İlk Derece Mahkemesi 2023/79 E. 2026/572 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/79 Esas KARAR NO : 2026/572

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/02/2023 KARAR TARİHİ : 07/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecesi müvekkili ... Satış Pazarlama San. Tic. A.Ş olan , ... Bankası ... ... şubesinin ... seri numaralı 20/01/2023 keşide tarihli , keşide yeri ... olan 204.021,18-TL bedelli çek ile keşidecisi diğer müvekkili ... ... San. Tic. A.Ş olan ... Bankası ... ... Şubesi'nin ... seri numaralı 25/01/2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 184.932,30-TL bedelli çeklerin lehtar ... Endüstriyel .....A.Ş'ye gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve akabinde kaybolduğunu, çeklerin kargo firmasında çalındığını, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkillerince şikayette bulunulduğunu ve muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, ancak çeki eline geçiren kötü niyetli kişinin çek karşılığını bankadan tahsil etmeye ve icra takibine girişmeye kalkıştığını, ... 1.ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiklerini, çekler hakkında ödeme yasağı konulduğunu, bankaya ibraz edilen çeklere şerh düşüldüğünü ve ödeme yapılmadığını, ...'in 204.021,18 TL bedelli çeki ....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında icra takibine koyduğunu, diğer çek olan 184.932,30-TL bedelli çeki de ...'in ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyasından icra takibine koyduğunu, bu takipte keşidecinin ... ... değil, diğer müvekkili ... Satış aleyhine takibe girişildiğininden taraflarınca takibin iptali davası ikame edileceğini, çekleri çalan şahısların sahte imza ile sahte ciroladığını, bu hususta ... Endüstriyel ... Çamaşırhane Mak. Paz. San. Tic A.Ş adına ....İcra Hukuk Mahkemesi 2023/... esas sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası ikame edildiğini, yine soruşturmanın ... CBS'nin 2023/4265 numaralı dosyasında yapıldığını beyanla ....İcra Müdürlüğü'nün ... ve ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyalarına teminatsız olarak takibin tedbiren durdurulmasına, davanın kabulüne, davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, çeklerin toplam bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini arz ve dava etmiştir . Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılardan ... Satış , ve diğer davacı ... ...'ın , çek üzerindeki imzaya itiraz etmediğini, davacıların, dava konusu çekleri keşide ettiğini, çek lehtarı olan diğer davacı ... ... şirketine gönderdiğini beyanla hem çekteki imzayı hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, çekteki imzanın çek lehtarı olan ... ... şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş ise de , çekteki lehtar imzasının sahte olmasının TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, ciroların şeklen birbirini takip etmesinin yeterli olacağını, geçerli imza sahiplerinin , başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağını, çekin lehtara ulaşamadan kaybolması ve çekin iptali için dava açılmış olmasının, davaya taraf olmayan müvekkilini bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, çekte ödeme yasağı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi , müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, ... Endüstriyel açısından , davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerektiğini, dava konusu çekin davacı tarafından ... Kimya şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ... defter ve kayıtlarının incelenmesinin gerektiğini, çekin incelenmesi ile çekin müvekkiline ciro yolu ile geçtiğinin ve davacı ile müvekkili arasında başka cirantalar bulunduğunun görüleceğini, müvekkili çeki davacıdan almadığından çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını belirterek davanın reddine, tazminata hükmedilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir . TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; icra takiplerine konu senetlerin çalındığından ve lehtar imzasının sahte olduğundan bahisle menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ... .İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı ... tarafından davacı ... Satış..A.Ş, davacı .....A.Ş davalı ... ve davalı ... aleyhine açıldığı, takip dayanağının davacı ... Satış..AŞ.'in keşideci olduğu 204.021,18 TL bedelli senet olduğu, anılan senette lehtarın ve ilk cirantanın davacı ... A.Ş, sonraki cirantaların sırasıyla davalılar ..., ... olduğu, Mahkememizce celp edilen ... .İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı ... tarafından davacı ... Satış..A.Ş, davacı ... A.Ş, davalı ... ve davalı ... aleyhine açıldığı ,takip dayanağının davacı ... ......AŞ.'in keşideci olduğu 184.932,30 TL bedelli senet olduğu, anılan senette lehtarın ve ilk cirantanın davacı ... A.Ş, sonraki cirantaların sırasıyla davalılar ..., ... olduğu görülmüştür. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..Davalılardan ... tarafından davacılar aleyhine, a. ....İcra Müdürlüğü ... takip sayılı dosyası ile ... seri numaralı ve ... seri numaralı 20/01/2023 tanzim tarihli 204.021,18-TL tutarlı çek hakkında faiz, tazminat ve komisyon bedeli dahil toplam 225.275,71-TL için icra takibi başlatılmıştır. b. ....İcra Müdürlüğü 2023/... takip sayılı dosyası ile ... seri numaralı 184.032,30-TL bedelli çek için faiz, komisyon ve tazminat toplamı 204.252,66-TL alacak için takip başlatılmıştır. Çeklerin keşidecisi olan ... ... ve ... Satış Paz., söz konusu çeklerin 20/12/2022 tarihinde ... gönderi kodu ile ... / ... kargoya verildiğini ve söz konusu bu 2 adet çekin kaybolduğunu, iddia etmiştir . 1.Keşidecisi ... Satış Pazarlama San. Tic. A.Ş olan , ... Bankası ... ... Şubesi'nin ... seri numaralı , 20/01/2023 keşide tarihli , 204.021,18-TL bedelli çek , Çekin keşide tarihinde ..., 1.010.787,09-TL ...'dan alacaklı durumdadır. ... hesaplarında da ... aynı bakiye kadar borçlu durumdadır. 204.021,18-TL bedelli çek, ... hesaplarında önce ... adına çıkışı yapılmış, ardandan aynı gün ters kaydı yapılarak çek çıkışı iptal edilmiştir. Çekin vade ve keşide tarihi olan "20/01/2023" tarihinde çek bedeli ... hesaplarına banka aracılığı ile ödenmiştir. 2.Keşidecisi ... ... San. Tic. A.Ş olan ... Bankası ... seri numaralı 25/01/2023 keşide tarihli 184.932,30-TL bedelli çek , Çekin keşide tarihinde çekin keşidesi öncesi ... ... kayıtlarında ..., 184.932,30-TL (A) bakiyesine sahiptir. Çekin keşidesi öncesi ... kendi hesaplarında ... ...'a 184.932,30-TL durumdadır. 184.932,30-tl bedelli çek ... hesaplarında önce ...'dan alacaklı olan ...'e çıkış yapılmış, aynı gün çekin ters kaydı yapılarak "25/01/2023" tarihinde çek bedeli ...'e banka aracılığı ile ödenmiştir. Çek ciro silsilesinde yer alan cirantalardan yer alan diğer cirantalar olan ... ... Md Teks Plst. Kağ. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... , ..., Ayhan Keskin ile arasında herhangi bir hesap hareketine rastlanılmamıştır..."şeklinde mütalaada bulunmuştur. Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 19/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..1.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerdeki keşideci imzaları; atan şahsın tanı unsurlarını ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, 2.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerdeki keşideci imzaları; atan şahsın tanı unsurlarını ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, 3.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerdeki keşideci imzaları; atan şahsın tanı unsurlarını ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, 4.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerin arka yüzlerinde ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş kaşeleri üzerinde atılı 1.ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, 5.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerin arka yüzlerinde ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş kaşeleri üzerinde atılı 1.ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, 6.İnceleme konusu ... Şubesine ait, keşidecileri ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş., hamilleri ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş., keşide yerleri ... olan, 25/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı, 184.932,30-TL meblağlı ve 20/01/2023 keşide tarihli , ... çek numaralı , 204.021,18-TL çeklerin arka yüzlerinde ... End. Mut. Çam. Mak. Paz. San. Ve Tic. A.Ş kaşeleri üzerinde atılı 1.ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır..."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır. Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacılar ... .....A.Ş ve ... Satış..A.Ş tarafından davacı ..... A.Ş ye keşide edilen senetlerin kargoda çalındığından ve senetlerde lehtar imzasının sahte olduğundan bahisle eldeki menfi tespit davasının açıldığı, davacı lehtar ......A.Ş yönünden; imza definin mutlak defi olup iyi niyetli olsun ya da olmasın herkese karşı ileri sürülebileceği, (İstanbul BAM 16. H.D 2024/286 Esas ve 2025/1272 karar) Mahkememizce alınan imza incelemesine yönelik bilirkişi raporunda anılan davacı şirketin tüm yetkililerine ait olan ve senetlerin imza tarihinden önceki/sonraki tarihli evrak asıllarının birlikte mukayese edildiği, raporun yeterli ve hükme elverişli olduğu, davacı ... A.Ş aleyhine başlatılan takibe dayanak senetlerde anılan davacıya atfen atılan imzaların davacının yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği, böylece araştırılacak başkaca bir hususun kalmadığı , kaldı ki davacı tarafça sunulan defter kayıtlarında da davalı taraf ile bir ... ilişkiye rastlanmadığı,senetlerde lehtardan sonra gelen davalı şirketin cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla davanın anılan lehtar şirket yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı keşideciler yönünden ise ; TTK'nın 818/1,(c) maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak 677. maddesinde düzenlenen "imzaların istiklali" ilkesine göre, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olmasının diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli ciroların hak sahipliğine karine sayılacağı, ciro zincirinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olmasının veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, öte yandan TTK'nın 687/1. maddesinde “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmünün yer aldığı, buna göre şahsî def’îlerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesinin söz konusu olmayacağı, ancak hamil poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ederse, bu durumda şahsî def’îlerin hamile karşı da ileri sürülebileceği, aynı Kanunun 818/1(e) maddesi uyarınca, anılan hükmün çekler hakkında da geçerli olduğu sabittir. Somut olayda; aynı davalıların yer aldığı menfi tespit/istirdat istemli Mahkememizin benzer dosyalarında ve Uyap ekranlarında yapılan incelemede görüleceği üzere dosyamız davalılarının benzer ciro silsilesiyle devraldığı bir çok senet nedeniyle soruşturma ve dava dosyalarının bulunduğu, bu sebeple davalıların iyi niyetli kabul edilemeyeceği, davacı keşidecilerin ve lehtarın davalılar ile bir ... ilişkileri bulunmadığı, senet bedellerinin davacı lehtara ödendiği anlaşılmakla; davanın davacı keşideci şirketler yönünden de kabulüne, böylece davacıların , davaya ve ....İcra Müdürlüğünün ... ve ....İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyalarına konu 204.021,18-TL ve 184.932,30-TL senetler nedeni ile davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, davalılar aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.( Emsal Karar: İstanbul BAM 12. HD 2024/1198 esas ve 2026/569 karar ) H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, Davacıların , davaya ve ....İcra Müdürlüğünün ... ve ....İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyalarına konu 204.021,18-TL ve 184.932,30-TL senetler nedeni ile davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, 2-77.790,70-TL kötüniyet tazminatının davalılardan tahsili ile davacılar tarafına ödenmesine, 2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 26.569,41-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 6.642,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.927,05-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 33.057,65-TL yargılama giderinin, davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 62.232,56 TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacı tarafa ödenmesine, 6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine, 8-Davacı tarafça yatırılan 6.642,36-TL peşin ve 179,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.822,26-TLnin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır