İlk Derece Mahkemesi 2025/157 E. 2026/145 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/157 Esas KARAR NO : 2026/145 DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/05/2023 KARAR TARİHİ : 18/06/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin uluslararası alanda tescilli ve koruma altındaki "--------" kafe tasarım adlı mimari projenin ve bu projenin adını taşıyan markanın sahibi olduğunu, bu tasarımın --------- --------- ödülünü kazandığını, müvekkilinin telif haklarına sahip olduğu mimari ve proje tasarımlarının kullanımı için -------- ŞTİ ve franchise verdiği şubelerle anlaşma yaptığını, davalı ile --------- arasında akdedilen Franchising Sözleşmesinin-------- tarafından haklı nedenlerle feshedildiğini ve davalı aleyhine-------- Esas sayılı dava dosyasının açıldığını, müvekkili ile davalı arasında ticaret ilişkisi bulunmadığını, franchise sözleşmesi sona ermesine rağmen müvekkili tarafından tasarlanan ürün ve tasarım ile mimari projenin davalı tarafından kullanılmaya devam edilerek haksız kazanç sağlandığını, bu nedenlerle davalının müvekkile ait mimari proje ve tasarım ürünlerini izinsiz olarak kullanmaya devam etmesi, iltibas ve iktibas yaratması ve müvekkiline maddi ve manevi zarar vermesi nedeniyle davalının müvekkile ait mimari proje ve tasarım ürünlerini kullanmaya devam etmesi sebebiyle uğradığımız maddi zararlar ve haksız rekabet nedeniyle şimdilik 20.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, hukuka aykırı durumun derhal ortadan kaldırılması, davalının müvekkiline ait mimari proje ve tasarım ürünlerini kullanmayı durdurmasına ve davanın kabulünü talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun e tebliğ yapılmasına rağmen cevap dilekçesini sunmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıya ait mimari proje ve tasarımların davalı tarafça izinsiz olarak kullanılması dolayısıyla davacının maddi ve manevi zararınını oluşup oluşmadığı, tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı dosya içerisine getirtilmiş olup, incelendiğinde; davacı şirketin 02/08/1996 tarihinde, davalı şirketin 09/08/2018 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya ---------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --------- tescil numaralı ---------- markasının 16. 41. Ve 43.sınıflarda 03/03/2016 tarihinde, ---------- tescil numaralı ---------- markasının 35 ve 41.sınıflarda 25/07/2019 tarihinde, ----------- tescil numaralı --------- markasının 16. 25. 29. 30. 35. 38. 41. Ve 43.sınıflarda 20/11/2015 tarihinde, --------- tescil numaralı ---------- markasının 29.sınıfta 13/01/2015 tarihinde, ---------- tescil numaralı -------- markasının 16, 18, 21, 24, 25, 30, 32, 33, 35, 38, 41 ve 43.sınıfta 21/01/2015 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Mahkememizin -------- esas sayılı dosyası incelenmiş, 05.04.2023 tarihli tespit işlemi sırasında bir kısım tabela ve tanıtım vasıtası olan basılı menü ve peçete gibi evraklarda -------- ve -------- ibareleri ürünler tespit edilmiş ise de Mahkememizce alınan 17.01.2024 tarihli rapor ve ve raporun eki olan tutanakta davacıya ait markaların kullanılmadığının belirlendiği, yine alınan bilirkişi raporunda davalı tarafın sözleşmenin feshinden sonra internet üzerindeki sipariş ve tanıtımları kapattığı, buna karşın davalı tarafın 17.01.2024 tarihinde alınan rapor sırasında ve hali hazırda davalı tarafa ait iş yerini internet sitesinde şube olarak göstermeye devam ettiği, davalı tarafın iş yerini sözleşmenin feshinden sonra dönüştürmeye başladığı ve tespit sırasında da bu durumun devam ettiği, bu dönüşüm sırasında iş yerinde bulunan ve işin doğası gereği teslim alınmayan peçete, tuzluk, ve bir kısım tabelalarda davacıya ait markalı ürünlerin bulunmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, yine davacı tarafça bu dönüşüm işlemleri için davalı tarafa bir süre tanıması gerekirken bu makul süreyi tanımadığı, 31 günlük sürenin dönüşüm için yeterli olmayacağı, bu haliyle tespit edilen kullanımların marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağı, yine davacı tarafın kendi internet sitesinde sözleşme sona ermesine rağmen davalı tarafın iş yerini şube olarak göstermeye devam etmesine karşın davalı tarafın marka hakkına tecavüz ettiği ve haksız rekabet teşkil eder kullanımlarının olduğunu iddia etmesinin TMK'nın 2. Maddesi gereği dürüst davranma ilkesi ile bağdaşmayacağı kabul edilmiş ve bu sebeple marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin oluşmadığı kabul edilmiş ve davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen 20.11.2018 tarihli Franchise sözleşmesi incelendiğinde; taraflar arasında 20.11.2018 tarihli Franchise sözleşmesi düzenlendiği bu sözleşmenin düzenlendiğinin her iki tarafın da kabulünde olduğu, bu sözleşme gereği davalı tarafın davcı tarafa aylık cirosu üzerinde %5 oranında franchise bedeli ödemeyi kabul ettiği, davacı adına tescilli markaların da davalı tarafça kullanımına izin verildiğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. --------- Noterliği'nin 04.04.2023 tarihli ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde davacı tarafça dava konusu franchise sözleşmesinin sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği ve 7 gün içerisinde sözleşme bedeli olarak ödenmesi gereken franchise bedelinin ödenmesi talep ve ihtar edildiği görülmüştür. -------- Belediye Başkanlığı'ndan davalı tarafın iş yeri açma kayıtları celp edilip incelenmiş 04.09.2019 tarihinde davalı tarafın --------- mah. --------- Cd. No:-------- adresinde davalı tarafa ait ticaret unvanı ile ---------- markası ile faaliyette bulundupu, yine ---------- dairesi Kayıtlarından 02.06.2022 tarihli yoklama fişinde -------- olarak iş yerinin açılışının yapıldığı bildirilmiştir. Davalı kullanımlarının tespiti ve değerlendirilmesi yönünden alınan 31.0.12026 tarihli bilirkişi heyet raporunda; 1. Davacı Franchise sözleşmesinin tarafı değilse de dava dışı --------- Şti'ne münhasır lisans yetkisini vermesi ve bu şirketçe de davalının franschise sözleşmesine konu kullanımlara ilişkin olarak sulh protokolü ile ibra ettiği, ayrıca sulh protokolüne konu edilip taraflarca feragat edilen --------- esas sayısı ile görülen davada yer alan bilirkişi raporu ile mahallinde yapılan 30.11.2023 tarihli tespit sırasında davalı tarafa ait iş yerinde ----------- isimli markasal kullanımların olduğu, iş yerinde değişim ve dönüşüm faaliyetlerinin devam ettiği, davacı tarafa ait bazı görsellerin uzman reklamcılar eşliğinde sökümünün beklendiği, buna karşı iş yerinde bazı menü ve peçete gibi eşyalarda ---------- ibareli markasal basılı eşyanın bulunduğu, ancak ---------- isimli online sipariş hattının kapılı olduğunun tespit edildiği, yukarıda heyetimiz teknik bilirkişilerinin tespitlerinde de Sayın Mahkemenizdeki işbu davanın açılış tarihi olan 27.5.2023 tarihi sonrasında davacı tasarım ve konseptinin kullanımına rastlanmaması dikkate alındığında davalının hak ihlaline yol açacak kullanımının söz konusu olmadığı tespit ve rapor alınmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın 7/2, 29., 149 ve 150. Maddeleri ile TTK'nın 52 vd. Maddeleri

GEREKÇE: Dava, davacıya ait mimari proje ve tasarımların davalı tarafça izinsiz olarak kullanılması dolayısıyla davacının maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı vekili tarafından, müvekkilinin uluslararası alanda tescilli ve koruma altındaki "--------- adlı mimari projenin ve bu projenin adını taşıyan markanın sahibi olduğunu, bu tasarımın İngilitere'de ---------- ödülünü kazandığını, müvekkilinin telif haklarına sahip olduğu mimari ve proje tasarımlarının kullanımı için --------- ŞTİ ve franchise verdiği şubelerle anlaşma yaptığını, davalı ile --------- arasında akdedilen Franchising Sözleşmesinin -------- tarafından haklı nedenlerle feshedildiğini ve davalı aleyhine ---------- Esas sayılı dava dosyasının açıldığını, müvekkili ile davalı arasında ticaret ilişkisi bulunmadığını, franchise sözleşmesi sona ermesine rağmen müvekkili tarafından tasarlanan ürün ve tasarım ile mimari projenin davalı tarafından kullanılmaya devam edilerek haksız kazanç sağlandığını, bu nedenlerle davalının müvekkile ait mimari proje ve tasarım ürünlerini izinsiz olarak kullanmaya devam etmesi, iltibas ve iktibas yaratması ve müvekkiline maddi ve manevi zarar vermesi nedeniyle davalının müvekkile ait mimari proje ve tasarım ürünlerini kullanmaya devam ettiğini ileri sürerek davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.Kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada; Mahkememizce 21/12/2023 tarih ve -------- Esas --------- sayılı kararı ile "HMK'nun 114/1-ı maddesinde aynı davanın daha önce açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartı olarak sayılmış, HMK'nun 115/1. maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, 114/2. maddesinde ise dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddedileceği düzenlenmiştir. Mahkememizin ---------- Esas sayılı davası bu dava ile konusunun ve taraflarının bu dava ile aynı olduğu, her iki davada davacıya ait mimarı proje ve tasarımların davalı tarafça izinsiz olarak kullanılması dolayısıyla davacının maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulduğu, her iki davada da hem önceki tecavüz hem de devam eden tecavüzler yönünden maddi ve manevi tazminat talebinin bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça mimari proje hakkına tecavüz dolaysıyla huzurdaki davada talepte bulunulmuş ise de davacı ile davalı arasında akdin feshedildiği tarih olan 04.04.2023 tarihinden önce marka hakkına ilişkin lisans anlaşmasının bulunduğu , bu anlaşmada iş yerinde bulunan tüm marka kullanımlarının ve dekorasyonun lisans hakkının konusu olduğu, bu haliyle Mahkememizin --------- Esas derdest dosyasında marka hakkına tecavüz dolaysıyla maddi ve manevi tazminat davası ikame edilmiş olduğu, az yukarıda açıklandığı üzere dekorasyon dolaysıyla varsa tecavüzün de marka hakkına tecavüz kapsamında değerlendirilmesinin yapılacağı dikkate alındığında aynı hukuki sebebe dayalı ve tarafları aynı olan ve netice ve talebi de aynı olan iki dava birlikte değerlendirildiğinde Mahkememizin ---------- Esas sayılı dava dosyası da derdest olduğundan, davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir." erekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili istinafı üzerine ---------- sayılı ilamıyla Mahkemece her ne kadar davanın derdestlik nedeni ile reddine karar verilmiş ise de, --------- esas sayılı dosyasında davacının farklı olduğu ve davalılardan --------- istinafa konu kararda yer almadığı ve mahkemenin -------- esas sayılı dosyasında talebin markaya dayalı olduğu, istinafa konu kararda ise mimari proje ve tasarımdan kaynaklı talebin bulunduğu, her iki davada talep sonuçlarının birbirinden farklı ve tarafların kısmen farklı olması sebebi ile derdestlikten bahsedilemeyeceğinden mahkemece davanın derdestlik nedeni ile dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen karar yerinde değildir. Şeklinde karar verilip kaldırılmakla dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Bu tespit ve açıklamalardan sonra dava konusu somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde TPMK kayıtlarına göre ---------- tescil numaralı ---------- markasının 16. 41. Ve 43.sınıflarda 03/03/2016 tarihinde, -------- tescil numaralı --------- markasının 35 ve 41.sınıflarda 25/07/2019 tarihinde, ---------- tescil numaralı ---------- markasının 16. 25. 29. 30. 35. 38. 41. Ve 43.sınıflarda 20/11/2015 tarihinde, ---------- tescil numaralı --------- markasının 29.sınıfta 13/01/2015 tarihinde, ---------- tescil numaralı --------- markasının 16, 18, 21, 24, 25, 30, 32, 33, 35, 38, 41 ve 43.sınıfta 21/01/2015 tarihinde davacı adına tescilli olduğu ve markaların halen koruma altında bulunduğu, 20.11.2018 tarihli Franchise sözleşmesi incelendiğinde; taraflar arasında 20.11.2018 tarihli Franchise sözleşmesi düzenlendiği bu sözleşmenin düzenlendiğinin her iki tarafın da kabulünde olduğu, bu sözleşme gereği davalı tarafın davcı tarafa aylık cirosu üzerinde %5 oranında franchise bedeli ödemeyi kabul ettiği, davacı adına tescilli markaların da davalı tarafça kullanımına izin verildiğinin kararlaştırıldığı, bu sözleşme kapsamında davacı tarafa ait mimari proje ve tasarımların davalı iş yeri olan --------- mah. ------- Cd. No:------- adresinde uygulandığı ve sözleşme süresince davalı tarafça kullanıldığı, --------- Noterliği'nin 04.04.2023 tarihli -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde davacı tarafça dava konusu franchise sözleşmesinin sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği ve 7 gün içerisinde sözleşme bedeli olarak ödenmesi gereken franchise bedelinin ödenmesi talep ve ihtar edildiği ve sözleşmenin feshedildiği, bu fesih sonrası kullanıma ilişkin ihlal dolayısıyla davalı tarafın haksız kullanımların tespiti ve sonlandırılması ile maddi ve manevi tazminatın talep ve dava edildiği, Mahkememizin --------- esas sayılı dosyası incelenmiş, 05.04.2023 tarihli tespit işlemi sırasında bir kısım tabela ve tanıtım vasıtası olan basılı menü ve peçete gibi evraklarda ------- ve --------- ibareleri ürünler tespit edilmiş ise de Mahkememizce alınan 17.01.2024 tarihli rapor ve ve raporun eki olan tutanakta davacıya ait markaların kullanılmadığının belirlendiği, yine alınan bilirkişi raporunda davalı tarafın sözleşmenin feshinden sonra internet üzerindeki sipariş ve tanıtımları kapattığı, buna karşın davalı tarafın 17.01.2024 tarihinde alınan rapor sırasında ve hali hazırda davalı tarafa ait iş yerini internet sitesinde şube olarak göstermeye devam ettiği, davalı tarafın iş yerini sözleşmenin feshinden sonra dönüştürmeye başladığı ve tespit sırasında da bu durumun devam ettiği, bu dönüşüm sırasında iş yerinde bulunan ve işin doğası gereği teslim alınmayan peçete, tuzluk, ve bir kısım tabelalarda davacıya ait markalı ürünlerin bulunmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, yine davacı tarafça bu dönüşüm işlemleri için davalı tarafa bir süre tanıması gerekirken bu makul süreyi tanımadığı, 31 günlük sürenin dönüşüm için yeterli olmayacağı, bu haliyle tespit edilen kullanımların marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağı yönündeki tespitler ve 31.0.12026 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlendiği üzere 30.11.2023 tarihli tespit sırasında davalı tarafa ait iş yerinde -------- isimli markasal kullanımların olduğu, iş yerinde değişim ve dönüşüm faaliyetlerinin devam ettiği, davacı tarafa ait bazı görsellerin uzman reklamcılar eşliğinde sökümünün beklendiği, buna karşı iş yerinde bazı menü ve peçete gibi eşyalarda ot ibareli markasal basılı eşyanın bulunduğu, ancak ----------- isimli online sipariş hattının kapılı olduğunun tespit edildiği, yukarıda heyetimiz teknik bilirkişilerinin tespitlerinde de Sayın Mahkemenizdeki işbu davanın açılış tarihi olan 27.5.2023 tarihi sonrasında davacı tasarım ve konseptinin kullanımına rastlanmadığına dair tespitler birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın davacı tarafa ait mimari proje ve tasarımların davalı tarafça kullanılmaya devam ettiği hususunun ispat edilemediği , haksız kullanımı ispat yükünün davacı üzerinde olduğu ve bu hali ile haksız kullanım yönünden ispatın yerine getirilemediği kabul edilmiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; Davanın REDDİNE, 1-Alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 2.390,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.658,85- TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden mimari proje ve tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve kullanımın durdurulması davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 50.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/06/2026