Danıştay 8. Daire 2023/171 E. 2026/912 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/171 Karar No : 2026/912

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : 1.Davacının 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. maddesinden yararlandırılamayacağına ilişkin Hasan Kalyoncu Üniversitesinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, 2. İşlemin dayanağı olarak gösterilen 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : 2547 sayılı Kanun’un 83. maddesinin uygulanmasına ilişkin ilkelerin 6. maddesinde, Geçici 83. maddede yer almayan “hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenler” ibaresinin yer aldığı, bu düzenlemenin normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinde düzenlenmeyen kuralın uygulama ilkeleri ile getirilmesinin temel hakkın sınırlanması niteliğinde olduğu, Geçici 83. maddede sahte belge sebebiyle kaydı silinenlerin düzenlemeden yararlanamayacağının kurala bağlandığı, düzenlemenin ve bireysel işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinde, “(...)sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile(...)” ve “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” hükmünün olduğu, bu maddeye istinaden ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı alınarak tüm üniversitelere gönderildiği, anılan Kararın 6. maddesi ile hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacaklarına karar verildiği, dava konusu düzenlemeyle dayanak Kanun hükmünden farklı bir düzenleme getirilmediği, düzenlemenin ve düzenleme uyarınca tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

... ÜNİVERSİTESİNİN SAVUNMASI : Geçici 83. maddenin uygulama alanı bulabilmesi için öncelikle kazanılmış bir hakkın varlığının gerektiği, davacının hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı tespit edildiğinden 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinden yararlanmasının mümkün olmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde; "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83'üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına" ilişkin kurala yer verilmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. " hükmü bulunmaktadır. Bütün bu açıklamalar çerçevesinde; olayın başından itibaren ortada hukuken geçerli bir kaydı bulunmayan davacının hukuk düzenince korunması gereken bir hakkının olduğundan söz etmeye olanak bulunmamakta olup, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinin konuluş amacının amaçsal yorum yöntemine uygun olarak yorumlanmasıyla düzenlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde yer alan "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenler" düzenlemesinde ve buna dayanılarak tesis bireysel işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, hukuken geçerli bir sebebe dayanmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, Ukrayna'da bulunan Lugansk Ekonomi ve Ticaret Üniversitesi Lugansk İşletme ve Hukuk Fakültesi Yüksek Eğitim Kolejinden 24/06/2016 tarihinde mezun olmuştur. Yurt dışından aldığı lise mezuniyet belgesine, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce Denklik Belgesi düzenlenmiştir. Anılan belgeyle Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesine "uluslararası öğrenci" statüsünde 08/02/2019 tarihinde kayıt yaptırmıştır. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarihli ... numaralı toplantısında alınan 3 sayılı kararla; davacının gerçeğe aykırı veya yanıltıcı belgelerle fakülteye kayıt yaptırdığı tespit edildiğinden bahisle öğrencilik kaydı silinmiştir. Davacının, 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca yaptığı başvuru Hasan Kalyoncu Üniversitesinin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmiştir. Anılan işlem ile işlemin dayanağı düzenleyici işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın usule yönelik itirazları kabul edilmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri olarak belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri yer almaktadır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Hukuki güvenlik ve hukuki istikrar kişilerin gelecekle ilgili plan, düşünce ve kararlarında, var olan hukuk kurallarına güvenerek hareket etmelerinin hukuken korunmasına dayanak teşkil eder. Anayasanın 124. maddesi gereği idarelerin, düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, eski hukuki durum çerçevesinde, hak kayıplarını önleyici düzenleme yapması da gerekmektedir. Bu sayede; hukuk devleti olmanın gereği olarak üstün kamu yararı ihlal edilmeden, kişilerin hukuki güvenliği korunmakla birlikte, idari istikrar da sağlanmaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14 maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, (f) bendinde, yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceği, hükmü yer almıştır. Aynı Kanun'un Geçici 83. maddesinde, "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler. ... Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." kuralı yer almıştır. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Geçici Madde 83 uyarınca bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Yükseköğretim Kuruluna verilen yetki doğrultusunda, söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar 18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında belirlenerek hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 83’üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesi yönünden: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 06/07/1987 tarih ve E:1987/1,2,4, K:1987/2 sayılı kararında, hile ile veya idareyi yanıltarak bir yükseköğretim kurumuna kaydını yaptıran ve ara sınıflarda bulunan öğrencilerin, bu durumun idare tarafından farkına varılması üzerine, idari işlemlerin geri alınması yoluyla öğrenim süresi içinde yükseköğretim kurumlarından kayıtlarının silinebileceği, geri alma işleminin ise her zaman yapılabileceği kabul edilmiştir. Hukuka aykırı olarak tesis edilen idari işlemlerden dolayı ilgili yararına hak veya korunması gereken yerleşmiş bir durum veya hukuki statü doğmuş ise, bu işlemin ancak yokluk ve mutlak butlan halleri ile malül olması, kişinin gerçek dışı beyan veya hilesinin ya da idarenin mevzuatta açıkça öngörülen hükmün uygulanmasında hataya düşmesi sonucunda tesis edildiğinin anlaşılması hallerinde, idare tarafından herhangi bir süre şartına bağlı olmaksızın geriye doğru yürür şekilde her zaman geri alınabileceği, aksi durumda hak doğuran idari işlemlerin ancak iptal davası süresi içerisinde geri alınabileceği; bu sürenin geçmiş olması halinde ise, idareye güven ve idari istikrar prensipleri gereğince bu tür idari işlemlerin yapay bir kesinlik kazanacağı doktrin ve içtihatlarda kabul edilmektedir. Hukuka aykırılığı sabit, yok hükmünde olan işlemler; ilgilinin hilesine dayalı işlemler, idarenin açık hatası sonucu yapılan işlemler ve hemen hak doğurmaya elverişli olmayan işlemlerdir. Bu işlemlerin ise kazanılmış bir hak doğurmayacağı tartışmasızdır. Dava konusu düzenleme hükmünün kabul edilmesindeki gerekçe ise, öğrencilik statüsünün kazanılmasına ve idarenin yanlış işlem yapmasına kişilerin hilesinin veya gerçek dışı beyanının sebep olmasıdır. Bu durumda, hile ile tesis edilen işlemlerin hiçbir zaman hukuken geçerli sayılamayacakları, hukuka aykırı yollarla kayıt yaptıran öğrencilerin hukuken öğrenci sıfatını kazanamayacakları, bu kişilerin öğrenci statüsüne giremeyecekleri ve bu tür işlemlerin idare tarafından her zaman geri alınabileceği sabit olduğundan, bu yönde tesis edilen dava konusu Usul ve Esasla'ın 6. maddesinde yer alan "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin, madde kapsamından yararlanamayacaklarına" ilişkin hükmünde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bireysel işlem yönünden; Hasan Kalyoncu Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin "İlk Kayıt İşlemleri" başlıklı 6. maddesinin 6. fıkrasında; ( RG.9/5/2020-31122); " Gerçeğe aykırı veya yanıltıcı belgelerle üniversiteye kayıt hakkı kazanmış olanların belirlenmesi halinde kayıtları yapılmaz, kayıt yaptırmış olanların ise bulundukları yarıyıla bakılmaksızın kayıtları iptal edildir, kendilerine verilmiş olan diploma dahil tüm belgeler geçersiz sayılır. Bu şekilde kayıtları iptal edilen öğrenciler için 13 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Önlisans, Lisans ve Lisansüstü Programlara Uluslararası Öğrencilerin Yerleştirilme ve Sınav Yönergesi'nin "Uluslararası öğrenci statüsünde sayılanlar" başlıklı 16. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olup ortaöğretiminin tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların uluslararası öğrenci statüsünde sayılacağı; "Uluslararası öğrenci statüsünde sayılmayanlar" başlıklı 17. maddesinde ise; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olup ortaöğretiminin tamamını Türkiye'de tamamlamayanların anılan statüde sayılmayacağı kurala bağlanmıştır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim ve Öğretim Daire Başkanlığının tüm üniversitelere gönderdiği ... tarihli E... sayılı yazıda; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesinde yer alan "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir." maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar ile uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklular ile T.C. uyruğunda bulunanların lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde, yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabildikleri göz önüne alınarak; yurt dışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması, ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri, yurt dışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması, belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiği ifade edilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; davacının 17/06/2016 tarihinde ... Lisesinden mezun olduğu, Ukrayna'da bulunan Lugansk Ekonomi ve Ticaret Üniversitesi Lugansk İşletme ve Hukuk Fakültesi Yüksek Eğitim Kolejinden 24/06/2016 tarihinde mezun olduğu, yurt dışından aldığı söz konusu bu lise mezuniyet belgesi ile Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesine "uluslararası öğrenci" statüsünde 08/02/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu ile Milli Eğitim Bakanlığı maarif müfettişlerince hazırlanan ... tarih ve ... sayılı raporunda; “Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ekinde alınan ...'a ait yurt dışı giriş çıkış kayıtlarına ilişkin tarihler ile, adı geçen bu kişinin yurt dışında ortaöğrenim gördüğü belirtilen tarihlerin/yılların uyumlu olmadığı, zira yurt dışında lise eğitimi gördüğü belirtilen yıllarda hiç yurt dışına çıkmadığı/yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, ...'ın, 24/06/2016 tarihinde Ukrayna, Luganks İşletme ve Hukuk Fakültesi, Luganks Yüksek Eğitim Kolejinden (Hukuk Bölümü) mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce "Denklik Belgesi" düzenlenmiş ise de; adı geçen bu kişinin yurt dışına ilk defa 15/09/2012 tarihinde Ardağan Posof Türkgözü Kara Sınır Kapısından çıktığı ve aynı gün giriş yaptığı, bu tarihten sonra ise yurt dışına ilk çıkış tarihinin 02/10/2018 olduğu; dolayısıyla ...'ın 15/09/2012 - 02/10/2018 tarihleri arasında yurt dışı giriş çıkış kaydı olmadığı; MEB Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre Türkiye'de lise eğitimi gördüğü, ... adına düzenlenen "Denklik Belgesinin" hileli yöntemlerle alındığı kanaatine varıldığı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumları Kanunu'nun 47/f maddesi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurt dışı öğrenci kontenjanından, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesine (Ücretli) kayıt yaptırma hakkının bulunmadığının belirtildiği, anılan rapor üzerine; davacının gerçeğe aykırı veya yanıltıcı belgelerle fakülteye kayıt yaptırdığı tespit edildiğinden bahisle Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla öğrencilik kaydının silinmesine karar verildiği görülmektedir. Davacının öğrencilik kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki karara karşı karşı yapılan istinaf başvurusu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla gerekçeli olarak reddedilmiş; anılan karar Danıştay Sekizinci Dairesinin 24/11/2023 tarih ve E:2023/1867, K:2023/6405 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Bu durumda; 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'na eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesinde yer alan ''Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun Geçici 83'üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına'' ilişkin hüküm karşısında, hukuken geçerli olmayan yollar ile davalı üniversiteye kayıt yaptırdığı, ilgili bölümde öğrenci statüsünü kazanmadığı Dairemiz kararıyla ortaya konulan davacının, öğrenci affından yararlanma talebinin uygun görülmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.