Danıştay 12. Daire 2022/5048 E. 2025/5629 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5048 Karar No : 2025/5629

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU : Ankara Şehir Hastanesinde pediatri alanında asistan doktor olarak görev yapan ve 28/09/2022 tarihli işlemle uyarma cezası ile cezalandırılan davacı tarafından; 1. 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan "Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz." şeklindeki düzenlemenin iptaline, 2. Bu düzenleme uyarınca, disiplin cezası alması nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme yapılmamasına ilişkin işlemin iptaline, 3. Yoksun kalınan ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Ankara Şehir Hastanesi Başhekimliğince uyarma cezası ile cezalandırıldığı ve bu cezanın 29/09/2022 tarihinde kendisine tebliğ edildiği; bu cezaya karşı süresi içinde itiraz edildiği halde, hukuki süreç tamamlanmaksızın Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendindeki düzenleme uyarınca 15/10/2022 tarihinde ek ödemeden yararlandırılmadığı; davalı idare tarafından önceki ek ödeme yönetmeliklerinde de, disiplin cezası alan sağlık çalışanlarına ek ödeme verilmemesine ilişkin hükümler getirilmiş ise de, bu düzenlemelerin yargı kararıyla iptal edildiği; yargı kararıyla hukuka aykırılığı saptanan düzenlemenin 2022 yılında yeniden yürürlüğe konulduğu; ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde disiplin cezasına konu eylemler için uygulanacak yaptırımların sayma yoluyla belirlendiği, anılan Kanun'da disiplin cezası yanında bir de gelir mahrumiyetine yol açacak biçimde ikinci kez yaptırım uygulanmasına imkan sağlayan bir kurala yer verilmemesi nedeniyle dava konusu Yönetmelik hükmünün normlar hiyerarşisine aykırılık teşkil ettiği; öte yandan, mülkiyet hakkı niteliğindeki ek ödemenin, Kanun'da sayılan haller dışında, Yönetmelikle getirilen düzenlemeyle sınırlandırılmasının mümkün bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinde, döner sermayeli sağlık kuruluşlarında görev yapan personele ek ödeme yapılmasının öngörüldüğü; sağlık kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûllerinin; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı gibi unsurlar esas alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı; 14/03/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan (mülga) Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikteki disiplin cezası alan personele verilen cezanın nitelik ve ağırlığına göre belirli bir süre ek ödeme yapılmayacağına ilişkin düzenlemelerin, 209 sayılı Kanun'da ek ödemenin yapılmasında dikkate alınacak kriterler arasında "disiplin" unsuruna yer verilmediğinden bahisle, yargı kararıyla iptal edildiği; bunun üzerine, konunun kanuni düzenlemeye kavuşturulması amacıyla, 16/06/2022 tarih ve 7411 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, 209 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki ek ödeme yapılmasına esas alınacak kriterler arasına "disiplin durumu" ibaresinin eklendiği; daha sonra 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin yürürlüğe konulduğu ve önceki Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı; yeni Yönetmeliğe göre ek ödemenin, temel ek ödeme (sabit ödeme ile taban ödeme) ve teşvik ek ödemesinden oluştuğu; dava konusu düzenlemelerle, temel ödemeyi oluşturan iki kalemden biri olan taban ek ödemenin, uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmayacağının hükme bağlandığı; bu ödeme için, personelin ilgili ayda aktif çalışmasının tam olarak hesaplanması, aynı zamanda disiplin cezasının da bulunmaması gerektiği; disiplin cezalarında getirilen müeyyidelerle sağlanmak istenilen amacın, personelin daha etkin ve verimli çalışmasını, mevzuat ile düzenlenmiş bulunan kurallara riayet noktasında daha hassasiyetle davranmasını sağlayarak, kamu hizmetlerinin arzulanan şekilde ifasını temin etmek olduğu; taban ödeme; pozitif nitelik arz eden bir ödeme biçimi olduğundan, fiili katkıya bakılmaksızın yalnızca ödül ve motivasyon amacıyla yapılmakta olup, disiplin cezası alanlardan taban ödeme kesintisi yapılmasının bu ödemeyi negatif hale getirmediği, disiplin cezası almadığı takdirde taban ödemenin tam olarak yapılabilecek olması, personelin motivasyonunu arttıracağı gibi ödüllendirilmesini de sağlayacağından, dava konusu düzenlemede hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı; ayrıca benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta Anayasa Mahkemesinin 01/04/2010 tarih ve E:2008/114, K:2010/53 sayılı kararıyla disiplin cezası alan personelin ek ödemesinden kesinti yapılmasına yönelik düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olduğundan, iptali istenen düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu Yönetmelik hükmünün dayanağı olan 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “…disiplin durumu,…” ve “…yönetmelikle…” ibareleri ile cümlenin kalan kısmının Anayasa Mahkemesinin 13/09/2023 tarih ve E:2022/102, K:2023/154 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği ve dava konusu Yönetmelik hükümlerinin yasal dayanağının ortadan kalktığı göz önüne alındığında, dava konusu Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından bireysel işlemin iptaline, yoksun kalınan ek ödeme tutarının, dava tarihinden geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI :... DÜŞÜNCESİ : Ankara Şehir Hastanesinde pediatri alanında asistan doktor olarak görev yapan ve 28/09/2022 tarihli işlemle uyarma cezası ile cezalandırılan davacı tarafından; 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a-2) bendinin son cümlesinde yer alan "Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz." şeklindeki düzenlemenin ve bu düzenleme uyarınca, aldığı disiplin cezası nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme verilmemesine ilişkin işlemin iptaline, yoksun kalınan ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un (Değişik: 11/10/2011-KHK-663/58 md.) 5. maddesinin 1. fıkrasında," (...) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." (Değişik ikinci fıkra: 16/6/2022-7411/3 md.) "Bakanlık merkez teşkilatında (laboratuvarlar hariç) görev yapanlar dışındaki personele, döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun tabip ve eczacı unvanlı kadrolarında çalışanlar ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 950’sini, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 850’sini, pratisyen tabip ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 650’sini, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunda görev yapan eczacılara yüzde 350’sini, hastane müdürü ve eczacılarda yüzde 305’ini, diğer personelde ise yüzde 225’ini geçemez. Sağlık Bakanlığı tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 950 ve yüzde 850 oranları beş kat artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 225 oranı, yüzde 260 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde 50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkra uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz." hükmüne yer verilmiştir. Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir. 209 sayılı Yasa ile farklı hizmet sınıfında yer alıp farklı unvanlara sahip olan, aldığı eğitim ve mesleki birikimi, görev yeri, sorumluluğu, hizmete katkısı ve performansı farklı olan personele farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda idareye takdir yetkisi verilmiştir. Anılan Yasa maddesi uyarınca hazırlanarak 12/08/2022 tarih ve 31912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir." şeklinde belirtilmiş, "Temel esaslar" başlıklı 5. maddesinde, sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar sayılmış, bu maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde, ''Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri, çalışılmış gün olarak kabul edilir." hükmü yer almış, ''Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı'' başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde, ''2) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz.'' hükmüne yer verilmiştir. 209 sayılı Kanunda döner sermayeden yapılması öngörülen ek ödemeler, 657 sayılı Kanun kapsamında personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve tamamı bütçeden karşılanan mali haklardan farklı nitelik taşımaktadır. Bu ödemeler 209 sayılı Kanun kapsamında kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylıklara ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan ödemelerdir.

209 sayılı Yasanın anılan maddesinde personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esaslarının Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğine işaret edilmiştir. Disiplin cezaları; kamu hizmetinin daha etkin ve verimli olarak sunulması ve böylece kamu yararının gerçekleştirilmesi amacıyla, kamu görevlilerinin bu amaca aykırı birtakım davranışları için getirilmiş bulunan yaptırımlardır. Başka bir deyişle, kamu görevlilerinin, bu görevlerini yerine getirirken sergileyecekleri davranışlar, kamu hizmeti gerekleri ve kamu yararı ile sınırlandırılmış, bu sınırlandırma dışına çıkanlar bakımından bir takım disiplin cezaları öngörülmüştür. Bu itibarla, gerek disiplin cezalarıyla sağlanmak istenen amacın, gerekse bu cezalara bağlı olarak belirli bir süreyle ek ödemede bulunulmamasıyla hedeflenen amacın, kamu görevlilerinin daha etkin ve verimli çalışmasını ve kamu hizmetinin rasyonel bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak olduğu açıktır. Kamu hizmetini yürütmeye memur edilen ve göreve bağlılığı, verimliliği, hizmet anlayışı, disipline uyumu, tavır ve davranışları ile görevin etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlayan personelle, söz konusu hususlara aykırı hareket eden personeli bir tutmak mümkün olmadığı gibi kamu görevlisinin disiplin hukukuna aykırı hareket etmesi halinde mevzuatta öngörülen cezayı alacak olmasının yanı sıra, maaş dışı ek ödemeden de mahrum bırakılacağını bilmesi, şüphesiz onu disiplin hükümlerine daha çok uymaya sevkedecek ve bu yolla kurum disiplin ve düzeninin daha etkili bir şekilde korunmasıyla birlikte hizmette verimliliğin artması da sağlanacaktır. Bu durumda, söz konusu ek ödemenin, kurum personelinin daha verimli ve etkin çalışmasını teşvik eden bir ödeme niteliğinde olduğu gözetildiğinde, dava konusu maddede belirtilen disiplin cezalarını alanlara belirli sürelerde ek ödeme yapılmamasını öngören düzenlemede kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Ankara Şehir Hastanesinde pediatri alanında asistan doktor olarak görev yapan ve 28/09/2022 tarihli işlemle uyarma cezası ile cezalandırılan davacıya aldığı disiplin cezası nedeniyle ek ödeme verilmemesine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; davacı tarafından, her ne kadar dava dilekçesinde, dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan "Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesinde yer alan iddiaları ve nihai talebi kapsamında, davacının uyarma disiplin cezası alması nedeniyle 15/10/2022 tarihinde ek ödeme yapılmamasına ilişkin bireysel işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin iptali istemine ilişkin olduğu dikkate alınarak, uyuşmazlık, 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan "uyarma" ibaresi ile "...bir ek ödeme dönemi....süresince yapılmaz." ibareleri yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Ankara Şehir Hastanesinde pediatri alanında asistan doktor olarak görev yapan ve 28/09/2022 tarihli işlemle uyarma cezası ile cezalandırılan davacı tarafından; 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan düzenlemenin ve bu düzenleme uyarınca, aldığı disiplin cezası nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme yapılmamasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 04/01/1961 tarih ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un, dava tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle:16/6/2022-7411/3 md.) Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur. (Değişik cümle:16/6/2022- 7411/3 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” kuralı yer almaktadır. 209 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlanan, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/07/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.'' kuralı; ''Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı'' başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde, ''Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz.'' kuralı yer almıştır. Söz konusu Yönetmelik hükmünün dayanağı olan, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının 16/06/2022 tarih ve 7411 sayılı Kanun ile değişik- üçüncü cümlesinde yer alan “…disiplin durumu,…” ve “…yönetmelikle…” ibarelerinin iptali istemiyle açılan davada: Anayasa Mahkemesinin 27/10/2023 tarih ve 32352 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 13/09/2023 tarih ve E:2022/102, K:2023/154 sayılı kararıyla anılan ibarelerin iptalleri ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen üçüncü cümlesinin kalan kısmının 30/03/2011 tarih ve 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptaline karar verilerek, iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine, Anayasa Mahkemesi kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu doldurmak amacıyla, 01/03/2024 tarih ve 32476 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 21/02/2024 tarih ve 7496 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 15. maddesi ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesi ''Sağlık kurum ve kuruluşlarında tahakkuk, verimlilik, hasta ve çalışan memnuniyeti, hizmeti elde etme maliyeti gibi faktörlere göre sağlık tesisinin dağıtabileceği miktar üzerinden bu maddede düzenlenmiş olan esaslar çerçevesinde; personelin unvanı, yürüttüğü görevin türü, özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma ve süresi, yapılan tıbbî işlemlerin nitelik ve sayısı, araştırma faaliyetlerine, uzmanlık eğitimine ve hizmet içi eğitime katılımı, mesai içinde ve dışında yapılan çalışmalar ve süresi, muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerin niteliği, sayısı ve güçlüğüne ilişkin teknik konular, hizmete katkı ve performans gibi değişkenlik arz eden hususlar ile personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılacak ek ödeme, görevlendirme hâlinde ek ödemenin yapılacağı sağlık kurum veya kuruluşu, inceleme heyetlerinin oluşumu, çalışma usul ve esasları ile konuyla ilgili diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.'' şeklinde yeniden düzenlenmiş, aynı maddeye eklenen son fıkrasında; "Personele ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla kadro veya pozisyon unvanı, hizmet sınıfı, eğitim durumu ve fiilen çalışılan gün sayısı gibi kriterler esas alınarak ek ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılabilmesi için disiplin cezası almamış veya sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanmaksızın ihlali nedeniyle ikaz edilmemiş olmak gerekir. Ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ek ödeme; uyarma cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, kınama cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz. Bu hüküm, 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamındaki öğretim elemanları ve diğer personel için sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirilmemesi nedeniyle, savunması alınmak kaydıyla, bir sözleşme döneminde yazılı olarak; hastane koordinasyon kurulu tarafından bir kez ikaz edilenlere bir ek ödeme dönemi, iki kez ikaz edilenlere iki ek ödeme dönemi, üç kez ikaz edilenlere üç ek ödeme dönemi ödeme yapılmaması şeklinde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 17. maddesiyle, 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olup, halen yürürlükte olan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ''Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı'' başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde, ''Taban ödeme; personele ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla kadro veya pozisyon unvanı, hizmet sınıfı, eğitim durumu ve fiilen çalışılan gün sayısı gibi kriterler esas alınarak yapılan ödemedir. Bu ödemenin yapılabilmesi için disiplin cezası almamış veya sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanmaksızın ihlali nedeniyle ikaz edilmemiş olmak gerekir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme uyarma cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, kınama cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz. Bu hüküm, 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamındaki öğretim elemanları ve diğer personel için birlikte kullanım kapsamında hizmet sözleşmesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle, savunması alınmak kaydıyla, bir sözleşme döneminde yazılı olarak; hastane koordinasyon kurulu tarafından bir kez ikaz edilenlere bir ek ödeme dönemi, iki kez ikaz edilenlere iki ek ödeme dönemi, üç kez ikaz edilenlere üç ek ödeme dönemi ödeme yapılmaması şeklinde uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan "uyarma" ibaresi ile "...bir ek ödeme dönemi....süresince yapılmaz." ibareleri yönünden incelendiğinde; 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 17. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, anılan düzenlemenin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Dava, dava konusu düzenleme uyarınca, davacının almış olduğu disiplin cezası nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme verilmemesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine istemleri yönünden incelendiğinde; 209 sayılı Kanun'da döner sermayeden yapılması öngörülen ek ödemeler, 657 sayılı Kanun kapsamında personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve tamamı bütçeden karşılanan mali haklardan farklı nitelik taşımaktadır. Bu ödemeler 209 sayılı Kanun kapsamında kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylıklara ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan ödemelerdir. Öte yandan, disiplin cezası alan personelin, sağlık kurum ve kuruluşlarının döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerden belirli bir süreyle yoksun bırakılmasında güdülen amacın, sunulan kamu hizmetinin kalitesini yükseltmek, personelin daha verimli ve etkin çalışmasını teşvik etmek olduğu açıktır. Bu durumda, 209 sayılı Kanunun verdiği takdir yetkisine uygun olarak ve 5. maddesinde sayılan kriterler dikkate alınmak suretiyle, dava konusu maddede belirtilen disiplin cezalarını alanlara belirli sürelerde ek ödeme yapılmamasına ilişkin dava konusu düzenleyici işlem ve buna dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesinin bahse konu iptal kararı üzerine 209 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinin yeniden düzenlendiği ve aynı maddeye eklenen son fıkrada ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan ve 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin ''Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı'' başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde dava konusu ile aynı nitelikteki düzenlemeye yer verildiği görülmüştür. Öte yandan, dava konusu düzenleyici işlem ve bireysel işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının tazmini gereken parasal bir hakkı da bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan "uyarma" ibaresi ile "...bir ek ödeme dönemi....süresince yapılmaz." ibareleri yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliğiyle, 2. Dava konusu düzenleme uyarınca, davacının almış olduğu disiplin cezası nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme verilmemesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine istemleri yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla, 3. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ...TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye, ...-TL vekâlet ücretinin de davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Dava, Ankara Şehir Hastanesinde pediatri alanında asistan doktor olarak görev yapan ve 28/09/2022 tarihli işlemle uyarma cezası ile cezalandırılan davacı tarafından; 12/08/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin "Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinin son cümlesinde yer alan düzenlemenin ve bu düzenleme uyarınca, aldığı disiplin cezası nedeniyle 15/10/2022 tarihinde kendisine ek ödeme yapılmamasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan ek ödeme tutarının, hak ediş tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesine birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “…disiplin durumu,…” ve “…yönetmelikle…” ibarelerinin iptali istemiyle açılan davada; Anayasa Mahkemesinin 13/09/2023 tarih ve E:2022/102, K:2023/154 sayılı kararıyla anılan ibarelerin iptalleri ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen üçüncü cümlesinin kalan kısmının 30/03/2011 tarih ve 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptaline karar verilerek, iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, 21/02/2024 tarih ve 7496 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 15. maddesi ile 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesi yeniden düzenlenmiş ve anılan maddeye bir fıkra eklenmiş, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 17. maddesiyle dava konusu Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Buna göre, 209 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlanarak yürürlüğe konulan ve Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararı üzerine yasal dayanağı kalmayan dava konusu Yönetmelik hükmüne dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, bireysel işlemin iptaline, yoksun kalınan ek ödeme tutarının, davanın açıldığı tarihten geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama tarihi olan 15/10/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği görüşüyle, kararın davanın reddine ilişkin kısmına katılmıyoruz.