İlk Derece Mahkemesi 2022/543 E. 2024/921 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/543 Esas - 2024/921 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/543 Esas KARAR NO : 2024/921

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/08/2022

: 19/03/2024 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketlerden ... İnş ... A.Ş. arasında 06/07/2021 tarihinde ".... ... Sözleşmesi" imzalandığını, işbu sözleşmenin idare tarafında ...., ... kısmında ise davalı şirketi olduğunu, sözleşmenin 11 inci maddesinde ve “Özel Şartname” başlıklı EK-1’in 4 üncü maddesinde işin süresinin yer teslimi ile başlayacağının ve 31/12/2021 tarihinde bitirileceğinin düzenlendiğini, sözleşmenin ekinde yer alan “... kazık birim fiyat tarifleri” listesinde yapılacak işin tarifinin yapıldığını ve m2 birim fiyat olarak 70,00-TL kararlaştırıldığını, aynı listede yakıt bedelinin 6,00 TL/LT olarak belirlendiğini ve sözleşme sonuna kadar sabitlendiğinin de kararlaştırıldığını, sözleşme toplam bedelinin 300.000,00-TL belirlendiğini, sözleşme gereğince müvekkili şirketin yer teslimi ile işe başlayacağının ve sözleşmenin 12. maddesine göre de 15 gün içerisinde iş programının davalı şirkete sunulacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 29. maddesinde işin ilerlemesinin kesintiye uğraması durumunda yapılması gerekenlerin düzenlendiğini, buna göre alt taşeronun kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle işin ilerlemesinde kesintiye uğrama olduğunda bunu 10 gün içinde bildirmekle yükümlü tutulduğunu, bu kapsamda, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete, şantiye şefi tarafından 14/08/2021 tarihinde tutulan bir tutanak ile eksiklerin bildirildiğini ve ayrıca 10/09/2021 tarihli ihtarname ile de eksikler giderilmediğinden iş programında aksama olduğunun ve müvekkili şirketin zarara uğradığının ihtar edildiğini, müvekkili şirketten kaynaklanmayan nedenlerle işin sözleşmede belirtilen sürede bitirilme imkânı kalmadığını, bunun üzerinde davalı şirket tarafından değişen maliyetler için 2022 yılı başında fiyat ayarlaması yapılarak birim fiyatın 110,00-TL olarak yeniden belirlendiğini ancak bu belirleme yapıldıktan sonra da işin tamamlanma süresinin yine müvekkilinden kaynaklanmayan nedenlerle uzadığını, müvekkili şirketin son olarak 27/06/2022 tarihli yazı ile sözleşmenin imzalanmasından sonra fahiş fiyat ve maliyet artışları olduğu gerekçesi ile fiyat uyarlaması yapılmasını talep ettiğini ve davalı şirketin bu talebi 28/06/2022 tarihli yazı ile ret ettiğini, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında yapılan 06/07/2021 tarihli sözleşmenin birim fiyat ve toplam fiyat ile ilgili maddelerinin günün koşullarına göre 01/01/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmesi, belirlenen fiyat üzerinden hakedişlerin ve ödemelerin yapılması ve ayrıca sözleşmenin birim fiyat teklifinde yer alan sabit motorin fiyat uygulamasının da (6,00TL/LT) güncel koşullara göre yeniden belirlenmesi ve bu güne kadar eksik ödeme yapılan kısmın uzman bilirkişilerce hesaplanarak ödenmesi gerektiğini, sözleşmen süresinin uzaması nedeniyle iş yerinde tutulan makinenin gecikme süresi boyunca saatlik kira bedeli olarak o gün itibariyle 1.200,00-TL'nin ödenmesi gerekirken bu gecikmeler süresince müvekkili şirkete herhangi bir ilave ödeme yapılmadığını, kira bedelinin uzman bilirkişilerce hesaplanarak ödenmesi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin normal iş programına göre işi yapması halinde günlük kazancı o gün itibariyle 72.800,00-TL olması gerekirken bu gecikmelerden dolayı 29.120,00-TL kazanç elde ettiğini ve günlük kaybının 43.000,00-TL olduğunu belirterek, fazlaya dair hak ve alacak talepleri ile itiraz ve dava hakları saklı tutularak ve bilirkişi incelemesi neticesinde artırılmak üzere işçilik ve malzeme maliyet artışları için 1.000,00- TL, mazot litre fiyat artışı nedeniyle 500,00-TL ve makinaların süresinden fazla bekletilmesi nedeniyle oluşan kira kaybı için 500,00-TL olmak üzere toplam 2.000,00-TL kaybın sözleşmenin bitim tarihi olan 01/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Asıl davada davalı ... ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında “.... Kesiminin İnşası Projesi” kapsamında plastik kazık yapılması konulu sözleşmenin 06/07/2021 tarihinde imzalandığını, davacının somut olayda zarar talep etmesinin kimsenin kendi eylemine ve tamamen kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceği yönündeki temel hukuk ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, diğer yandan, davacının işin devamı sırasında işin kusursuz bir şekilde yapılmasına engel olabilecek bir durumla karşılaşırsa bu durumu müvekkili şirkete ikaz suretiyle ihbar etmekle yükümlü kılındığını aksi halde itiraz hakkı kalmayacağını, sözleşmenin “Talepler” başlıklı 25. maddesine göre bu sürenin 10 gün olarak düzenlendiğini, davacının çalışma düzenini gösterir listede de görüleceği üzere bazı günler işe zamanında başlamaması, sahada yeterli ekip bulundurmaması ve hatalı imalat gerçekleştirmesi dolayısıyla da iş programına kendi kusuru ile uymayarak işin gecikmesine sebebiyet verdiğinin görüleceğini, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 06/07/2021 tarihli sözleşmenin “EK-4- Birim Fiyat Tarifeleri” başlıklı kısımda yapılacak işin teknik şartları belirtilerek metre kare birim fiyatının 70-TL olarak kararlaştırıldığını, daha sonra müvekkili şirket tarafından güncel gelişmeler esas alınarak 70-TL olan birim fiyat Aralık 2021 döneminden itibaren geçerli olmak üzere 100-TL, Ocak 2022 döneminden itibaren de 110-TL olarak güncellendiğini, müvekkili şirketin birim fiyat güncellemelerini asgari ücrete gelen zamlar dolayısıyla davacı firmaya destek olmak amacıyla yaptığını, davacı firma yetkililerinin, Ocak ayından Haziran ayına kadar olan hak edişlerini ihtirazi kayıt koymadan imzaladığını, sonrasında ise davacı firma tarafından müvekkili şirkete 28/06/2022 tarihinde gönderilen e-posta ile fiyat güncellemesi talep edildiğini, müvekkili şirketin davacı tarafın bu isteğini 2022 yılı Ocak ayı başından itibaren birim fiyatın 110-TL olarak güncellendiğini belirterek reddettiğini, daha sonra müvekkili şirketin, Temmuz ayı başından itibaren asgari ücrete gelen zamma istinaden 06/07/2022 tarihli elektronik posta ile davacı tarafa birim fiyatlarda tekrar güncelleme yapıldığı bildirilerek sözleşmenin uzatılması için zeyilname gönderildiğini ancak davacının müvekkili şirket yetkililerince gönderilen bu zeyilnameyi imzalamadığını, davacı firma yetkililerince 06/07/2022 tarihinde telefon ile sözlü olarak birim fiyat güncellemesi talep edildiğini, müvekkil şirketin, davacıya sözleşmenin uzatılmasını ve birim fiyatların güncellenmesi konulu zeyilnameyi göndermesine rağmen davacı müvekkili şirket tarafından yapılan iyi niyetli ve sözleşmenin ayakta kalmasını sağlamaya yönelik teklifini kabul etmediğini, bunun üzerine davacı tarafın 06/07/2022 tarihli talebine, sözleşme kapsamındaki işlerin sabit birim fiyatla yapılacağı, hiçbir şekilde fiyat farkı verilmeyeceği ve eskalasyon uygulanmayacağı konulu sözleşmenin 6.2. maddesi ve davacıya ait makinaların sık sık arızalanması ve davacının kötü niyetli olarak kendisine yapılan tüm teklifleri toptan reddetmesi gerekçesi ile olumsuz yanıt verildiğini, davacının, dava dilekçesinde kur farkından dolayı zarar ettiğini bildirmesine rağmen 1 yılın üstünde müvekkili şirketin verdiği işleri eksik ve ayıplı da olsa yerine getirdiğini, diğer yandan davacının, sözleşme ile yüklendiği edimin ifası sırasında sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasını talep etmediğini ve hak edişlerini imzalarken hiçbir ihtirazi kayıt da koymadığını, sözleşmeyi imzaladığı dönemde de Türkiye’de fiyat artışı, enflasyon ve kur artışları yaşanmakta olduğunu, davacının basiretli bir tacir olarak her türlü fiyat artışını göz önünde bulundurarak müvekkili şirket ile sözleşme akdettiğini, bu halde yalnızca kur farkı ileri sürülerek ilave bedel ödenmesi talebinin haklı ve hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, TBK'nın 480. maddedeki düzenlemeye göre eser sözleşmesinde yüklenicinin eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlü olduğunu, eser öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenicinin belirlenen bedelin artırılmasını isteyemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... A.Ş. tarafından, ... İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. ve Bakanlıkları aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasına ilişkin olarak; dava dilekçesinde iddia edilen hususlara katılmanın mümkün olmadığını hukuki dayanaktan yoksun, yersiz ve mesnetsiz açılan işbu davanın reddi gerektiğini ... firmanın, davacı altyüklenicisi ile yapmış olduğu sözleşmeye ilişkin olarak herhangi bir dahillerinin bulunmadığını, sözleşme fiyatlarının ... firma tarafından uyarlanmaması ve bundan dolayı oluştuğu ileri sürülen altyüklenici zararlarının karşılanması hususunda müvekkilllerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkillerinin davalı gösterilerek dava açılmasının mevzuata ve hukuka uygun olmayıp haksız açılan ve hukuki dayanaktan yoksun bulunan işbu davanın davalı müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, bilahare esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA: Asıl ve birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketlerden ... İnş ... A.Ş. arasında 06/07/2021 tarihinde ".... Kesiminin İnşası Projesi Plastik Kazık Yapılması İşi ... Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkilinin bu projede alt ... olarak işin 300.000-TL'lik kısmını yapmak için sözleşme yaptığını, sözleşmenin 11. maddesine göre işin bitiş süresinin 31/12/2021 olduğunu, sözleşmenin bitiş tarihinde yapılan iş miktarının KDV hariç 1.814.672,00-TL'ye çıktığını, müvekkilinin alt ... olarak işi aldığı ve aldığı tarihten itibaren kullanılan makine ekipmanlarının yaklaşık 4 kat arttığını, müvekkilinin süresi biten sözleşmeyi devam ettiremeyeceğini bildirdiğini, işi tasfiye etmek istediğini davalı tarafa 15/08/2022 tarihli ihtarname ile bildirdiğini, davalı tarafın işin tasfiyesine yanaşmadığını, müvekkili tarafından sözleşmenin 15/08/2022 tarihinde tek taraflı olarak fesh edildiğini, sözleşme süresince yapılan işler nedeni ile oluşan bakiye alacaklar ile sözleşme sonrası yapılan işlerin ödenmeyen hak ediş bedeli alacağının bulunduğunu, belirterek, sözleşme süresince yapılan işler nedeniyle oluşan bakiye alacaklar ile sözleşme sonrası yapılan işlerin ödenmeyen hakediş bedeli olarak HMK'nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00-TL'nin alacağın doğduğu tarihten itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesine, müvekkilinin hakedişinden yapılan nakit temninat kesintilerinin kısmi alacak olarak şimdilik 1.000,00-TL'sinin 15/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Asıl ve birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında davalı ... ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddiasının aksine birim fiyatlar değişen koşullara istinaden sürekli olarak güncellendiğini, fakat davacının makine-ekipman yetersizliğini gidermediği için beklenen verimi gösteremediğini, davacının müvekkili şirketten muaccel bir alacağı bulunmadığını, sözleşmenin; " ...’nin İşin Yapılması Sırasında Uyacağı Esaslar" başlıklı 14.1., 14.3., 14.8., 14.9., 14.11., 14. maddeleri, “Ekipman ve Personel Bulundurma” başlıklı 17. maddesi ve EK-1:Özel Şartname’nin ilgili maddelerine aykırı olarak hiçbir şekilde haber vermeden makinalarını adeta kaçırırcasına çalışma sahasından çıkardığını, davacı tarafından ileri sürülen hususların gerçeği yansıtmadığını, proje hattında yer teslimine göre davacının başlamış olduğu güzergahtaki zemin iyileştirme amaçlı yapmış olduğu plastik kazıkların, müvekkili şirketin iş programına göre 4 ile 8 aylık sürede üzerleri açılarak süreklilik testine tabi tutulacağını ve test sonucunun, kusurlu olan imalatlarının değerlendirileceğini, sözleşmenin “ödemeler” başlıklı 18. maddesine göre hak ediş dönemini takip eden 60 günlük sürede ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, davacının, henüz teknik şartnamelere uygun imalat yaptığı test edilmeyen plastik kazıklar için ödeme istemesinin hukuken bir geçerliliğinin olmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmede herbir hak edişin ne zaman muaccel hale geleceği ve nakdi teminatların ne zaman ödeneceği konusunda ayrıntılı hükümler bulunduğunu, davacı tarafından bu hükümlere aykırı olarak istenen ticari avans faizinin reddi gerektiğini, davacı ile imzalanan sözleşmenin

"Teminat Akçesi" başlıklı 10. maddesinde, müvekkili şirket tarafından yapılacak her ödemeden davacının yaptığı işlerin değerinin yüzde beşine (%5) karşılık gelen tutarı teminat akçesi olarak tutmaya hakkı olduğunu, diğer yandan, teminat akçesinin birinci yarısının, geçici kabul belgesinin müvekkili şirket tarafından imzalanmasından sonra yirmibir (21) gün içerisinde, davacının sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine aykırı davranması sonucu meydana gelmiş, devam eden veya muhtemelen başlatılacak olan bir idari veya cezai kovuşturma, dava, tahkim veya herhangi bir ihtilafın mevcut olmaması ve davacının sözleşmeye göre kestiği her türlü fatura karşılığında ödenmesi gereken hiçbir ödenmemiş tutarın kalmamış olması kaydıyla davacıya iade edileceğinin düzenlendiğini, teminat akçesinin geri kalanının kusur giderme süresi sonunda müvekkili şirket tarafından kesin kabulün yapılmasından sonraki 21 (yirmibir) gün içerisinde davacıya iade edileceğinin düzenlendiğini, henüz geçici kabul ve kesin kabul işlemleri yerine getirilmeden davacı teminatının ödenmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu, kesin teminatın geri verilmesi başlıklı 40. maddesi gereğince de davacının, müvekkili şirketin asıl işveren olduğu ... numarası altında çalıştırdığı işçilerinin hiçbir alacağı kalmadığına dair belgeleri, vergi borcu olmadığına dair evrakları dahi teslim edemediğini, teminatın iadesi koşullarının da oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. BİRLEŞEN DAVA: Asıl ve birleşen davada davalı ... ve Tic. A.Ş. vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ".... Projesi" kapsamında plastik kazık yapılması konulu 06/07/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 21/08/2021 - 30/09/2022 tarihleri arasında olduğunu, hak ediş bedelinden kaynaklanan alacak davası ve fiyat farkı talepli 2 dava açıldığını, bu davaların ..... Asliye Ticaret Mahkemesinde .... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, dosyada alınan bilirkişi raporunda müvekkili şirketin faturadan kaynaklı cari hesap kayıtlarına alınan toplam 5.613,64-TL'lik alacak ve davalının hatalı imalatlarından kaynaklı 1.442.100,39-TL alacaklı olduğunun hesaplandığını belirterek dosyanın aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunması, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkilemesi, benzer sebeplerden doğmuş olması sebebiyle ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas numaralı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, davalının gerek sözleşmede belirtilen ve gerekse kendisinin taahhüt ettiği vasıflara aykırı olarak plastik ve ... kazık imalatlarını çok düşük nitelikli ve hatalı işçilikle yaptığı A2 ayağında ayıplı kazıklar 7 ve 30 no'lu kazıkların yerine ilave 4 adet kazığın ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas numaralı dosyasında alınan bilirkişi raporuyla tespit edilen 1.442.100,39-TL'nin ve 425-TL bedelli ... no'lu 30.11.2022 tarihli ve 5.188,64-TL bedelli ... no'lu 31.03.2023 tarihli faturadan kaynaklı cari hesap kayıtlarına alınan toplam 5.613,64-TL'lik olmak üzere fazlaya ilişkin hakları ve ek dava hakkı saklı kalmak kaydıyla toplam 1.447.714,03-TL'nin avans faizi ile birlikte (.... Noterliği'nden keşide edilen ... yevmiye no'lu 17/03/2023 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren) davalıdan alınıp davacı müvekkili şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Asıl ve birleşen davada davacı ... A.Ş. vekili birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyasında sunduğu cevap dilekçesinde özetle; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından faiz başlangıç tarihi ve türünün hatalı hesaplandığını, ihtarnamede belirtilen tutar ile davada talep edilen tutarın faraklı olduğunu, iddianın genişletilmesi yasağına aykırı beyanda bulunulduğunu, davacının müvekkili şirket bünyesinde hiçbir alacağının olmadığını, davacı tarafından davanın kendileri tarafından itiraza uğrayan bilirkişi raporuna dayalı olarak ikame edildiğini, alınan rapora itiraz ettiklerini ve burada da itirazlarını tekrarladıklarını, iddia olunan eksikliğin müvekkili tarafından yapılan işlerle ilgili olup olmadığının belirsiz olduğunu, yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup fiyat ve maliyet farklarının tahsili istemine yönelik asıl davada davacı ..., davalılar ... ile iş sahibi, ödenmeyen iş bedeli alacağı ile teminat kesintisinin tahsili istemli ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı birleşen dava dosyasında davacı ..., davalı ..., eksik/ayıplı işlerin giderim bedeli ile cari hesap alacağının tahsili istemli ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı birleşen dava dosyasında davacı ..., davalı taşarondur. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, gerek taraflar arasında kararlaştırılan işe dair gerekse bununla bağlantılı olarak asıl işe dair sözleşme ve ekleri, yazışmalar, düzenlenen hakedişler, icmaller, metrajlar, geçici ve kesin kabul tutanakları dahil tüm bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. İnşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti tarafından sunulan kök ve ek bilirkişi raporlarıyla özetle; "...taraflar arasındaki ticari ilişkinin 21/08/2021 tarihinde başlayıp, 30/09/2022 tarihinde sona erdiği, taraflar arasındaki ticari ilişki davacı şirket tarafından davalı şirket adına 12 hak ediş karşılığı 5.489.233,22-TL ve nakliye bedeli yansıtması 35.400,00-TL olmak üzere toplam 5.524.633,22-TL tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu faturaların her iki taraf yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu ve kayıtların birbiri ile uyumlu olduğu ve kayıtların birbirini doğruladığı, bahse konu fatura bedellerine karşılık davalı şirket tarafından davacı şirkete; 256.388,62-TL teminat kesintisi, 4.766.000,00-TL EFT, 97.967,42-TL davacı adına ... ödemesi, 35.400,00-TL nakliye bedeli, 72.774,52-TL iş sağlığı ve güvenliği ödemesi, 2.550,00-TL arabuluculuk hizmet bedeli yansıtması olmak üzere toplam 5.231.080,56-TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında davacı şirketin 28/10/2022 (birleşen dava) tarihinde davalı şirketten cari hesaptan kaynaklı (5.524.633,22 – 5.231.080,56) 293.552,66-TL alacaklı olduğu, ... dava tarihinden sonra davacı şirket adına tanzim edilen arabuluculuk yansıtma faturalarının davacı alacağından/cari hesaptan düşülmesi durumunda cari hesaptan kaynaklı davacı şirket alacağının (293.552,66 - 5.613,64) 287.939,02-TL olacağı ... hakediş ödemelerinden 256.388,62-TL teminat kesintisi yapıldığı, yapılan kesintilerin davacı şirkete ödenmediği, ... davalı firma dilekçesi ekindeki beton döküm formlarından, A2 kenar temelinde davacının hatalı imalatları nedeniyle kabul edilmeyen 2 adet kazık nedeniyle davalı firmanın asıl işverene yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla 4 adet 120 cm. çaplı betonarme kazık imalatı gerçekleştirmiş olduğunun ortaya çıktığını, taraflar arasındaki sözleşme gereği, davacı alt yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle davalının yapmış olduğu ilave maliyetlerin davacı tarafından karşılanmasının gerekeceği kanaatine varıldığı, davalı firma dilekçesi ekinde Ek-5 olarak dosyaya sunulmuş olan hesaplama tablosu sıra no-1’deki kalemlerde 5 adet kazık için hesaplama yapıldığı görülmüş, ... numaralı kazık için eklenmiş tutarların (28 m. foraj, 32 m3 beton, demir bedeli, forajdan çıkan kazı nakli) çıkarılarak (112 m. foraj bedeli + 128 m3 beton + 30,42 ton demir + 139,22 m3 foraj kazı nakli olacak şekilde) yapılan hesaplamaya göre, davalının davacıdan talep edebileceği tutarın, 1.711.958,77 – ((126.000 + 369.180 + 669.398,40 + 8.718,92) x 1/5x1,15) = 1.442.100,39 TL olabileceği, ... bu bedelin yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine uyumlu olduğu ..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; asıl ve birleşen davalarda davacı ve davalı ... ... A.Ş. ("...") ile asıl ve birleşen davalarda davalı ve davacı ... ... İnş ... A.Ş. ("...") arasında 06/07/2021 tarihinde, asıl davada davalı ...'nın işsahibi olduğu, ".... ... Sözleşmesi" imzalandığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin, .... Noterliği'nin 15/08/2022 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile ... şirket tarafından feshedildiği anlaşılmıştır. İlk olarak asıl davada davacı ... şirket tarafından işin ... şirketin kusuru ile uzaması sebebiyle işçilik ve maliyet artışları nedeniyle iş bedelinin uyarlanarak belirlenecek farkın ve makinelerin süresinden fazla bekletilmesinden kaynaklı zararın ödenmesi talep edilmiştir. Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesi gereğince, davacı taşeronun iş mahallini ve projeleri inceleyerek fiyat verdiği, sözleşme süresince işçilik ve maliyet artışları nedeniyle birim fiyatların artırılmasını talep edemeyeceği ve fiyat farkı verilmeyeceği hususları taraflarca kararlaştırılmış olup bu bağlamda asıl davada davacı taşeronun, sözleşme konusu işleri sözleşme fiyatları ile tamamlayarak davalı yükleyiciye teslim etmekle yükümlü olduğu açıktır. Bunun yanında TBK'nın 480. ve 138. madde hükümleri çerçevesinde, kendi iştigal alanına dair işin ifası sırasında oluşan maliyet artışlarının tacir sıfatını haiz davacı ... yönünden öngörülemez mahiyette olmadığı gibi davacı ... tarafından tamamlanan işler karşılığı iş bedelinin sonradan maliyet ve işçilik artışları dayanak gösterilmek suretiyle geçmişe dönük olarak uyarlanmasına da olanak bulunmamaktadır. Ayrıca yukarıda da ifade edildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşme ayakta olmayıp bu bağlamda davacı taşeronun talebinin müspet (olumlu) zarar istemi olarak değerlendirilmesi durumunda da, davacı taşeronun bu minvalde bir tazminat talep edebilmesi için kusursuz olması gerekmekte olup tarafların ortak kusurunda dahi tazminat talep edilemeyeceği kabul edilmektedir (.... sayılı ilamı). Bu bağlamda yapılan teknik bilirkişi incelemesinden, davacı ... tarafından üstlenilen, A2 kenar temelinde davacı yüklenicinin hatalı imalatlarının bulunduğu, bu nedenle kabul edilmeyen 2 adet kazık dolayısıyla davalı yüklenicinin iş sahibine karşı 4 adet 120 cm. çaplı betonarme kazık imalatı gerçekleştirmek durumunda kaldığı anlaşılmakla, davacı ... tarafından yapılan işin ayıplı olduğu, dolayısıyla sözleşmeye uygun bir ifanın söz konusu olmadığı ve davacı taşeronun kusurunun olmadığının kabulüne olanak bulunmadığı anlaşılmıştır. Mevcut hukuki durum karşısında; davacı taşeronun asıl davada davalı yüklenicinin kusuru ile işin uzadığından bahisle bu süre içerisinde yaşanan maliyet ve işçilik artışları ile makinelerin beklemesinden kaynaklı zararlarının davalı yükleniciden tazmini talebinin yerinde olmadığı, davalı ... dışında sözleşmenin tarafı olmayan diğer davalı iş sahibine husumet yöneltilmesinin de olanaklı olmadığı görülmüş, son tahlilde asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyasında davacı ..., iş bedeli alacağı ile teminat kesintilerinin tahsilini talep etmiştir. Eser sözleşmesinde, işin gecikmesinde veya feshinde kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedeline hak kazanacağına tereddüt bulunmamaktadır (.....). Bu bağlamda, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında yukarıda açıklanan hesaplamalar çerçevesinde, davacı taşeronun, 07/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile talep etmiş olduğu 287.939,02-TL bakiye iş bedeli alacağını davalı yükleniciden talep etmekte haklı olduğu anlaşılmıştır. ... şirket tarafından 07/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile ayrıca 256.388,62-TL teminat kesintisinin iadesi talep edilmiş ise de, yukarıda açıklandığı üzere davacı ... tarafından akde uygun bir ifa gerçekleştirilmemiş olması sebebiyle taraflar arasındaki sözleşmenin 10/2. madde hükmü gereğince nakit teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı ve 36. madde kapsamında davalı ... tarafından mahsubunun olanaklı olduğu nazara alınarak, bilirkişi raporlarında da belirtildiği gibi 287.939,02-TL bakiye iş bedeli alacağı hesabında bu husus dikkate alınmış ve nakit teminat kesintisinin iadesine dair fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Bu arada birleşen davada davacı taşeronun bakiye iş bedeli alacağı karşısında davalı ... tarafından ayıplı işler nedeniyle kendilerinin alacaklı oldukları ileri sürülmüş olmakla beraber, davalı ... tarafından ayıplı işlere dayalı olarak birleşen .... Esas sayılı dosyasından ayrı bir dava açılmış olduğundan mezkur taleplerine ilişkin olarak birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında mahsup yapılmamış, bu taleplerin diğer birleşen davada ayrı değerlendirilmesi gerekmiştir (....sayılı ilamı). Yine davacı taşeronun birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasına konu bakiye iş bedeli alacağına ilişkin olarak, her ne kadar davacı ... tarafından eldeki dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş ise de, davacı taşeronun dava dilekçesinde açıkladığı olaylar ve istemleri dikkate alındığında, davacı taşeronun, dava tarihi itibarıyla alacağının miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilecek durumda olduğu görüldüğünden, davacı vekilinin dava dilekçesinde alacağının belirsiz alacak davası olarak belirtilmesine karşın mahkememizce davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmesine olanak bulunmamış, davanın HMK'nın 109/1. maddesi gereği kısmi dava olarak bakılıp sonuçlandırılması gerekmiştir (.... sayılı ilamı). Bu bağlamda temerrüt durumu bakımından, TBK'nın 117. maddesi gereğince sözleşmeden doğan davalarda bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması ya da alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunlu olup somut olayda kararlaştırılan kesin vade olmadığı gibi dava tarihinden önce davalı yüklenicinin TBK’nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak "miktar ve ödeme talebi içeren" bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamadığından, dava dilekçesine ekli ihtarname ve yazışmaların da bu mahiyette olmadığı görüldüğünden, eldeki dava da kısmi dava olarak nitelendirilmiş olmakla, 287.939,02-TL bakiye iş bedelinin 1.000,00-TL’sinin dava, 286.939,02-TL’sinin 11/03/2024 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı yükleniciden tahsili ile davacı taşerona ödenmesine karar verilmesi gerekmiştir. Son olarak, davalı yüklenicinin eksik/ayıplı işlerin giderim bedeli ile cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkin, birleşen .... Esas sayılı dosyasına gelince; mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile yapılan teknik incelemeler neticesinde, bu davada davacı yüklenicinin davalı taşerondan ayıplı işler nedeniyle 1.442.100,39-TL alacaklı olduğu anlaşıldığından ve bu davada da dava tarihinden önce davalı taşeronun TBK’nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak "miktar ve ödeme talebi içeren" bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamayıp davacı tarafından dayanılan .... Noterliği'nin 17/03/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin açık bir şekilde bu mahiyette olmadığı görüldüğünden, 1.442.100,39-TL ayıplı işlerin giderim bedeli alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı taşerondan tahsili ile davacı yükleniciye ödenmesine karar verilmesi gerekmiştir. Bu davada talep edilen 5.613,64-TL miktarlı talep yönünden ise, birleşen .... Esas sayılı dosyasında davacı ... tarafından bu kalem nazara alınmak suretiyle 287.939,02-TL bakiye iş bedeli alacağı talep edilmiş olup ... şirketin iş bedeli alacağının hesabında dikkate alınmış olmakla birleşen davada talep konusu yapılan fazlaya dair istemin reddi gerekmiştir. Son olarak, asıl ve birleşen davalarda davalı vekillerince her ne kadar zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de uyuşmazlığın niteliğine göre dava ve ıslah tarihleri itibariyle TBK'nın 147. maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı görüldüğünden asıl ve birleşen davalarda davalıların zamanaşımı definin kabulüne olanak bulunmamıştır. Böylece yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalara yönelik olarak son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davanın reddine, 2-Birleşen .... Esas sayılı davasının kısmen kabulü ile; 287.939,02-TL bakiye iş bedelinin 1.000,00-TL’sinin dava, 286.939,02-TL’sinin 11/03/2024 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte bu davada davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, nakit teminat kesintisinin iadesine dair talebin reddine, 3-Birleşen .... Esas sayılı davasının kısmen kabulü ile; 1.442.100,39-TL ayıplı işlerin giderim bedeli alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte bu davada davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, 4-Asıl dava bakımından; (a) Alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile kalan 346,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (b) 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (c) Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 2.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-Birleşen .... Esas sayılı dosyası yönünden;

(a) Alınması gereken 19.669,11-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın ve 9.298,76-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 10.289,65-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (b) 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 825,210-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 734,79‬-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (c) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 46.070,24-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (d) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 41.022,18-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, (e) Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70-TL peşin harç ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 161,4‬0-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Asıl ve birleşen .... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 10.500,00-TL bilirkişi ücret ile 479,50-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 10.979,5-TL yargılama giderlerinin davaların kabul ve ret oranına göre belirlenen 5.786,69-TL'sinin birleşen .... Esas sayılı dosyasında davalı ... İnşaat ... A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Birleşen ....Esas sayılı dosyası yönünden; (a) Alınması gereken 98.509,87-TL harçtan peşin alınan 24.723,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 73.786,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (b) 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin 3.586,04-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 13,96‬-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (c) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 213.894,05-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (d) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 5.613,64‬-TL ücreti vekaletin davada davacıdan alınarak davalıya verilmesine, (e) Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 24.723,34-TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı ile davanın kabul ve ret oranına göre 5.000,00-TL bilirkişi ücretinden 4.980,62-TL olmak üzere toplam 30.131,56-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8-Asıl ve birleşen davalarda sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/12/2024

Katip .... Hakim .... e-imzalı e-imzalı