İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2019/790 E. 2020/516 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2019/790
- Karar No
- 2020/516
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/790 KARAR NO : 2020/516 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/10/2019 KARAR TARİHİ : 12/11/2020 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket aracılığıyla... Sok. No:... Konak/ İZMİR adresinde yer alan taşınmazı iş yeri olarak kiralamaya karar vermesi neticesinde müvekkili şirket ile davalı şirketin aracılık ettiği kiralayanlar arasında imzalanmak üzere iş yeri kirası konulu bir Kira Sözleşmesi hazırlandığını, müvekkilinin sözleşmeyi imzaladıktan sonra kiralayan...,...a gönderdiğini, davalı şirketin dahil olduğu sözleşme imzalama sürecinde müvekkili şirketin rızası ve bilgisi olmaksızın söz konusu kira sözleşmesinde müvekkili şirketin aleyhinde sonuç doğuracak mahiyette bir takım değişiklikler yapılmak istendiğini, sözleşmenin yeniden imzalanmak davalı şirket aracılığıyla müvekkili şirkete geri gönderildiğini, müvekkili şirketin kabul etmeyerek imzalamadığını ve sözleşmeyi iptal ederek kiralayanlara bildirdiğini, iş yeri kiralanması işlemlerine ilişkin olarak davalı şirket tarafından müvekkili şirket adına hizmet bedeli açıklaması ile KDV dahil 9.440,00-TL bedelli fatura kesildiğini, müvekkilinin söz konusu fatura bedelini sözleşmenin taraflarca imza sürecinin tamamlanmasından önce ödendiğini, sözleşmenin imzalanmaması, sözleşmenin iptal olması ve taraflar arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesinin yapılmaması neticesinde müvekkili şirket tarafından hizmet bedeli adı altında yapılan ödemeye ilişkin olarak 24/05/2019 tarihli... numaralı KDV dahil 9.440,00-TL tutarında iade faturası düzenlediğini ve davalı şirkete gönderildiğini, ödeme yapılmaması üzerine İzmir.... İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin emlak danışmanlığı ve komisyonculuğu yaptığını, müvekkilinin davacı şirkete kiralayabilecekleri yer sağladığını ve mal sahipleri ile bir araya getirdiğini, kira koşullarında anlaşma sağlandığını ve kira sözleşmesi yapılmasına aracılık ettiğini, kira sözleşmesinin imzalanması ile müvekkili şirketin görevinin sona ertiğini ve fatura düzenleyerek hizmet bedelini tahsil ettiğini, bundan sonraki konuların tamamen müvekkili şirketin dışında gelişen olaylar olduğunu, müvekkilinin bundan dolayı sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddine ve %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 1-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, 2-İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası, 3-Dava dilekçesine ekli bulunan... Sokak, No:... Konak-Alsancak adresinde yer alan taşınmazın iş yeri olarak kiralanması amacıyla imzalanan kira sözleşmesi, 4-Sair deliller. DAVA KONUSU: Açılan dava, davacı şirketin ...okak, No:..., Daire No... Konak- Alsancak adresinde yer alan dava dışı... olarak taraflar arasındaki kira sözleşmesinin kurulması amacıyla aracılık etmesi üzerine kira sözleşmesinin kurulamadığı ve bu nedenle davalının aracılık ücretine hak kazanmadığı ancak aracılık ücretinin kira sözleşmesi kurulmadan davalıya ödenmesi neticesinde davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği gerekçesiyle ödenen aracılık bedelinin iadeten tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine, davalının süresinde yapmış olduğu itirazın iptali ve asıl alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili taleplerine ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67.maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir. İzmir ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ...Anonim Şirketi vekilinin davalı ...'nin... Konak-Alsancak adresinde yer alan dava dışı... ait taşınmazı kiralanması işlemine aracılık etmesi kapsamında davalı şirket tarafından kesilen ve davacı tarafça bedeli ödenen faturaya karşı sözleşmenin geçerli bir şekilde kurulmadığı iddiası ile düzenlenen iade faturası bedelinin tahsili amacıyla davalı ... aleyhine 9.440,00-TL asıl alacak ve 16,29-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 9.456,29-TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalının süresinde yapmış olduğu itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir. Geçerli şekilde kurulmuş bir sözleşmede, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkansız hale getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesinde; ''Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.'' hükmü yer almaktadır. Borçlunun edimin ifasını kusuruyla imkansız hale getirmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesi anlamında borca aykırı bir davranıştır. Borçlu bu durumda alacaklının uğradığı tüm zararlarını tazmin etmekle yükümlüdür (Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 16. Bası, Ankara 2012, s. 636- 643). Bu aşamada, müspet ve menfi zarar kavramlarına ilişkin şu genel açıklamaların yapılmasında yarar bulunmaktadır. Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki fark müspet zarardır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır. Kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. (Hâluk Tandoğan, Türk Mesuliyet Hukuku, İstanbul 2010, s. 426- 427). Örneğin, davacı davalının sözleşme gereği kabul ettiği fiyattan malı alamayınca başkasından ve daha fazla fiyatla almak zorunda kalması halinde bu iki fiyat arasındaki fark onun müspet zararıdır. Davacının mamelekinde, sözleşme yerine getirilseydi bulunacağı duruma göre bir azalma olmuştur. İşte müspet zarar bu iki bedel arasındaki farktan ibarettir. Müspet zarar, alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur. Sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı olmaktadır. Burada sözleşmenin feshedilmemesinden değil, borcunun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir. Menfi zarar ise; uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Başka bir anlatımla, sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır. Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşmenin hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar. (Hâluk Tandoğan, age., s. 427). Bu husus Borçlar Kanunu'nun 108. maddesindeki düzenlemeden kaynaklanmıştır. Burada alacaklı sözleşmenin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararının tazmini söz konusudur. Çünkü sözleşme fesih edilerek hükümsüz olduktan sonra tekrar sözleşmeye dayanarak borcun ifa edilmemesinden doğan zarardan söz edilemez; istenilecek zarar menfi zarardır. Diğer bir söyleyişle, genel olarak menfi zarar, sözleşmenin kurulmamasından veya geçerli olmamasından; müspet zarar ise, ifa edilmemesinden doğan zararı ifade eder. (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 12. Baskı, İstanbul 2010, s. 482). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu başlangıçta geçerli olarak kurulan ancak, sonradan hükümsüz hale gelen sözleşmede zararı ''Bir sözleşmenin başlangıçta geçerli olarak kurulmasına rağmen daha sonra ortaya çıkan nedenler dolayısı ile imkansız hale gelmesi durumunda, davacı gerçek ve güncel müspet zararını talep edebilmelidir.'' şeklinde belirlemiştir. Burada benimsenen ilkeye göre; zarar doğurucu eylem, zarar görenin malvarlığında ne miktarda bir azalmaya neden olmuş ise, zarar verenin tazminat borcu da, o miktarda olmalıdır. Öyle ise, oluşan gerçek zarar ne kadarsa, tazminat da o kadar olacaktır. Bir başka deyişle, ödenecek tazminat o miktarda olmalıdır ki, eğer zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, ödenecek tazminatla, aynı durum tesis edilebilsin. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29/09/2010 gün ve 2010/14-386 Esas, 2010/427 Karar; 15/12/2010 gün ve 2010/13-618 Esas, 2010/668 Karar ve 05/03/2003 gün ve 2003/19-152 Esas, 2003/125 Karar sayılı ilamları). Dava dilekçesine ekli bulunan... Konak-Alsancak adresinde yer alan taşınmazın iş yeri olarak kiralanması amacıyla imzalanan kira sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşmenin kiraya verenler ve kiracı şirket tarafından birlikte imza altına alındığı, ancak sözleşmenin üzerine 'İptal' şerhi düşüldüğü görülmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesinde simsarlık sözleşmesi; "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekâlete ilişkin hükümler uygulanır. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 521. maddesinde ise; ''Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi hâlinde ödenir. Simsarlık sözleşmesinde simsarın yapacağı giderlerin kendisine ödeneceği kararlaştırılmışsa, simsarın faaliyeti sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmamış olsa bile giderleri ödenir.'' hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun maddelerinde simsarın ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanacağının belirtildiği ve dava dilekçesine ekli bulunan kira sözleşmesinin her ne kadar üzerine ''İptal'' şerhi düşülmüş ise de taraflarca imzalandığı ve iptali şerhi düşülmeden önce sağlıklı bir şekilde kurulduğu anlaşılmakla, davalı şirketin simsarlık ücretine hak kazandığı yani sebepsiz zenginleşmediği kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası, dava dilekçesine ekli bulunan ... Konak-Alsancak adresinde yer alan taşınmazın iş yeri olarak kiralanması amacıyla imzalanan kira sözleşmesi, ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın davacı şirketin ..., Daire No... Konak- Alsancak adresinde yer alan dava dışı ... ait taşınmazı kiralamak istemesi üzerine davalının aracı olarak taraflar arasındaki kira sözleşmesinin kurulması amacıyla aracılık etmesi üzerine kira sözleşmesinin kurulamadığı ve bu nedenle davalının aracılık ücretine hak kazanmadığı ancak aracılık ücretinin kira sözleşmesi kurulmadan davalıya ödenmesi neticesinde davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği gerekçesiyle ödenen aracılık bedelinin iadeten tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine, davalının süresinde yapmış olduğu itirazın iptali ve asıl alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili taleplerine ilişkin olduğu, İzmir... İcra Dairesi'nin...Esas sayılı dosyasında davacı... Sanayi Anonim Şirketi vekilinin davalı ...'nin... Konak-Alsancak adresinde yer alan dava dışı... ait taşınmazı kiralanması işlemine aracılık etmesi kapsamında davalı şirket tarafından kesilen ve davacı tarafça bedeli ödenen faturaya karşı sözleşmenin geçerli bir şekilde kurulmadığı iddiası ile düzenlenen iade faturası bedelinin tahsili amacıyla davalı ... aleyhine 9.440,00-TL asıl alacak ve 16,29-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 9.456,29-TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalının süresinde yapmış olduğu itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. ve 521. maddeleri kapsamında simsarın ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanacağının belirtildiği ve dava dilekçesine ekli bulunan kira sözleşmesinin her ne kadar üzerine ''İptal'' şerhi düşülmüş ise de taraflarca imzalandığı ve iptali şerhi düşülmeden önce sağlıklı bir şekilde kurulduğu anlaşılmakla, davalı şirketin simsarlık ücretine hak kazandığı yani sebepsiz zenginleşmediği, bu itibarla davacı tarafça başlatılan icra takibine konu alacağın varlığının davacı tarafça ispatlanamadığı göz önünde bulundurularak, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 54,40-TL karar ve ilam harcının, davanın açılışı sırasında yatırılan 114,21-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 59,81-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine 4-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/11/2020
Katip ... E imza
Hakim ... eimza