İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/334 E. 2026/538 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/334
Karar No
2026/538
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/334 Esas KARAR NO : 2026/538

DAVA : Banka Teminat Mektubunun İadesi DAVA TARİHİ : 06/06/2024 KARAR TARİHİ : 17/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, davalı ile "..." kapsamında 02.04.2013 tarihli "Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi" ve eki şartnameyi imzaladığını, davalının, Ana Yüklenici statüsünde olduğunu, anılan sözleşme kapsamında 1.000.000-TL bedelli, 19.06.2017 tarihli, ... numaralı bir adet, ... Bank teminat mektubunu davalıya teslim edildiğini, işin devamı sırasında davalının, teminat mektubunun 300.000-TL'lik bölümüne ilişkin olarak bankayı ibra etmiş ve mektup bedeli 700.000-TL'na indiğini, süreçte müvekkili ... Bank tarafından düzenlenen teminat mektubu yerine 25.12.2019 tarihli, 700.000-TL bedelli, ... sayılı ... mektubunu davalıya teslim ettiğini, eldeki davanın ... tarafından düzenlenen bu mektuba ilişkin olarak açıldığını, müvekkilinin, sözleşme ile üstlendiği işleri sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini, kesin kabul işleminin yapılması için gerekli olan eksiklikler "kesin kabul eksiklikleri" listesi ile belirlendiğini, söz konusu liste ile tespit edilen işlemlerin tamamlandığı, davalı ile asıl iş sahibi arasında düzenlenen 16.05.2017 tarihli ve 17.05.2017 tarihli tutanaklar ile işin sözleşmeye uygun olarak tamamlandığının tespit edildiğini, davalı adına hareket eden ...Tic A.Ş. Tarafından 16.12.2017 tarihli "iş bitirme belgesi" düzenlenerek müvekkiline verildiğini, iş tamamlandığı için müvekkili ile davalı arasında kesin hakediş imzalandığını, iş tamamlandığı halde davalının kesin kabul işlemini yapmadığını ve sözleşme gereği verilen teminat mektubunu müvekkiline iade etmediğini, çeşitli kereler sözlü olarak, e-posta ile ve yazılı şekilde kesin kabul işleminin yapılması ve teminat mektubunun iadesi istenmiş olmasına rağmen davalının kesin kabulü yapmadığı ve teminat mektubunu iadeye yanaşmadığını, son olarak 05.02.2024 tarihinde müvekkilinin bir kez daha kesin kabulün yapılması, aksi halde kesin kabulün yapılmış sayılacağı ve teminat mektubunun iadesinin gerekeceğini bildirerek davalıya yazılı başvuru yaptığını, davalının, bu başvurumuza "sözleşmenin diğer taraflarınca işlemler tamamlanmadığından ve iş bitimi tam olarak gerçekleşmediğinden ... Ortaklığı A.Ş. İle kesin kabul işlemini yapmadığını" beyan ederek cevap verildiğini, davalının beyanından, müvekkili açısından eksik, ayıplı bir ifa olmadığı, projenin diğer yüklenicilerinin işlerinin tamamlanmadığı gerekçesiyle müvekkilinin mektubunun iade edilmediğinin anlaşıldığını, sorunun dostane şekilde çözülmesi için yapılan yazılı başvurudan sonuç alınamaması üzerine bu kez taraflarınca ... 7.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek süresinde kesin kabul yapılmadığından kesin kabulün yapılmış sayıldığı ve teminat mektubunun iadesi gerektiği bildirilerek mektubun iadesi için 3 gün süre tanındığını, davalının, bu ihtara ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ... 19.Noterliği'nin ihtarıyla cevap verdiğini, davalının özetle sözleşmeye göre teminatın iadesi koşullarının oluşmadığını öne sürdüğünü, davalı tarafından keşide edilen ihtarnamede, bir kez daha müvekkilin edimlerini yerine getirmediği ve/veya eksik yerine getirdiğine yönelik bir iddia, beyan, talep v.s olmadığını, edimlerini eksiksiz olarak ve süresinde yerine getirdiğinin davalının kabulünde olduğunu, müvekkilinin herhangi bir kusuru, eksik ve ayıplı ifası olmadığı davalı tarafından da kabul edilmekte, ancak sırf iş sahibi ile davalı arasında -diğer yükleniciler- nedeniyle bir ihtilaf yaşanabileceği gözetilerek mektup iade edilmediğini, davalının, sırf kendi menfaatini gözetecek şekilde hareket etmekte ve sözleşmenin kendisine verdiği hakkı kötüye kullandığını belirterek, teminat mektubunun yenilenmesi nedeniyle bankaya ödenmek zorunda kalınan komisyon bedellerinin davalıdan talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla, 29.12.2019 tarihli, 700.000-TL bedelli, ... numaralı, ... tarafından düzenlenen teminat mektubunun yenilenmemesi ve nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, anılan mektubun davalıdan alınarak müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile davacı yanın, yüklenicinin ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... pafta, 7301 ada 1 ve 2 numaralı parsellerde yapılmakta olan ... A.Ş.... Ticaret Merkezi İnşaatı projesinin Elektrik ve Mekanik Tesisat işlerinin altyüklenici (davacı yan) tarafından tamamlanması ve bu işlerle ilgili her türlü ayıp ve kusurun düzeltilmesini konu alan sözleşme akdettiklerini, sözleşmenin 5. maddesi ile işin süresi sözleşmenin imzalanmasından itibaren 912 gün olarak belirlendiğini ve yüklenicinin ana sözleşme kapsamındaki işlerini tamamladığında iş sahibi tarafından geçici kabule hazır halde tarafların yükümlülüklerinin biteceği kararlaştırıldığını, aynı sözleşmenin 7. Maddesi ile teminatlar düzenlenmiş, sözleşme bedelinin %10'u olarak belirlenen teminat mektubunun Genel Şartlar 9. Maddeye yapılan atıfla ondört gün içerisinde nakden ödemeli ve kesin teminat mektubunun Yükleniciye verileceği hususlarında taraflar mutabık kaldıklarını, bu kapsamda davacı yan ING Bank tarafından düzenlenmiş, ... tarih ve... numaralı 1.000.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunu Müvekkil Şirket'e teslim etmiştir. Müvekkil şirketin işbu teminat mektubunun 300.000,00 TL tutarındaki kısmını ibra etmesi üzerine davacı tarafından müvekkile 05.12.2019 tarihli, 700.000 TL bedelli ... sayılı ... teminat mektubunun teslim edildiğini, davacının dava konusu ettiği teminat mektubunun iadesi koşullarının taraflar arasındaki sözleşme ve genel şartlarda düzenlendiğini, sözleşmenin Teminatın İadesi başlıklı 35. Maddesi ile “Taahhüt konusu işin, Yüklenici ile İş Sahibi arasındaki Ana Sözleşme ile Sözleşme ve ekleri hüküm ve gereklerine tamamen uygun şekilde, noksansız ve kusursuz olarak yapıldığı anlaşıldıktan sonra, her ara hakediş, kesin hesap, geçici kabul ve ... projelerin Yüklenici ve İş Sahibi'nce onaylanması işlemlerinin ikmali ile Altyüklenici'nin, firmasına ve Altyüklenicilerine ait, Ülkedeki ilgili Sosyal Güvenlik Kurumundan getireceği ilişiksizlik belgesinin ibrazı ile Nakit Teminat Kesintisi, İş Sahibi ile yapılacak Kesin Kabul işleminden sonra ise Kesin Teminatı iade olunur. Ayrıca Ülke'de geçerli kanunlann gizli kusurlara ilişkin sorumluluklarla ilgili hükümleri saklıdır. Teminat iadelerinde her ara faz için aynı işlemler tekrarlanacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığını, her ne kadar davacı yan sözleşme konusu işlerin bittiği ve kesin kabul işleminin yapıldığını iddia etmiş ise de ... ile yapılacak kesin kabul işlemi tamamlandığını, maddeden anlaşıldığı üzere teminat mektubunun iadesi İş Sahibi ile yapılacak kesin kabule bağlanmış olup sözleşme ile belirlenen koşullar çerçvesinde teminat iadesi koşulunun gerçekleşmediğini, davacının kesin kabule ilişkin ileri sürdüğü iş bitirme belgesi davacı ile "..." şirketi arasında imzalanmış olup müvekkil tarafından imza altına alınmadığını, müvekkili şirket tarafından işin bitimine ilişkin evrak imzalandığı olsa dahi, bu husus teminatın iadesi için koşulların oluştuğu anlamına gelmediğini, zira henüz asıl iş sahibi olan... Ortaklığı ile kesin kabul yapılmamış olup riskin devam ettiğini, asıl iş sahibinin kesin kabul işlemini yapmadan önce buradaki inşaatı kontrol edeceğini ve eksiklik varsa müvekkili şirkete bildireceğini, davacı yanın yapımını üstlendiği elektrik tesisatı işinin de iş sahibi tarafından kontrole tabi olacağını, bu işlerde bir ayıp ve eksik tespit edilmesi halinde müvekkili şirketin sorumluluğunun gündeme geleceğini, böylesi bir risk altında ve koşulları oluşmadığı halde teminat mektubunun iadesinin de mümkün olmadığını belirterek, İş Kanunu, Borçlar Kanunu ve sair mevzuat hükümleri, Ana Sözleşme, Ekleri, Teminat Mektubu ve tarafınızla akdedilen her türlü sözleşme kapsamında teminat mektubunun iadesi koşullarının gerçekleşmediği açık olup buna ek olarak Müvekkili Şirkete bahse konu iş kapsamında işçiler tarafından yöneltilebilecek dava ve takip riskinin devam ettiğini haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, banka teminat mektubunun iadesi talebine ilişkindir. Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi, teminat mektubu, kesin kabul eksiklikleri listesi, tutanaklar, kesin hakediş, ihtarnamesi ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. Uyuşmazlığın niteliği ile HMK'nın 200. maddesi uyarınca itibariyle taraf vekillerinin tanık dinletme talebinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bir mali müşavir, bir sektör(inşaat mühendisi), bir eser sözleşmeleri alanında uzman nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdi ile mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; taraf defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini olup olmadığı usulüne uygun tutulup tutulmadığı, davacı şirket ile davalı firma arasında "..." kapsamında imzalanan 02.04.2013 tarihli "Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi" ve eki şartname uyarınca dava konusu ... tarafından tanzim edilen 700.000-TL bedelli. ... sayılı teminat mektubunun davacıya iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı bu bağlamda tarafların iddiaları ve dosya kapsamı gözetilerek uyuşmazlık konusu hususlarda hazırlanan 09/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda; SGK'dan İlişiksizlik Belgesi alınmış olması, Yüklenicinin ve dolayısıyla davacının, SGK” ya borcu bulunmadığını göstermekle birlikte davalı Şirkete borcu olmadığını gösteremeyeceğini, çünkü SGK dan alınan belge İşin Başlama Tarihi : 03.04.2014 ve İşin Bitim Tarihi : 16.12.2017 aralığını kapsamadığını, SGK'dan alınan borcu yoktur. Belgesinin işe başlama ve bitiş tarihleri aralığını kapsar şekilde alınması gerektiği, anılan işle ilgili Kesin Kabul Tutanağı düzenlenmediği. düzenlenen İş bitirme belgesi olup, davacının işi aldığı üst yüklenici ... inşaat tarafından verilmiş iş bitirme belgesi olmadığı, dosyaya sunulan iş bitirme belgesi, Kesin kabul belgesi yerine geçmeyeceği ve Kesin kabul belgesi olarak değerlendirilemeyeceği, Devlet İhale Kanununun Sözü edilen “Kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 56.maddesinde ise, Kesin teminatın: a) Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve müteahhidin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde, tümü: b) Yapım işlerinde (a) fıkrasındaki şartlardan ayrı olarak, geçici kabul tutanağının onaylanması ve geçici kabulde görülen kusurların giderilme bedelinin kesin teminatın yarısından fazla olmaması şartıyla, yarısı, kesin kabul işlemleri tamamlandıktan sonra ise, kalanı; Müteahhide geri verilir. Müteahhidin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, teminat 54 üncü madde hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık tutulur. Varsa kalanı müteahhide geri verilir." denildiği, dolayısıyla, kesin kabul tutanağının hazırlanmadığı ve taraflar arasında henüz imzalanmadığı, öte yandan, davacı Şirket tarafından; davalı şirkete teslim edilmesi gereken (...) projeleri davacı tarafından Davalı Şirkete henüz teslim edilmediğinden dolayı, Kesin Kabul işlemleri yapılmamış, kesin hesap işlemleri onaylanmadığı, sözleşmenin “Sözleşme kapsamındaki işlerin, Sözleşmenin imzalanmasından kesin kabulün sonuçlanmasına kadar geçen süre içindeki sözleşmenin imzalanması, düzenlenmesi, uygulanması, yürütülmesi, hizmete girmesi, kabulünün yapılması vb. ile ilgili: Sözleşme tarihinden sonra Devlet ve Belediyelere ödenecek her türlü vergi, resim, harç, fon ve hizmet karşılığı vb, bedeller, Gerektiği takdirde Noter masrafları, Sosyal Sigortalar primleri Sözleşmenin imzalanmasından sonra çıkacak vergi, resim harç ve masraflar, Sözleşme konusu işin tamamlanması için gerekli tüm vergi, resim, harç, fon ve benzeri giderler YÜKLENİCİ" ye aittir" denildiği, kesin kabul yapılarak tutanağın henüz düzenlenmediği, ... projelerinin yüklenici tarafından davalı idareye teslim edilmediği, kesin Hesabın henüz tasdik edilmediği anlaşılmakla, yüklenici tarafından davalı idareye verilmiş olan... Şubesinin 700.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun Davacı yükleniciye iadesinin mümkün olamayacağı bildirilmiştir. Dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi ile itirazları karşılar nitelikte hazırlanan 07/06/2026 tarihli ek raporda; Kesin kabulün yapılmadığı, SEK belgesinin kapsam bakımından yetersiz olduğu, ... projelerin teslim edilmediği hususlarının teknik tespit olarak açıkça belirtildiği, bu nedenle raporun tamamen yetersiz olduğu yönündeki itirazın yerinde görülmediği, davacının, davalının herhangi bir alacak talebinde bulunmadığını ve bu nedenle teminatın iadesinin gerektiğini ileri sürdüğü, teminat mektubunun yalnızca mevcut alacaklar için muhtemel işçilik alacakları, SGK rücu riskleri, Sözleşmeden doğabilecek ilerideki sorumluluklar için bir güvence niteliğinde olduğu, taraflar arasında düzenlenen 12.06.2017 tarihli protokolde, teminatın muhtemel dava ve sorumlulukları karşılamak üzere verildiği açıkça düzenlendiği, dolayısıyla davalının mevcut bir alacak ileri sürmemesi, teminatın iadesi için tek başına yeterli olmadığı, aynı zamanda: Davacının, olayın özel hukuk ilişkisi olduğunu ve Devlet İhale Kanunu'nun uygulanamayacağını ileri sürdüğünü, bilirkişi raporunda Devlet İhale Kanunu doğrudan uygulanan norm olarak değil, teminat iadesine ilişkin genel prensipleri göstermek amacıyla değerlendirildiği, esasen somut uyuşmazlıkta esas alınması gereken düzenleme taraflar arasındaki sözleşme olduğunu, sözleşmenin 35. maddesinde teminatın iade şartları açıkça düzenlendiği, bu nedenle bu itirazın sonucu değiştirecek nitelikte görülmediği, davacının, iş bitirme belgesinin düzenlendiği, Dosyada mevcut iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgenin ... ile düzenlendiği, iş sahibi veya ana yüklenici kesin kabulünü içerir nitelikte olmadığının tespit edildiği, ayrıca kök raporda da açıkça belirtildiği üzere bu belgenin kesin kabul belgesi yerine geçmediği, dolayısıyla bu itirazın yerinde olmadığı, Sözleşmenin 35. maddesi gereğince: Kesin kabul işlemi yapılmadan iş sahibi tarafından onay gerçekleşmeden teminatın iadesi mümkün olmadığı, dosya kapsamında kesin kabulün tamamlandığına dair bir tutanak bulunmadığı, bu nedenle davalının bu yöndeki beyanının teknik açıdan yerinde olduğu, Davalının işçilik ve SGK kaynaklı risklerin devam ettiğini belirttiği, taraflar arasında imzalanan protokol gereği teminatın kapsamı: İşçi alacakları, Muhtemel davalar, SGK rücu talepleri gibi risklerini içerdiği, bu tür risklerin kesin kabul yapılmadan ortadan kalktığından söz edilemeyeceğini, dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge ve taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde: Kesin kabul işlemi tamamlanmadığı, ... projelersı teslim edilmediği, SGK ilişiksizlik belgesinin usulüne uygun olmadığı, sözleşmesel şartların eksiksiz yerine getirilmediği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, dosya kapsamındaki belgeler ve taraf vekillerinin itirazları birlikte değerlendirildiğinde; kesin kabul işlemlerinin tamamlanmamış olması, SGK ilişiksizlik belgesinin usulüne uygun şekilde ibraz edilmemesi, ... projelerin teslim edilmemesi ve sözleşmede öngörülen diğer şartların gerçekleşmemesi nedeniyle dava konusu teminat mektubunun iadesine ilişkin koşulların oluşmadığının anlaşıldığı bildirilmiştir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların bildirdiği belgeler, Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi, teminat mektubu, kesin kabul eksiklikleri listesi, tutanaklar, kesin hakediş, ihtarnamesi, 09/09/2025 tarihli bilirkişi raporu, 07/06/2026 tarihli ek bilirkişi raporu, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı firma arasında "..." kapsamında 02.04.2013 tarihli "Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi" ve eki şartnamenin imzalandığı, davalının, ana yüklenici statüsünde olduğu, anılan sözleşme kapsamında 1.000.000-TL bedelli, 19.06.2017 tarihli,... numaralı bir adet, ... Bank teminat mektubunu davalıya teslim edildiği, işin devamı sırasında davalının, teminat mektubunun 300.000-TL'lik bölümüne ilişkin olarak bankayı ibra ettiği ve mektup bedeli 700.000-TL'ye indiği, süreçte davacı firmanın ... Bank tarafından düzenlenen teminat mektubu yerine 25.12.2019 tarihli, 700.000-TL bedelli, ... sayılı ... mektubunu davalıya teslim ettiği, eldeki davanın ... tarafından düzenlenen bu mektuba ilişkin olarak açıldığı, davacının, sözleşme ile üstlendiği işleri sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiği, kesin kabul işleminin yapılması için gerekli olan eksikliklerin "kesin kabul eksiklikleri" listesi ile belirlendiği, söz konusu liste ile tespit edilen işlemlerin tamamlandığı, davalı ile asıl iş sahibi arasında düzenlenen 16.05.2017 tarihli ve 17.05.2017 tarihli tutanaklar ile işin sözleşmeye uygun olarak tamamlandığının tespit edildiği, davalı adına hareket eden ... A.Ş. tarafından 16.12.2017 tarihli "iş bitirme belgesi" düzenlenerek davacı şirkete verildiği, iş tamamlandığı için davacı ile davalı arasında kesin hakedişin imzalandığı, iş tamamlandığı halde davalının kesin kabul işlemini yapmadığını ve sözleşme gereği verilen teminat mektubunu projenin diğer yüklenicilerinin işlerinin tamamlanmadığı gerekçesiyle davacı firmaya iade etmediği vakıalarına dayanıldığı, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde ise; davalı şirket ile davacı firmanın, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. .... pafta, 7301 ada 1 ve 2 numaralı parsellerde yapılmakta olan ... A.Ş. ...Merkezi İnşaatı projesinin Elektrik ve Mekanik Tesisat işlerinin altyüklenici (davacı) tarafından tamamlanması ve bu işlerle ilgili her türlü ayıp ve kusurun düzeltilmesini konu alan sözleşme akdettikleri, sözleşmenin 5. maddesi ile işin süresi sözleşmenin imzalanmasından itibaren 912 gün olarak belirlendiği ve yüklenicinin ana sözleşme kapsamındaki işlerini tamamladığında iş sahibi tarafından geçici kabule hazır halde tarafların yükümlülüklerinin biteceğinin kararlaştırıldığı, aynı sözleşmenin 7. Maddesi ile teminatların düzenlendiği ve sözleşme bedelinin %10'u olarak belirlenen teminat mektubunun Genel Şartlar 9. Maddeye yapılan atıfla ondört gün içerisinde nakden ödemeli ve kesin teminat mektubunun yükleniciye verileceği hususlarında tarafların mutabık kaldıkları, bu kapsamda davacı firmanın ... Bank tarafından düzenlenmiş, 19.06.2017 tarih ve ... numaralı 1.000.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunu davalı şirkete teslim ettiği, davalı şirketin işbu teminat mektubunun 300.000,00 TL tutarındaki kısmını ibra etmesi üzerine davacı tarafından davalı firmaya 05.12.2019 tarihli, 700.000 TL bedelli ... sayılı ... teminat mektubunun teslim edildiği, davacının dava konusu ettiği teminat mektubunun iadesi koşullarının taraflar arasındaki sözleşme ve genel şartlarda düzenlendiği, sözleşmenin teminatın iadesi başlıklı 35. maddesi ile “Taahhüt konusu işin, Yüklenici ile İş Sahibi arasındaki Ana Sözleşme ile Sözleşme ve ekleri hüküm ve gereklerine tamamen uygun şekilde, noksansız ve kusursuz olarak yapıldığı anlaşıldıktan sonra, her ara hakediş, kesin hesap, geçici kabul ve ...projelerin Yüklenici ve İş Sahibi'nce onaylanması işlemlerinin ikmali ile Altyüklenici'nin, firmasına ve Altyüklenicilerine ait, Ülkedeki ilgili Sosyal Güvenlik Kurumundan getireceği ilişiksizlik belgesinin ibrazı ile Nakit Teminat Kesintisi, İş Sahibi ile yapılacak Kesin Kabul işleminden sonra ise Kesin Teminatı iade olunur. Ayrıca Ülke'de geçerli kanunlann gizli kusurlara ilişkin sorumluluklarla ilgili hükümleri saklıdır. Teminat iadelerinde her ara faz için aynı işlemler tekrarlanacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığı, her ne kadar davacı tarafça sözleşme konusu işlerin bittiği ve kesin kabul işleminin yapıldığı iddia edilmiş ise de iş sahibi ... Ortaklığı ile yapılacak kesin kabul işlemi tamamlandığı, maddeden anlaşıldığı üzere teminat mektubunun iadesi iş sahibi ile yapılacak kesin kabule bağlanmış olup sözleşme ile belirlenen koşullar çerçvesinde teminat iadesi koşulunun gerçekleşmediği, davacının kesin kabule ilişkin ileri sürdüğü iş bitirme belgesinin davacı ile "..." şirketi arasında imzalandığı ve bu belgenin davalı şirket tarafından imza altına alınmadığı, davalı şirket tarafından işin bitimine ilişkin evrak imzalanmış olsa dahi, bu husus teminatın iadesi için koşulların oluştuğu anlamına gelmediği vakıalarına isnat edildiği, taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktalarının davacı şirket ile davalı firma arasında "..." kapsamında imzalanan 02.04.2013 tarihli "Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi" ve eki şartname uyarınca dava konusu .... tarafından tanzim edilen 700.000-TL bedelli, ... sayılı teminat mektubunun davacıya iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Dosyada mübrez belgelerden; SGK'dan ilişiksizlik belgesi alınmış olması, yüklenicinin ve dolayısıyla davacının, SGK” ya borcu bulunmadığını göstermekle birlikte davalı şirkete borcu olmadığını gösteremeyeceğini, çünkü SGK dan alınan belge işin başlama tarihi : 03.04.2014 ve işin bitim tarihi : 16.12.2017 aralığını kapsamadığını, SGK'dan alınan "borcu yoktur" belgesinin işe başlama ve bitiş tarihleri aralığını kapsar şekilde alınması gerektiği, anılan işle ilgili "Kesin Kabul Tutanağı" düzenlenmediği, düzenlenen belge "iş bitirme belgesi" olup, davacının işi aldığı üst yüklenici Koray inşaat tarafından verilmiş iş bitirme belgesi olmadığı, dosyaya sunulan iş bitirme belgesinin, kesin kabul belgesi yerine geçmeyeceği ve kesin kabul belgesi olarak değerlendirilemeyeceği, Devlet İhale Kanununun sözü edilen “Kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 56.maddesinde ise, "Kesin teminatın: a) Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve müteahhidin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde, tümü: b) Yapım işlerinde (a) fıkrasındaki şartlardan ayrı olarak, geçici kabul tutanağının onaylanması ve geçici kabulde görülen kusurların giderilme bedelinin kesin teminatın yarısından fazla olmaması şartıyla, yarısı, kesin kabul işlemleri tamamlandıktan sonra ise, kalanı; Müteahhide geri verilir. Müteahhidin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, teminat 54 üncü madde hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık tutulur. Varsa kalanı müteahhide geri verilir." denildiği, dolayısıyla, kesin kabul tutanağının hazırlanmadığı ve taraflar arasında henüz imzalanmadığı, öte yandan, davacı şirket tarafından; davalı şirkete teslim edilmesi gereken (...) projeleri davacı tarafından davalı şirkete henüz teslim edilmediğinden dolayı, kesin kabul işlemleri yapılmamış, kesin hesap işlemleri onaylanmadığı, sözleşmenin “Sözleşme kapsamındaki işlerin, Sözleşmenin imzalanmasından kesin kabulün sonuçlanmasına kadar geçen süre içindeki sözleşmenin imzalanması, düzenlenmesi, uygulanması, yürütülmesi, hizmete girmesi, kabulünün yapılması vb. ile ilgili: Sözleşme tarihinden sonra Devlet ve Belediyelere ödenecek her türlü vergi, resim, harç, fon ve hizmet karşılığı vb, bedeller, gerektiği takdirde Noter masrafları, Sosyal Sigortalar primleri sözleşmenin imzalanmasından sonra çıkacak vergi, resim harç ve masraflar, Sözleşme konusu işin tamamlanması için gerekli tüm vergi, resim, harç, fon ve benzeri giderler YÜKLENİCİ" ye aittir" denildiği, kesin kabul yapılarak tutanağın henüz düzenlenmediği, ... projelerinin yüklenici tarafından davalı idareye teslim edilmediği, kesin hesabın henüz tasdik edilmediği anlaşılmakla, yüklenici tarafından davalı idareye verilmiş olan Denizbank Ümraniye Sanayi Şubesinin 700.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun davacı yükleniciye iadesi koşullarının oluşmadığı ve iadesinin sözleşme hükümleri doğrultusunda mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce aldırılan 09/09/2025 tarihli bilirkişi raporu ile 07/06/2026 tarihli ek bilirkişi raporlarının denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olmaları gerekçeleriyle anılan bilirkişi raporlarına itibar edilmiştir. 07/06/2026 tarihli ek bilirkişi raporuna davacı vekilinin teknik nitelikte olmayan itirazlarının dosya kapsamı ile örtüşmemesi de dikkate alınarak davacı vekilinin dosya kapsamındaki itirazlarına itibar edilmemiştir. TMK'nın 6. maddesinin "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü havi olduğu ve yine HMK'nın 190. maddesinin "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmünü havi olduğu, TMK'nın 6. Maddesi ile HMK'nın 190. Maddesi uyarınca huzurdaki davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getiremediği, davacının taraflar arasındaki sözleşmeye uygun şekilde işin ve kesin kabul işlemlerinin tamamlandığı dolayısıyla teminat mektubunun iadesi koşullarının gerçekleştiği vakıasını ispat edemediği kanaatine varılmakla; dosyaları kapsamında toplanan tüm deliller dikkate alınarak, davacı tarafça ileri sürülen vakıaların sübuta etkili delillerle ispat edilemediği değerlendirilerek davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 11.954,25-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.222,25-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 111.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 7-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/07/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/334, K. 2026/538, T. 17.07.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-334-e-2026-538-k-0849fe722018