Bölge Adliye Mahkemesi 2026/916 E. 2026/1150 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2026/916 Esas 2026/1150 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/916 KARAR NO : 2026/1150

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 03/04/2026 NUMARASI : 2024/859 Esas 2026/286 Karar DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 17/12/2024 KARAR TARİHİ : 16/09/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2026

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TALEP Talep eden dilekçesinde özetle; şirkete ait 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının bulundukları hard diskin elektrik arızasından kaynaklı hasar görmesi neticesinde zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; Gelir idaresi başkanlığınca, dava konusu e-defterlerin ve beratlarının ikincil kopyalarının GİB saklama sistemine aktarılmadığının bildirildiği, talepte bulunan şirketin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçeleriyle; "davanın reddine" karar verilmiş, karara karşı talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; GİB sisteminde ikincil kopyaların bulunmadığının sabit olduğunu, TTK m. 82/7'da sayılan zayi hallerinin sınırlı olmadığını, teknik arızaların mücbir sebep kapsamında olduğunu, emsal grup şirketlere ilişkin benzer davalarda zayi belgesi verilmesine karar verildiğini ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; talep edene ait 10,11,12/ 2023 dönemlerine ait e defterlerinin (yevmiye ve defteri kebir) zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Hemen belirtmek gerekirse 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir. Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olayda, talep eden, şirketlerine ait kullanmakta oldukları 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının bulundukları hard diskin elektrik arızasından kaynaklı hasar görmesi neticesinde zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. Ne var ki dosya kapsamında toplanan delillerden açıkça anlaşıldığı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyaları, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil defterin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suretiyle zarara uğramış, davacı yanca, zayi talebine konu edilen 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının Gelir İdaresi Başkanlığı GİB saklama sistemine aktarılmadığı gelen yazı cevabı kapsamından açıkça anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının korunması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediğinin kabulünün gerekmesi, TTK'nun 82/7. maddesindeki koşullarda söz konusu e-defterler ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi edildiği ispatlanamadığı gibi e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının Gelir İdaresi Başkanlığı GİB saklama sistemine aktarılmaması, bu durumda mahkemece talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemesi ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Talep edenin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Talep edenden alınması gerekli olan 732,00-TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme HMK'nın 362/(1).ç maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 16/09/2026 Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -