Danıştay 2024/2960 E. 2025/1585 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2960 Karar No : 2025/1585

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 14/03/2023 tarih ve E:2019/2471, K:2023/1186 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyanet İşleri Başkanlığının 01/02/2019 tarihli 4/B Sözleşmeli Kur'an Kursu Öğreticisi, İmam-Hatip ve Müezzin Kayyım alımı sözlü sınav ilanının kadrolara ilişkin olarak aranan mezuniyet gruplarında yer alan; - 4-B Sözleşmeli Kur'an Kursu Öğreticisi alımına ilişkin "4-KPSS 124 Diğer Lisans + İlahiyat Önlisans + İ.H.L" - 4-B Sözleşmeli İmam - Hatip alımına ilişkin "4-KPSS 124 Diğer Lisans + İlahiyat Önlisans + İ.H.L" - 4-B Sözleşmeli Müezzin - Kayyım alımına ilişkin "2-KPSS 124 Diğer Lisans + İlahiyat Önlisans + İ.H.L" (davacı tarafından dava dilekçesinde sehven "4-KPSS 124 Diğer Lisans + İlahiyat Önlisans + İ.H.L" yazıldığı anlaşılmıştır.)" bölümlerindeki "İ.H.L." ibaresinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 14/03/2023 tarih ve E:2019/2471, K:2023/1186 sayılı kararıyla; 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 1. ve 2. fıkraları, 10. maddesinin son fıkrası ile 12. maddesinin 1., 2., 3., 4. ve 7. fıkraları ve Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. ve 3. fıkraları, 11. maddesinin 1. ve 3. fıkraları ile 13. maddesinin 1. ve 3. fıkraları hükümleri aktarıldıktan sonra, Dava konusu sınav duyurusu ve mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; kamu hizmetinin yürütülmesinde istihdam edilecek personelin niteliğinin, ihtiyaç bulunan alanlara göre belirlenmesi gerekliliğinin karşılanmasına ve kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri olan hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesi ilkesinin gerçekleştirilmesi amacıyla Kurumların, asgari niteliklere ilaveten hizmetin gereği bazı ek nitelikler belirleme imkânının bulunduğu, davalı idareye farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık ve/veya farklı düzeyde yeterlik şartı aranabilme yetkisi veren dava konusu düzenlemenin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği; öte yandan, düzenlemede belirlilik ilkesine aykırı bir yön bulunmadığı gibi kural koyma yetkisinin Başkanlığa devrinin de söz konusu olmadığı, sadece hizmet ihtiyacının daha nitelikli personelle karşılanması gereğinin bulunduğu görev alanlarında, istihdam edilecek personelin seçiminde asgari şartların üzerinde farklı öğrenim düzeyi, hafızlık ve farklı seviyede yeterlik şartları gibi ek nitelikler belirleyerek bu suretle vatandaşlara daha nitelikli hizmet sunma konusunda Başkanlığa takdir yetkisi tanındığı dikkate alındığında, 4/B sözleşmeli Kur'an Kursu Öğreticisi, İmam-Hatip ve Müezzin-Kayyım alımı sözlü sınav ilanının kadrolara ilişkin belirleme yapılmasına yönelik dava konusu düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Diyanet İşleri Başkanlığının 01/02/2019 tarihli ilanında "İ.H.L." mezunu olma şartının keyfi olarak zorunlu hâle getirildiğini, oysa ilgili Yönetmeliğin "İmam hatip lisesi veya üstü dini öğrenim mezunu olmak" hükmünü içerdiğini, "veya" bağlacının İmam Hatip Lisesi üstü dini eğitim mezunlarının da şartları sağladığını gösterdiği, ilanın, düz lise (İ.H.L. olmayan) İlahiyat Önlisans +Diğer Lisans mezunlarını hukuka ve yasaya aykırı olarak sözlü sınavın dışında bıraktığı, bu durumun kendisi gibi birçok kişiyi mağdur ettiği; daha fazla eğitim alarak lisans mezunu olan davacının, sadece önlisans mezunu olan bir kişiye göre dezavantajlı duruma düşürülerek adeta cezalandırıldığı, bunun eşitlik ilkesine ve Anayasa'nın 10. maddesine aykırı olduğu; 2016, 2017 ve 2018 yıllarında fahri Kur'an Kursu hocalığı yapmış olmasının, İmam Hatip Lisesi mezunu olmamasının, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından bu süreçte bir engel olarak görülmemesine rağmen, daimi personel alımında engel olarak görülmesinin hukuka aykırı olduğu; davalının İlahiyat Önlisans mezunlarının Kur'an-ı Kerim dersi almadığı yönündeki savunmasının doğru olmadığı, zira mülakat sınavının zaten Kur'an-ı Kerim'i düzgün okuma ve ezber yeterliliğini değerlendirmek için yapıldığı, dolayısıyla mülakata sokmadan "bu işi başaramaz" demenin önyargıdan ibaret olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Daire kararının hukuken isabetli ve yerinde olduğu, davacının ileri sürdüğü iddiaların hukuki ve maddi yönlerden mesnetsiz olduğu, davacı hakkında tesis edilen işlem ve bu konudaki Danıştay kararının hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 14/03/2023 tarih ve E:2019/2471, K:2023/1186 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Kesin olarak, 08/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Sözleşmeli personel istihdamı" başlıklı 10/A maddesinde, "657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar yanında Başkanlık mevzuatı ile belirlenen özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla atama yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Başkanlık tarafından Diyanet Akademisine giriş için yapılacak sözlü ve/veya uygulamalı sınavdaki başarı sırasına göre aday din görevlisi belirlenir." hükmü bulunmaktadır. Aynı Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında, Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak niteliklerin yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 9. maddesinin ilk iki fıkrasında Kur'an kursu öğreticiliği için, 11. maddesinin ilk iki fıkrasında imam-hatip unvanı için ve 13. maddesinin ilk iki fıkrasında ise müezzin-kayyımlık için aranan nitelikler somut olarak belirtilmek suretiyle düzenleme yapıldığı halde, anılan maddelerin 3. fıkralarında bu somut niteliklerden farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık (imam hatip unvanı için "ve/veya farklı düzeyde yeterlik") şartı aranabileceği düzenlenerek belirsizlik oluşturulmuştur. Atama şartlarına ilişkin bu niteliklerin Yönetmelik ile düzenlenmesi gerekirken, ikincil düzenlemelere bırakılması normlar hiyerarşisine aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle, söz konusu düzenlemede ve bu düzenlemeye dayalı işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Öte yandan, istihdam edilecek Kur'an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyımların niteliklerinin, ihtiyaç bulunan alanlara göre belirlenmesi ve kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri olan hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesi gerekliliğinin karşılanması için, bu unvanlara yönelik farklı öğrenim düzeyi aranabilmesini teminen, söz konusu niteliklerin Yönetmeliğin bu personel için aranan nitelikler kısmında, somut olarak davalı idarece düzenlenmesi mümkündür. Açıklanan nedenlerle, Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin hukuka aykırı olduğu değerlendirilen 9. 11. ve 13. maddelerinin son fıkralarına dayalı olarak tesis edilen sözlü sınav ilanının dava konusu bölümlerinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.