Danıştay 2024/2419 E. 2025/301 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2419 Karar No : 2025/301

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sitesi Yöneticiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı VEKİLİ: Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/05/2024 tarih ve E:2023/11473, K:2024/2864 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün "Rekreatif Amaçlı İskeleler" konulu 06/04/2021 tarih ve 2021/5 sayılı Genelgesi ile davacı tarafından sunulan imar planı teklifinin bu Genelge uyarınca değerlendirilemeyeceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/05/2024 tarih ve E:2023/11473, K:2024/2864 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 124. maddesinde, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve kanunlara aykırı olmamak kaydıyla yönetmelikler çıkartılabileceğinin öngörüldüğü, bu Anayasal hükmün, idareye ikincil düzenleme ihdas etme yetkisi verdiği, bu çerçevede, kanunda öngörülmeyen bazı hususların yine kanuna aykırı olmamak kaydıyla yönetmeliklerde düzenlenmesinin mümkün olabildiği, bu kapsamda idarenin ikincil düzenleme yetkisinin, kanunlarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağının İdare Hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge, kılavuz gibi çeşitli adlar altında da düzenlemeler yapabildiği, ancak "normlar hiyerarşisi" kuramına göre; hukuk düzeninin, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içerdiği ve her normun geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan aldığı, bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmelerinin mümkün olmadığı, Normlar hiyerarşisine göre; kanun ve yönetmelikten sonra gelen düzenlemelerin ancak kanun ve yönetmelik ile verilmiş olan hak veya yetkinin kullanılmasının açıklanmasıyla ilgili olması gerektiği, bu metinlerde kanun ve yönetmelik ile verilmiş olan hakkı veya yetkiyi genişletici veya sınırlandırıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği, Dava konusu Genelge'nin 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiği, ülkemizin tüm kıyı alanlarındaki rekreatif amaçlı iskelelerin yapılmasına dair usul ve esasları içerdiği, Genelge ile, Kıyı Kanunu'nun 6. maddesinde yapılan düzenlemeye uygun olarak; kıyıların çakıllık ve kumluk karakter gösterdiği alanlarda kıyıdan mevcut haliyle yararlanmak mümkün iken kıyının doğal yapısını bozacak nitelikte denize girme, güneşlenme, amatör su sporları gibi faaliyetler içeren rekreatif amaçlı iskelelerin yapımının engellenmesinin amaçlandığı, Genelge'de; irtifak hakkı, kullanma izni sözleşmesi veya kiralaması yapılmış iskelelerden, kalan izin süresi 31/12/2030 tarihinden önce sona erenlerin izin süresi sonuna kadar, 31/12/2030 tarihinden sonra olanların ise en çok 31/12/2030 tarihine kadar kullanılabileceğinin, ruhsatsız, ruhsat ve eklerine aykırı yapılmış, yapım amacına aykırı kullanılanlar hakkında 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yıkım işlemlerinin uygulanacağının, yapı kayıt belgesi bulunan iskelelerden, Genelge'de belirtilen kurallara uygun olduğu komisyonca tespit edilenlerin üç ay içinde gerekli izinleri tamamlamaları halinde en çok 31/12/2030’a kadar izin verilebileceğinin, imar planı onaylanmış, ön izinden kullanım iznine geçiş aşamasında olan iskelelerden Genelge'de belirtilen kurallara uygun olanlara ise en çok 31/12/2030 tarihine kadar kullanma izni verilebileceğinin, onaylı imar planı bulunmamakla birlikte ön izin sözleşmesi devam eden veya imar planı bulunsa bile ön izin/kullanım izni/irtifak hakkı sözleşmesi veya kira sözleşmesi bulunmayan iskelelerin; Genelge'de belirtilen kurallar kapsamında değerlendirileceğinin, rekreatif amaçlı iskelelere yönelik idarelere sunulacak imar planı tekliflerinin değerlendirmeye alınmayacağının ve Genelge'nin yürürlüğe girmesinden önce idarelere sunulmuş imar planı tekliflerinin iade edileceğinin düzenlendiği, Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, İzmir ili, Çeşme ilçesi, ... Mahallesinde, iskele amaçlı imar planı teklifi sürecinin Kıyı Kanunu'nun 6. maddesine, 20/02/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7221 sayılı Kanun ile eklenen fıkranın yürürlüğe girmesinden önce 2017 yılında başlatıldığı, ancak alanda davalı idarece onaylanmış bir planın bulunmadığı, Kanun ile kıyının kumluk ve çakıllık olduğu alanlarda rekreatif amaçlı iskele yapılmasının 20/02/2020 tarihinden itibaren ortadan kaldırıldığı ve zorunlu hallerde yapılabilecek rekreatif amaçlı iskelenin istisna olarak hükme bağlandığı, Kıyı Kanunununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'te ise istisna kapsamına giren anılan iskelelerin imar planı olmaksızın yapılabileceğinin düzenlendiği anlaşıldığından, bu kapsamda çıkarılan dava konusu Genelge'de ve davacının rekreatif amaçlı iskele yapımı için hazırladığı imar planı teklifinin değerlendirilmeden iade edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'te yapılan değişikliğin, yürürlük tarihinden sonra yapılacak rekreatif amaçlı iskeleler konusunda düzenleme getirdiği, mevcut iskeleler için hüküm ifade etmeyeceği, temyiz konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 24/10/2020 tarih ve 31284 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle esas Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen "rekreatif amaçlı iskele" tanımının ve 4. maddesiyle değiştirilen 13. maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki "rekreatif amaçlı iskele" ibarelerinin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 23/05/2023 tarih ve E:2021/11106, K:2023/5002 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/06/2024 tarih ve E:2023/2471, K:2024/1314 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiğinden, bu Yönetmelik Değişikliği uyarınca çıkarılan "Rekreatif Amaçlı İskeleler" Konulu 06/04/2021 tarih ve 2021/5 sayılı Genelge ile davacı tarafından sunulan imar planı teklifinin bu Genelge uyarınca değerlendirilemeyeceğine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki temyize konu kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 09/05/2024 tarih ve E:2023/11473, K:2024/2864 sayılı kararının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 10/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.