İlk Derece Mahkemesi 2024/2 E. 2026/486 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/2 Esas - 2026/486 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/2 Esas KARAR NO : 2026/486

HAKİM :.... KATİP : ....

DAVACI : ... ...

VEKİLİ : Av. ...... DAVALILAR : 1- ... ....... 2- ... ... VEKİLİ : Av... DAVALILAR : 3- ... ... 4- ... .... DAVA : Rücuen Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/01/2024 KARAR TARİHİ : 16/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... ... Altınpark İşl. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan taşeron firmalarda çalışan ve ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı Arabuluculuk Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ... ... (TC:...) lehine hükmedilen arabuluculuk anlaşması sonucu davacı/başvurucunun çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle müvekkili şirketi arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 24.411,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, arabuluculuk tutanağında adı geçen şirketlerden Asmet Madencilik ... .... Gıda İnş. Elk. Peyz. Nak. Aky. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından 3.623,96TL ödenmesi konusunda haricen toplamda 7.958,51 TL ödeme yapıldığını, hesaplama yapılırken bu yapılan ödemelerin mahsup edilerek dikkate alınması gerektiğini, Davalı şirketin müvekkil şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalı şirketde çalışan işçilerden ... ...'ya işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı Arabuluculuk yoluna başvurduğunu Arabulucuk görüşmeleri neticelerinde 15.03.2019 tarihinde taraflar anlaştığını, başvurucunun işçilik alacakları ve Arabuluculuk ücret ve masrafların ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 24.411,00 TL ödendiğini, müvekkil şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, hizmet sözleşmeleri gereği davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, müvekkili şirket, taşeron davalılar işçisine ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, Hizmet Alım Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilice ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu olduğu payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Yapı .. A.Ş ve ... ... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dışı işçi müvekkili ... Yapı Taahhüt Ticaret A.Ş. Bünyesinde 26.02.2016-23.12.2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin bu döneme ilişkin ücret ve sair haklarının ödendiğini, Bu süreç içerisinde dava dışı işçinin müvekkilden ücret ve geniş anlamda ücret olarak kabul edilen (fazla çalışma ücreti, AGİ, hafta tatili ücreti, UBGT ücreti) alacağı bulunmadığını, Dava dışı işçinin çalışmış olduğu son işveren müvekkili şirket olmadığını, Dava dışı işçinin iş akdini sonlandıran şirketin ihbar tazminatından sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin istifa etmek suretiyle işten ayrıldığını, dava dışı işçinin ihbar tazminatı talep hakkı olmayacağını, müvekkili nezdinde çalışması 1 tam yılı doldurmayan işçinin kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı da doğmadığını, müvekkili ... Ltd. Şti. bünyesinde 16.03.2017-28.04.2017 tarihleri arasında deneme süreli olarak arasında çalıştığını, Dava dışı işçi ile müvekkili şirketten istifa etmek suretiyle ayrıldığını, işçinin bu döneme ilişkin ücret ve sair haklarının hesabına ödendiğini, kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı da doğmadığını, yapılan ödemenin kusurlu bir ödeme olduğunu, müvekkiline rücu edilecek bir tutar bulunmadığını, haksız açılan davanın reddine, aksi kanaatte davacının alacaklı olduğu tutarın müvekkilinin davacıdan olan alacaklarından takas mahsubuna, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER -Hizmet Sözleşmeleri ve teknik şartnameler, -SGK hizmet dökümü, -Ödeme belgeleri, -Bilirkişi raporu DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, teknik şartnameler ve dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin ödemeye dayanak ilam, takip dosyası ve ödeme belgeleri ile hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişinin 14/12/2024 tarihli kök raporunda hesaplama için ödemeye esas çalışma süresine ilişkin bilgilerin dosyaya kazandırılması talep edilmiş, davacı vekilinin bu husustaki 18/03/2025 tarihli açıklama dilekçesi doğrultusunda 28/08/2024 tarihli ek rapor alınmıştır. Ancak yargılama devam ederken 29/01/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7573 Sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici 12. Madde uyarınca davalıların sorumlu olduğu belirtilen tutarlar içerisinde kıdem tazminatından kaynaklanan ve yasal düzenleme gereği tahsilinden vazgeçilen kısımların belirlenmesi hususunda tekrar ek rapor alınmıştır.

Neticeten 05/04/2026 tarihli bilirkişi (2.) ek raporunda özetle: "Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... ... için ödenen/ hesaplanan toplam 24.411,00-TL/19.010.28-TL’den davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların; Asmed Madencilik yönünden 2117,82TL, Bitüm ... yönünden 1770,64TL, BLT Mühendislik yönünden 2436,24TL, ... Yapı yönünden 3069,02TL, ... Dekorasyon yönünden 168,74TL, ... ... yönünden 464,04TL, ... ... yönünden 4671,62TL gibi olabileceği," hususları belirtilmiştir. Raporun denetime elverişli hazırlandığı, dosya kapsamına ve taraflar arasındaki sözleşmeler ile eklerine uygun düştüğü, hesaplamaların konuya ilişkin içtihatlara uygun yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçinin davalı yükleniciler nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilebileceği anlaşılmıştır. Yine, davalılardan ... ve ... şirketleri vekili tarafından, davacı nezdinde nakit teminat alacağı bulunduğundan bahisle takas/mahsup defi ileri sürmüş ise de; teminat kesintisinin hangi sözleşme veya hangi tarihli hakedişler yönünden hangi tutarda yapıldığı hususları somutlaştırılmamakla birlikte taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca işçilik alacaklarının ödenmemiş olmasının teminat iadesine engel teşkil ettiği anlaşıldığına göre, somut olayda ihtilafa konu işçilik alacaklarından kaynaklanan rücu istemi tarihi itibariyle davalıların takasa konu edebilecekleri muaccel ve kesinleşmiş bir teminat(emanet kesintisi) alacağının bulunmadığı, bu itibarla takas şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan 29/01/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7573 Sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici 12. Madde uyarınca: "GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez." Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak hesaplanan tutarlar bakımından, Davalı ... yönünden 464,04 TL'lik; davalı ... yönünden 4.671,62 TL2lik, davalı ... yönünden 168,74 TL'lik ve davalı ... yönünden 3.069,02 TL'lik tutarın davalılara rücu edilebileceği ve yukarıda değinilen geçici madde 12 kapsamında kalmadığı anlaşılmakla adıgeçen davalılar yönünden bu tutarlarda tahsil hükmü kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Faiz başlangıcı yönünden, bilindiği üzere BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Somut olayda, davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Islah dilekçesine konu edilen fazlaya ilişkin 82.738,58TL'lik) istemin 29/01/2026 tarih, 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7573 Sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici madde 12 kapsamına tekabül ettiği anlaşıldığından ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine geçici madde 12 uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücreti taraflar üzerinde bırakılır denildiğinden, davacı tarafından yapılan yargılama giderleri -rücuya konu tutarların geçici madde 12 kapsamına tekabül eden kısımları oranında- davacı üzerinde bırakılmış, davalılara yükletilmemiş ve bu kısım için taraflar lehine/aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; a.) 464,04 TL'nin, dava tarihi olan 02/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, b.) 4.671,62 TL'nin, dava tarihi olan 02/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... . Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, c.) 168,74 TL'nin, dava tarihi olan 02/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, d.) 3.069,02 TL'nin, dava tarihi olan 02/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Yapı Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi 'nden alınarak davacıya verilmesine, e.) Fazlaya ilişkin istem yönünden; 29/01/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7573 sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile "22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu"na eklenen geçici madde 12 uyarınca; İHTİLAFIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının 427,60 TL peşin harç, 200,00 TL ıslah harcı toplamı olan 627,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 104,40 TL harcın, kabul oranlarına göre 5,78 TL'sinin davalı ... . Ticaret Limited Şirketi'den, 58,24 TL'sinin davalı ... ... İnşaat ... Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 2,11 TL'sinin davalı ... ... Şirketi'den, 38,26 TL'sinin davalı ... Yapı Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 200,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.055,20 TL harcın, kabul oranlarına göre 58,46 TL'sinin davalı ... ... . Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 588,70 TL'sinin davalı ... ... İnşaat .... Ticaret Limited Şirketi'den, 21,32 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 386,73 TL'sinin davalı ... Yapı Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 517,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.517,00 TL yargılama giderinden, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.157,32 TL'lik kısmının, kabul oranlarına göre 230,32 TL'sinin davalı ... .... Ticaret Limited Şirketi'den, 2.319,37 TL'sinin davalı ... ... İnşaat ... Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 83,98 TL'sinin davalı ... . Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.359,68 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 8.373,42 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 463,89 TL'sinin davalı ... ... . Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 169,14 TL'sinin davalı .... Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca ... .... bütçesinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 808,37 TL'sinin davacıdan, 2.471,63 TL'lik kısmının ise, kabul oranlarına göre 136,93 TL'sinin davalı ... ... Yapı Tasarım İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.378,92 TL'sinin davalı ... ... İnşaat ... Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 49,93 TL'sinin davalı .. Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2026 Katip .... Hakim .... E-İmzalıdır E-İmzalıdır