İlk Derece Mahkemesi 2024/354 E. 2026/538 K.

T.C. .............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/354 Esas - 2026/538

T.C. .............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/354 Esas KARAR NO : 2026/538 ....................... ......................... ............................... .................................... ........................................... ................................................ ....................................................... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 22/05/2024 KARAR TARİHİ : 29/06/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 03/07/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların alt işveren olduğunu, dava dışı işçi ................'a arabuluculuk anlaşması gereğince işçilik alacağı ve arabuluculuk ücreti olmak üzere 39.655,00-TL'nin .............. Büyükşehir Belediyesi tarafından ödeme yapıldığını, Büyükşehir Belediyesi tarafından ...............'nın hak edişinden 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, alt işverenler arasında yapılan sözleşme gereğince işçilik alacaklarından davalı alt işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir alt işverenden şimdilik 300,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ............... Peyzaj...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacak taleplerinin somutlaştırması gerektiğini, işyeri devri olduğundan sorumluluğun işçinin çalıştığı dönem kadar olduğunu, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından son alt işverenin sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin 27.07.2012-29.07.2012 tarihi arasında 2 gün çalışması olduğunu, yarı oranında sorumlu olduğunu, faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi olması gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini, takas mahsup talebinde bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz dava açılmayacağını, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin alacağı doğmadığını, dava dışı işçinin 24.06.2008-13.08.2008 tarihleri arasında çalışması olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ............... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacak taleplerinin somutlaştırması gerektiğini, işyeri devri olduğundan sorumluluğun işçinin çalıştığı dönem kadar olduğunu, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından son alt işverenin sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin 17.12.2013-14.08.2014, 15.08.2014-30.11.2014, 13.03.2015- 14.02.2016 tarihleri arasında çalışması olduğunu, yarı oranında sorumlu olduğunu, faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi olması gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini, takas mahsup talebinde bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, Tazminat (Rücuen Tazminat) davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının .............. Büyükşehir Belediyesi ile akdettiği ihale sözleşmesi kapsamında belediyenin dava dışı işçi ................ lehine arabuluculuk görüşmesi nezdinde ödemiş olduğu işçilik alacağı ve arabuluculuk ücreti alacının davacının hakedişinden mahsup ettiği iddiası üzerine davalılardan rücuen tazmini isteminin yerinde olup olmadığı, davalı Saygınların takas mahsup defi talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda;

HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır. 12/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı asıl işveren, dava dışı işçiye ödenen ve hak ediş miktarından kesilen tutar kapsamında davalı alt işveren şirketlerden sorumluluk oranlarına göre nihai taktir Mahkemeye ait olmak üzere; ............. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden 544,35- TL/272,18-TL'yi, ............... Nakiyat Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden 32,02-TL/16,01-TL'yi, ............... İnşaat Taahhüt Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden 5.806,42-TL/2.903,21-TL'yi rücuen talep edebileceği, davacı ............... .............. ............... İşletmeleri Ltd. Şti.nin ve davalılar ............... İnş.Taah.Medikal. San. Ve Tic. Ltd. Şti - ............... Peysaj Hafriyat İnş. Nak. ve San. Tic. Ltd. Şti. nin 2024 yılı ticari defter noter onayları ve berat tastikleri ayrı ayrı olarak kanuni süresinde yaptırmış olduğu, usulüne uygun kayıtlar tutulduğu HMK 222. Maddeleri gereği kendileri lehine delil olabileceği ; diğer davalı .................İnş. Elek. Peysaj Taah.San. Tic. Ltd. Şti. ............... İşletmeleri Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olmaması sebebiyle defterlerin incelemesinin yapılmadığı; elde edilen ve eklerde sunulan belgeler neticesinde davacı ............... .............. ............... İşletmeleri Ltd. Şti. kendi ticari defter kayıtlarına göre, ve davalı ............... İnş.Taah.Medikal. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin kendi ticari defter kayıtlarına göre karşılıklı olarak cari hesaplarında mutabık oldukları borç/alacak ilişkisinin 2023 yılı itibariyle 0,00 TL olduğu; yine elde edilen ve ekte sunulan belgeler neticesinde davacı ............... .............. ............... İşletmeleri Ltd. Şti kendi ticari defter kayıtlarına göre, davalı ............... Peysaj Hafriyat İnş. Nak. ve San. Tic.Ltd.Şti.ne 2.691.980,96-TL borcu bulunduğu ; davalı ............... Peysaj Hafriyat İnş. Nak. ve San. Tic.Ltd.Şti. kendi ticari defter kayıtlarına göre davacı ............... .............. ............... İşletmeleri Ltd. Şti.'den 3.860.342,05-TL alacağı bulunduğu; cariler aradaki farkın karşılıklı sehven yapılan eksik kayıtlardan kaynaklandığı; davalı .................İnş. Elek. Peysaj Taah.San. Tic. Ltd. Şti. ile davacı ............... .............. ............... İşletmeleri Ltd. Şti. arasında muhasebe yetkililerin beyanına göre ticari ilişki olmaması sebebiyle defterlerin incelemesinin yapılmadığı rapor edilmiştir.

Davacı vekili sunmuş olduğu 13/04/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile 300,00-TL olarak açtığı dava değerini artırarak 6.382,77-TL 'ye çıkarmıştır. Alınan bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olup davalılara rücu edilecek miktarlar belirlenmiş ancak davalı ............... Peyzaj Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin takas/mahsup defi uyarınca ticari defter kayıtları incelenmekle davacıdan alacaklı olduğu anlaşılmış bu hali rapor ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda;Davalı ............. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi 'ne karşı açılan davanın KABULÜ İLE; 544,35-TL'nin 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Davalı ............... İnşaat Anonim Şirketi 'ne karşı açılan davanın KABULÜ İLE; 5.806,42-TL'nin 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,-Davalı ............... Peyzaj Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açılan dava yönünden davalının 32,02-TL'den sorumlu olduğu anlaşılmış ise de takas defi sebebi ile borcun sona erdiğinin tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davalı ............. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi 'ne karşı açılan davanın KABULÜ İLE; 544,35-TL'nin 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Davalı ............... İnşaat Anonim Şirketi 'ne karşı açılan davanın KABULÜ İLE; 5.806,42-TL'nin 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Davalı ............... Peyzaj Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açılan dava yönünden davalının 32,02-TL'den sorumlu olduğu anlaşılmış ise de takas defi sebebi ile borcun sona erdiğinin tespitine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 732,00-TL olduğundan, peşin alınan 539,60-TL'nin (ıslah +peşin harç) mahsubu ile bakiye 192,40-TL harcın tarafların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında; -16,50-TL'sinin davalı.................. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, -175,90-TL'sinin davalı ............... İnşaat Anonim Şirketi'nden alınarak Hazineye irat kaydına, 3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.350,75-TL'nin, -544,35-TL'sinin davalı.................. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, -5.806,42-TL'sinin davalı ............... İnşaat Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, -Davalı ............... Peyzaj Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 32,02-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine , 5-Davacı tarafından yatırılan 967,20-TL harç toplamı ile 8.295,00-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 9.262,20-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre; -794,70-TL'sinin davalı.................. Elektrik Peyzaj Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, -8.467,50-TL'sinin davalı ............... İnşaat Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2026