İlk Derece Mahkemesi 2023/546 E. 2026/532 K.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/546 KARAR NO : 2026/532

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/08/2023 KARAR TARİHİ : 17/06/2026 K.YAZIM TARİHİ : 18/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı tarafından müvekkili aleyhine ... ... E. sayılı dosyasında 24.07.2023 tarihli 70.410,60 TL tutarlı fatura bedeline ilişkin ilamsız takip başlatıldığını, icra dosyasına UYAP sistemi üzerinden itiraz edilmek istendiğinde sistemde teknik hata yaşandığını, 04.08.2023 ve 05.08.2023 tarihlerinde yapılan itirazların ilgili birime ulaşmadığını, müvekkil şirketin davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, UYAP sistemindeki teknik arıza nedeniyle borca zamanında itiraz edilemediğini, davalı tarafın borçlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, borca itiraz edilmemesinde müvekkil şirketin bir kusuru bulunmadığını, icra takibinin tedbiren durdurulması gerektiğini, müvekkilin davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığını, ... ... E. sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, Davacı Müvekkilin Davalıya ... ... E. sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Fatura alacağına ilişkin menfi tespit davası olduğu anlaşıldı. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi heyetinden alınan 03/03/2026 tarihli raporda; davalı firmanın ticari defterlerini ibraz etmediği, davacı firmanın kayıtlarının incelendiği, 2023 yılı yevmiye defterinde 112 Garage ... tarafından düzenlenen 24.07.2023 tarihli GIB2023000000028 nolu faturanın 199 yevmiye maddesiyle kaydedildiği, aynı gün red sebebiyle iade faturası düzenlenerek 201 yevmiye maddesiyle işlendiği, davacı kayıtlarında 112 Garage ... firmasına 70.410,60 TL tutarında borç kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir. Bilirkişi raporu içeriği, dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır. Kapatılan ... E sayılı Dosyası (... 20.İcra D. 2023/85127 İcra Dosyası) incelendiğinde; alacaklı ... vekili tarafından 25.07.2023 tarihinde borçlu tuşba grup petrol ürünleri gıda inşaat taahhüt sanayi ve ticaret limited şirketi aleyhine 70.410,60 tl.lık 24.07.2023 tarihli fatura alacağı için takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %16,75 avans faizi ve değişen oranlardaki faizi ile icra giderleri ve avukatlık ücreti tahsili talepli haciz yolu takip talebinde bulunmuş ve icra dairesi ilamsız takiplerde ödeme emrini düzenlendiği görülmüştür. Gaziosmanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden gelen müzekkere cevabında (27.11.2023); oğuzhan türkkonmaz’ın 2022-2023 yıllarına ait ba-bs formlarını için (ikinci sınıf tacir grubuna dahil olduğundan) bildirim verme yükümlülüğü olmadığı belirtilmiştir. Dava, fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibi nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Hemen belirtmek gerekir ki; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. (... BAM 22 HD.2019/1158 Esas, 2022/129 Karar). Buna göre eldeki davada, davalının alacaklı olduğunu ispatlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davanın niteliği gereği ispat yükünün alacaklı davalı üzerinde olduğu, davacı tarafın delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayandığı, davacı şirketin defterlerini ibraz ettiği, davalı şirketin ise defterlerini sunmadığı (mahkememizce talimat yazılmış ayrıca resen de tebligat çıkarılmış), davacı şirketin defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, konunun aydınlığa kavuşturulması amacıyla düzenlenen bilirkişi raporunda, davacı firmanın kayıtları incelendiğinde ise 2023 yılı yevmiye defteri kayıtlarında davacının 112 garage ... firması tarafından düzenlenen 24.07.2023 tarih ve gıb2023000000028 nolu fatura için yevmiye mad. no 199 ile kaydedildiği, aynı gün ise red sebebi ile iade faturası düzenlenmek suretiyle e- arşiv faturası 201 yevmiye mad. no. ile kayıt verilerek yevmiye defterine işlendiği, davacı firmanın kayıtlarında 112 garage ... firmasına 70.410,60 tl. borcuna dair bir kayda rastlanmadığı, davalı tarafça durumun aksini ispata elverişli bir delil sunulmadığı, bu hali ile davacı şirketin takip tarihi itibari davalı şirkete borçlu olmadığı anlaşılmakla davacının davası sübut bulmakla davanın kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

Davanın KABULÜ ile;

... 22.İcra Dairesinin 2023/19240 E. Sayılı dosyasında davacı ...'nin davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, Alınması gereken 4.809,74TL harçtan peşin alınan 1.202,44TL harcın mahsubu ile eksik alınan 3.607,30TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan toplam 1.510,69TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 14.606,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/06/2026

Katip ... ¸[e-imzalıdır]

Hakim ... ¸[e-imzalıdır]