Bölge Adliye Mahkemesi 2026/598 E. 2026/1197 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/598 - 2026/1197 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/598 KARAR NO : 2026/1197

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/11/2025 NUMARASI : 2025/605 Esas - 2025/646 Karar

DAVACI : ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 - 969) (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 20/10/2025 KARAR TARİHİ : 22/06/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 22/06/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Kocaeli Gölcük Şubesi nezdindeki TR... IBAN numaralı çek hesabından 09.02.2024 keşide tarihli, 1.650.000,00 TL bedelli bir adet çek düzenlendiğini, bu çekin taraflar arasında yapılan sözleşmenin teminatı olarak verildiğini, .Nitekim sözleşmeye konu taşınmazın 04.11.2023 tarihli Dinar Tapu Müdürlüğü Resmî Senedi (Yevmiye No:...) ile davalıya satıldığını, bedeli nakden ve tamamen ödendiğini, bu satışla birlikte, teminat amacını taşıyan çekin hukuki dayanağının ortadan kalktığını, sözleşmeye göre,( m-10) çekin karşılığı olan bedelin dairelerin ekspertiz değerine göre belirlenecek, inşaat seviyesine göre mahsuplaşacak, fazla kısım iade edilecekken sözleşme şartlarının davalı tarafından ihlal edildiğini, davalının yalnızca 1.000.000 TL ödeme yaptığını, kalan 650.000 TL’lik kısmı hiç ödemediğini, buna rağmen çekin tamamı üzerinden hem Antalya Genel İcra Dairesi 2024/64705 E. sayılı dosyada takip, hem de Antalya 8. İcra Ceza Mahkemesi 2024/64 E – 2024/146 K dosyasında ceza davası başlatıldığını, oysa aynı çek ilişkisi teminat niteliğinde olduğunu, dolayısıyla gerçek bir borç bulunmadığından, çekin karşılıksız çıkmasının mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı davaya konu 1.650.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığımın tespitine, bu çek dayanak gösterilerek yürütülen tüm icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına, Antalya 8. İcra Ceza Mahkemesi 2024/64 E – 2024/146 K dosyasında verilen hükmün, borçsuzluk tespiti uyarınca CMK 311 ve 312/3 gereği tüm sonuçlarıyla kaldırılmasına, hükmün kesinleşmesiyle infazın ortadan kaldırılmasını talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ve devamında sunduğu dilekçelerinde hukuki dayanaktan yoksun ve taraflarınca anlaşılamayan çeşitli taleplerde bulunulduğunu, davacının iddialarının haksız olduğunu, davanın süresinde ikame edilmediğini, açılan davanın arabuluculuk tutanağı düzenlenmeden ikame edilmiş olduğunu, davacı taraf tarafından talep miktarının harçlandırılmadığını, davacı tarafın karşılıksız çek suçu nedeniyle hakkında yakala kararı olan bir şahıs olduğunu, ancak elektronik ortamda çeşitli davalar ikame ettiğini, davacı tarafın borçtan kurtulma saiki ile davalı hakkında iftira boyutuna ulaşan iddiaları nedeniyle suç duyurusunda bulunulacağını, tüm bu nedenlerden dolayı ve mahkemece resen nazara alınacak nedenler doğrultusunda, davacı tarafın tensip zaptında bildirilen süre içerisinde eksik harcını ikmal edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini ve nihayetinde, davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1-c maddesine göre davanın USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin Kocaeli Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, 3-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içeresinde başvurulması halinde HMK nın 20/1 maddesi gereğince dosyanın görevli KOCAELİ NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı istinaf dilekçesinde özetle; borçsuzluk iddiasının esası incelenmeden mahkûmiyet verildiği için yargılamanın hukuka aykırı olduğunun tespitini, mali durumunun çöktüğünü, hükümlü durumda olduğunu, fiilen ödeme gücünün olmadığını, uyuşmazlığın %100 ticari nitelikte olduğunu, kendisinin aktif ticari faaliyette bulunan bir inşaat şirketinin sahibi olduğunu, çek – taşınmaz devri – sözleşme – teminat ilişkisinin tam bir ticari işlem zinciri olduğunu, Konya BAM kararının taşınmazların davalıya ait olduğunu kesinleştirdiğini, bu taşınmazların kendi malvarlığı olmadığının açıkça yazılı olduğunu,

bu durumda teminatın varlığının kabul edilemeyeceğini, Hakimin “davacı tacir değildir” değerlendirmesinin maddi ve hukuki hata olduğunu, mahkemenin esasa hiç girmediğini, görevsizlik kararı verdiğini, menfi tespit davasının kabulü hâlinde, Antalya 8. İcra Ceza Mahkemesi 2024/64 E – 2024/146 K sayılı kesinleşmiş hükmün tüm sonuçlarıyla kaldırılmasını, infazın durdurulması ve adli sicile yansıyan tüm sonuçların silinmesinin kaçınılmaz olduğunu, istinaf mercinin, HMK'nın m.355 gereği bu hususta değerlendirme yapmasının zorunlu olduğunu, adli yardım taleplerinin kabulünü belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir. DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/11/2025 tarih, 2025/605 Esas - 2025/646 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; rehin karşılığında ödünç verme işinden kaynaklanan menfi tespite ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelemesinde; davacı tarafından, 09.02.2024 keşide tarihli, 1.650.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borcunun bulunmadığından bahisle eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini savunduğu, Mahkemece takip konusu çekin teminat çeki olduğu ve uyuşmazlık konusunda yargılama yapmakla Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğu değerlendirilerek görevsizlik kararı verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edildiği görülmektedir. Uyuşmazlık, takip konusu çekin teminat çeki olup olmadığı ve davanın mutlak ticari dava olup olmadığı noktasındadır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5-(3) maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Hukuk Genel Kurulunun 24.02.2010 tarihli ve 2010/19-67 Esas, 2010/99 Karar; 28.03.2018 tarihli ve 2017/12-1140 Esas, 2018/563 Karar; 11.02.2020 tarihli ve 2017/12-743 Esas, 2020/129 Karar ile 15.09.2020 tarihli ve 2017/12-269 Esas, 2020/591 Karar sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere kambiyo senedinin teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya senedin önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (2004 sayılı Kanun'un 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir. Eldeki uyuşmazlıkta, takip konusu çek üzerinde teminat kaydı bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle eldeki dava mutlak ticari dava olduğundan görevli mahkeme Ticaret Mahkemeleridir. Bu durumda, çekin teminat senedi olduğuna yönelik iddiasına ilişkin davacı delillerini incelemek ve bu konuda karar vermek görevi de Ticaret Mahkemesinindir (Dairemizin 10/10/2024 tarih, 2024/1486 E., 2024/1370 K.; senedin teminat senedi olduğu iddiasına dayalı davada, davanın esasına ilişkin ticaret mahkemesince verilen karara ilişkin emsal karar; Yargıtay 11. HD.'nin 23/06/2025 tarih, 2025/245 E., 2025/4441 K. sayılı ilamı). Başka bir söyleyişle ilk derece mahkemesince davacının delilleri kapsamında çekin teminat çeki olduğu kanaatine varılır ise görevsizlik kararı değil davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacının istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE, 2-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/11/2025 tarih, 2025/605 Esas - 2025/646 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine, 5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.22/06/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*