleri tamamlandıktan ve Hız-Motor testinin gerçekleşmesinden sonra en geç 24 saat içerisinde geminin kabul edilip edilmediğinin yazılı beyan edileceği kararlaştırılmasına rağmen davacının hiçbir zaman bir yazılı beyan bulunmadığını, ne satış bedeli yatırıldığını ne de geminin teslim alındığını, geminin teslim alınmayacağına yahut satış bedelinin ödenmeyeceğine dair yazılı bildirimde de bulunmadığını gemi üzerinde 3 defa inceleme yapılmış, 2 ayrı ... raporu düzenlenmiş,müvekkil şirketin closinge kadar hiçbir suretle davacıya belge ibraz etme yükümlülüğü bulunmadığını, ... Raporu ve ekleri kapsamında açıkça geminin seyir tecrübesinin yapıldığı gün toplamda 4 saat 35 dakika seyir yaptığı ve bunun 2 saat 23 dakikası boyunca sancak ve iskele ana makinalar motor-hız testine tabi tutulduğu görüldüğünü, ... raporunun gerekçeli kararda değerlendirilmediğini ,arızalı bir geminin raporda belirtilen 32 millik hıza ulaşmasının mümkün olmadığını,davacının elinde ... raporu olmasına rağmen (geminin motorlarının çalışır durumda olduğunu gösterir rapor) ve Sözleşme kapsamında hız-motor testinin yapıldığını bildiği ve gemiyi kabul ettiği halde teslim almaktan imtina etmiş, yapılan tüm ihbarlara rağmen satış bedelini ödemediğini ,müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshinin üzerinden 1 yıl geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, geminin mülkiyeti müvekkil şirkette olduğundan uyuşmazlığa ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanamayacağını ,müvekkil şirketin ağır kusurlu olmadığının ispatlanması nedeniyle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava; gemi satım sözleşmesi gereği davacı tarafından ödenen peşinatın davalı satıcıdan tahsili istemine ilişkindir.Davacı tarafça geminin yolcu taşımaya uygun olmadığını ,sözleşme şartlarında geminin teslime hazır edilmediğini ileri sürerek peşinatın iadesini istemiş,davalı gemide ayıp bulunmadığını bulunduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte bulunduğu kabul edilse dahi mevcut ayıpları ile birlikte kabul edildiğini savunmuş Mahkemece ; gemi satım sözleşmesi gereği mülkiyetin davacıya geçtiğini , gemide maddi ve hukuki ayıplar bulunduğunu , ağır kusurlu satıcının süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ileri sürerek ayıptan kaynaklanan sorumluluktan kurtulamayacağı , gemi kabul tutanağı ve satım sözleşmesi ile geminin ayıplarıyla ve mevcut haliyle kabul edilmiş sayılamayacağı gerekçesiyle davacı tarafından yatırılan peşinatın davacıya iadesine karar verilmiştir.Mahkemece alınan 22/03/2022 tarihli kök ,31/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda Davalının gemiyi sözleşmede belirlenen şartlara uygun olarak teslim için hazırlık ihbarında bulunduğu ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davacının ödemeyi yapmadığı ve gemiyi teslim almadığı kanaati bildirilmiş ,20/10/2023 tarihli 2.bilirkişi heyet raporunda; Davalının gemiyi, sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak hazır edip davacıya teslime arz etmediği, geminin fiili satışına/teslimine ve klas kuruluşu ve bayrak idaresi tarafından kabul edilmesine mâni pek çok eksik ve kusurları bulunduğu; 11/06/2018 tarihli kabul tutanağının sözleşmede yer alan hükümlerde gösterilen zaman ve yöntemle (tüm tetkiklerin tamamlanması ve hız motor testinin tamamlanması) yapılmamış olması sebebiyle ayıplı ifanın kabulü iradesi taşıdığının, tutanak sonrasındaki tetkikler ve testlerin, tarafların kanaat verici davranışlarının da ayıplı ifanın kabul edildiği şeklinde bir çıkarımda bulunmayı güçleştirdiği, ayrıca söz konusu tutanak maddi ayıplara ilişkin olmakla hukuki ayıpların da bu tutanakla kabul edildiğini söylemenin güç olduğu, bu sebeple olayda sözleşmeden cayma ve peşinatın cayma parası olarak alıkoyulması şartlarının bulunmadığı yolunda kanaat bildirilmiştir. ... ATM’nin 2020/56 Tal. sayılı dosyasında alınan 17.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda; geminin bulunduğu ... Tersanesi’nda yapılan incelemede geminin halihazırda ... Tersanesinde karaya çekilmiş vaziyette olduğu, tersane imkanları ile üzerinde hiçbir bakım-onarım işlemi yapılmadığı, fakat gemi sahibi veya temsilcilerinin temin ettiği kişi yada firmalarca gemi bünyesindeki bazı ekipmanların kontrollerinin yapıldığı,keşif esnasında geminin iç kısımlarının kapalı olmasından dolayı iç kontrol yapılamadığı,sözleşmede; geminin teslim yeri ve şartlarına yönelik belirlenen durumun oluşmadığı,11.06.2018 tarihli kabul tutanağının gemi ... Limanında iken imzalandığı, dolayısıyla teslim yerinde teslim şartı gerçekleşmediğinden kıymet verilemeyeceği, asıl teslim yerinin 14.06.2018 tarihi sonrasında... Liman'ında yapılması gerektiği, sözleşmede belirtildiği üzere satış esnasında teslim edilmesi gereken resmi kurumlardan alınması gereken belgelerin mevcut olduğu, fakat satış sürecinin aksamasından dolayı plan, proje gemi sertifikaları gibi seyrüseferi ilgilendiren belgelerin mevcut olmadığı, gemi içerisinde keşif yapılamadığı için gemi üzerinde olup olmadığının da tespit edilemediği,geminin ... kuruluşundan ...'na transferinin ön koşulu olan *“...” un dosyada mevcut olduğu, ... tarafından 26.05.2018 tarihinde ilk kontrolün yapılarak rapor hazırlandığı, bu raporun içerdiği eksikliklere rağmen alım-satım sözleşmesinde kabul edildiğine dair ifadenin çelişki olduğu, sözleşmenin 4-b maddesinde belirtildiği üzere ... firmasının 14.06.2018 tarihli gemi ana makinaları üzerinde yaptığı testlere dair düzenlenen raporun ciddi uygunsuzluklar içerdiği, bu haliyle geminin teslim şartlarının sağlanmadığı, ... tarafından 17.12.2018 tarihinde düzenlenen ikinci raporun birinci raporu teyit ettiğini, ek olarak ... firması tarafından yapılan Hız-Motor test raporundaki eksikliklere vurgu yapıldığı, geminin ana makinelerinin mevcut haliyle ciddi kusurlar içerdiğini ve uluslararası sefer yapabilmesi için gerekli olan ... sertifikasını almasının neredeyse mümkün olmayacağı, bu haliyle seyrüsefere uygun olmadığı, alım-satım sözleşmesinin 10. maddesi kapsamında belirlenen “makul yıpranma ve eskime oramı” ifadesinin ortaya konulan eksiklikleri karşılamadığı, majör olarak değerlendirilebilecek kusurların daha çok bakım-tutum kaynaklı ciddi eksiklikler olduğu, hususlarının tespit edildiği belirtilmiştir.Davalı vekili yargılama aşamasında davaya cevap dilekçesinde itirazda bulunmadığı halde istinaf aşamasında gemi mülkiyetine ilişkin uygulanacak hukukun Türk Hukuku olmadığı;satıma konu geminin yabancı bayraklı olup TTK nın 1001 maddesinin yabancı bayraklı gemilere uygulanmayacağının madde metninde açıkça yazdığını ,taraflar arasında ki sözleşme hükümlerinin ve Yunanistan Hukuku'nun uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.Sözleşmenin "uygulanacak hukuk ve yetkili yer " başlıklı maddesinde yetkili mahkemenin Çağlayan Mahkemeleri olduğu kararlaştırılmış ise de uygulanacak hukuk seçimi açıkça yapılmamıştır.Taraflardan satıcının ve satıma konu geminin yabancı bayraklı olduğu gözetildiğinde uyuşmazlıkta yabancılık unsuru mevcuttur. MÖHUK 24/1 - 2cümlede “Sözleşmenin hükümlerinden veya halin şartlarından tereddüte yer vermeyecek biçimde yapılan hukuk seçimi de geçerlidir.” denilmiştir.".....Bununla birlikte, özellikle İngiliz, Alman ve İsviçre hukukunda mahkemelerce verilen kararlarla sözleşmeden doğan borç ilişkilerine uygulanacak hukukun tayininde tarafların zımnî irade beyanıyla hukuk seçimi yaptıklarına işaret edecek bir takım kriterlerin tespit edildiğini, özellikle, taraf ların yetki sözleşmesiyle belirli bir devlet mahkemesini yetkili kılmaları veya belirli bir ülkede tahkimi öngören bir kaydın varlığı, sözleşmeyle objektif bir bağlantıya sahip olmasa dahi, o mahkemenin veya tahkim yeri hukukunun taraflarca zımnen seçildiğinin belirtisi olarak kabul edilmektedir.Yargılama sırasında taraflarca sunulan dilekçelerdeki karşılıklı iddia ve savunmaların belirli bir ülke hukukuna dayanılarak yapılması halinde, tarafların zımnî hukuk seçiminde bulundukları gerek doktrinde gerekse mahkeme içtihatlarında kabul edilmektedir. Ancak bu son halde, tarafların sözleşmelerine hangi hukukun uygulanacağına ilişkin problemin, diğer bir ifadeyle kanunlar ihtilâfı probleminin bilincinde olmaları gerektiği ileri sürülmektedir. Bunun yanında, davacının dilekçesinde belirli bir ülke hukukunun sözleşmeye uygulanacağına yönelik iddiasına karşılık davalı davaya cevap vermemiş olabilir. Bu durumda, davalının davaya cevap vermemesinin davalının zımnen rıza gösterdiği anlamına gelmeyeceği ifade edilmektedir."( 5718 Sayılı Kanun Uyarınca Özel Hukuk Sözleşmelerinde Tarafların Zımni Hukuk Seçimi ,Ar.Görevlisi İlyas Arslan-Dergipark ) Güncel bir Yargıtay ilamında da "5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 24/1 hükmüne göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçildiğinin kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında isabetsizlik bulunmamıştır.(Yargıtay 9 HD nin 2026/424 esas, 2026/2813 karar sayılı ilamı ) Somut uyuşmazlıkta davacı Türk hukukuna ve sözleşmeye dayalı olarak açtığı davada davalı tarafta Türk Hukukuna göre cevap dilekçesini sunmuş, yabancı hukukun uygulanması gerektiğine ilişkin cevap dilekçesinde bir itirazda bulunmamıştır. Davalı vekili yargılamanın ilerleyen aşamalarında yabancı bayraklı geminin mülkiyetinin tayininde TTK nın 1001 maddesinin uygulanamayacağını belirterek itiraz etmiştir.Yine davalı vekili satım sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de mahkemece sözleşme hükümlerinin değerlendirildiği ve hukuk seçimine ilişkin itirazda bulunulmadığından Türk Hukukuna göre davanın çözümlenmesinde isabetsizlik yoktur.Tarafların satım sözleşmesinde Çağlayan Mahkemelerini yetkili kılmaları,ön inceleme duruşmasında hukuk seçimine itirazda bulunmayan davalının Yunanistan hukukunun uygulanması gerektiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Davacı vekili; ağır kusurlu ve seyrüsefere uygun olmayan geminin sözleşmeye uygun şekilde gemiyi teslime hazır etmediğini ileri sürerek ödediği peşinatın iadesini istemiş iken davalı da; davacının teslimden kaçındığını alıcının temerrüdüne düştüğünü ileri sürmüştür. Gerek davacının ,gerekse davalının gemi mülkiyetinin davacıya geçtiği bakımından bir iddia ve savunması yoktur.Satım sözleşmesinin unsurları ile mülkiyetin alıcıya geçmesi kavramlarının ilk derece mahkemesince karıştırıldığı , esasen bu konuda taraflar arasında bir uyuşmazlık olmadığı anlaşılmakla gerekçede gemi mülkiyetinin davacıya geçtiğine yer verilmesi yerinde olmamıştır.Satım sözleşmesi, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleriyle kurulan bir sözleşme olup, borç doğuran sözleşmelerdendir. Satım sözleşmesinin yapılmasıyla, satılanın mülkiyeti hemen alıcıya geçmez. Çünkü satım sözleşmesi, her iki tarafın borç altına girdiği “karşılıklı” sözleşmelerdendir. Sözleşmenin yapılmasıyla satıcı, satılanın mülkiyetini geçirme borcu altına girmekte; buna karşılık alıcı da, satılanın parasını alıcıya vermeyi borçlanmaktadır.Böylece, bir tarafın borcu, öteki tarafın borcunun karşılığını oluşturmaktadır. Her iki taraf da hem borçlu hem alacaklı durumundadır. Satıcı, satılanı bir bedel karşılığında devir ve teslim borcunu yüklendiği için bedel bakımından alacaklı ve satılan bakımından borçludur. Alıcı ise, satılan bakımından alacaklı ve bedel bakımından borçludur. Bu özellikler, satım sözleşmesine “tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme” niteliği vermektedir. Öte yandan , satım sözleşmesi ile satıcı, bir şeyin üzerindeki mülkiyet hakkını veya başka bir hakkı kesin olarak devir borcunu yükümlenmektedir. Bu özelliği dolayısıyla da, satım sözleşmesi, geçirim (temlik) borcu doğuran sözleşmelerden olmaktadır. İlk derece mahkemesince ; satım sözleşmesinin geçerliliğini mülkiyetin devir borcunun yerine getirilmesine bağlaması yerinde değil ise de ;gerekçede bulunan bu ibare hatalı bulunmuş olup gerekçenin bu nedenle kaldırılması gerekmektedir.Gemi mülkiyetinin davacıya geçmediği davanın her iki tarafın kabulünde olup,ihtilaf konusu olmayan bir konuda hüküm verilmesi yerinde görülmemiştir.Gemi alım-satım sözleşmesinde, ... isimli, Yunanistan bayrağına sahip, Rus klasına kayıtlı, 2001 yılı yapımı,... numaralı geminin, 3.750.000-Euro bedel mukabilinde davacıya satışının kararlaştırıldığı,geminin teslim koşulları sözleşmede kararlaştırıldığından sözleşme hükümlerinin değerlendirilerek davacının gemiyi teslim almaktan kaçınması ,bir başka deyişle sözleşmeden fiilen dönmesinin yerinde olup olmadığının incelenmesi gerekir. Sözleşme’nin “3. Ödeme” başlıklı maddesinde; “Geminin sözleşme hüküm ve şartları doğrultusunda her yönüyle fiziki olarak teslimata hazır bir biçimde ... Limanına ulaşması, teslime hazır edilmesi ve 5 nolu maddeye uygun olarak hazırlık ihbarının verilmesinden sonra sözleşmede belirtilen satış bedelinin en geç 30 gün içerisinde eksiksiz olarak Satıcının bildirdiği banka hesabına ödeneceği kabul edilmiştir. O halde ; geminin hazırlık bildirimi yapıldığında" geminin sözleşmedeki şartlara uygun şekilde teslime hazır olması"gerekmektedir.... Sörveyörü, ... sörveyörü ve taraf ilgililerinin katılımıyla yapıldığı anlaşılan Antalyada ki deneme testinde, Sancak Ana Makine çalışır iken egzoz devresinden yoğun duman gelmiş, egzoz soğutma devresinde bir kaçak ihtimali bulunduğu düşünülmüş, İskele Ana Makine 1967 devire kadar çıkartılmış, ancak Sancak Ana Makine 1809 devrin üzerine çıkartılamamış, her iki makine 1800 devirde iken, gemi sakin suda 32 deniz mili hıza ulaşmış, Sancak Ana Makine 1800 devirde iken sadece 5 dakika deneme seyri yapılabilmiş, gemi kaptanı yakıtın az olduğunu öne sürerek, armatörün isteği ile deneme seyrini sonlandırmıştır. Bu durumda, Sözleşme’nin 2. maddesinde belirtilen, en geç 04 Haziran 2018’de, geminin yola ve denize elverişli olarak yük altında ana makinalarının seyir tecrübesine ... ve ... servis sörveyörleri ile birlikte çıkarılacağı yönündeki satıcı (davalı) taahhüdünün yerine getirilememiş olmasının kabulü yerindedir. Zira,makinesinden yoğun duman gelen bir gemi denize elverişli kabul edilemeyeceği gibi, sadece 5 dakika sürebilen bir hız testinin, sağlıklı bir test sonucu vermeyeceği ikinci bilirkişi kurulunun fenne uygun bulunan" Kurallar, rüzgâr ve akıntı nedeniyle hız ölçümünün, gemi önce bir yöne doğru hareket ederken yapılması, daha sonra gemi tam ters yönde hareket ettirilerek yeni bir hızın ölçülmesi ve bu iki hızın aritmetik ortalamasının alınmasını, böylelikle rüzgâr ve akıntı etkenlerinden arındırılmış gerçek gemi hızının bulunmasını istemektedir. İncelenen olayda, yakıt yetersizliği gerekçe gösterilerek, hız testinin sadece 5 dakika yapılabilmiş olması, gemi hızının gerçek değerinin tespit edilemediğini" ilişkin açıklanmıştır.Aynı raporda ... servis firmasından yetkili kişinin ana makinelerin durumu hakkında yazılı rapor sunduğu, rapora göre makinelerin W6 olarak adlandırılan komple bakıma girmesi gerektiği,raporun ikinci maddesinde belirtilen ana makinelerin sertifikalandırılmasının zor bir süreç olup ,bazen de mümkün olamayacağı satın alınması düşünülürse satıcı tarafından yapılması koşulunun konulması gerektiği ,... sertifikası olmadan uluslararası sefer yapılamayacağı ,gemi ...'ya geldiğinde ana makinenin turbocharger ünitesinin hasarlı olduğu,yenisinin yerine takıldığı, ... Liman'ında ana makinenin çalıştırılamadığı, en son yapılan testte iki makine çalışıyor ise de 1800 devir üzerine çıkılamadığı , makine de bakım eksikliğine işaret ettiği, ana makinelerin W6 bakımının oldukça maliyetli olduğu ,satın alma öncesi ... ile maliyet hesabı yapılması gerektiği hususları da ayrıca kayıt altına alınmıştır. Sözleşme’nin “4. İncelemeler” başlıklı maddesinde; “Alıcılar, klasman kayıtlarına ve Satıcıların mürettebatı tarafından gerçekleştirilecek olan deneme seferi raporuna göre gemiyi incelerler ve söz konusu muayene işlemleri tamamlandıktan ve Hız-Motor Testinin gerçekleşmesinden sonra en geç 24 saat içerisinde Geminin kabul edilip edilmediğini yazılı olarak beyan ederler,25 Mayıs 2018 tarihinde ... tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde düzenlenen rapor taraflarca kabul edilmiş olup, geminin Alıcılar tarafından kesin kabulünden önce gerçekleştirilmesi gereken sadece Hız-Motor Testi kaldığı kabul ve beyan edilir, ... Limanı’na vardığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde alıcılar tarafından teslim alınmaması halinde bu sözleşme hükümsüz ve geçersiz sayılarak (i) satıclar kendilerine ödenen avansı iade etmez (ii) alıcı da avans ödemesinin iadesi talebinde bulunamaz.“2. Peşinat” başlıklı maddesinde; sözleşmenin imzalanmasını müteakiben bir banka günü içerisinde toplam 550.000 Euro peşinat Satıcılara ait banka hesabına ödeneceği, peşinatın ödenmesinin ardından en geç 04 Haziran 2018 de yola ve denize elverişli olarak, Geminin yük altında ana makinalarının seyir tecrübesinin (bundan sonra” Motor-Hız Testi” olarak anılacaktır) ... ve ... Servis sörveyörleri (bu sörveyörlerin ve Alıcıların temsilcilerinin ... Limanı’nda gemiye biniş izni ve gerekli diğer tüm izinler Alıcılar tarafından sağlanacaktır) ile birlikte çıkarılacağı, satıcı tarafından taahhüt edilmiştir. Motor-Hız testi sonuçlarının 24 saat içinde tatmin edici bulunmaması halinde Alıcılar, sözleşmeyi feshetme ve yatırılan peşinatın iadesini talep etme hakkına sahiptir. Peşinatın iadesinin bu sebeple Alıcılar tarafından yazılı olarak istenmesine müteakip satıcının peşinatı en geç 24 saat içerisinde Alıcıların belirteceği banka hesabına nakden ve defaten iade edeceği kararlaştırılmıştır.Yasal olay karinesi, belirli bir hukuksal sonucun doğumu için varlığı gerekli olumlu veya olumsuz olayın gerçekleşmiş olduğunun, var olduğu anlaşılan fakat bir hukuksal sonuçla ilgisi olmayan başka bir olaydan çıkartılmasına olanak veren bir yasa kuralıdır.11 haziran 2018 tarihli ... gemisi kabul tutanağı incelendiğinde geminin ... Liman'ında bulunduğu halde ; ... limanında geminin bu tarihte aralarında bulunan alım satım sözleşmesi gereğince kabul edildiği belirtilmiştir. Davacı alıcının; gemiyi satın almakta ki amacının ... projesi olduğunun 2018 yılı ocak ayından itibaren basında yer aldığı ,reklamların yapıldığı davacının alım satım işini davalı ile organize ederken aynı zamanda ... nin de gemiden bilgisi olduğu , davacının geminin satışı veya kiralanması içinde ... ile çalışmalar yapıldığı basına yansıyan haberler ile sabittir.Davalı bir yandan geminin teslim alınmadığını davacının temerrüde düştügünü ileri sürerken diğer yandan geminin mevcut haliyle tutanak ile teslim alındığını ileri sürülmesi de bir çelişki teşkil etmektedir. Geminin teslim şartları sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olup ,gerek 11.06.2018 tarihli gemi kabul tutanağı ,gerekse gemi satım sözleşmesi imzalandığında 26.05.2018 tarihli ... raporunun davacının bilgisinde bulunması geminin mevcut hali bilinerek ayıp ve kusurları ile kabul edildiğini kabule yeterli değildir.Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; her iki tarafın iradesinin ... projesinin bürokratik engellerinin aşılması amacıyla tutanağın imzalandığı sonucuna varılmaktadır.Basında çıkan haberlere göre ; geminin Türkiye 'nin en hızlı yolcu gemisi olacağı,...'dan Mağosa,Beyrut'a yolcu taşıyacağı ,sefer günlerinin ve hatta bilet fiyatlarının dahi belirlendiği dikkate alındığında bu proje gereği olarak kabul tutanağı imzalandığı ,daha sonra ki aşamalarda ise uyuşmazlık doğduğunda ayıp ve kusurların kabulü olduğu savunmasına delil gösterildiği sonucuna varılmıştır. Toplanan tüm deliller ile teslim zamanı geldiğinde ;Türkiye tarafından tanınmış bir klas kuruluşu tarafından klaslanamayacak Türk Bayrağı alamayacak halde olduğu ;başlangıçta... tarafından 26.05.2018 tarihli raporda belirlenen eksikliklerin aynen yerinde durduğunun tesbit edildiği anlaşılmaktadır.Türk Loydu veya tanınmış diğer kurumlar tarafından klaslanamayacak geminin sözleşme ile varlığı kabul edildiği ileri sürülen kusurları ile seyrüsefere elverişli bir gemi olduğu da kabul edilemeyecektir. Zira, geminin yolcu taşımada kullanılacağının taraflarca bilindiği ,mevcut haliyle geminin yolcu taşımasında kullanılamayacağı, ... Liman'ında motor ve hız testinin yapılamadığı, motorların W6 bakımının tamamlanmadığı ,... sertifikalarının bulunmadığı sörveyör tarafından 13.06.2018 tarihli testte belirlendiği, ...'dan bir gün sonra ...'a vardığı 14.06.2018 tarihinde gemi...'a ulaştığı ,davalı tarafından teslim alma ihbarının sözleşmedeki fiziki ve hukuki koşullar yerine getirilmeden yapıldığı ,bu koşullar altında davacının teslim almaya zorlanamayacağı ,davalının hazırlık ihbarı yaptığında bu eksikliklerin giderilmediği ... raporu ile sabit iken davalı vekilinin gerçekte davacının teslimden kaçınarak alıcının temerrüdüne düştüğü ,geminin olduğu gibi kabul edildiğine ilişkin istinaf nedeni haklı bulunmamıştır.

Uyuşmazlık tarihinden sonra gerçekleşen vakıalara bakıldığında 14 haziran 2018 tarihinden sonra ... Liman'ına gelen geminin uzun süre burada kaldığı, Limandan ayrılamadığı, ... Liman Başkanlığı'nın 17.07.2019 tarihli yazısından İrisjet gemisine römorkör ile çekilmesine izin verilerek geminin ... Tersanesine gitmesine izin verildiği anlaşılmaktadır. Davacının burada ki delil tesbiti talebi de gemi limandan ayrıldığından yapılamamıştır.Böylelikle ... Raporunda belirlenen eksikliklerin tavsiyeden ibaret olduğu,geminin klaslanmasına mani hal bulunmadığını kabul eden uzman raporuna itibar edilemez. ... raporunun ... AŞ nin yazılı talebi üzerine yapıldığı raporda yazılıdır. Geminin ... projesinde kullanılacağından bilgi sahibi olan davalının, davacının ... ye taahhütleri gereği peşinatını riske attığı ileri sürülmüştür. Ancak ; herkes hak ve borçlarını kullanır iken iyi niyet kurallarına uymalıdır.Davacının amacının ; yolcu taşıma projesinde kullanılacak,... projesine tahsis edilecek gemi satın almak istediği açık olup ;bu halde ,sözleşmeye konulan teslim şartlarından vazgeçildiği kabul edilemeyecektir. Sözleşmede(7.belgeler -c) ; teslimattan önceki 72 saat içinde alınmış bir klas onay belgesi şartı konulmuştur.... tarafından klaslandığı belli olmakla birlikte ,Türk bayrağı için gereken bir klas belgesi olmadığı ve olmasının da mümkün olmadığı belirlidir. Bu dönemde gerçekte,projenin bürokratik işlemlerinin tamamlanmadığı, ... Belediyesi ile iskele sorununun çözülemediği bir gerçek ise de , projenin bu kısımda ki aksaklıklar davalının sözleşmeye uygun teslim yapma koşulunu ortadan kaldırmamaktadır.Davalı vekili; closing aşamasına gelmeden müvekkili davalının belge teslim etmek zorunda olmadığını ileri sürmekte ise de; davalının bu savunması, davalının iş bu davada teslim çağrısı yaptığında geminin ulusal ve uluslararası yolcu taşıma seferlerine çıkabilecek durumda olduğunu,sözleşmenin teslim şartlarını yerine getirdiğini,davacının haksız olarak teslim almaktadın kaçındığı savunmasını kanıtlamakla yükümlü olduğu gözönüne alındığında yerinde bulunmamıştır.... adasında yapılan sörveyde makineleri çalışmayan ,... 'da ...parçası yenilenen ancak,1.800 devrin üzerine çıkamayan ,makineden yoğun duman çıktığı tesbitlerine,gemi makinelerinin komple bakımının yapılması gerektiği kaydına rağmen bu bakımların yapılmadığı belirlendiğinden,geminin yüzer biçimde teslim şartı yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.Davalı tarafın savunmasında belirttiği maddi vakıalar ve hukuki işlemlerle teslim koşullarının ortadan kaldırıldığını kabul mümkün görülmemiştir.Davalı vekili müvekkil Satıcı Sözleşme tahtında her türlü yükümlülüğünü yerine getirmiş, test sürüşünü gerçekleştirmiş, gemiyi kullanıma ve teslime hazır durumda bulundurmasına rağmen gemi davacı alıcı tarafından teslim alınmamış ve satış bedeli de ödenmemiş olduğundan sözleşmenin kendiliğinden hükümsüz kaldığına ilişkin istinaf nedeni tüm açıklanan sebeblerle yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle ; motor ve hız testinde geminin 5 dakika süre ile denenebildiği, geminin ...'dan ... Tersanesine römorkör ile çekilerek götürüldüğü anlaşılmakla ... Limanında yapılan 5 dakikalık hız testinde "sakin suda" 32 mile ulaşan hız yapabildiği halde...'a vardıktan sonra seyir kabiliyetini kaybettiği, ... raporunda ; geminin ilk klas kuruluşu ...(Norveç )tarafından yazın 100-kışın 50 deniz mili kıyıdan uzaklaşamaz, dalga yüksekliği 2 metrede 32 deniz mili,2-3 metre arası 27 deniz mili ,3 metreden sonra sefere çıkamayacağı kısıtlamaları , geminin gerek ... ,gerekse ... Limanında makine arızaları nedeniyle makine komple bakımında geçme gerekliliği hakkında düşülen kayıtlar dikkate alındığında geminin denize ve yola elverişli bulunduğunun davalı tarafından kanıtlanamadığı ,böylelikle sözleşmeye uygun şekilde teslime hazır edilmediği,belgelerin ibraz zamanının gelmediği savunmasının belgelerin ve seyrüsefere uygun bir geminin teslim edileceğini kanıtlamadığı sonucuna varılmaktadır.Bu halde ; davacının sözleşmeden dönmesinin haklı olduğunun ve ödediği peşinatın iadesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamış ise de kararın gerekçesi nedeniyle kaldırılması gerektiğinden kararın kaldırılmasına, yeniden karar verilerek davanın kabulüne, davacının ödediği peşinatın davacıya iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/01/2024 Tarih 2019/347 Esas - 2024/17 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;"Davanın kabulü ile 549.350 Euronun 31.07.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; "Alınması gereken 310.064,60-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 61.075,61-TL nin mahsubu ile kalan 248.988,99‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 61.120,01-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından sarf edilen 33.000-TL bilirkişi ücreti, 7.612,25-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 40.612,25-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 336.781,61-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,"Davalı tarafından yatırılan 77.944,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davalı tarafça yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından sarf edilen 140-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 15/10/2026