İlk Derece Mahkemesi 2023/470 E. 2026/549 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/470 Esas KARAR NO : 2026/549

DAVA : Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat) DAVA TARİHİ : 20/07/2023 KARAR TARİHİ : 17/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalının muhatap olarak verdiği çek karnesinin keşidecisi ve bağlantılı olduğu şahıslar arasında ... plakalı çekici ve çekicinin eklentisi mahiyetindeki vinçin 140.000TL bedelle satışını içeren sözleşme tanzim edildiğini, araç alma bahanesi ile müvekkilinin internette ilana sunduğu ... plakalı aracını hile ile satın alma istediklerini bildirildiğini, akabinde müvekkiline 140.000TL bedelince çek verdiğini, Müvekkilin daha önceden tanıdığı ... isimli şahısla görüştüğü esnada vincini çek karşılığı sattığını söylemesi üzerine ... satış yaptığı kişilerin telefonlarını istediğini, sonrasında kendisinin aynı kişilerce dolandırıldığını ve şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, aracının parçalandığını, aracın kupa ve motorunun Konya ilinde faaliyet gösteren hurdacılarda ele geçirdiğini beyan ettiğini, müvekkilinin, ...’nin uyarıları üzerine ... iline kişilerin adreslerine ve işyerlerine gittiğini ancak bir sonuç elde edemediğini, akabinde yaptığı araştırmalarda araçta mevcut vincin Şüpheli ... tarafından dört ayrı parçaya ayrıldığını ve 3.şahısların kupalarına takma faaliyeti içinde olduğu tespit edildiğini, müvekkilinin zilyetliğini devrettiği aracı alan ... isimli şahsın ise mezkûr kurguyu savcılık beyanları ile ikrar ettiğini, müvekkilinin araç satışı sırasında muhatap banka olan ... bankasına ait ... nolu, 08.09.2016 keşide tarihli, 140.000 TL bedelli çeki, muhatap bankanın şubelerinden istihbarat raporunu istediğini, akabinde mezkur banka yetkililerince keşidecisi ...Tic.Ltd.Şti olan çeklerin dönmediği ve istihbarat raporlarının “fevkalade” niteliğinde bulunduğu bilgisi verildiğini, dava konusu ... bankasına ait ... nolu, keşidecisinin ...Şti olan, 08.09.2016 keşide tarihli, 140.000 TL bedelli çekin ödeme gününde muhatap bankaya ibrazı sonrasında çekin karşılıksız olduğu bilgis verilerek “karşılıksız” işlemi tesis edildiğini, müvekkilinin, davalı bankanın istihbarat raporuna güvenip aracı teslim ettiğini ve çekin karşılıksız çıkması nedeniyle ciddi anlamda maddi zarara maruz kaldığını, akabinde .... 1.asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı dosya nezdinde dava ikame edildiğini, taleplerine bağlı kalınarak 1.000 TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiğini, muhatap bankanın tanzim ettiği çek karnesinin keşidecisinin ve ortak hareket eden kişiler tarafından, müvekkilinin ... üzerinden ilana verdikleri ... araç ve eklentisi olan çekiciyi almak adına müvekkil ile irtibata geçtiğini, yapılan görüşmeler nihayetinde müvekkilinin temsilcisi ile alıcılar arasında sözleşme tanzim edildiğini ve araç devrinin çekin ödenmesine müteakip verilmesi kaydı ile sözleşmenin sonlandırıldığını, bu şekilde güven tesis eden kişilerin önemli bir sipariş aldıklarını belirterek ve karşılığını davalı bankadan aldıkları çeklerle ödemek üzere, yüksek miktarlı talep karşısında basiretli bir şekilde hareket etmek isteyen müvekkili şirketi bankaya sorduklarını muhatap banka tarafından ciddi araştırmalar yaptıktan sonra çek karnesi verdiklerini, şirket yetkilisinin sağlam bir kişi olduğunu ve şimdiye kadar hiçbir çeklerinin dönmediğini beyan ettiklerini, müvekkilinin bu bilgilere güvenerek adı geçen sözleşmede adı geçen şahıslara aracı teslim ettiğini sonrasında aldığı çekin karşılıksız çıktığı gibi ....Ltd.Şti paravan bir şirket ve yetkilisi ...'ın ise sicilli bir dolandırıcı olduğu adı geçenin karşılıksız çekleri nedeniyle Merkez Bankasına bildirim yapılmış olduğu ve çek karnesi iade etmemekten kesinleşmiş mahkumiyetinin de bulunduğunun tespit edildiğini, Mezkûr keşideci şirket yetkilisi adına ... İcra Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosya nezdinde şikâyette bulunulduğunu, aynı zamanda ... 1.İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyada icra takibinde şirkete tebligat yapmak mümkün olmadığını, aracın ... ili ... ilçesinde parçalanması nedeniyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... ve ...Esas sayılı dosyalar nezdinde zilyetliğin iadesi davası ikame edildiğini ve aracı parçalayan şahıs ... için ... CBS ... Soruşturma dosyası nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin kendi çabalarıyla istihbarat incelemesi yapmış ve özellikle muhatap banka ... Bank A.Ş. ile yaptığı görüşmelerde dava dışı firmanın güvenilir bir firma olduğunun kendisine telkin edilmesi üzerine ve kendi insiyatifiyle dava dışı firmayla ticari ilişkiye girdiğini, kendi edindiği izlenim sonucunda basiretli bir tacir gibi hareket ederek dava dışı firmaya aracı devri verilmeksizin teslim ettiğini, davalı bankanın, 5941 sayılı yasanın 2.maddesine aykırı davranması nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğramasından sorumlu olduğunu belirterek müvekkilinin, davalının kusuru ile ... bankasına ait ... nolu, keşidecisinin ...Şti olan, 08.09.2016 keşide tarihli, 140.000 TL bedelli çek nedeniyle uğradığı 68.355,00TL maddi zararın 08.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı tarafın işbu davaya dayanak olarak belirttiği kesin mahkeme ilamı olduğunu iddia ettiği ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Ve ... K. Numaralı dosyanın kesinleşmediğini, işbu bahsedilen dosyanın şu aşamada kesinleşmesinin yasaya tamamen aykırı olduğunu, alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde davanın kısmi dava ya da belirsiz alacak davası olup olmadığı fark etmeksizin mahkeme tarafından bir hüküm verildiğinde kesinlik sınırı belirlenirken alacağın tamamının dikkate alındığını, bu bakımdan davacı tarafın önce 1000 tl talep edip mahkemeden karar almasının hemen akabinde de işbu davayı kesin hükme dayanarak ikame etmesi yasaya aykırı olup mahkeme tarafından sehven verilen hükmün de kötü niyetli olarak kullanılması olduğunu, henüz taraflarına gerekçeli kararın dahi tebliğ edilmeyen dosyaya tavzih dilekçesi sunulmuş olup mahkeme tarafından aksi yönde karar verilmesi halinde ise kanun yararına bozma başvurusu yapılacağını, çek sorgulamalarında yazılı istihbarat verilmemekte olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacıya sözlü istihbarat verilmiş olsa dahi müşterinin geçmiş ve o anki durumu göz önüne alınarak müşteri hakkında bilgi verilmekte olduğunu, gelecekte ne olacağı hakkında bilgi ve yorum yapılamamakta olduğunu, açıklamış oldukları hem usule hem de esasa ilişkin itirazları dolayısıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, dava dışı Nomanoğlu Firmasına çek hesabı açılırken ve çek karnesi verilirken araştırma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmediyse ortaya çıkan zararın tazmini istemine ilişkindir. Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ödemelerine ilişkin hesap ekstresi, ....6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Ve ...K. Numaralı dosyası, ... 1.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın Ticaret Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdii ile, davacının karşılıksız çıkan çek nedeniyle çek hesabının bulunduğu bankaya karşı tazminat talebinde bulunup bulunamayacağı, davalı bankanın sorumluluk durumu ve sorumluluk sınırı, davacının varsa talep edebileceği zarar miktarı miktarının belirlenmesi hususunda hazırlanan 15/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Taraflar arasındaki ihtilaf dava dışı Nomanoğlu firmasına çek hesabı açılırken ve çek karnesi verilirken araştırma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmediyse ortaya çıkan zararın tazmini noktasında toplandığı, bankanın araştırma yükümlülüğü bakımından, çek hesabı açıldığı tarihte ilgili firma ve yetkilisi ...” ın çek düzenleme yasağı olmamakla birlikte, müşteriden, yasaklı olmadığına dair beyanlarını almadığı, yasaklılık araştırması ile ilgili Merkez Bankası verilerinin dosya içerisinde yer almadığı, banka tarafından yapılması gereken ekonomik ve sosyal araştırmaların ise kısmen gerçekleştirilmekle beraber, gerektiği şekilde yapılmadığı, davacının 08.09.2016 tarihli karşılıksız çıkan 140.000 TL'lik çekin, 1.290 TL'lik banka sorumluluk bedelinin tal i, bu sebeple karşılıksız çıkan çekten dolayı, 138.710 TL zararı olduğu, zararın oluşumunda, davacı çek hamilinin, çek keşidecisine sattığı aracı çek bedelini tahsil etmeden, 3. kişilere teslim etmesinden, bankanın da çek keşidecisine araştırma yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediğinden, kusurlu oldukları, dosya içeriğinden, davacı ve bankanın kendilerinden beklenen bu özen yükümlülüklerinden biri yerine getirilmiş olsaydı dahi zararın doğmayacağı öngörüldüğünden, oluşan zararda tarafların 4650 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, bu kusur oranı dikkate alındığında, 138.710 TL'lik toplam zararın, %50” si olan 69.355 TL'nin bankanın sorumluluğu kapsamında olacağı, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ...Karar ve24/02/2022 tarihli ilamına bakıldığında, ... adına ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyadan takibe geçtiği ve şahıs adına mal varlığı olmadığı tespit edildiği, ....Ltd. Şti ve ... adına ... İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasından takip yapıldığı ve bu takip neticesinde de borçlular adına mal varlığı tespit edilemediği diğer bir deyişle zararı tazmin edemediğinin tespit edildi görülmekte olup, muhataplara başvuru şartının da yerine geldiğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının davalıdan sorumluluğu kapsamında 69.355 TL talep edebileceği, ilgili tutarın 1.000 TL lik kısmına ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar ve 24/02/2022 tarihli ilamı ile hükmedildiğinden, davacının davalıdan 68.355,00 TL alacaklı olacağı bildirilmiştir. Dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişiye tevdii ile taraf vekillerinin itiraz ve beyanları değerlendirilerek alacak talebi yönünden hazırlanan 26/06/2026 tarihli ek raporda; Yasaklılık Bakımından, dosya içerisinde yasaklılık kayıtları ile ilgili o dönemde yetkili olan Merkez Bankası verilerine rastlanılmadığı gibi, çek hesabı açılırken ve yeni her bir çek defteri teslim edilirken müşteriden alınması gereken çek düzenleme yasağı olmadığına dair beyana da rastlanılmadığı, Ekonomik Araştırma Bakımından, Karakter Analizinde, ilgili firmanın 3. Kişilere olan borçlarını ödeme kabiliyetini gösteren, senet protestoları ile ilgili araştırma evrak veya kayıtlarına da rastlanılmadığı, ayrıca firma yetkilisi ... hakkında yapılmış bir ödeme kabiliyeti, moralite araştırmasına da dosya içerisinde rastlanılmadığı, Kapital Analizinde, memzuçlarda çek defteri verildiği tarihte ilgili firmanın 9 banka ile daha çalıştığı görülüyorsa da, bu bankalardaki hesap, mevduat, bilgileriyle sair malvarlığı ile ilgili verilere rastlanılmadığı, kapital gücü tam olarak tespit edilemediği, Sosyal Araştırma Bakımından da, dosya içerisinde banka çalışanları tarafından yapılmış bir sosyal araştırmaya rastlanılmadığı tespit edildiği, bu veriler kümülatif olarak değerlendirildiğinde, bankanın, çek hesabı açıldığı tarihte yasaklı olmamasına rağmen müşteriden, yasaklılık beyanlarını almadığı, yasaklılık araştırması ile ilgili Merkez Bankası verilerinin dosya içerisinde yer almadığı, ekonomik ve sosyal araştırmaların ise gerektiği şekilde yapılmadığı, Zarar Bakımından ise, karşılıksız çekin 140.000 TL bedelli olduğu, bu tutarın 1.290 TL'lik kısmının banka sorumluluk bedeli olarak tahsil edildiği, bu kapsamda fiili zararın 138.710 TL olduğu, tarafların müterafik kusurları nazara alındığında, bu tutarın tarafların %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, bu kusur oranı dikkate alındığında, 69.355 TL” lik kısmının davalıdan talep edilebileceği, bu tutarın 1.000,00 TL lik kısmına ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar ve 24/02/2022 tarihli ilamı ile hükmedildiğinden, davacının niza konusu olay kapsamında 68.355,00 TL alacaklı olacağı bildirilmiştir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların bildirdiği belgeler, ödemelerine ilişkin hesap ekstresi, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi...E. Ve...K. Numaralı dosyası, ... 1.İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas,... Karar sayılı dosyası 15/10/2025 tarihli bilirkişi raporu, 26/06/2026 tarihli ek bilirkişi raporu, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın dava dışı ... Firmasına çek hesabı açılırken ve çek karnesi verilirken araştırma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmediyse ortaya çıkan zararın tazmini istemine ilişkin olduğu tespit edilerek dosya kapsamında taraflarca dayanılan tüm delillerin toplanması akabinde dosya, alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Dosyada mübrez belgelerden; taraflar arasındaki ihtilaf dava dışı ... firmasına çek hesabı açılırken ve çek karnesi verilirken araştırma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmediyse ortaya çıkan zararın tazmini noktasında toplandığı, bankanın araştırma yükümlülüğü bakımından, çek hesabı açıldığı tarihte ilgili firma ve yetkilisi ...” ın çek düzenleme yasağı olmamakla birlikte, müşteriden, yasaklı olmadığına dair beyanlarını almadığı, yasaklılık araştırması ile ilgili Merkez Bankası verilerinin dosya içerisinde yer almadığı, banka tarafından yapılması gereken ekonomik ve sosyal araştırmaların ise kısmen gerçekleştirilmekle beraber, gerektiği şekilde yapılmadığı, davacının 08.09.2016 tarihli karşılıksız çıkan 140.000 TL'lik çekin, 1.290 TL'lik banka sorumluluk bedelinin tahsil edildiği, bu sebeple karşılıksız çıkan çekten dolayı, 138.710 TL zararı olduğu, zararın oluşumunda, davacı çek hamilinin, çek keşidecisine sattığı aracı çek bedelini tahsil etmeden, 3. kişilere teslim etmesinden, bankanın da çek keşidecisine araştırma yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediğinden, kusurlu oldukları, dosya içeriğinden, davacı ve bankanın kendilerinden beklenen bu özen yükümlülüklerinden biri yerine getirilmiş olsaydı dahi zararın doğmayacağı öngörüldüğünden, oluşan zararda tarafların %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, bu kusur oranı dikkate alındığında, 138.710 TL'lik toplam zararın, %50” si olan 69.355 TL'nin bankanın sorumluluğu kapsamında olacağı,...1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas ...Karar ve 24/02/2022 tarihli ilamına bakıldığında, ... adına ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyadan takibe geçtiği ve şahıs adına mal varlığı olmadığı tespit edildiği,...Tic.Ltd. Şti ve... adına ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından takip yapıldığı ve bu takip neticesinde de borçlular adına mal varlığı tespit edilemediği diğer bir deyişle zararı tazmin edemediğinin tespit edildiğ, görülmekte olup, muhataplara başvuru şartının da yerine geldiğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının davalıdan sorumluluğu kapsamında 69.355 TL talep edebileceği, ilgili tutarın 1.000 TL lik kısmına ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas ... Karar ve 24/02/2022 tarihli ilamı ile hükmedildiğinden, davacının davalıdan 68.355,00 TL alacaklı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce aldırılan 26/06/2026 tarihli ek bilirkişi raporunun denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olması gerekçeleriyle anılan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Bilirkişi raporuna davalı vekilinin teknik nitelikte olmayan itirazlarının dosya kapsamı ile örtüşmemesi de dikkate alınarak davalı vekilinin dosya kapsamındaki itirazlarına itibar edilmemiştir. TMK'nın 6. maddesinin "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü havi olduğu ve yine HMK'nın 190. maddesinin "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmünü havi olduğu, TMK'nın 6. Maddesi ile HMK'nın 190. Maddesi uyarınca huzurdaki davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği, davacının davalı bankadan alacağı bulunduğu vakıasını ispat ettiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 68.355,00TL maddi tazminatın 08.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 4.669,33-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.167,35-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.501,98-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 1.167,35-TL peşin harç, 269,85-TL başvurma harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 212,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 9.406,20-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/07/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*