İlk Derece Mahkemesi 2023/45 E. 2026/10 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/45 KARAR NO : 2026/10

....

DAVA : Alacak / Satım Sözleşmesinden Kaynaklı DAVA TARİHİ : 13/06/2018 KARAR TARİHİ : 15/01/2026 KARAR Y.TARİHİ : 03/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında 24.06.2015 tarihinde akdedilen “.... arsanın davalı kooperatife satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, Müvekkili şirketin, davalı kooperatif ile akdedilen sözleşme gereğince üstlenmiş olduğu tüm edimleri yerine getirerek maliki bulunduğu arsayı taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak 17.05.2016 tarihinde davalı kooperatife satış suretiyle tapu sicil müdürlüğünde devrettiğini, davalı kooperatifin, müvekkili şirkete sözleşmenin imzalanmasından itibaren muhtelif zamanlarda yapmış olduğu kısmi ödemelerle toplam 15.945.000.-TL ödemede bulunduğunu, davalı tarafın bugüne kadar bakiye ödemeleri yapmadığını, 02.08.2017 tarihinde 22418 yevmiye numarası ile alacakların ödenmesi amacıyla ihtarname keşide ettiklerini, bir sonuç alınamaması üzerine davalı kooperatif aleyhine ....iş Sayılı dosyası ile satılan arsa üzerine ihtiyati tedbir talep edilerek üçüncü şahsılara satışının engellenmesi için dava açıldığını, satışa konu taşınmaz üzerine teminat karşılığı ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, müvekkili şirket davalı tarafından yapılmayan ödemeler sebebiyle ekonomik sıkıntıya düştüğünden teminatı yatırma imkanı olmadığını, hali hazırda davalının bahse konu arsa üzerinde inşaatları yapmaya büyük bir hızla devam ettiğini, bedelinin yarısından fazlası tahsil edilemeyen ve müvekkili tarafından satılan taşınmazın üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi için bu arsa üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00.-TL'nin 02/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2. Karşı davada davalı karşı davacı vekili dilekçesinde; karşı davalı şirketin 24.06.2015 tarihli ... Vaadi Protokolünün 5.b Maddesinde satıcı sıfatıyla kabul ve taahhüt etmiş olduğu sorumluluklarını yerine getirmediği gibi, belediyeler ve mahkemeler nezdinde yapılan işlemleri bildiği halde, herhangi bir çalışma veya davalara müdahil olmadığını, bu konularda taraflarını da bilgilendirmediğini, satıcı şirket protokol gereğince sorumluluğunu üstlendiği arsayı her türlü sorumluluklarından arındırılmış olarak inşaat yapımına uygun şekilde hazır vaziyette teslim etmediğinden alınan arsalar dışında başkaca arsalar alınması için davalı şirketin, şirket adına ve şirketin yetkilileri veyahut şirketin yetkili gösterdiği kişilere avans olarak ödenenler, protokol gereği imar planı tadilatını onaylatıp taraflarına teslim etmemesinden kaynaklanan mahkeme ve davalarla ilgili giderler, satıcı adına ödenmiş olan tapu, harç, vergi ve masrafları ile ilgili giderler, taahhüt edilen planın onaylanmasının yerine getirilmemesi nedeniyle.... kapsamında ilaveten ödemek zorunda kaldıkları rekreasyon giderleri nedeniyle toplam 20.225.171,03.-TL'den arsa bedelleri olarak ödenen 10.968.800,00.-TL 'in mahsubu sonucu toplam 9.256.371,03.-TL'den fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00.-TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Asıl davada davacı vekili ıslah dilekçesi ile; dava değerini 26.494.355,43.-TL arttırarak 26.594.355,43.-TL'ye yükseltmiştir. 4. Karşı davada davacı vekili ıslah dilekçesi ile; dava değerini 9.277.522,27.-TL'ye yükseltmiştir. II-SAVUNMALAR 5. Davalı karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında 24.06.2015 tarihinde yapılmış olan, ....”nün yasalar gereği noterde yapılması gerekirken, yasalara göre yapılmadığından geçersiz olduğunu, davacıya ait .... Mahallesinde kain ve tapunun...parselinde bulunan 26.673 m2 arsa bedeli ödenmek suretiyle davalı kooperatifi tarafından satın alındığını, davacı satıcının, satın alınan bu arsa ile ilgili ipotek ve diğer tedbir, vergi ve harç, ile mahkeme gibi takyidatlar ile bu arsanın satışından dolayı davalıya her türlü sorumluluklardan arındırılmış olarak arsanın teslimini kabul ve taahhüt ettiğini, satış sırasında arsa üzerinde bulunan ipoteğin kooperatif aracılığı ile kaldırıldığını, bu arsanın da içerisinde bulunduğu diğer parseller ile birlikte 1/5000 ölçekli plan tadilatı yapıldığını, ayrıca 1/1000 ölçekli plan tadilatının da satıcı tarafından sözleşmede belirtildiği gibi 30.08.2015 tarihine kadar tamamlanarak ilgili belediyenin onayından geçirilmesinin taahhüt edildiğini, bu şartlarda 18.05.2016 tarihinde satın alınan arsanın bedelinin tamamen ödendiğini ve mülkiyetinin kooperatife devredildiğini, ....2.08.2016 tarih ve 1653 sayılı kararı ile onanan 1/5000‘lik ve 1/1000 ölçekli plana karşı .... Karar sayılı davası sonucu planın iptal edildiğini, davacı protokole göre gerekenleri ve sorumluluklarını yerine getirmediğinden arsaya ait parselasyon işleminin iptali karşısında yasal yollarla alınan inşaat ruhsatının da iptalinin söz konusu olduğunu, 30.08.2015 tarihine kadar bitirilmesi gereken 1/1000’lik Uygulama imar Planının taahhüt edilen tarihten yaklaşık 15 ay geçmiş olmasına rağmen onaylattırılmadığı, Protokolde taahhüt edilen plan tadilatı nedeniyle arsa alanının azalmış olması ile beraberinde konut sayısının da düşmüş olması, konut yapımı için özellikle istenen niteliklerinin ortadan kalkmış olmasından dolayı bu gelişmeler sonucu kooperatifin prestijinin sarsıldığını, gecikme nedeniyle inşaat aşamasında malzeme ve işçilik fiyat farklarından dolayı zarara uğradığını, davacının sunmuş olduğu ödemelerle ilgili dekontların bedeli ödenerek satın alınan arsa ile bunun dışında başkaca arsaların alımı için davacıya, davacı şirketin yetkililerine veyahut davacı şirketin yetkili gösterdiği kişilere avans olarak verilen tutarlara ilişkin olduğunu, sorumluluklarını ve taahhütlerini yerine getirmediğinden davacının davasının reddine karar verilmesini istemiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 6. Taraflar arasında 24.06.2015 tarihinde .... akdedildiği, bu ptorokol ile mülkiyeti davacı şirkete ait .... bulunan 26.673 m² arsanın davalı kooperatife satımı konusunda anlaşmaya varıldığı, sözkonusu taşınmazın tapuda davalı kooperatife devredilmiş olduğu, davalı kooperatif tarafından sözleşme kapsamında davacıya kısmi ödemeler yapılmış olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 7. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; i. Davacı tarafın, sözleşmeden kaynaklanan bakiye satış bedelini talep edip edemeyeceği, alacağın muaccel olup olmadığı. ii. Davacı tarafın imar planlarının yapılması, onaylatılması ve 24 derslikli okul inşaatının tamamlanması yönündeki sözleşmesel edimlerini yerine getirip getirmediği. iii. İmar planlarının idari yargı kararlarıyla iptal edilmesinde tarafların kusur durumunun ne olduğu. iv. Davalı kooperatif tarafından yapılan avans, imar, rekreasyon ve tapu harcı masraf ödemelerinin asıl alacaktan mahsup edilip edilemeyeceği ve davalı lehine alacak doğurup doğurmadığı noktalarında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 8. ..... m2 olduğu, söz konusu parsellerin .... Alanında bu amaçla kullanılmak üzere Hazine tarafından şerh konulduğu ve mülkiyetinin .... ait olduğu, 16 360 m2 yeşil alan ayrıldığı, donatıların kamuya terki ile emsal harici; sosyal tesis, salon, kat bahçeleri, balkonlar içeren 9 plan notu öngörüldüğü, söz konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin; ... göstereceği bir alanda en az 24 derslikli okul veya muadili inşaat alanlı kapalı spor salonu, .... vb. kamusal yapılar, plan değişikliğine konu yapılarla eşzamanlı ve anahtar teslimi yapılacağı, bu kamu yapılarının teslim edilmeden özel binalara yapı kullanma izni (iskan) verilmeyeceğine ilişkin İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporunun oylanarak oyçokluğu ile kabul edildiği görülmüştür. 9. Taraflar arasında imzalanan 24.06.2015 tarihinde.... Protokolü'nün incelenmesinde; sözleşmenin, satıcı ... ile alıcı .... arasında imzalandığı, "Sözleşmenin Konusu" başlıklı 1. Maddesinde, sözleşme konusunun satıcıya ait ...parselin plan tadilatı çalışmalarının satıcı tarafından yapılmakta olduğu, 5000'lik ve 1000lik plan çalışmalarının tüm masraflarının satıcıya ait olmak kaydıyla ve toplam emsale giren inşaat alanı her bir konut için takribi 170 m2 olduğu varsayılarak yaklaşık 51.000 m2 ve 300 daire olacak şekilde alıcıya teslim edileceği, arsa bedelinin, arsada yapılacak her konut için 140.000,00.-TL olacak şekilde hesaplandığı, İmar, plan tadilatı sonucu arsaya yapılacak toplam konut sayısında artma veya eksilme olduğu takdirde bu bedel üzerinden toplam arsa bedelinin belirleneceği; "Ödeme Şartları" başlıklı 4. maddesinde; 2. ve 3. Maddede belirtilen arsaların toplam inşaat alanının 51.000 m2 ve toplam konut sayısının 300 adet olacağı düşünülerek satış bedelinin (300 Konut*140.000,00TL/Konut) KDV dahil 42.000.000,00-TL olduğu, tapu masraflarını tarafların kendine düşen paylar oranında ödeyecekleri, kök tapu maliyetlerinin arsa sahiplerince karşılanacak olup arsa bedeline dâhil edildiği, sözleşme imzalanması ile birlikte 1.000.000TL kaparo olarak verileceği, 30.08.2015 tarihine kadar 1/1000 'lik planların yapılması aşamasında toplam 4,000,000,00TL'nin alıcı tarafından satıcıya ödeneceği, yapılan ödemeler için satıcıdan kefili senet alacağı, Kalan ödemelerin 1 parselasyon yapılarak tapuya tescil edilmesini müteakip başlamak kaydıyla 12 aylık eşit taksitlerle yapılacağı, kooperatifin üye kayıt durumuna göre parası olduğu takdirde iyi niyet olarak şimdiden ödemelerini parası varsa erken yapmayı taahhüt etmekte olduğu, tapu devri sırasında alıcının satıcıya kalan ödemesi kadar teminat senedi vereceği, her ödemede kalan ödemeye göre yenileneceği ve ödemelerin tamamlamasını müteakip kalan senedin iade edileceği, işbu senedin bu sözleşmeye ait teminat olduğu, 3'ncü şahıslara ciro ve temlik edilemeyeceği, protokol şartlarının yerine getirilmesi halinde alıcıya iade edileceği aksi halde yasal yollardan tahsili cihetine gidileceği; "Diğer Şartlar" başlıklı 5. Maddesinde, tapu işlemlerine ait her türlü masrafları, taraflar kendilerine düşen yasal pay oranında ödeyeceği, parsellerin bu sözleşmede belirtilen dairelere uygun olarak tüm ipotek, tedbir, harç, vergi, mahkeme gibi her türlü sorumluluklardan arındırılmış olarak bu sözleşmede belirtilen şekilde plan tadilatı tamamlanarak inşaat yapımına uygun şekilde hazır vaziyette alıcıya teslim edilmesi için her türlü sorumluluk satıcıya ait olacağı, bunlarla ilgili olarak gerekirse tapu devri sırasında alıcı tarafından satıcıya iş ve işlemleri takip etmek için vekâlet verileceği, plan tadilatı gereği yapılması gereken okul veya muadili inşaat alanlı kapalı spor salonu.... kamusal yapılar, plan değişikliğine konu yapılarla eşzamanlı ve anahtar teslimi satıcı tarafından yapılacağı, satıcı tarafından yapılması gereken bahis konusu bu imalatların bedeli kadar alıcıya teminat senedi vereceği, imalatların gerektiği gibi yapılarak teslim edilmesinden sonra alıcının senetleri satıcıya iade edeceği, arsaların alımı aşamasında .... Müşavirlik'in yapmış olduğu toplam bedel üzerinden alıcı tarafından KDV Dahil %1 oranında emlak komisyon bedeli ödeneceği hususlarında düzenleme yapılmıştır. 10. Tapu kayıtlarının incelenmesinde; .... olduğu görülmüştür. ....12.08.2016 tarih 1653 sayılı kararıyla onaylı .... ada parsellerinin imar planının 10 nolu plan notlarında yer alan teklif .... meclisi kararı ile konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak ve deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın KDGPA olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya birkaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye sınırları içinde bulunması şarttır" düzenlemesi mevcut olup, düzenlemeye göre 24 derslikli okul bedelsiz ve anahtar teslimi ile yapmayı kabul ve taahhüt ettikleri hususlarında düzenleme yapılmıştır. 12. .... 05.06.2017, mekanik tesisatın 05.06.2017, zemin etüdünün 07.04.2017 olarak belirlendiği,... blokun 06.06.2017 tarih 58/2 no ile ve ...parsel C blokun 06.06.2017 tarih ... no ile onaylanmış olduğu, bu bloklarda da yapı sahibi ve müteahhidinin aynı olduğu, bu yapı ruhsatlarının hepsinin alt kısmında el yazısı ile " ... Müdürlüğü 11.05.2017 tarih ... sayılı yazısı ile .... Derslik okul taahhüdü " şeklinde yazıldığı görülmüştür. 13. 31.05.2019 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesinin incelenmesinde; temlik edenin....muhatabın .... olduğu, muhatap nezdinde temlik eden lehine doğmuş ve doğacak alacağın temellük edene aşağıdaki şartlarla temlik edeceği; Temlik Eden ...'nin, .... nezdinde doğmuş veya doğacak alacaklarının 1.000.000.-TL miktarını ferileri ve teminatları ile birlikte karşılıksız olarak Temellük Eden .... karşılık olmak üzere gayrikabili rücu olarak devir ve temlik ettiğini beyan, kabul ve taahhüt eder. Temlik eden, işbu temlik ile yukarıda belirtilen muhatap nezdinde doğmuş ve doğacak hak ve alacaklarını ferileri ile birlikte 1.000.000.-TL miktarını temellük eden ....'ye gayrikabili rücu olarak devir ve temlik ettiğini, böylelikle borçlu şirketlerin temellük eden nezdindeki borçlarının tamamı ödeninceye kadar muhatap nezdindeki alacağının 1.000.000,00.-TL kısmı üzerinde herhangi bir hakkının kalmadığını ve bütün hakların talep, tahsil ve ahzukabz yetkisinin .... geçtiğini beyan, kabul ve taahhüt eder. İş bu sözleşmenin imzalanması her ne suretle olursa olsun ödeme anlamına gelmemekte olup borçlu şirketlerin temellük eden nezdindeki borçları bitinceye dek icra daireleri vasıtasıyla devam eden icra dosyaları ile hukuk ve ceza mahkemeleri vasıtasıyla devam eden her türlü hukuk ve ceza davalarındaki işlemler aynen devam edilecektir. İşbu sözleşmenin uygulanmasından dolayı taraflar arasında doğacak her türlü ihtilaf halinde temellük edenin defter, kayıt ve belgelerinin münhasır delil sözleşmesi niteliğinde olduğunu, taraflar beyan ve kabul ederler." şeklinde düzenlenmiştir. 14. Mahkememizce dosya üzerinde İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılmış olup alınan rapor ve ek raporların sonuç kısımlarında özetle; davacı satıcının, davalıdan Sözleşme gereğince taşınmaz satış bedelinden bakiye kalan şimdilik 100.000-TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiği, arsa üzerine davalı tarafından fiilen yapılan konut sayısına göre arsa satış bedeli ve davacının davalıdan asıl davada talep edebileceği bakiye satış bedelinin; taşınmazı davacının, imar planın sonradan iptal edilse de onaylanması ile sözleşmedeki bu edimini davalıya karşı yerine getirdiğinin ve alacağının muaccel olduğunun kabulüne göre; Sözleşmedeki tapu ve imar masraflarını karşılanması ve okulu yapması edimlerini yerine getirmediğinden TBK'nın 97 maddesi uyarınca birlikte ifa kuralına göre davacının taahhüdü altındaki okulun yapımı için 5.600.000-TL ve adına ödenen masraflar için 663.394,57-TL olmak üzere toplam 6.263.394 .57-TL 'yi davalıya ödenmek üzere depo etmesi halinde, taşınmazın satışından kaynaklı davalının ticari defterine itibar edilmediğinde bakiye 17.665.000,00-TL (33.600.000-TL -15.945.000-TL -17.665.000-tI ); itibar edildiğinde ise bakiye 14.159.000,00-TL ( 33.600.000TL -19.441.000-TL -14.159.000-TL ) alacağını talep edebileceği; Ankara Büyükşehir Belediyesinin yazısı uyarınca 252 adet konut yapılabileceği dikkate alındığında ise arsa satış bedeli ve davacının davalıdan asıl davada talep edebileceği bakiye satış bedelinin; taşınmazı davacının, imar planın sonradan iptal edilse de onaylanması ile sözleşmedeki bu edimini davalıya karşı yerine getirdiğinin ve alacağının muaccel olduğunun kabulüne göre; sözleşmedeki tapu ve imar masraflarını karşılanması ve okulu yapması edimlerini yerine getirmediğinden TBK'nın 97 maddesi uyarınca birlikte ifa kuralına göre davacının taahhüdü altındaki okulun yapımı için 5.600.000-TL ve adına ödenen masraflar için 663.394,57-TL olmak üzere toplam 6.263.394,57-TL 'yi davalıya ödenmek üzere depo etmesi halinde taşınmazın satışından kaynaklı davalının ticari defterine itibar edilmediğinde bakiye 19.335.000,00-TL ( -35.280.000-TL -15.945.000-TL 19.335.000); itibar edildiğinde ise bakiye 15.839.000,00-TL (- 35.280.000-TL -19.441.000-TL ) alacağını talep edebileceği; davacının edimini yerine getirmediğinin kabulü halinde ise; davacının imar planlarının sonradan iptal edilmesi ile davalı Kooperatife karşı Sözleşmedeki edimleri yerine getirmediği kabul edildiğinde ise davacının, davalıdan asıl davada alacak talebinde bulunamayacağı; karşı davada davacı dava dilekçesi ile 100.000-TL'nin, 03.05.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile fazla ödenen taşınmaz bedeli için 8.472.000-TL, tapu masrafları için 619.6777,70-TL'nin, imar Masrafları için 185.644,57' olmak üzere toplam 9.277.522,27-TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiği, karşı davalı satıcının Sözleşme gereğince taşınmazı davalıya devrettiği ve imar planı çalışmalarını yaptığı, imar planlarının iptali için dava açılmışsa da ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı yargılamanın devam ettiği, bu nedenle zararında bulunmadığı, imar planlarının iptali için açılan davalarda davacı ve davalının kusurunun bulunmadığının kabulüne göre; karşı davacı kooperatifin, davalıdan imar planının iptali için açılan davalar nedeniyle zararına konu 141.927,70-TL alacağını talep edemeyeceği, yine davalı satıcıya taşınmaz satış bedeli için fazla ödeme yapmadığı, fakat imar çalışmaları nedeniyle ödenen 477.750,00-TL rekreasyon bedeli ve tapu masraflar için ödenen 185.644,57-TL olmak üzere toplam 663.394,57-TL alacağını davalı satıcıdan talep edebileceği, mahkemenin aksi kanaatte olması ve davacının açılan iptal davalarından dolayı 141.927 70-TL zararını talep edebileceğinin kabulü halinde ise; davalı/karşı davacının talep edebileceği alacak miktarının toplam 805.322,27-TL olduğu bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 15. Asıl Dava, taraflar arasında akdedilen taşınmaz satış sözleşmesine dayalı taşınmaz satışı nedeni ile bakiye alacağın tahsili, karşı dava sözkonusu sözleşme nedeni ile yapılan masrafların ödenmesi istemine ilişkindir. 16. .... K, sayılı kararı ile; Asıl davanın reddine; karşı davanın kısmen kabulüne 640.828,94.-TL plan tadilatı nedeniyle açılmış davalara müdahil olunması nedeniyle yapılan harç ve giderleri, danışmanlık ve avukatlık ücreti giderleri ve rekreasyon harcı gideri toplam 164.493,33.-TL protokolün 5/a maddesi gereğince tapu işlemlerine ait her türlü harç ve masraflardan karşı davalının payına düşen kısım olmak üzere toplam 805.322,27.-TL'nin 50.000,00.-TL'si yönünden karşı dava tarihi olan 28.09.2018 tarihinden itibaren 755.322,27.-TL yönünden ıslah harcının yatırıldığı tarih olan 18.10.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline dair karar verildiği, bu kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine ..... sayılı kararı ile; her iki taraf da tacir olduğundan uyuşmazlığı inceleme görevinın .... ait bulunduğundan mahkemece göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esas hakkında hüküm kurulmasının doğru olmadığının belirtilerek ... Mahkemesinin kararının kaldırıldığı, bu kez ...sayılı kararıyla davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair karar verildiği, dosyanın görevsizlik kararı üzerine mahkememizde yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldığı görülmüştür. 17. Taraflar arasında "Gayrimenkul (Arsa) Satış Vaadi Protokolü" başlıklı, 24.06.2015 tarihli bir sözleşme akdedildiği, satıcı sıfatı ile ... ile alıcı sıfatı ile .... ada 2 parselde bulunan arsanın satışı olduğu, arsa bedelinin, arsada yapılacak her konut için 140.000,00.-TL olacak şekilde belirlendiği, imar, plan tadilatı sonucu arsaya yapılacak toplam konut sayısında artma veya eksilme olduğu takdirde bu bedel üzerinden toplam arsa bedelinin belirleneceği hususlarında düzenleme yapıldığı görülmüştür(sözleşme m. 3 ve m. 4). 18. Bu bakımdan, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve sözleşme konusu dikkate alındığında, sözleşmenin niteliğinin taşınmaz satımını konu alan ticari nitelikte "satış sözleşmesi" olduğu değerlendirilmiştir. 19. Davalı-karşı davacı kooperatif, davacı şirket ile noterde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi düzenlenmediğinden bu sözleşmenin geçerli olmadığını iddia etmiş olup; öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerekmiştir. 20. Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, ileride taşınmaz mülkiyetinin tapuda devrini yapmayı taahhüt eden, geçerliliği resmi şekil şartına bağlanan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşmelerdir. Şekil şartı olarak satış vaadi sözleşmelerinin, Türk Borçlar Kanununun 29. maddesi ve aynı Kanunun 237. maddesiyle 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706 ve 1512 Sayılı Noterlik Kanunu'nun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re'sen düzenlenmesi gerekmektedir. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde TMK m. 716 hükmü uyarınca açacağı dava ile borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir. 21. Bu bakımdan tapulu taşınmazlarda mülkiyetin devrini öngören bu sözleşmelerin noterde resen düzenleme şeklinde yapılmaları geçerlilik koşuludur. Emredici kural gereği, resmi şekle uyulmadan yapılan sözleşmeler geçersizdir. .... yerleşik içtihatları uyarınca şekil şartına uygun olarak yapılmayan geçersiz olan taşınmaz satış vaadini içeren sözleşmelerin tarafların edimlerini büyük ölçüde yerine getirmesi halinde geçerli olacağı kabul edilmektedir. 22. Somut uyuşmazlıkta, adi yazılı şekilde taraflar arasında akdedilen "Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesine" konu taşınmaz davalı kooperatife tapuda 17.05.2016 tarihinde devredilerek tescil edilmiştir. Bu durumda, resmi şekil şartına uygun olarak yapılmayan dava konusu sözleşme başta geçersiz olsa da, Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince davalı Kooperatife taşınmazın tapuda devri ile geçerli hale geldiği, bu nedenle davalı Kooperatifin sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri süremeyeceği anlaşılmakla, davalı yanın sözleşmenin geçerli olmadığına yönelik iddialarına itibar edilmemiştir. 23. Yine davalı yanca geçersizliği ileri sürülmekte ise de, karşı davasında ileri sürdüğü taleplerinin geçersiz olduğu ileri sürülen sözleşme hükümlerine dayandırıldığı da anlaşılmaktadır. Bu bakımdan Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ve esasen icra edilmiş olan sözleşmenin geçerli olduğu değerlendirilmiştir. 24. Davacı yan, davalı kooperatif ile ...² arsanın satışı için 24.06.2015 tarihinde “Gayrimenkul (Arsa) Satış Vaadi Protokolü” düzenlendiğini, bu sözleşme gereğince taşınmazın tapuda davalıya tescilinin yapılarak tüm edimlerin yerine getirildiğini, fakat davalının taşınmaz satış bedelinden kaynaklı bakiye alacağını ödemediğini belirterek şimdilik 100.000.-TL 'nin 02.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep etmiştir. 25. Davalı yan ise, davacı ile yapılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin noterde yapılmadığından geçersiz olduğunu, davacıya ait dava konusu taşınmazın bedeli ödenmek suretiyle satın alındığı fakat davacının sözleşme ile arsa üzerindeki ipotek, tedbir, vergi, resim, harç, mahkeme gibi takyidatlardan arındırmış olarak teslim etmesi gerekirken satış esnasında ipoteğin kooperatif tarafından kaldırıldığını, yine sözleşmede 1/5000 ölçekli plan tadilatının yapıldığını fakat 1/1000 ölçekli plan tadilatının davacı tarafından yapılacağının taahhüt edildiği, ancak .... Belediye Meclisinin 12.08.2016 tarih ve 1653 sayılı kararı ile onanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plana karşı dava açıldığı ve ....., sayılı ilamı ile bu planların iptal edildiğini, bu nedenle davacının sözleşmedeki sorumlulukları ve taahhütlerini yerine getirmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. 26. Davalı-karşı dava dilekçesi ile, taşınmaz satı vaadi sözleşmesi uyarınca davacının karşılaması gerektiği imar ve tapu masraflarının kendisi tarafından karşılandığını, imar planının iptali nedeniyle açılan davalarda masraflar yapmak zorunda kaldığını beyanla fazla ödediği taşınmaz satış bedelinin, imar ve tapu masrafları ile imar planının iptali için yapmış olduğu masrafların dava ile şimdilik 100.000,00.-TL'sini, 03.05.2019 tarihli ıslahla 9.277.522,27.-TL'sinin davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. 27. Dosyadaki mevcut tapu kayıtlarından dava konusu .... hisseni ise 17.05.2016 tarihinde.... sayılı satış işlemi ile 5.160.000.-TL bedelle davalı Kooperatife temlik ettiği tespit edilmiştir. Buna göre davalı kooperatifin dava konusu 26.673 m² yüzölçümlü taşınmazın 17.05.2016 tarihinde satış ve tevhid işlemi ile tam hisse maliki olduğu, ayrıca taşınmazın davalı Kooperatife devri sırasında, davacıya ait hisseler üzerinde dava dışı ..... tarafından 11.02.2015 tarihinde tesis edilen birinci dereceden fekki bildirilinceye kadar 10.600.000,00.-TL tutarındaki ipotek bulunduğu tespit edilmiş, iş bu ipoteğin davalıya taşınmazın satıştan sonra 23.09.2016 tarihinde...yevmiye numarası ile terkin edildiği anlaşılmıştır. 28. Yukarıda da değinildiği üzere asıl davada davacı edimini ifa ettiğini ve bakiye satış bedelini talep ederken, davalı yan davacının edimini ifa etmediğini, protokolde taahhüt ettiği üzere taşınmazı her türlü kısıtlamadan arınmış, imar planı tamamlanmış ve inşaata hazır halde teslim etmediği; .... Esas sayılı kararı ile 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının iptal edildiği ve davacının plan tadilatı yükümlülüğünü yerine getirmediği; sözleşmedeki 24 derslikli okul yapma edimini de ifa etmediğini savunmuştur. 29. Bu bakımdan asıl davada, hukuki ve fiili olarak davacının taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümleri uyarınca edimini ifa edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. 30. Taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri incelendiğinde; taraflar arasında akdedilmiş olan 24.06.2015 tarihli sözleşmenin “Arsanın İmar Durumu” başlıklı 3. maddesi gereğince satışa konu arsanın imar plan (1/1000 ve 1/5000) tadilat çalışmaları konusundaki yükümlülük satıcı/davacıya ait olup masrafların da satıcıya ait olduğu kararlaştırılmıştır. 31. Arsa bedeli hususunda yine 3. madde gereğince 300 daire olacak şekilde ve her daire karşılığı 140.000,00.-TL olarak kararlaştırılmış, ancak imar plan tadilatı neticesinde daire sayısında artma ya da eksilme olması halinde birim fiyat sabit olmak üzere belirlenen daire sayısı üzerinden satış bedelinin belirleneceği kabul edilmiştir (m. 3). 32. Ödeme şartları (m. 4) sözleşmenin akdedilmesi ile 1.000.000,00.-TL, 30.08.2015 tarihine kadar 1/1000’lik planların yapılması aşamasında 4.000.000,00.-TL ve bakiye tutarın da parselasyon yapılarak tapuya tescil edilmesini müteakip başlamak üzere 12 eşit taksit şeklinde yapılacağı belirlenmiştir. 33. Sözleşmenin “Diğer Şartlar” başlıklı 5. maddesinde (m. 5/a) tapu işlemlerine ilişkin her türlü masraf tarafların kendilerine düşen yasal pay oranında sorumlu olduğu akdedilmiştir. 34. 5/b hükmünde satıma konu parsellerin her türlü ipotek, tedbir, harç, vergi, mahkeme gibi sorumluluktan arındırılmış olarak sözleşmede belirtilen şekilde plan tadilatı tamamlanarak inşaat yapımına uygun şekilde teslim edilmesi hususunda sorumluluğun satıcıya ait olduğu kararlaştırılmış, ayrıca bu hususlarla ilgili olarak gerekmesi halinde tapu devri sırasında alıcı tarafından satıcıya iş ve işlemleri takip etmek üzere vekalet verileceği de kararlaştırılmıştır. 35. 5/c hükmünde ise plan tadilatı gereği yapılması gereken okul veya muadili inşaat alanlı kapalı spor salonu, aile yaşam ve gençlik merkezi, vb gibi kamusal yapılar plan değişikliğine konu yapılarla eş zamanlı ve anahtar teslimi satıcı tarafından yapılacağı kararlaştırılmış olup bu konudaki yükümlülüğün satıcı/davacıda olduğu anlaşılmaktadır. 36. Taraflar arasında "Gayrimenkul (Arsa) Satış Vaadi Protokolü" başlıklı sözleşmenin 24.06.2015 tarihinde akdedildiği görülmektedir. Yine davacı/satıcı tarafından imar plan tadilatlarına ilişkin sözleşmenin 3. maddesindeki yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. 37. Taraflar arasında akdedilen 24.06.2015 sözleşme tarihinden önce davacı yanca 1/5000 imar plan tadilatına ilişkin olarak yapılan başvurunun .... Belediyesi Meclisinin 13.03.2015 tarihli ve 552 sayılı kararı ile kabul edildiği anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi esasen taraflar 24.06.2015 tarihinde sözleşmeyi imzaladığında, taşınmaza ilişkin davacı tarafça alınmış 13.03.2015 tarihli ve 552 sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı mevcuttur. 38. .... sayılı taşınmazın 03.12.2015 tarihinde .... oranının satıldığı, 17/05/2016 tarihinde ise kalan kısım olan... oranının satıldığı ve davalı kooperatif satıma konu taşınmazın tam hissesine sahip olmuştur. 39. ..... sayılı kararı ile 13.07.2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli imar planının iptaline karar verilmiştir. 40. Taşınmazın davalı Kooperatifin mülkiyetine geçişinden sonra.... Belediye Meclisinin 12.08.2016 tarih ve 1653 sayılı kararıyla imar planı dava dışı diğer arsalarla birlikte kentsel dönüşüme girerek 1/5000 ölçekli .... sınır teklifi, 1/25000, 1/5000 nazım imar planı değişiklikleri ile 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı tadilatları onaylanmıştır. Davalı Kooperatif tarafından sözkonusu onaylanan bu imar planına istinaden taşınmazda inşaata başlamak amacıyla ....Belediyesinden 06.06.2017 tarih, 58/1, 58/2 ve 58/3 sayı ile inşaat yapı ruhsatları alınmıştır. 41. Görüldüğü gibi esasen davacı şirketin taşınmazın 17/05/2016 tarihinde satışından kısa süre sonra sözleşmede kararlaştırılan taşınmazın imar durumuna ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı tadilat çalışmalarını yaptığı ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.08.2016 tarih ve 1653 sayılı kararı ile onaylanmış olduğu anlaşılmaktadır. Yine davalı kooperatifin buna göre inşaat yapı ruhsatını alarak inşaat yapımına başladığı da tespit edilmiştir. 42. .... tarafından, .... Karar sayılı kararı ile dava konusu işlemin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlara yönelik kısmının ise iptaline karar verilmiştir. 43. Mahkememizce yapılan UYAP entegrasyon sorgulamaları neticesinde, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu....Esas ve... Karar sayılı ilamı ile Mahkemenin kararın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak belirlenmesi ile parsele yönelik 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden onanmasına, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden ise bozulmasına kesin olarak karar verilmiş olduğu belirlenmiştir. 44. .... bozma ilamına uyularak, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olmadığına hükmedilmiştir. Yani davalı idare ile davalı yanında müdahillerin istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda .... sayılı Yasanın 45/4 maddesi uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır (Mahkememizce yapılan UYAP entegrasyon sorgulamaları ile belirlenmiştir). 45. Bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu ise .... Karar sayılı ilamı ile reddedilerek kararın onanmasına karar verilmiştir. Böylece taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini oluşturan, .. sayılı (eskisi 2 sayılı parsel) parselde yapılan 1/5000 ve 1/1000 imar plan tadilatlarının gerçekleştirilmiş olduğu ve buna karşı yapılan idari davalar sonucunda kesinleşmiştir (Mahkememizce yapılan UYAP entegrasyon sorgulamaları ile belirlenmiştir). 46. ... 07.02.2022 tarihli cevabi yazısında da; dava konusu taşınmaz üzerine inşaa edilen binaların yapımın imar planın ....sayılı dosyasında verilen kararla imar planın iptali nedeniyle iskan talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ve dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, Yapı Denetim Sistemindeki onaylı inşaat seviyelerin A Blok için % 85, B blok için % 85 ve C Blok için % 90 seviyesinde olduğu bildirilmiştir. 47. Yapı kullanma izin belgesine ilişkin olarak, davalı kooperatif tarafından .... sayılı parselde (eskisi 2 sayılı parsel) bulunan yapılara yönelik yapı kullanma izin belgesinin düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair .... sayılı işleminin ve anılan işlemin dayanağı mahiyetinde bulunan 12/08/2016 tarih 1653 sayılı imar planının 10 numaralı plan notunun "... Bu kamu yapıları teslim edilmeden özel binalara yapı kullanma izni verilmeyecektir" kısmının iptali istemiyle açılan davanın .... sayılı kararı ile kabul edilerek iptal kararı verildiği, sözkonusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine .... Karar sayılı kararı ile reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun ise .... verildiği anlaşılmaktadır (Mahkememizce yapılan UYAP entegrasyon sorgulamaları ile belirlenmiştir). Bu duruma göre yapı kullanma izin belgesi verilmesi yönündeki engelin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. 48. Buna göre davacı satıcı şirketin, Sözleşmeye uygun olarak taşınmaza ait 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış bir şekilde dava konusu taşınmazın.... hissesini 03.12.2015 tarihinde satış işlemi ile,... hisseni ise 17.05.2016 tarihinde satış işlemi ile davalıya tapuda temlik ettiği tespit edilmiştir. Taşınmaza ait 1/1000 ölçekli imar planı ise taşınmazın davalı Kooperatife devrinden sonra 12.08.2016 tarihinde Belediye Meclisince onaylanmıştır. 49. Davacı satıcı, Sözleşmede davalıya taşınmazı 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları yapılmış bir şekilde teslim etmeyi taahhüt etmiş, az yukarıda imar plan tadilatına ilişkin yargılama sürecine ilişkin açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sözkonusu imar plan tadilatının kesinleştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, satıcı davacının sözleşmenin 3. ve 5/b maddelerindeki "imar planı tadilatını inşaat yapımına uygun şekilde tamamlama" asli edimini usulüne ve hukuka uygun olarak (ayıpsız bir şekilde) ifa ettiği kesinleşmiştir. 50. Esasen davacı satıcının sözleşme hükümleri nazara alındığında onaylanan imar planlarının iptali için dava açılmayacağını ve/veya iptal edilmeyeceğini taahhüt etmediği gibi imar planlarına karşı açılan iptal davası, davalı Kooperatifin mevcut imar durumuna göre yapı ruhsatı alarak inşaatlara başlamasına ve tamamlamasına engel olmamıştır. 51. Zira 07.09.2023 tarihinde Mahkememizce yerinde icra edilen keşifte davaya konu taşınmaza ilişkin olarak, taşınmazlara ait sitenin A, B ve C olmak üzere 3 bloktan oluştuğu, A bloğun 2 bodrum kat + zemin kat + 20 kat tan oluştuğu, B ve C blokların ise 1 bodrum kat + zemin kat + 20 kattan oluştuğu, her bir blokta 1 adedi kapıcı dairesi olmak üzere toplam 81 adet konut bulunduğu, toplam 3 blok için 240 adet konut + 3 adet kapıcı dairesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Görüldüğü üzere davaya konu taşınmazların keşif tarihi itibari ile fiili olarak tamamlanmış ve kullanılmakta olduğu anlaşılmaktadır. 52. Yine davalı Kooperatif somut olayda davacının Sözleşmeye göre 26.673 m² arsa yerine 16.250 m² arsayı devrettiğini, bu nedenle edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediğini iddia etmiştir. Fakat dava konusu taşınmazın davalıya tapuda 26.673m² olarak önce 03.12.2015 tarihinde .... hissenin, daha sonra 17.05.2016 tarihinde.... hissesi olmak üzere tamamının devredildiği tespit edilmiştir. 53. Davalı kooperatif taşınmazı davalıdan imar planlarının yapılması koşulu ile satın almış olup, davacı Sözleşmede imar uygulaması sonucunda taşınmazın yüzölçümünde herhangi bir değişiklik olmayacağını taahhüt etmemiştir. Taşınmazda davacı tarafından, davalıya tapuda 26.273 m² yüzölçümlü olarak devredilmiştir. Ancak davalının maliki olduğu dava konusu.... parseldeki (yeni parsel numarası 6) taşınmazın mevcut 126.673 m² olan yüzölçümü imar değişikliği ile .... parsel olarak davalı adına yeniden tescil edilmiştir. Taşınmazın yüzölçümündeki azalma davalı Kooperatif adına taşınmaz tescil edildikten sonra, ....Belediyesinin 12.08.2016 tarihli kararı ile onaylanan imar planı değişikliğine bağlı olarak yapılan ifraz sonucunda meydana gelmiştir. 54. Türk Borçlar Kanunun 208. maddesinde de “Kanundan, durumun gereğinden veya sözleşmede öngörülen özel koşullardan doğan ayrık hâller dışında, satılanın yarar ve hasarının; taşınır satışlarında zilyetliğin devri, taşınmaz satışlarında ise tescil anına kadar satıcıya ait olacağı” hüküm altına alınmıştır. 55. Bu durumda davacı satıcının, Taşınmaz Satış Sözleşmesi uyarınca dava konusu taşınmazı davalıya tapuda devrettiği ve 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı çalışmalarını tamamlayarak taşınmazı davalı Kooperatife teslim ettiği tespit edilmiştir. Açıklanan bu nedenlerle davacının Sözleşmedeki taşınmazın devri ile imar planlarının yapılmasına ilişkin edimlerini davalıya karşı yerine getirdiği değerlendirilmiştir. 56. Bu bakımdan davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme hükmü uyarınca (m. 3) arsa bedelinin yapılacak inşaattaki fiili konut sayısına göre belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, kapıcı daireleri hariç 240 adet konutun inşaa edildiği ve davalı yanca kullanılmakta olduğunun belirlendiği ve arsa satış bedelinin böylece 240 x 140.000,00.-TL = 33.600.000,00.-TL olması gerektiği hesaplanmıştır. 57. Sözleşme hükümlerinden olan 5/c hükmü ve .... Başkanlığına yönelik olarak davacı satıcı tarafından verilen 13.02.2017 tarihli taahhütnamesi (....) uyarınca bu okulu yapma mükellefiyeti tartışmasız şekilde davacı satıcıya aittir. 58. .... ve ... ada/parsellerin .... sayılı kararıyla onaylı 1/5000 ölçekli K... ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri kapsamında kaldığı, sözkonusu plan kapsamında toplam inşaat alanlarının;... sayılı parselde TİA:10.500 m²,... sayılı parselde TİA:10.500 m²,... sayılı parselde TİA:39.000 m², .... sayılı parselde TİA: 12.000 m², ... sayılı parselde TİA:15.000 m² olduğu ve sözkonusu plan kapsamında Büyükşehir Belediyesi'nin göstereceği bir alanda 24 derslikli okul veya muadili inşaat yapma sorumluluğu bulunan tüm parsellerin toplam inşaat alanı toplamının 87.000 m² olduğu ve buna göre satıma konu .... sayılı parselin TİA:39.000 m² olduğu belirtilmiştir. 59. Davacının sözleşmeye göre taahhüt ettiği 24 dersli okul inşaatını yapmadığı, alıcı kooperatife de bu hususta teminat senedi de vermediği anlaşıldığından iş bu okulun yapımın maliyetinin dava tarihi itibarı ile 5.600.000-TL olacağı, bu tutardan davacının sorumluluğunun ancak satıma konu taşınmazın m² olarak ölçüsü oranında olabileceği, belediyenin yazı cevabına göre (5.600.000,00.-TL / 87.000 m²) = 64,367.-TL m² birim fiyatı olacağı, satıma konu arsanın 39.000 m² olduğu dikkate alındığında neticesinde davacının sorumluluğunun 2.510.344,82.-TL olduğu anlaşılmıştır. 60. Davalının taşınmaz bedeline ilişkin olarak yapmış olduğu ödemelerin toplam 15.945.000,00.-TL (8.570.000-TL + 7.375.000=15.945.000,00.-TL) olduğu, bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı (davacı da dava dilekçesinde bu vakıayı kabul etmekte) tespit edilmiştir. 61. Davalı her ne kadar 15.945.000,00.-TL tutar dışında da ödeme yaptığını ileri sürmüş ise de, bu tutarın dışındaki ödemeler yönünden ödeme iddiasını ispat edemediği, yapılan ödemelerin bu davanın konusunu teşkil eden taşınmaz satışına yönelik olduğunun ispat edilemediği anlaşılmakla fazlaya yönelik ödeme iddialarına itibar edilememiştir. 62. Buna göre davacının bakiye taşınmaz bedeli alacağının yapılan ödemeler ve 24 derslikli okul nedeni ile sorumlu olduğu tutar dikkate alındığında, satım bedeli 33.600.000,00.-TL - (15.945.000,00.-TL + 2.510.344,82.-TL) = 15.144.655,18.-TL olduğu değerlendirilmiştir. 63. Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede; 64. Karşı davada davacı Kooperatifin taleplerinin, taşınmaz bedeli olarak fazla yapılmış olan ödeme tutarı, sözleşme gereğince karşı davalı satıcının yükümlülüğünde olan tapu harç, vergi vb. gibi tutarları ve imar sorumlulukları nedeni ile açılan davalarda yapılan ödemeler olduğu (karşı davacı kooperatifin 03.05.2019 tarihli talep açıklama dilekçesi) anlaşılmaktadır. 65. Karşı davalı satıcı, Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesinde 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan çalışmalarının yapılacağını taahhüt etmiş, planların iptali için dava açılmayacağını ve/veya iptal edilmeyeceğini taahhüt etmediği gibi yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere açılan davalar neticesinde plan tadilatlarına yönelik iptal istemleri reddedilmiştir. Bu anlamda satıcı şirket edimlerini ifa etmiş kabul edilmelidir. Yine somut olayda karşı davalı satıcı taşınmazı davalıya devretmiş olup, sözleşme gereği imar planı çalışmalarını yapmıştır. Bu imar planları kesin olarak iptal edilmediğinden ortada bir zararın varlığından sözedilemeyecektir. İmar planlarının iptali için açılan davalarda da gerek davacı satıcı şirketin, gerekse alıcı davacı Kooperatif iradesi dışında Belediyeden olmakla, davacı- karşı davalı satıcının kusurunun varlığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Zira, iptal davaları da reddedilmiştir. 66. Bu bakımdan karşı davacı kooperatifin hem satıcı şirketin kusurunun varlığından sözedilememesi hem de TBK m. 208 hükmü uyarınca yarar ve hasarın alıcıya geçmiş olduğu dikkate alındığında açılan davalar nedeni ile yapmış olduğu masrafları talep edemeyecektir. 67. Yine davacı dava konusu taşınmaza yönelik olarak fazla bir ödeme yaptığını ileri sürmüş ise de, yukarıda yer verilen ve toplanan delillerden karşı davacı kooperatif tarafından ispat edilen ödemelerin yukarıda belirtildiği şekilde olduğu ve fazla ödeme iddiasının ispat edilemediği nazara alındığında bu yöndeki isteminin de reddine karar verilmesi gerekmiştir. 68. Karşı davacı kooperatifin, yaptırılan bilirkişi incelemesi ile düzenlenen raporda da belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri uyarınca satıcının yükümlülüğünde olan imar çalışmaları nedeni ile ortaya çıkan masraflar ve yine tapu harç ve masraflarından sorumlu olduğu, buna göre karşı davalı şirketin imar plan çalışmaları nedeniyle ödenen 477.750,00.-TL rekreasyon bedeli ve tapu masraflar için ödenen 185.644,57.-TL olmak üzere toplam 663.394,57.-TL tutarı kadar kooperatife karşı sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve kooperatifin bu miktar alacağını davalı satıcıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır. 69. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ve bilirkişi raporlarında yapılan hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne, 100.000,00.-TL alacağa 10.08.2017 tarihinden, 15.054.655,17.-TL alacağa 05.09.2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya (8.000.000,00.-TL’lik kısmının temlik alan .... olmak üzere) ödenmesine: karşı davanın kısmen kabulüne, 663.394,57.-TL alacağın karşı dava tarihinden (28/09/2018) itibaren işleyecek reeskont faizi oranında davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM ASIL DAVA 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-100.000,00.-TL alacağa 10.08.2017 tarihinden, 15.054.655,17.-TL alacağa 05.09.2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya (8.000.000,00.-TL’lik kısmının temlik alan .... olmak üzere) ödenmesine, Karar ve İlam Harcı 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.035.214,49.-TL harçtan, peşin ve ıslahla alınan 453.812,75.-TL harcın tahsili ile bakiye 581.401,74.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, ıslah harcı, istinaf kanun yoluna başvurma harcı, keşif harcı ve vekalet harcı toplam 457.809,95.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 6.054.97.-TL, bilirkişi ücreti olarak 5.250,00.-TL olmak üzere toplam 11.304,97.-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 6.442,08.-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 1.173.093,10.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı (910.000,00.-TL’lik kısmının temlik alan .... olmak üzere) tarafa ödenmesine, 8-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 1.069.191,01.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, KARŞI DAVADA 9-Davanın KISMEN KABULÜNE, 10-663.394,57.-TL alacağın karşı dava tarihinden (28/09/2018) itibaren işleyecek reeskont faizi oranında davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Karar ve İlam Harcı 11-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 45.316,48.-TL harcın, peşin ve ıslahla alınan 158.436,93.-TL harçtan düşümü ile fazla alınan 113.120,45.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 12-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, alınması gerekli harç, istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve vekalet harcı toplam 45.520,88.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 13-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 250,00.-TL, bilirkişi ücreti olarak 8.350,00.-TL olmak üzere toplam 8.600,00.-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 614,95.-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 14-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 15-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 105.509,19.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 16-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 940.706,39.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Dair, davacı karşı davalı vekilleri, davalı karşı davacı kooperatif vekilleri, temlik alan vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/01/2026

Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"