İlk Derece Mahkemesi 2024/540 E. 2026/712 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/540 Esas KARAR NO : 2026/712

....

DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/07/2024 KARAR TARİHİ : 30/09/2026 KARAR Y.TARİHİ : 07/10/2026 Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında aktedilen 26.03.2024 tarihli sözleşme uyarınca davalı taraf, taahhüdünde bulunan ....no.lu Düzenleme Şeklindeki Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi uyarınca yapımını üstlendiği taşınmazdaki inşaatları iş sorumlusu olarak anahtar teslimi finansmanı konusunda mutabakata vardıklarını, taraflar arasındaki 26.03.2024 tarihli ek sözleşmenin 5.maddesi uyarınca davacı müvekkil firma, kararlaştırılan 1.000.000.TL.lik peşin nakti ödemeyi davalının banka hesabına 22.03.2024 tarihinde yatırdığını ve toplam 30.000.000.TL'lik 14 adet sıralı çeki teslim etmiş olmasına karşın davalı taraf, sözleşmenin 3.maddesinde öngörülen edimlerini yerine getirmediğini, davalı taraf ile sözleşmeye konu arsa malikleri arasında imzalanan noter sözleşmesi hükümlerinin davacı firma ile davalı arasında yapılan sözleşmede de aynen geçerli olacağı kararlaştırılmış olmasına karşın davalı tarafın noter sözleşmesinde öngörülen hiçbir taahhüt ve yükümlülüğünü ifa etmediğini ve gönderilen peşinatları iade etmediğini, fazlaya ait dava ve talep hakları ile uğranılan maddi ve manevi zararımızı talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafın sözleşmeye konu edim ve yükümlülüklerini ifa etmemesi akte aykırı davranması ve haklı nedenlerle taraflar arasında aktedilen 26.03.2024 tarihli sözleşmelerin feshine, davalı tarafa davacı tarafından ödenmiş bulunan 1.000.000.00.TL'lik peşinatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari reeskont faiziyle istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup davaya yanıt vermemiştir ancak, Mahkememizin 15/01/2026 tarihli duruşmasındaki beyanlarında ve beyan dilekçelerinde dilekçesinde davalının hesabına yatan para olmadığından işe başlanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE : Dava, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında inşaat yapım işi konulu eser sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafından avans olarak 1.000.000,00 TL ödeme yapıldığı halde davalının hiç işe başlamadığı iddiasına dayalı sözleşmenin feshi ve ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Davalı yüklenicinin bilanço usulüne göre defter tutan gerçek kişi tacir olduğu anlaşılmakla mahkememiz görevli kabul edilmiştir. Davacı iş sahibi sözleşmenin davalı yüklenicinin edimini ifa etmediği iddiası ile ödenen 1.000.000,00 TL'nin istirdadını talep etmektedir. Taraflar arasında imzalanan 02.03.2024 tarihli ön protokol, 26.03.2024 tarihli ek sözleşme ve yine 26.03.2024 tarihinde imzalanan ek protokol bulunmaktadır. Sözleşmelerde davacı tarafın "İş sorumlusu", davalı tarafın "Yüklenici" sıfatı ile imzalamış olduğu anlaşılmıştır. 26.03.2024 tarihli Sözleşmenin 3. maddesinde yüklenicinin yükümlülükleri "...Yüklenici bu sözleşme ile projeyi, imar durumunun tanıdığı olanakları kullanarak, "anahtar teslim" esasına uygun olarak ve ilgili mevzuat, İnşaat projeleri, ekli teknik şartname ile sözleşme koşullarına uygun olarak inşa etmeyi, inşaatın yapılabilmesi için zorunlu bulunan tüm plan ve projeleri yapıp, yasal olarak gerekli her türlü ruhsat ve izni almayı..." denilerek inşaatın tüm yapım yükümlülüğünün davalıda olduğu anlaşılmıştır. "İş sorumlusu"nun yükümlülükleri 5. Maddesinde, "İş sorumlusu, A ve B Blok inşaatının tamamlanması için gerekli masraflarda kullanılmak üzere aşağıda vadeleri ve seri numaraları belirtilen çekleri Yükleniciye teslim etmiştir. Çeklerin vadelerinde ödenmemesi durumunda yüklenici, inşaata devam etmeme hakkına sahiptir...." şeklinde hüküm bulunduğu, 5.2. Maddesinde" Çek bedellerinin inşaatın devamı için gereken masrafları karşılamaması ve yüklenici tarafından işbu durumun taraflara bildirilmesi durumunda, iş sorumlusu tarafından yükleniciye talep tarihinden itibaren en geç 7 iş günü içerisinde iş sorumlusu ve yüklenici arasında imzalanan ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan 25.03.2024 tarihli ek protokolde belirlenen tutar ödenecektir. Söz konusu ek bedelin yükleniciye ödenmemesi durumunda yüklenici, inşaata deva etmeme hakkına sahip olup taraflar bu hususu kabul eder." 5.4 maddesinde "...İnşaatın tamamlanması akabinde yüklenici tarafından belirlenen inşaat masrafının iş sorumlusu tarafından yükleniciye talep tarihinde ödenmesi, sözleşme hükümlerine aynen riayet edilmesi durumunda, yukarıda bilgileri bulunan çeklerin toplam bedeli ve inşaat süresinde yüklenici tarafından istenen ilave ödemeler iş sorumlusuna aynen iade edilecektir." şeklinde hüküm bulunduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanmış olan 26.03.2024 tarihli ek protokolde ise; "22.03.2024 tarihinde iş sorumlusu tarafından inşaata başlamak için gereken masraflara istinaden yükleniciye 1.000.000,00 TL peşinat ödemesinin gerçekleştirileceği, 15.04.2024 tarihinden sonra en geç 7 gün içinde yüklenicinin vakıfbank hesabına 1.500.000,00 TL ödeme yapılacağı" daha önce açılmış olan iş sorumlusu tarafından sözleşmede belirtilen taşınmazın inşaat temelinin 15.05.2024 tarihine, en geç ise 15.06.2024 tarihine kadar eksiksiz açtırılması, zemin çalışması yapılarak projeye uygun şekilde hazır hale getirilmesi ruhsat çalışması yapılarak yükleniciye bildirilmesi gerekmektedir... Bugüne kadar yapılan masraflardan ötürü (Belediye, ruhsat, proje v.b. Masraflar) iş sorumlusu, C veya D Bloktan dilediği bir daireyi yükleniciden talep etme hakkına sahiptir..." ve "protokolde ve sözleşmede belirtilen ödemelerin iş sorumlusu tarafından yapılmaması yüklenici tarafından tek taraflı haklı sebeple fesih gerekçesi sayılıp yüklenici sözleşme ve protokolden kaynaklı haklarını talep etmek hakkına sahip olacaktır. " şeklinde karar alındığı anlaşılmıştır. Dava konusu ödemelere ilişkin davacı yanca sunulan dekontlarda; 05.04.2024 tarihinde 904.500,00 TL ve 01.04.2024 tarihinde 95.500,00 TL olarak ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkememizce .... yazı yazılarak Ayvaşık mah. 954 ada 2 parsel no.lu taşınmazla ilgili olarak herhangi bir inşaat izni veya ruhsatı bulunup bulunmadığı ,bu taşınmazdan dolayı anaylanan bir proje olup olmadığının ve varsa projenin onaylı örneğinin gönderilmesi için yazı yazıldığı gelen yazı cevabının incelenmesinde, dava konusu taşınmaz üzerinde yapılacak inşaat için A Blok ve B Blok için 05.01.2024 tarihinde 3-4 sayılı yapı ruhsatlarının alındığı fakat herhangi bir imalata başlanmadığı, her hangi bir nedenle yapının en az 6 ay devam etmemesi nedeniyle inşaat faaliyetinin durduğu belirtilmiştir. Mahkememizce ticari defterler ve inşaat yerinde incelenerek, sözleşme hükümlerine taraf kayıtları ve inşaatın yapılıp yapılmadığı konularında rapor alınmak üzere bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir ve bir borçlar hukuku nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup, alınan 19/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davalı yanın, iş ile ilgili tüm plan ve projeleri yapıp yasal olarak her türlü ruhsat ve izni aldığı yönünde beyanı bulunurken, davacının da davalının inşaatın plan ve projelerini yapmadığını, inşaat çalışmasına başlamadığını, gerekli izin ve ruhsat başvurularında bulunmadığı yönünde beyanları bulunduğu, ancak bu hususun dava dosyasının mevcut durumu ile heyetçe net olarak tespit edilemediği, bu nedenlerle ilgili belediyesinden, davalının davaya konu taşınmaz için herhangi bir proje onaylatıp onaylatmadığı, inşaat ruhsatı alıp almadığı yönünde bilgi alınmasın gerektiği, sonuç olarak; davaya konu olay ile ilgili değerlendirmenin belirtilen hususların çözümlenmesi sonunda yapılabileceği bildirilmiştir. Mahkememizin 16/04/2025 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile inşaata başlanmadığı kabul edilmekle sadece ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak önceki görevlendirme doğrultusunda rapor alınmış olup alınan 29/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirket vekili 08.03.2025 tarihli dilekçesinde "Müvekkili şirket ticari defter ve kayıtlarının .... adresinde incelenmesini" talep ettiği, yetkili kişi mali müşavir .... ile 11.09.2025 ve 24.09.2025 tarihlerinde iki kez görüşüldüğü yetkili tarafından rapor tarihine kadar defter ibrazı hususunda herhangi bir dönüş olmadığından davacı defterlerinin incelenemediği bildirilmiştir. ek raporda mahkemece "İş sorumlusu" davacının taraflar arasındaki sözleşmedeki ödeme ve iş yerini teslim yükümlülüklerini yerine getirmediği konusunda hüküm kurulması durumunda, iş yerini ve işin bedelini alamayan yüklenicinin işi yapmasının beklenemeyeceği, aksi durumda ise davalı yüklenicinin inşaata başlamadığı kabulü ile sözleşme uyarınca yükümlülüğünü yerine getirmemiş olacağı bildirilmiştir. Davalı yanca sözleşme uyarınca davalıya teslim edilen çek görüntüleri dosyaya sunulmuş ve çek bedellerinin davalı yüklenici tarafından tahsil edilmediği karşılıksız işlemi yapıldığı görülmüştür. Çek bedelleri yönünden davacının bu davada menfi tespit talebi bulunmamaktadır. Uyuşmazlık taraflar arasındaki eser sözleşmesinin yerine getirilmemesi nedeniyle fesihte haklı yanın tespiti noktasındadır. Yanlar arasında imzalanan 26.03.2024 tarihli sözleşme ve aynı tarihli ek protokolde; 22.03.2024 tarihinde iş sorumlusu tarafından inşaata başlamak için gereken masraflara istinaden yükleniciye 1.000.000,00 TL peşinat ödemesinin gerçekleştirileceği, 15.04.2024 tarihinden sonra en geç 7 gün içinde yüklenicinin vakıfbank hesabına 1.500.000,00 TL ödeme yapılacağı kararlaştırıldığı halde 1.000.000 TL ödemenin 05.04.2024 tarihinde yapıldığı buna karşılık buna karşılık 15.04.2024 tarihinden sonra en geç 7 gün içinde ödenmesi imza altına alınan 1.500.000,00 TL'nin ödenmediği anlaşılmıştır. Davacı yanca davalı yüklenicinin ruhsat inşaat ruhsatı ve kat irtifakı konusunda verilen yetkiye rağmen her hangi bir talepte bulunmadığı belirtilmiş ise de, .... alınan yazıda 05.01.2024 tarihinde 3-4 sayılı yapı ruhsatlarının alındığı fakat herhangi bir imalata başlanmadığı belirtilmiş olması karşısında ek protokolün 8. Maddesin uyarınca, sözleşmede belirtilen ödemelerin iş sorumlusu tarafından yapılmaması yüklenici tarafından tek taraflı haklı fesih gerekçesi sayılacağı ibaresi de dikkate alındığında; davalı yüklenici sözleşmeden kaynaklanan edimi haksız olarak yerine getirmediği iddiasının davacı yanca kanıtlanamadığı kabul edilerek davanın davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : 1-Davanın Reddine, Karar ve İlam Harcı 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harçtan davacı tarafça dava açılırken yatırılan 17.077.50 TL peşin harcın düşümü ile fazla yatırılan 16.345,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE, Vekalet Ücreti 5-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 156.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ....Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2026

Katip ... e-İMZA

Hakim ... e-İMZA