İlk Derece Mahkemesi 2018/147 E. 2018/385 K.

T.C. İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/147 Esas KARAR NO : 2018/385 DAVA : Alacak DAVA TARİHİ: 02/02/2018 KARAR TARİHİ: 03/04/2018 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 02/02/2018 tarihli dilekçe ile, davacı şirket tarafından ... numarası ile tanzim edilen, sigortalısı ... Şti olan Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi nezdinde sigortalanan trafo emtiasının ... no'lu fatura tahtında Meksika'da faaliyet gösteren ... firmasına satıldığını, anılan emtianın kara nakliyesini davalı şirketin üstlendiğini, davalı şirketin sorumluluğunda ve alt taşıma işini üstlenen ... sorumluluğunda emtianın ... isimli gemiye tam ve eksiksiz şekilde yüklendiğini, emtianın deniz nakliyesi sonrasında Meksika'nın Manzanillo limanına tahliye edildiğini, liman sahasında yapılan kontrollerde konteynerın içindeki emtianın hasarlı olduğunun tespit edilerek alıcı firmanın yetkilileri tarafından tutanak tutulduğunu, hasarlı trafolara ilişkin olarak alıcı firma sorumluluğunda onarım yapıldığını ve 15.189,50-USD bedelli faturanın 25/10/2016 tarihinde sigortalıya ödendiğini, alınan ekspertiz raporunda ve diğer belgelerde emtiaların taşıyanın yeddine iken yani taşıma esnasında zarara uğradığının açık olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.189,50-USD alacağın ödeme tarihi olan 25/10/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun Md. 4/a uyarınca Devlet Bankaları'nın dolar ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre işleyecek faiz ile birlikte TBK Md. 99 hükmü uyarınca fiili ödeme gününde TL karşığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin istendiği görülmüştür. Dava dilekçesi mahkememizin ... esas numarasına kaydedilmiştir. Davalı ... Şti. vekili tarafından verilen dilekçe ile, davalı müvekkili şirket ile dava dışı ... Şti'nin ... tarafından satılan emtianın müşterisine teslim edilmek üzere taşınmasının organize edilmesi konusunda anlaştıklarını, bu anlaşma ile davalı ... Tarafından taşınması işinin davalı müvekkili şirket tarafından organize edildiğini, diğer davalıya ait ... isimli gemi ile taşınmasını sağlamak üzere ... no'lu konşimentonun düzenlendiğini ve bu konşimentoda yükleten olarak dava dışı ... Şti'nin açıkça gösterildiğini, emtianın dava dışı şirket tarafından hasarsız ve eksiksiz olarak gemiye yüklendiğini, davacı tarafından yapılan ödemenin 07/11/2016 tarihli yazı ile davalı müvekkili şirkete rücu için başvurulduğunu, davalı şirket tarafından davacıya verilen yanıt ile, kendilerinin taşıma işini gerçekleştiremedikleri ve konşimentoda taraf olmadıklarını belirttiğini, rücu talebinin diğer davalı ...'e yöneltilmesinin talep edildiğini, dava dilekçenin davalı ... Şti.'ne usulüne uygun tebliğ edilmediğini, 28/06/2017 tarihinde davalı müvekkili şirketin ... isimli bir işçisine yapıldığını, şirketin dava konusu somut olayda taşıyan sıfatının bulunmadığını, davalı şirketin taşıyan sıfatına haiz olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı şirket tarafından emtiadaki hasarın, emtia davalı şirketin hakimiyet alanındayken gerçekleştiğine dair hiçbir delilin sunulmadığını, dava konusu olayda taşımaya konu emtianın 16/06/2016 tarihinde gönderilene teslim edildiğini, konteynırlardaki hasarın aynı tarihte her iki davalının da imzası olmaksızın tutulan tutanakla, gönderilen tarafından hasarın tespitinin tek taraflı olarak 27/06/2016 tarihinde yaptırıldığını, ancak davacı sigorta şirketinin selefi dava dışı ... şirketi tarafından hasar bildiriminin davalı müvekkili şirkete Kemalpaşa ... Noterliği'nin 01/08/2016 tarihli ve ... yevmiye no'lu ihtarmesiyle etianın tesliminden yaklaşık 1.5 ay sonra bildirdiğini, dava dışı ... şirketinin bildirim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle davalı şirkete herhangi bir rücu yöneltme hakkının bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin istendiği görülmüştür. Dava dilekçesi tebliğ edilen, davalı ...'ye izafeten ... A.Ş. Vekili tarafından verilen dilekçe ile, dava konusu taşımanın ...'nin ... no'lu konşimentosu ile yapıldığını, konşimento nezdinde yapılan taşımalarda çıkacak uyuşmazlıklar halinde uygulanacak hukuk ve uyuşmazlığın görüleceği yetkili mahkeme için konşimento hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, dava konusu uyuşmazlıkta davacının halefi olduğunu ileri sürdüğü sigorta ettireni ... Şti firmasının konşimentoyo göre yükleten sıfatında olduğunu, aynı zamanda taşıma için diğer davalı ... Şti'ne navlun ödeyen taraf da olması sebebi ile TTK Md. 1200 uyarınca taşıtan sıfatında olduğunu, buna göre dava konusu taşımada davacının halefi olduğunu ileri sürdüğü sigorta ettirenin yükleten ve taşıtan olmak üzere iki ayrı sıfatının bulunduğunu, TTK Md. 1237/2 hükmü uyarınca taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkilerde navlun sözleşmesinin esas tutulacağını, Kırkambar taşımalarında navlun sözleşmesinin konşimento arkasında yer alan taşıma şartları olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin navlun sözleşmesinin 26. Maddesinde sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yetkili Mahkemenin Londra Mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini, bu nedenle davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentodan da görüleceği üzere, dava konusu uyuşmazlıkta taşımaya yapan ... olduğunu, bu firmanın merkezinin de Danimarka'da bulunduğunu, taşımanın yapıldığı geminin yabancı bayraklı bir gemi olduğunu, emtiaların Türkiye'den Meksika'ya taşındığını, açıklanan nedenlerle taşımaya ilişkin konşimentoda bulunan milletlerarası yetki şartı gereğince davanın davalı müvekkili yönünden tefriki ile davanın yetki yönünden reddine, davacının sigortalısına halef olmaması, davacının sigorta ettiren adına hareket edemeyecek olması ve halefiyet yokluğu sebepleri ile davanın dava ehliyeti yokluğundan reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esas yönünden reddine, aksi kanat verilirse davalı müvekkilinin sorumluluğunun 1.333,34 SDR ile sınırlandırılmasına, TTK md. 105/3 uyarınca muhtemel kurulacak hükmün davalı müvekkili ... A.Ş. Aleyhine değil doğrudan doğruya hasım ... aleyhine kurulmasına karar verilmesinin istendiği görülmüştür. Dosyada 15/01/2017 tarihli celsede verilen karar ile dosyanın davalı ... ye izafeten ... A.Ş. yönünden dava dosyamızdan ayrılmasına, ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş, dosyanın tefrik edilerek iş bu dosya numarasına kaydedildiği görülmüştür. Davacı vekili tarafından taşımaya dayanak ... poliçe no'lu Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile davaya konu taşımaya dayanak konşimentonun dosyaya sunulduğu görülmüştür. Mahkememizce iş bu dava dosyasında öncelikli olarak davanın görüleceği yetkili Mahkemenin tespitine ilişkin inceleme yapılması gerektiği anlaşılmış, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentonun 26. Maddesinde Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yetkili Mahkemenin Londra Mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olarak gösterilmesi nedeniyle Mahkememizin yetkisinin tartışmalı hale geldiği, HMK Md. 17 hükmü uyarınca taraflarca kararlaştırılan yer Mahkemesinin yetkili olduğu hususunun kabulü gerektiği görülmüştür.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı ... Şti tarafından sigortalan trafo emtiasının davalılardan ... Şti.'nin kara nakliyesini üstlenildiği ve diğer davalı ... sorumluluğunda gemiye yüklendiği, dava konusu emtianın taşıyan tarafından taşınması sırasında zarar gördüğü ve davacı şirketin sigortalısına zarar bedelini ödediği, davalı ... Şti.'nin taşıma işini gerçekleştiremediği ve konşimentoda taraf olmadıklarını belirterek, rücu talebinin diğer davalı ...'e yöneltilmesini istediği, davalı ...'nin yetki itirazında bulunduğu, dosyanın davalı ...'ye iazefeten ... A.Ş. aleyhine açılan davanın asıl davadan ayrılarak iş bu dava dosyamıza kaydedildiği, taraflar arasında taşıma ilişkisinin belli sayı ve miktarda emtianın taşınmasına ilişkin olduğu ve bu durumda konşimentonun taraflar yönünden taşımaya ilişkin bağlayıcı belge haline geldiği, davaya konu malların taşınması ile ilgili düzenlenen konşimentoda söz konusu taşımaya ilişkin oluşması muhtemel uyuşmazlıkta İngiliz Hukuku'nun uygulanacağı ve Londra Yüksek Mahkemeleri'nin insihari yetkisinin olduğunun kabul edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan malın hasar görmesi nedeniyle hasar bedelinin dava dışı 3. kişiye ödenmesi ile sigortalının halefi sıfatıyla dolaylı olarak konşimentodan kaynaklanan uyuşmazlıkta taraf sıfatını elde ettiğinin kabulü gerektiği, bu kabul üzerine konşimento hükümleri gereğince yetkiye ilişkin hususun davacıyı da bağlayacağı, TTK Md. 1237/2'de taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkilerde navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı olunacağı, yapılan taşımanın kırkambar taşıma niteliğinde olduğu ve Kırkambar taşımalarında konşimentonun ayrıca bir navlun sözleşmesi düzenlenmediği taktirde taraflar arasında taşımaya ilişkin sözleşme olarak kabul edilebildiği, dava konusu taşımaya ilişkin navlun sözleşmesinin 26. Maddesinde sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü için uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku, başvurulacak yetkili Mahkemenin Londra Mahkemeleri ve olarak açıkça gösterildiği, HMK Md. 17. ve 18.'de gösterilen hususlar ile bu hükümlerin paraleli olan MÖHUK Md. 47. uyarınca muhtemel uyuşmazlıklar yönünden seçilen Mahkemenin belirlendiği, Londra Yüksek Mahkemelerinin yetkili olduğunun açıkça kabul edildiği, konşimento arkasındaki yetki şartının genel işlem şartı olarak kabul edilmesi gerektiği yönünde her ne kadar davacı tarafça beyanda bulunulmuş ise de genel işlem şartı olarak değerlendirme ve geçerlilik hususunun ancak ve ancak dürüstlük kuralına aykırılığın ileri sürülmesi halinde söz konusu olabileceği, dürüstlük kuralına aykırılık olarak değerlendirilebilecek bir işlem veya eylemin ispatına dönük herhangi bir delilin dosyada tespit edilemediği, açıklanan hususlara göre, Mahkememizin yetkisiz olduğu, bu nedenlerle davanın Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Davanın mahkememizin YETKİSİZLİĞİ NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, Peşin alınan harcın red harcına mahsubu ile bakiye 921,04-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran taraflara iadesine, Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/04/2018 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı