İlk Derece Mahkemesi 2024/606 E. 2026/656 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/606 Esas - 2026/656 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/606 Esas KARAR NO : 2026/656

.... DAVA : Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/08/2024 KARAR TARİHİ : 16/09/2026 KARAR Y.TARİHİ : 23/09/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda yüklenici firmalar bünyesinde çalışan işçilerden olan ...'ün işçilik alacaklarının tazmini amacıyla davacı kurum tarafından 110.125,86 TL kıdem tazminatı, 842,25 TL damga vergisi olmak üzere toplam 110.968,11 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 94.636,11 TL'nin dava dışı işçinin davalı yüklenici firmalarda çalıştığı dönem oranınca hesaplanması neticesinde; -15.526,59-TL’ kıdem tazminatı ve damga vergisinin -....'nden, - 425,08-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin ... - 2.617,59 -TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin, .... İş Ortaklığından müteselsilen, - 1.521,33-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin ..... İş Ortaklığından müteselsilen, -16.197,76-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin .... İş Ortaklığından müteselsilen, -3.982,32-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin.... - 7.271,09-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin Tasfiye Halinde....İş Ortaklığından müteselsilen, - 2.371,5-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin Tasfiye Halinde .... - 15.772,68- TL’ kıdem tazminatı ve damga vergisinin .... iş Ortaklığından müteselsilen, -1.342,36-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin ....İş Ortaklığından müteselsilen, -671,18-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin .... 648,81-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin, .... İş Ortaklığından müteselsilen, -3.355,89-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin .... - 6.711,78-TL kıdem tazminatı ve damga vergisinin, .....' den ödeme tarihi olan 26.05.2022'den itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalılardan .... dilekçesinde; özetle: öncelikle zamanaşımı, husumet ve görev itirazlarının bulunduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketlerde çalışması olduğunu kabul etmediklerini, işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin varlığı halinde iş yeri devri olmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılmasının gerektiğini, kamuda 11.9.2014 tarihinden sonra akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatları için alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, müvekkili şirketlerin sorumluluğunun bulunmadığı beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı .... ve dış ticaret şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dışı işçinin müvekkil şirketteki çalışma süresi dikkate alındığında işçinin müvekkil şirketten kıdem tazminatı hak edemeyeceğinin açık olduğunu, 2 yıllık zamanaşımının dolması nedeniyle davalı şirketin diğer alt işverenlere ve asıl işverene karşı sorumluluğunun da bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesaplanan miktarın olsa olsa yarısı bakımından davalı şirketin sorumluluğu söz konusu olabileceğini, TBK Madde 167 Hükmü çerçevesinde yarı oranda sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacı kurumca ödendiği iddia edilen borç davacı kurumun ödeme tarihinde doğmadığını ve muacceliyet şartını taşımadığını, faiz isteminin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, savunma haklarını kullanmamışlardır. YARGILAMA VE GEREKÇE : Dava, ddavacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, davalı şirketler bünyesinde çalışan dava dışı işçinin davacıya başvurusu üzerine ödenen kıdem tazminatının ve damga vergisinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Dava konusu hizmet sözleşmesi olmakla uygulanacak zamanaşımı 10 yıl olduğundan ödeme tarihi dikkate alınarak def'in reddi gerekmiştir. Dosya kapsamı ve UYAP portalda yer alan bilgi ve belgelere göre, dava dışı işçiye ait 02.10.2025 tarihli .... Hizmet Dökümünün incelenmesinde, dava dışı işçinin 01.06.2008-31.03.2022 tarihleri arasında davacı kuruma ait işyerlerinde alt işveren şirketler bünyesinde çalıştığı tespit edilmiştir. Davacı kurum tarafından dosyaya sunulmuş olan.... ait dekont örneğinin incelenmesinde, 26.05.2022 tarihinde dava dışı işçiye ait banka hesabına “kıdem tazminatı ödemesi” açıklaması ile 110.125,86-TL ödendiği tespit edilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ....kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmeleri ve sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamelerin incelenmesinde; sözleşmenin "22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçilere ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. 7573 Sayılı Yasa Kapsamında; 29/01/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan “Bazı Kanunlarda 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6.maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na aşağıdaki geçici madde eklenmiştir: Geçici Madde 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin ürlüğe gird 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fikra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fikra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez." Söz konusu yasal düzenleme ile 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan kamu hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında alt işveren lerine kamu kurumları tarafından ödenen Kıdem Tazminatlarının tahsilinden vazgeçileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca rücu davalarında 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında kıdem tazminatı ve ferileri ile ilgili olarak davacı idarenin alt işverenlere rücu edilemeyecektir. Burada ölçüt: İşçinin çalıştığı tarih değil, İhalenin ilan tarihi değil; İhale (Hizmet Alım) sözleşmesinin imza tarihidir. Davacı tarafından ödenen tazminat dikkate alınarak dava dışı işçinin çalıştığı dönem, davalılar ile yapılan sözleşme ve mevzuat hükümleri dikkate alınarak rücu edilebilecek işçilik alacağı konusunda 03.10.2025 tarihli bilirkişi raporu alınmış; Davacı ile davalılar arasında imzalanmış olan sözleşmelerde dava dışı işçiye ödenecek olan alacaklardan davacı kurumun sorumlu olacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.....'nin son dönem kararlarına göre “İşverenin (idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir. Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, yüklenici şirketlerin, yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile ... sorumluluk mahiyetinde mi, yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde mi olduğunun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere hesaplama; aşağıdaki tabloda tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre iki alternatifli olarak yapıldığı, iş ortaklığı şeklinde yüklenici sıfatını taşıyan davalılar, davacıya karşı müşterek müteselsilen sorumlu olacağından bunların sorumlulukları ayrı ayrı hesaplanmamıştır, yapılan hesaplamalar sonucunda davacı kurumun, dava dışı işçi ...'e ödediği kıdem tazminatı ve ferisi olan damga vergisi için davalı alt işverenlere rücu edebileceği toplam rücu tutarının; tam sorumluluk ilkesinin kabulü halinde 94.848,58-TL, yarı yarıya sorumluluk ilkesinin kabulü halinde 47.424,29-TL olacağı, her bir alt işverenin münhasıran kendi döneminden yukarıdaki tablolarda yer alan bedellerle sınırlı sorumlu olabileceği, anlaşmama olarak sonuçlanan arabuluculuk sürecine yukarıda 3.sayfada tespit edilen davalı alt işverenlerden bir kısmının katıldığı, bir kısmına gönderilen arabuluculuk sürecine davet mektubunun arabulucuya iade olduğu, ödeme tarihinin 26.05.2022 olduğu, faiz başlangıç tarihi ve faiz türü konusunda nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. İtirazlar üzerine alınan bilirkişi ek raporunda özetle, alt işveren...Ortaklığı'na husumet yöneltilmediğinden rücu sonuç tablosunda bu alt işverenin sorumlu olduğu 16.119,53-TL tutara yer verilmediği, Mahkemece, davacı idarenin alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde ve mevzuat değişikliği sonrasında rücu edilebilecek tutarların işbu ek rapor kapsamında güncellendiği, 7573 Sayılı Yasa kapsamı dışında kalan rücu edilebilir tutarların Davalılardan ....'nin 15.526,59-TL, .... Ortaklığı'ndan 2.617,59 -TL, .... 1.463,37-TL, .... Ortaklığı'ndan 16.175,39-TL'nin ....1.342,36-TL, .... 648,81-TL, .... Ortaklığı'ndan 671,18-TL, .... 3.355,89-TL, .... 6.663,94-TL, olduğiu, Mahkemece, davacının alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde, rücu edebileceği toplam tutarın; tam sorumluluk ilkesine göre 49.034,00 TL, yarı yarıya sorumluluk ilkesine göre 24.017,00 TL olduğu, her bir davalının münhasıran kendi döneminden yukarıdaki tabloda yer alan bedellerle sınırlı sorumlu olacağı, İş ortaklığı/ortak girişim şeklinde yüklenici sıfatını taşıyan davalı alt işverenlerin davacıya karşı müteselsilen sorumlu olacağı, bu nedenle sorumluluklarının ayrı ayrı hesaplanmadığı, ödeme tarihinin 26.05.2022 olduğu belirtilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçiler arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçilerin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ilkeleri gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu 29 Ocak 2026 tarihli mevzuat değişikliği doğrultusunda 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan hizmet sözleşmelerine yönelik alt işverene rücu edilemeyeceği ilkesi ile hazırlanan rapora ve dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın kısmen kabulüne, A-Davalılar; -....'nden 15.526,59-TL; -.....'nden 425,08-TL; -....İş Ortaklığı'ndan 2.617,59 -TL'nin müteselsilen, -... 1.463,37-TL, -... 16.175,39-TL'nin müteselsilen, -.... 648,81-TL, ....671,18-TLnin müteselsilen, -.... 3.355,89-TL, -....'den 6.663,94-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine, B-Fazlaya İlişkin İstemin reddine, -.... -Tasfiye Halinde ... -Tasfiye Halinde .... -.... yönünden davanın REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.339,69-TL harçtan peşin alınan 1.616,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.723,54-TL harcın; -....'nden 547,36-TL; -.... İş Ortaklığı'ndan 92,2... 51,59-TL, .... İş Ortaklığı'ndan 570,23-TL'nin müteselsilen, .... İş Ortaklığından 47,32-TL'nin müteselsilen, .... 22,87-TL, -.... Ortaklığı'ndan 23,66-TLnin müteselsilen, -....118,31-TL, -....'den 234,94-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 1.616,15 TL peşin harç, 427,60TL başvuru harcı 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.104,55 TL harçtan; -....'nden 668,36-TL; -.... İş Ortaklığı'ndan 112,68 -TL'nin müteselsilen, -.... 62,99-TL, -.... İş Ortaklığı'ndan 696,29-TL'nin müteselsilen, -.... 27,93-TL, ....28,90-TLnin müteselsilen, -.... 144,46-TL, .....'den 286,86-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 6.000,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 11.578,50 TL olmak üzere toplam 17.578,50 TLden, -....'nden 5.582,59-TL; -.... İş Ortaklığı'ndan 941,16 -TL'nin müteselsilen, -.... 526,15-TL, -.... İş Ortaklığı'ndan 5.815,87-TL'nin müteselsilen, -.... İş Ortaklığından 482,64-TL'nin müteselsilen, ..... 233,281-TL, .... 241,32-TLnin müteselsilen, -.... 1.206,61-TL, -....'den 2.396,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine, 5-a)Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan -....'nden 15.526,59-TL; -.... Ortaklığı'ndan 2.617,59 -TL'nin müteselsilen, -.... 1.463,37-TL, -..... İş Ortaklığı'ndan 16.175,39-TL'nin müteselsilen, -.... İş Ortaklığından 1.342,36-TL'nin müteselsilen, .... 648,81-TL, -....671,18-TLnin müteselsilen, .... 3.355,89-TL, -...'den 6.663,94-TL vekalet ücretinin davacılılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 5-b)Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 105,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren Davalılar...Sağlık şirketine ödenmesine, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 4.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, -....'nden 1.333,84-TL; -... İş Ortaklığı'ndan 224,87 -TL'nin müteselsilen, -... 125,71-TL, -... İş Ortaklığı'ndan 1.389,58-TL'nin müteselsilen, -... İş Ortaklığından 115,32-TL'nin müteselsilen, -... 55,74-TL, -... 57,66-TLnin müteselsilen, -...'den 288,29-TL, -....'den 572,47-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine, olmak üzere davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin ve davalılar ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/09/2026

...