Danıştay 8. Daire 2025/2294 E. 2026/678 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/2294 Karar No : 2026/678

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Samsun ili, Bafra ilçesi, ... Mahallesi Muhtarı olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen kovuşturmalarda verilen hapis kararlarındaki mahkumiyet hükmünün kesinleştiğinden bahisle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Bafra Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı hakkında Ceza Mahkemesince hüküm olunan 10 ay 20 gün, 10 ay ve 11 ay 20 gün hapis cezalarının toplamda 1 yılı aştığı, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... Esas ve ... Karar sayılı kararında ayrıca 5237 Sayılı T.C.K."nın 53/1-2-3 maddelerinin uygulanmasına karar verildiği, anılan mevzuat hükümleri uyarınca seçilme yeterliliğinin seçildikten sonra kaybedilmesi durumunda ilçe idare kurulu tarafından kamu görevinden çıkarılacağı göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin kısmının reddine, vekalet ücretine ilişkin kısmının kabulü ile davalı idare yararına hükmedilen vekalet ücretine ilişkin kısmının davalı idarenin kendisini vekille temsil etmediğinden bahisle kaldırılmasına, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davacı hakkında açılan ceza davalarında aldığı mahkumiyet kararlarının tek cezada bir yıl mahkumiyet alması halinde görevden çıkarılmasına esas teşkil etmesi gerekirken içtima şeklinde cezaların toplanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçede belirtildiği üzere bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı tarafından, Samsun ili, Bafra ilçesi, ... Mahallesi Muhtarı olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen kovuşturmalarda verilen hapis kararlarındaki mahkumiyet hükmünün kesinleştiğinden bahisle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Bafra Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2972 sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 9. maddesinde, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği kuralına yer verilmiştir. 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinde ise; taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar ile affa uğramış olsalar bile; basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanların milletvekili seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde: ''Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten, b) Seçme ve seçilme ehliyetinden (…), c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan, d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan, e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten, yoksun bırakılır. (2) Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz. (3) Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.'' hükmü bulunmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Genel ve özel şartlar:" başlıklı 48. maddesinin birinci fıkrasının A bendinin 5. fıkrasında, "5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl ..." ve üzeri ceza almamış olmak devlet memurluğunun genel şartları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; Samsun ili, Bafra ilçesi, ... Mahallesi Muhtarı olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen kovuşturmalarda verilen hapis kararlarındaki mahkumiyet hükmünün kesinleştiğinden bahisle Yüksek Seçim Kurulu'na başvuru yapıldığı, Kurulun... tarih ve ... sayılı kararında, kişinin muhtar seçildikten sonra hükümler kesinleştiği için değerlendirmenin idari makamlarca yapılması gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Bafra Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararının alınması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, davacının ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile görevi yaptırmamak için direnme suçundan 5237 sayılı T.C.K.'nın 265/1 maddesi uyarınca 10 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve 5237 Sayılı T.C.K.'nın 53/1-2-3 maddelerinin uygulanmasına karar verildiği, verilen mahkumiyet kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ...tarihli E:..., K:... sayılı kararı ile kesinleştiği, 'Orman alanlarının işgali' suçundan dolayı... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile 10 ay hapis cezasına karar verildiği ve cezanın ertelendiği, verilen kararın Yargıtay .... Ceza Dairesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile 02/05/2019 tarihinde kesinleştiği, 'Cumhurbaşkanına hakaret suçundan dolayı ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile 1 yıl 2 ay 17 gün hapis cezasına karar verilse de, verilen bu karar ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin E:..., K... sayılı kararı ile kaldırılarak davacının 11 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve cezanın ertelendiği, kararın 12/07/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymemiş olmak şartı ile seçilme yeterliliğinin kurala bağlandığı, söz konusu düzenlemenin "tek cezadan" verilen miktarın hapis cezasının 1 (bir) yıl ve daha fazla olması halinde seçilme yeterliliğinin kalkacağının anlaşıldığı, nitekim yukarıda hükmüne yer verilen 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde açıkça bir suçtan 1 (bir) yıldan fazla mahkumiyetin arandığı, davacının aldığı cezaların hiçbirinin 1 (bir) yıl ve daha fazlası olmadığı anlaşılmış olup, 2839 sayılı Kanunun aradığı seçilme şartlarını ihlal etmediğinden bahisle muhtar seçilmeye engel olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 10/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.