Bölge Adliye Mahkemesi 2026/335 E. 2026/1137 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2026/335 Esas 2026/1137 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/335 KARAR NO : 2026/1137

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 18/11/2025 NUMARASI : 2025/733 Esas 2025/820 Karar KARŞI TARAF : Hasımsız DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 07/10/2025 KARAR TARİHİ : 16/09/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2026

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TALEP Talep eden dilekçesinde özetle; davacı şirketin ticari işletmesinin bulunduğu ... adresinde, 10/09/2025 günü saat 19:26’da yangın meydana geldiğini, yangının çıkış nedeninin işyerinde bulunan barbekü bacasındaki ani alevlenme olduğunu, olay sırasında işyerinde bulunan çalışanların yangını kendi imkanlarıyla söndürmeye çalıştığını, itfaiye ekiplerinin olay yerine çağrıldığını, ... ekiplerinin, yangına müdahalesiyle söndürme ve soğutma işlemlerinin tamamlandığını, yangına ilişkin durumun 18/09/2025 tarihli resmi itfaiye raporu ile kayıt altına alındığını, raporda yangının etkileri ve özellikle davacıya ait ticari defter ve belgelerin zarar gördüğünün açıkça belirtildiğini, yangın sonucunda davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin bulunduğu yer olan barbekü bacasının hemen yanında yer alan dolapta aşırı ısı, yoğun duman ve söndürme çalışmaları sırasında kullanılan suya maruz kalarak tamamen tahrip olduğunu ve kullanılamaz hale geldiğini, davacının ticari defter ve belgeleri dışında ciddi bir maddi kaybı bulunmamakla birlikte bu belgelerin kaybının davacının ticari faaliyetlerini ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini imkânsız hale getirdiğini, zayi belgesi alınmasının zorunlu olduğunu ileri sürerek davacı ...Ş.'ye ait 2024 yılına ilişkin ticari defter ve belgelerin 10/09/2025 tarihinde çıkan yangını söndürme çalışmaları sırasında zayi olduğunun tespitine ve TTK m. 82/7 uyarınca davacıya zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; sunduğu 08/10/2025 UYAP havale tarihli dilekçede ise, ...’nin 2024 yılına ait ticari defter ve belgelerine ek olarak, davacının önceki unvanı olan “... San. Ve Tic.Ltd.Şti." adına tutulan 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defter, belge ve muhasebe evraklarının da 10/09/2025 tarihinde çıkan yangın söndürme çalışmaları sırasında zayi olduğunun tespiti ile TTK m. 82/7 uyarınca müvekkiline zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının zayi belgesi istemine dayanak oluşturan 10/09/2025 tarihinde çıkan yangına ilişkin olarak düzenlenen İtfaiye Olay Raporunda Özetle; "Belirtilen adrese varıldığında; 20 numaralı dairenin teras kısmında barbekü yakılması esnasında çıkan dumanın, çevrede bukunan vatandaşlar tarafından yangın zannı ile ihbar edildiği anlaşılmış olup, bacanın tutuşması sonucu kendileri tarafından söndürüldüğünün görüldüğü, yapılan incelemede; barbekü bacası yanarak, duvarlar islenerek, kendi beyanlarından yangına işlenen sudan dolayı barbekü kenarında bulunan ahşap dolapta, ... Ltd. Şti. 'nin 2022-2023-2024 yıllarına ait, ... A.Ş.'nin 2024 yılına ait, ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 2019-2020-2021-2022-2023- 2024 yıllarına ait, ...Tic. Ltd. Şti.'nin 2024 yıllarına ait alış ve satış faturaları, yevmiye, defteri-kebir ve envanter defterleri, KDV, Muhtasar, Geçici Kurumlar Vergi Dosyaları, Bildirge Bordro Dosyaları, diğer yazışmalar ve muhasebe ile alakalı evrakların ıslanarak hasar gördüğü belirtilmiştir. Yapılan incelemede; teras kısmında bulunan barbekünün yakılması esnasında baca kısmında biriken yağların tutuşması sonucu bacanın yandığı ve yangının da bu şekilde çıktığı kanaatindeyiz" hususlarının tespit edildiği, itfaiye olay raporunda tespit edilen hususlar, olayın oluş şekli ile sonuçta ortaya çıkan zarar ve zararın meydana geliş biçimi irdelendiğinde; davaya konu zayi belgesi istenilen tüm ticari defter ve kayıtların işyerinin teras kısmında bulunan barbekü kenarındaki bir ahşap dolabın içinde muhafaza edilmesi, barbekü bacasının gerekli temizlik ve kontrolü yapılmadan yakılması, yangının davacı tarafça söndürüldüğü, bu sırada kullanılan su nedeniyle defter ve evrakların ıslanarak hasar gördüğü anlaşılmakla, gerek yangının çıkış sebebi gerekse defter ve kayıtların saklandığı yer açısından yapılan değerlendirmede, bir tacir defter ve kayıtlarını özenle saklamakla yükümlü olup Türk Ticaret Kanunu tacirler için ağırlaştırılmış bir özen yükümü belirleyerek bunu "tacirin basiretli olması" olarak ifade ettiği, bu açıdan da somut olaya bakıldığında, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarını saklamada gerekli özen ve ihtimamı göstermediği, saklamaya uygun olmayan bir yerde sakladığı defter ve evrakların tedbirsiz bir şekilde çıkan ve başkaca da bir zarara yol açmayan yangında yanmayıp ıslanmış olduğu anlaşılmakla; olayın meydana geliş şekli, defter ve kayıtların saklandığı yer ve meydana gelen zararın niteliği hususları nazara alındığında, ticari defter ve kayıtlar için zayi belgesi verilmesi için gerekli yasal koşulların oluşmadığı gerekçeleriyle; "davanın reddine" karar verilmiş, karara karşı talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme, defter ve belgelerin yangın söndürme sırasında ıslanarak zarar gördüğünü ve kullanılmaz hale geldiğini kabul ettiğini, zayi belgesi davasında esas olan, defter ve belgelerin fiilen okunamaz ve kullanılamaz hale gelip gelmediği hususunun somut olayda sabit olup talebin reddini gerektirir herhangi bir yasal neden bulunmadığını ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Talep, ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Hemen belirtmek gerekirse 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir. Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olaya gelince; talep eden tarafından, ... A.Ş. ile ... ... Ltd. Şirketine ait defter ve kayıtların( ... A.Ş. yönünden 2024 yılı ve ... ... Ltd. Şirketi yönünden 2022-2023-2024 yıllarına ilişkin ticari defterler, belgeler ve muhasebe kayıtları) iradesi dışında iş yerinde meydana gelen yangının söndürülmesi sırasında ıslanarak kullanılamaz hale geldiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin işbu dava açılmıştır. Ne var ki dosya kapsamında toplanan delillerden açıkça anlaşıldığı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defterler ve belgelerin, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil defterin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suretiyle zarara uğradığı, bu hususun 10/09/2025 tarihli yangın raporu kapsamında da açıkça tespit edildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, zayi belgesi verilmesi talep edilen ... A.Ş. yönünden 2024 yılı ve ... ... Ltd. Şirketi yönünden 2022-2023-2024 yıllarına ilişkin ticari defterler, belgeler ve muhasebe kayıtlarının korunması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediğinin, sözü edilen defterlerin ve belgelerin terasta barbekü yanındaki dolapta muhafaza edildiğinin yangın raporu kapsamından anlaşılması, yangın söndürme işlemleri sırasında ıslanan defter ve belgelerin kullanılamaz hale geldiğinin anlaşılması karşısında talepte bulunan yanın, basiretli tacir gibi davranmadığının kabulünün gerekmesi, mahkemece TTK'nun 82/7. maddesindeki koşulların bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemesi ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Talep edenin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Talep edenden alınması gerekli olan 732,00 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Talep eden davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme HMK'nın 362/(1).ç maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 16/09/2026

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...