İlk Derece Mahkemesi 2023/843 E. 2025/294 K.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/843 Esas - 2025/294 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2023/843 KARAR NO : 2025/294

DAVA : Menfi Tespit/İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/01/2024 KARAR TARİHİ : 09/05/2025 G. KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2025

Mahkememizde asıl ve birleşen dosyalarda açılan Menfi Tespit/İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması neticesinde, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: 1)Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 06.09.2011 tarihinde yapılan yarışma sonucunda, Soma B trafo merkezi için, Müvekkil şirketçe 4,25kr/kWh katkı payı teklif edilerek, Manisa ili Akhisar ilçesinde 35 MW kurulu gücünde ...Rüzgar Enerji Santrali (...RES) için bağlantı hakkı kazandığını, ...'nın 3683-3 sayılı kurul kararı ile 49 yıl faaliyet göstermek için ...RES için 09.02.2013 tarihinde üretim lisansı alındığını, müvekkil şirket ile ... arasında ...RES projesi için 04.04.2013 tarihinde bağlantı anlaşması imzalan dığını, müvekkili şirket ile ... arasında ...RES projesi için 13.06.2014 tarihinde sistem kullanım anlaşması imzalandığını, 20.06.2014 tarihinde ilk 4 adet rüzgar türbininin geçici kabul ile işletmeye geçtiğini, kalan 9 adet rüzgar türbininin geçici kabulünün 15.08.2014 tarihinde yapılarak ...RES bütünüyle ticari işletmeye geçtiğini, ... ...RES'in 2017 yılı elektrik enerjisi üretim faaliyetlerine karşılık gelmek üzere 07.02.2018 tarih ve TEE2018025800026 seri numaralı katkı payı faturasını düzenlediğini ve faturanın 15.02. 2018 tarihinde ihtirazi kayıt ile ödendiğini, müvekkil şirket tarafından katkı payı faturasının iptali için ...idare Mahkemesinde 15.02.2018 tarihinde dava açıldığını, görev yönünden davanın reddine karar verdiğini, 22.11.2023 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile tutanak altına alındığını, yönetmelik uyarınca müvekkili şirketin her takvim yılının ilk ayı içerisinde ...'a anlaşmaya uygun olarak 20 yıl boyunca RES katkı payı ödemekle mükellef olup söz konusu katkı payı ödemesine konu hesaplamanın Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Anlaşmanın 3. Maddesindeki "Toplam RES Katkı Payı Tutarı=kr*E*TÜFE " formülüne dayandığını, söz konusu formülün ... tarafından müvekkili şirkete yansıtılan 2018 yılı katkı payı faturasında "kr" ve "E" hususlarında bir tutarsızlık bulunmadığını, TÜFE uygulamasının 2 noktada hatalı olduğunu, TÜFE hesaplamasının ilk geçici kabul tarihinden başlatılması gerekirken teklif yılından başlatılmasının, yine TÜFE nin yıllık hesaplanması gerekirken kümülatif hesaplanmasının, yönetmelik ve anlaşmaya aykırı olduğunu, 2017 yılı üretim faaliyetlerine karşılık gelen katkı payı faturasının, yönetmelik'in 9. Maddesi ile anlaşmanın 3. maddesindeki formül uyarınca 5.801.320,15.-TL olması gerekirken, ... tarafından 9.332.182,72TL olarak hesaplandığını belirterek; ...RES'in 2017 yılı elektrik enerjisi üretimine karşılık gelmek üzere ... tarafından müvekkili şirkete yansıtılan TEE2018025800026 seri numaralı katkı payı faturasında ...'ın hatalı olarak katkı payını fazla hesapladığının tespiti ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik fazla ödenen 100.000.00 TL'nin ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'inci maddesi uyarınca işletilecek gecikme zammının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesiyle; istirdat konusu bedeli 3.530.861,58 TL ye yükseltmiştir. 2)Birleşen Mahkememizin 2023/873 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yine asıl davaya konu ...RES tesisi için res katkı payı anlaşmasına nedeniyle ... tarafından müvekkili şirkete yansıtılan 2018 yılı katkı payı faturasında "kr" ve "E" hususlarında bir tutarsızlık bulunmadığını, ancak TÜFE uygulamasının 2 noktada hatalı olduğunu, davaya konu katkı payı faturasında fazladan tahsil edilen bedelin iadesinin gerektiğini, ayrıca Kırkağaç RES için 2016'da ve ...RES için 2014'te gerçekleşen ilk Geçici Kabul Tarihi yerine 2011'deki teklif yılından itibaren güncellemek suretiyle açıkça hataya düştüğünü, TÜFE oranı ile kümülatif olarak artırılan katkı payını, mesneti olmaksızın ödemek zorunda bırakıldığını, TÜFE'nin ilk geçici kabul tarihinden itibaren hesaplanacağını ikrar ettiğini, her yıl yayımlanan TÜFE verilerini kümülatif bir şekilde güncelleyerek 20 yılın sonunda 139 kat daha fazla kakı payı ödeme külfeti yaratacak bir hesaplama yaptığını, her yıl aynı miktarda elektrik enerjisi üreten ve dolayısıyla aynı miktarda kazanç sağlayan müvekkili şirketin 20 yıl sonunda 139 misli katkı payı bedeli ödemeye mahkum edilmesi ...'ın haksız kazanç sağlamasından başka bir şey olmadığını, 2018 yılı için anlaşmaya göre hesaplanması gereken katkı payı bedeli ile ...'ın yanlış hesapladığı katkı payı bedeli arasında ...RES bakımından 5.151,382,15 TL ve Kırkağaç RES bakımından 8.039,201,58TL fark bulunduğunu, müvekkili şirketin yaklaşık 10.045.000,00TLtutarında ilave ödeme külfetine katlanacağını, davalı ...'ın hatalı hesaplaması sonucunda müvekkili şirketinin herhangi bir dayanağı bulunmayan fazla ödediği tutarların müvekkili şirkete iadesinin gerektiğini belirterek; müvekkili şirket tarafından işletilen Kırağaç RES ve ...RES'in 2018 yılı elektrik enerjisi üretimine karşılık gelmek üzere ... tarafından müvekkili şirkete yansıtılan TEE2019015800051 ve TEE2019015800052 seri numaralı katkı payı faturasında ...'ın hatalı hesaplaması neticesinde, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik müvekkili şirketinin fazla ödediği 100.000.00 TL'nin ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'inci maddesi uyarınca işletilecek gecikme zammının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; ...için fazla ödenen ve istirdata konu miktarın 5.151.382, 15 ve Kırkağaç Res için 8.039.201,58 TL'ye yükesltmiştir. 3)Birleşen Mahkememizin 2024/30 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yine asıl dava konu ...RES' tesisi için ve aynı nedenler sıralanarak 2020 yılı elektrik enerjisi üretimine karşılık gelmek üzere ... tarafından müvekkili şirkete yansıtılan TEE20210158 00225 seri numaralı 15.558.130,69 TL bedelli katkı payı faturasında ...' tarafından hatalı hesaplandığından bahisle, düzenlenen miktarda borcun olmadığının tespiti ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik müvekkili şirketin fazla ödediği 100.000,00 TL ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'inci maddesi uyarınca işletilecek gecikme zammının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; istirdata konu talebini 9.135.239,37 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP: Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; öncelikle iş bu davada idari yargının görevli olduğunu, yargı yolu itirazı nedeniyle dilekçenin reddini, aksi halde ise; söz konusu faturaların teklifname , yönetmelik ve sözleşmeye ile eklerine vede ilgili yasal mevzuata uygun düzenlendiğini, fazla bir hesap ve fatura olmadığını belirterek; asıl ve birleşen davaların öncelikle usulden, aksi halde ise esastan reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, asıl ve birleşen dosyalarda; RES Katkı Payı Sözleşmesi kapsamında davalı tarafından düzenlenen katkı payı faturalarından kısmen borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenenin istirdatı istemine ilişkindir. Davalı vekilinin birleşen dosyalarda yargı yolu itirazının reddi sonrasında Danıştay C.Savcılığına yapılan başvuru kabul edilerek, Uyuşmazlık Mahkemesine gidilmesi üzerine, Adli Yargı Mahkemelerinin ve bu kapsamda, Mahkememizin görevli olduğuna karar verildiğinden yargılamaya devam edilmiştir. 6102 sayılı TTK' nun 5/A maddesinde öngörülen, zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ve anlaşmaya varılamadığına dair son tutanak sunulmuştur. Davalı Kurumda, taraflar arasında imzalanan RES Katkı Payı Anlaşması ile ekleri olan Teklif mektubu ve Taahhütname, yönetmelik ve dava konusu fatura ve ödemelere ilişkin belgeler celp edilmiştir. Dava konusunun; ...Res için 01 Şubat 2018 tarih ve TEE2018025800026 seri numaralı 9.332.182,72 TL'lik 2017 yılına ait katkı bedeli, yine (birleşen 2024/30 numaralı esas sayılı dosya dava konusu edilen) 2020 yılına ait 21 Ocak 2021 tarih ve TEE2021015800225 15.558.130,69 TL bedelli ve aynı tesis için (birleşen 2023/873 esas sayılı dosyasında dava konusu edilen) 2018 yılına ait düzenlenen TEE2019015800051 seri nolu 11.587.556,79 TL bedelli, ayrıca Kırkağaç res için 2018 yılı için düzenlenen TEE2019015800052 seri nolu 18.083.439,21 TL bedelli, res katkı payı faturaları olduğu , ve bunların anlaşmaya aykırı hesaplama nedeniyle fazla düzenlendiği ve fazla tahsil edilen bedelin istirdatı istemine dayandığı, görülmektedir. 22.09.2010 tarih ve 27707 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin YARIŞMA YÖNETMELİĞİ 'nin 6. Maddesinde, "yarışmaya katılma hakkı elde eden şirketlerin tekliflerini, Yönetmeliğin ekinde yer alan teklif mektubu formu imzalanmak suretiyle ve kapalı zarf içerisinde verecekleri, zarflar teslim edildikten sonra ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı", 9.Maddesinde; "(1)Yarışmaya katılacak şirket, RES'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen RES Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...'a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden RES Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam RES Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır.Toplam RES KatkıPayı Tutarı=kr*E*TÜFE,kr=Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, (2) RES'in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam RES Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00'a kadar ... tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...'a ödenir....." hükümlerine yer verilmiştir. Davalı tarafından yapılan, RES kapasite tahsis yarışmalarına katılan davacı tarafından GÖKRES-2 RES için sunulan ve imzalanan TEKLİF MEKTUBU FORMUNDA; “ ... Gökres-2 RES projesi için üretilen kilowatt saat (kWh) başına RES Katkı Payı teklifi verilmesiyle bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. GÖKRES-2 RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,25 kuruş teklifimiz ile Türkiye Elektrik Üretim İletim A. Ş.(...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayına kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.”, şeklinde beyan edildiği, bunu davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı, yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmayacağı, tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı oldukları, sadece kWh başına katkı payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun, kWh başına en yüksek RES Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği, Yine KIRKAĞAÇ RES için sunulan ve imzalanan TEKLİF MEKTUBU FORMUNDA; “ ... ...RES projesi için üretilen kilowatt saat (kWh) başına RES Katkı Payı teklifi verilmesiyle bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ...RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,32 kuruş teklifimiz ile Türkiye Elektrik Üretim İletim A. Ş.(...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayına kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.”, şeklinde beyan edildiği, bunu davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı, yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmayacağı, tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı oldukları, sadece kWh başına katkı payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun, kWh başına en yüksek RES Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği, görülmüştür. Taraflar arasında imzalanan 12/01/2012 tarihli GÖRKRES-2 VE 16.12.2015 tarihli KIRKAĞAÇ res katkı payı ANLAŞMASININ; yönetmeliğin ekinde matbu olarak ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda düzenlendiği, 3. maddesinde; "Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE, kr= Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES Katkı Payı, E= Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE= Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, şeklinde belirlenen formüldeki "Kr" nin, kWh başına taahhüt edilen kuruş olduğu, GÖRKRES-2 projesi için yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına sözleşme tarihi itibariyle 4,25 kuruş, yine KIRKAĞAÇ RES projesi için yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına sözleşme tarihi itibariyle 4,32 kuruş olarak belirlendiği, anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafından düzenlene res katkı payı faturalarında hesap edilen miktarın, taraflar arasında imzalanan Res Katkı Payı sözleşmeleri ve eklerine (Yönetmelik ve Teklif Mektubu Formuna) aykırı düzenlenip düzenlenmediği, teklifin verildiği 2012 yılındaki teklif edilen "kr" değerinin, bu tarihten fatura konusu üretim yılı 2017, 2018 ve 2020 ye kadar yıllık TÜFE oranında güncellenerek bulunacak birim teklif değeriyle üretim değeri ve üretim yıllına ilişkin TÜFE oranı ile çarpımıyla hesaplanmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. Mahkememizce, Elektirik Yüksek Mühendisi ve nitelikle hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşturulan heyetten alınan 18.04.2024 tarihli rapor ve 18.09.2024 tarihli ek raporlarında;"1-Asıl ve birleşen dava konusunun Res Katkı Payı Sözleşmesi, eki Teklif Mektubu ve Taahhütname kapsamında davalı tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle davacının kısmen borcunun olmadığının tespitine ve fazladan ödenen bedel iadesine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın yıllık Tüfe oranının uygulanması noktasında toplandığı, 2-Sayın mahkemenin teklif birim fiyatının verildiği tarihten katkı payı ücretine esas yıla kadar ki Tüfe oranları üzerinden birim fiyatın güncellenerek uygulanması gerektiği kanaatinde olması halinde asıl ve birleşen davalara konu fatura tutarlarının yapılan bilirkişi hesaplaması ile örtüştüğünün tespit edildiği, 3-Sayın mahkemenizin davacının talebinde ve beyan dilekçesinde açıkladığı üzere güncelleme yapılmaması gerektiği, teklif edilen değerlerin fatura dönemindeki TÜFE oranında artırılarak hesaplanması gerektiği kanaatinde olunması halinde ise davacı tarafından .... .... .... İletim AŞ’ye yapılan fatura ödemeleri esas alındığında; A-Asıl davaya konu olan ilgili 01.02.2018 tarih ve TEE2018025800026 nolu kdv dahil 9.332.181,72TL tutarlı e fatura bedelinin kdv dahil 5.801.320,15TL olması gerektiğinin tespit edildiği, fazladan ödenen tutarın (aradaki farkın) 3.530.861,57TL olduğu, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında işlemiş AATHK’nun 51.maddesi kapsamında gecikme zammı tutarının ise 4.769.016,63TL olduğu, B-Birleşen 2023/873 Esas sayılı davaya konu olan 16.01.2019 tarih ve TEE2019015800051 nolu kdv dahil 11.587.556,79TL tutarlı e fatura bedelinin kdv dahil 6.436.174,64TL olması gerektiğinin tespit edildiği, aradaki farkın ise 5.151.382,15TL olduğu, 16.01.2019 tarih ve TEE2019015800052 nolu kdv dahil 18.083.439,21TL tutarlı e fatura bedelinin kdv dahil 10.044.237,41TL olması gerektiğinin tespit edildiği, aradaki farkın ise 8.039.201,80TL olduğu, bu dosyaya ilişkin toplam fazladan ödenen tutarın (aradaki farkın) ise 5.151.382,15TL+ 8.039.201, 80TL = 13.190.583,95TL olarak tespit edildiği, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında işlemiş AATHK’nun 51.maddesi kapsamında gecikme zammı tutarının ise 15.558.733,15 TL olduğu, C- Birleşen 2024/30 Esas sayılı davaya konu olan 21.01.2021 tarih ve TEE2021015800225 nolu kdv dahil 15.558.130,69 TL tutarlı e fatura bedelinin kdv dahil 6.422.891,32TL olması gerektiğinin tespit edildiği, fazladan ödenen tutarın (aradaki farkın) ise 9.135.239,37TL olduğu, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında işlemiş AATHK’nun 51.maddesi kapsamında gecikme zammı tutarının ise 6.778.653,95TL olduğu," tespit ve hesap edilmiştir. 6098 sayılı TBK’nın 26. Maddesinde; “ Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” hükmü ile, bu özgürlüğün sınırını belirleye 27. Maddesinde; “Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür." düzenlemeleri mevcuttur. Yine Kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”, hükmü ile 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4. maddesinde; "sözleşmelerde ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu suretle, ihaleye katılacaklar yönünden şeffaf, öngörülebilir, güvenilir ve haksız rekabet doğurmayan bir ortam yaratılır.", hükümleri düzenlenmiştir. Bu yasal düzenlemeler ile taraflar arsındaki sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olduğu, sözleşme özgürlüğünün istisnasını/sınırını belirleyen hükümler içerir, bu kanun hükümlerinin, iş bu sözleşmelerin uygulanmasında da nazara alınması gerekmiştir. Bu kapsamda, sözleşmelerin dayanağı olan yönetmeliğin 1. maddesinde, "amacın , rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak Olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın ve yarışma sonunda belirlenen Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santrali Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu, yine 6/2/d maddesinde; “ayrı bir kapalı zarf içerisinde şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalı ve kaşeli ekte yer alan teklif mektubu formunun” verileceği ve 6/3 maddesinde; “Zarflar teslim edildikten sonra teklifte değişiklik yapılamayacağı” hususları düzenlenmiştir. Teklif mektubu, Yönetmeliğin 6. maddesine göre idare tarafından matbu olarak hazırlanmakta olup, Yönetmeliğinde eki haline getirilmiştir. Bu teklif mektubunun , davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı, yarışmaya katılan isteklilerce farklı, farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmadığı, tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı olduklarını, sadece kWh başına katkı payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun, kWh başına en yüksek RES Katkı Payı teklif edene göre belirlendiği, görülmektedir. Bu durumda, yarışma sırasında sunmuş olduğu bu teklifin, tüm şartları ile birlikte davacı şirket için bağlayıcı olduğu, yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini teklif mektubundaki şartlar altında verdikleri, davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı olmadığının kabulü halinde, yarışama yönetmeliği ile ekindeki matbu hazırlanan teklif mektubu, taahhütname ile sözleme hükümleri vede Kamu İhalelerinin özellikleri hep birlikte birlikte dikkate alındığında, diğer istekli firmalar bakımından, bu durumun haksız rekabet teşkil ettiği görülmektedir. Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, fatura, yönetmelik, teklif mektubu, taahhütname, Res Katkı Payı Anlaşması, yukarıdaki yasal düzenlemeler ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendiril- diğinde; Yarışma Yönetmeliği ile buna uygun olarak yapılan yarışma/ihale neticesinde, davacı tarafından verilen teklif mektubu ile taahhütnameye göre, boş kısmı doldurularak imzalan matbu olarak düzenlenmiş Res Katkı Payı Anlaşması birlikte nazara alındığında; teklif mektubu ve taahhütname ile sözleşmenin bir bütün oluşturduğu ve bunların, res katkı payı hesabına ilişkin hükümleri, özellikle sözleşmenin 3.maddesinde yer alana; "Toplam RES Katkı Payı Tutarı " hesabına ilişkin formüldeki " kr" nin açılama kısmında, "Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş" ifadesine yer verildiği, bu şekilde teklifnamede davacı şirket tarafından taahhüt edilen; "kilowatsaat (kWh) başına ...için 4,25 kuruş ve Kırkağaç için 4,32 kuruş teklifin ... teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek ödenmesi" ifadesinin, sözleşmeye de aktarılmasıyla, bu hususta aralarında çelişki bulunmadığı gibi, daha açık bir ifadeyle teklif birim fiyatın güncellenerek uygulanması amaç edinilmemiş olması halinde, formüldeki " kr" açıklama kısmına doğrudan bu " 4,25 kuruş" , " 4,32 kuruş" rakamının yazılması gerektiği, ancak bu şekilde bir yazımın yer almadığı, aksine "Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş" ifadesi yazılarak, güncellenmiş halinin uygulanmasının kastedildiği, anlaşılmaktadır. Ayrıca sözleşme ile teklifname arasında fark bulunduğu kabul edilse dahi, yukarıda yazılı yasal düzenleme gereğince önceliğin sözleşme eki/temeli sayılan teklif mektubunda olacağının ( HGK 18.02.2021 tarih ve 2017/(13)3-655 E., 2021/101K.sayılı kararı ) kabulü gerekmiştir. Bu açıklamalar ışığında res katkı payı hesabında, teklif birim fiyatı, teklif birim fiyatının verildiği 2012 yılından, ücrete esas 2017, 2018 ve 2020 yılına kadar TÜFE oranları üzerinde güncellenerek uygulanması gerektiği ve bilirkişinin güncellenmiş bu birim fiyat üzerinde yaptığı hesaplamada, davalının düzenlediği res katkı payı bedeli faturalarının, sözleşme ile eklerine uygun olduğu ve fazla bir miktarı içermediği, görülmüştür. Yine davacının, yarışmaya teklif mektubunda yazılı şekilde teklif ettiği miktar üzerinde katıldığı ve diğer rakiplerinden daha uygun fiyat verdiği için teklifinin kabulü ile sözleşmenin imzalandığı, ancak ücret ödeme aşamasında, yarışma yönetmeliği ekindeki matbu olarak hazırlanmış sözleşme, teklif mektubu ve buna uygun yapılan hesaplamaya dayalı faturaya karşı, sözleşme hükümü yerine teklif mektubu nazara alınarak, teklif birim fiyatı güncellenerek hesaba alınması nedeniyle fazla miktarda res katkı payı hesabı yapıldığını ileri sürülerek itirazı, 4721 Sayılı TMK nun 2. maddesinde ifade edilen ve 6102 saylı TTK' nun 1.maddesi atıfyla ticari davalarda da uygulama yeri bulan, "herkesin haklarını kullanırken ve borçların yerine getirirken iyi niyetli /dürüst davarması gerektiği", ilkesine aykırı olduğu, anlaşılmaktadır. Yukarıda açılanan tüm bu nedenlerle, davacının asıl ve birleşen dosyalardaki faturalara itirazının ve bu kapsamda faturaların dava konusu edilen miktarı yönünden borçlu olmadığına yönelik menfi tespit isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davaların reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Asıl davada davacının davasının REDDİNE, A)Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 1.707,75 TL peşin harçtan düşümü ile artan 1.092,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, B)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, C)-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.210,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, D-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 3.530.861,58 TL üzerinden takdir edilen 426.468,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, 2-Birleşen Mahkememizin 2023/873 esas sayılı dosyasında davacının davasının reddine, A)Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 1.707,75 TL peşin harçtan düşümü ile artan 1.092,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, B)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, C) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, D)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 13.190.583,73 TL üzerinden takdir edilen 739.905,84 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Birleşen Mahkememizin 2024/30 esas sayılı dosyasında, davacının davasının reddine, A)Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 1.707,75 TL peşin harçtan düşümü ile artan 1.092,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, B)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, C)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, D)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 9.135.239,37 TL üzerinden takdir edilen 674.704,79 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Asıl ve birleşen dosyalarda davalının karşıladığı 1.400,00 TL yazışma giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5- Asıl ve birleşen dosyalarda davacı vekili tarafından yatırılan 436.444,28 TL ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy çokluğu ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.09/05/2025

( Muhalif )

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, asıl ve birleşen dosyalarda, Res katkı payı sözleşmeleri kapsamında düzenlenen faturalarda istenen miktarda borcun olmadığının tespiti ile fazla tahsil edilen bedellerin istirdatı istemine ilişkindir. Davalı taraf davaya konu faturayı sözleşme öncesi verilen teklif mektubuna göre belirlemiştir. Davacı özetle hesaplamanın sözleşmeye göre yapılması gerektiğini iddia ederek fazla hesaplanan miktar yönünden borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Dava dosyasında yer alan Teklif Mektubu, “RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kwWh başın ...için 4,25 kuruş ve Kırkağaç için 4,32 kuruş teklifimiz ile ... tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." şeklindedir. Yarışma Yönetmeliği: Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin 9. Maddesi ise, " Toplam RES Katkı payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr* E*TÜFE, kr : Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen krş, E - Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE - Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi.." düzenlemesini içermektedir. Sözleşmede ise: RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. Maddesi de, “Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden .........kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır. Toplam RES Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE, kr: Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen krş, E : Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi. (2) RES'in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam RES Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17:00 'a kadar ... tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17:00'a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...'a ödenir. “ şeklinde düzenlenmiştir. Davalı tarafça RES Katkı Payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkünken, farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalandığı, her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları, taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna, sadece 3. maddede, toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* TÜFE formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verildiği, sözleşme hükmünün açık olduğu (Yargıtay 6.HD 2024/754E.,2024/3263K) anlaşıldığından, davacının talebi ile bağlı kalınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaati ile sayın çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım. Üye ✍e-imzalıdır

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."