Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1246 E. 2026/1070 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

18. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1246

KARAR NO : 2026/1070

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 21/10/2025

NUMARASI : 2025/591 D.İş Esas, 2025/599 D.İş Karar

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Tedbir

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 09/07/2026

Taraflar arasındaki davada, kararda yazılı nedenlerden dolayı verilen karara karşı ilgili kişi ... Ltd. Şti. vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmakla; dosya içeriğine göre incelemenin duruşmalı yapılmasına gerek görülmediğinden, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Üye Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İhtiyati tedbir talep eden vekili 15.10.2025 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile karşı taraf ... arasında ... 6. Noterliğinin 01.08.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı taşınır rehni sözleşmesinin akdedildiğini, bu sözleşmeye göre karşı tarafın müvekkile olan 150.000 USD borcuna karşılık 180.000 USD rehin bedeli tutarında ... ... numarasıyla kayıtlı esnaf işletmesini eklenti ve getirileri ile birlikte zilyetliğini teslim etmeksizin rehin verdiğini, rehin konusu işletmenin ... Belediyesi tarafından verilen ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ... ...Cd. ... Sk. No:... .../İstanbul adresinde "..." unvanı altında faaliyet gösterdiğini, rehin sözleşmesinin 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) kapsamında akdedildiğini ve Taşınır Rehin Sistemine (...) ... numarası ile kayıtlı olduğunu, karşı tarafın borcunu ödemediği gibi rehinli esnaf işletmesinin değerini düşüren davranışlarda bulunduğunu, yaptıkları araştırmada; rehin konusu işletmeyi kapatmaya, ruhsatı iptal ettirmeye ve aynı adreste üçüncü bir kişi üzerinden başka bir şirket kurarak yeni ruhsat almaya yönelik işlemler başlattığının öğrenildiğini, bu durumun rehin konusunu ortadan kaldıracağını ve müvekkilinin alacağını teminatsız bırakacağını, ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne 14.10.2025 tarihinde başvuru yaptıklarını, ancak Belediyenin mahkeme kararı olmadıkça işlemleri durdurmayacağını bildirdiğini ileri sürerek; TİTRK'nin 12/2. maddesi uyarınca; karşı taraf ... adına ... Belediyesi tarafından verilen ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmemesi,rehine konu ... ...Cd. ... Sk. No:... .../İstanbul adresinde yer alan işletmeye yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvuru işlemlerinin durdurulması, rehine konu adresteki işletmenin işletilmesi amacıyla üçüncü bir kişiye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesi ve İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası ve ilgili vergi dairesi nezdinde ...'a ait şahıs şirketinin kapanışı işlemlerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne müzekkere yazılmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "...1) Davacı vekilinin şahıs işletmesinin kapanış işlemlerinin durdurulması talebinin REDDİNE,

2) Davacı vekilinin diğer ihtiyati tedbir taleplerinin TİTRK madde 12/2 ve HMK madde 389 vd. hükümleri uyarınca KABULÜ ile;

Talep eden tarafından 50.000 TL nakit teminat yatırılması ya da aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibrazı koşuluyla;

a) ... (TC: ...) adına ... Belediyesi tarafından verilen ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, esasa ilişkin karar kesinleşinceye kadar İPTAL EDİLMEMESİNE,

b) ... ...Caddesi, ..., ... Sk. No:... .../İstanbul adresinde faaliyet gösteren esnaf işletmesine ilişkin olarak, yukarıda belirtilen ...sayılı ruhsat yürürlükte iken, aynı adreste yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI ve varsa bu yönde işlem yapılmamasına,

3) Teminat yatırıldığında karar gereğinin yerine getirilmesi için ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne HMK madde 391 uyarınca MÜZEKKERE YAZILMASINA,

4) 2 numaralı ara karar gereğince belirlenen nakit teminatın yatırılmaması veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulmaması ve işbu kararın tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde tedbir kararının uygulanması hususunda talepte bulunulmaması halinde, esas ile ilgili dava açılmış olsa bile tedbirin kendiliğinden kalkmasına,..." karar verilmiştir.

İhtiyati tedbire itiraz eden ... Ltd. Şti. vekili 24/12/2025 tarihli dilekçesinde; Müvekkil şirketin, 01.12.2025 başlangıç tarihli Kira Sözleşmesi ile ''... Mah. ... Cad. ... Sok. No: ..../İSTANBUL'' adresinde kain iş yerini kiraladığı ancak 21/10/2025 tarihli tedbir kararı nedeniyle iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alamadığından faaliyete geçemediği, zira anılan kararda ''önceki kiracı olan ... adına verilen ...sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı yürürlükte iken, aynı adreste yeni iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının geçici olarak durdurulmasına ve varsa bu yönde işlem yapılmamasına'' yönünde hüküm kurularak ... Belediyesi'ne müzekkere yazıldığı, İşbu karar usule, yasaya ve temel hak ve özgürlüklere aykırı olduğundan mahkemenin 21/10/2025 tarihli tedbir kararının kaldırılarak ... Belediyesi'ne tekrardan müzekkere yazılmasını talep ettikleri, alacaklı tarafından müvekkili şirkete keşide edilen Kadıköy 26. Noterliğinin ... yevmiye nolu 11/12/2025 tarihli ihtarnamesi ile önceki kiracı ...'ın, işletmesini tüm eklenti ve gelirleri ile beraber Taşınır Rehin Sözleşmesi ile rehin verdiğini, işletmenin yürürlükteki ruhsatı başta olmak üzere tüm kapsamı, eklenti ve geliri ile birlikte devredileceği bildirilmiş, mahkemece verilen tedbir kararına uyulması talep edildiği, bilindiği üzere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idari birim tarafından verilebilen, mevzuatta açıkça düzenlenen şartları taşıyan kişilerin açılabilmesi ve çalışma yapabilmesi için verilen idari izindir. İdare tarafından verilen bu ruhsat, başvurana sıkı sıkıya bağlı olup taşınır rehin sözleşmesi dahil herhangi bir sözleşme ile devredilmesi ve satılması mümkün olmadığı gibi maddi kazanca da dönüştürülemeyeceği, dolayısıyla iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, başvurana bağlı olduğundan kısıtlanamayacak ve işletmenin eklentisi niteliğinde bir hak olmadığından hukuki bir ilişkiye veya yaptırıma da konu olamayacağı, ayrıca tedbire konu iş yeri 30-40 m2 genişliğinde küçük bir işletme olup tek bir tezgah üzerinde çiğ balık satışı yapıldığı, dolayısıyla iş yerinin eklentileriyle birlikte tümü göz önünde bulundurulduğunda, 150.000,00 Dolar borca karşılık verilecek rehne konu olabilecek bir değer zaten bulunmadığı, 21/10/2025 tarihli kararın 6 nolu ara kararı ile alacaklı tarafa tedbir kararının uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde esas hakkındaki davasını açmak ve buna ilişkin belgeyi dosyaya sunmak adına süre verilmiş olup, yapılan incelemede esas hakkında dava açılmadığı, müvekkilinin tarafı olmadığı bir hukuki ilişki nedeniyle Anayasa ile de güvence altına alınmış çalışma hürriyetinin ihlal edilmesi, mevzuat çerçevesinde bir engel bulunmamasına rağmen gerekli ruhsatları alamaması, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alacaklının rehin sözleşmesi ile korunan bir değeri sayılması açıkça yasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, bu nedenlerle; öncelikle tedbir talep eden alacaklı tarafından ara karar gereği süresi içerisinde esas hakkında dava açılmadığından tüm tedbirlerin resen kaldırılmasına, ... Belediyesi'ne müzekkere yazılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise İtirazların kabulü ile mahkemenin 21/10/2025 tarihli 2/b nolu ara kararı ile konulan ''aynı adreste yeni iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının geçici olarak durdurulmasına'' yönelik tedbirin kaldırılmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

İlk derece mahkemesince verilen 21/10/2025 tarihli ek karar ile; "...1-İhtiyati tedbir kararına itirazın REDDİNE,..." karar verilmiş; karara karşı ilgili kişi ... Ltd. Şti. Vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İlgili kişi ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; işyeri açma ve çalışma ruhsatı, niteliği itibariyle rehin sözleşmesine konu olamayacağı gibi işletmenin eklentisi olarak kabul edilemeyeceğini, dosyada Mübrez Taşınır Rehin Sözleşmesi'nin İşyeri açma ve çalışma ruhsatını da kapsayıp kapsamadığının değerlendirilmediğini, tedbir kararının rehin sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişinin faaliyet özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırdığını, ilk derece mahkemesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatını rehnin konusu gibi değerlendirmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin tarafı olmadığı bir hukuki ilişki nedeniyle Anayasa ile de güvence altına alınmış çalışma hürriyetinin ihlal edilmesinin mevzuat çerçevesinde bir engel bulunmamasına rağmen gerekli ruhsatları alamaması, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alacaklının rehin sözleşmesi ile korunan bir değeri sayılması açıkça yasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin 21/10/2025 tarihli tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, davacı şirket ile karşı taraf ... arasında ... 6. Noterliğinin 01.08.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı taşınır rehin sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye göre karşı tarafın ihtiyati tedbir talep edene olan 150.000 USD borcuna karşılık 180.000 USD rehin bedeli tutarında ... ... numarasıyla kayıtlı esnaf işletmesinin, eklenti ve getirileri ile birlikte zilyetliğini teslim etmeksizin rehin verdiği, rehin konusu işletmenin ... Belediyesi tarafından verilen ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ... ...Caddesi ... Sk. No:... .../İstanbul adresinde "..." unvanı altında faaliyet gösterdiği, ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne 14.10.2025 tarihinde başvuru yapıldığı ancak Belediyenin mahkeme kararı olmadıkça işlemleri durdurmayacağını bildirdiği iddiasıyla; TİTRK madde 12/2 uyarınca; karşı taraf ... adına ... Belediyesi tarafından verilen ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmemesi, rehine konu ... ...Caddesi ... Sk. No:... .../İstanbul adresinde yer alan işletmeye yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvuru işlemlerinin durdurulması, rehine konu adresteki işletmenin işletilmesi amacıyla üçüncü bir kişiye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesi ve İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası ve ilgili vergi dairesi nezdinde ...'a ait şahıs şirketinin kapanışı işlemlerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince talep edenin 6750 sayılı TİTRK madde 5/1-l kapsamında "ticari işletme veya esnaf işletmesi" niteliğindeki taşınır varlık üzerinde rehin hakkına sahip olduğu, bu hakkın HMK m. 389/1 anlamında korunmaya değer nitelikte olduğu, Taşınır Rehin Sözleşmesine göre; rehin borçlusu ...'ın 150.000 USD borcuna karşılık 180.000 USD rehin bedeli tutarında esnaf işletmesini rehin verdiği, rehin hakkının ... siciline tescil edilmek suretiyle üçüncü kişilere karşı da hüküm ifade ettiğinin anlaşıldığı, talep eden vekilinin 14.10.2025 tarihinde ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne yaptığı başvuru (EK-2) ve bu başvuruda belirtilen hususlar dikkate alındığında; rehin konusu esnaf işletmesinin ruhsatının iptal edilmesi veya aynı adreste başka bir kişi adına ruhsat verilmesi halinde, rehin hakkının konusuz kalacağı, TİTRK m. 11'de düzenlenen "rehinli taşınırın mülkiyetinin devri" hakkının kullanılamaz hale geleceği, talep edenin alacağını tahsil imkânının önemli ölçüde zorlaşacağı veya tamamen imkânsız hale geleceği, bu durumun telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açacağı sonucuna varıldığından, tedbir talep edenin ileride haksız çıkması halinde, rehin borçlusu ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararların tazminini güvence altına almak amacıyla rehin bedeli (180.000 USD), ruhsatın değeri, tedbirin kapsamı ve muhtemel zarar ihtimali dikkate alındığında, 50.000,00 TL nakit teminat veya aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği; ancak talep eden vekilinin dilekçesinde, esnaf işletmesinin ... kaydının ve vergi dairesi nezdindeki kaydının kapatılmasına yönelik işlemlerin başlatıldığı iddia edilmiş ise de, bu hususun somut delillerle ortaya konulmadığı, ayrıca ... kaydının veya vergi kaydının kapatılması ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığı ve ruhsat yürürlükte kaldığı sürece rehin hakkının korunabildiği, bu itibarla şahıs işletmesinin kapanış işlemlerinin durdurulması talebinin rehin hakkı ile doğrudan ilişkisi ve somut delili bulunmadığından reddine karar verildiği gerekçesiyle talebin kısmen kabulüne karar verilerek yukarıda belirtildiği üzere hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 389 – 391.maddelerinde ihtiyati tedbir kararının usul ve esasları düzenlenmiş olup, 389. maddesindeki düzenlemeye göre; "(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır."

HMK m. 390- "(1) İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. (2) Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. (3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

HMK m. 391- "(1) Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. (2) İhtiyati tedbir kararında; a) İhtiyati tedbir talep edenin, varsa kanuni temsilcisi ve vekilinin ve karşı tarafın adı, soyadı ve yerleşim yeri ile talep edenin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Tedbirin, açık ve somut olarak hangi sebebe ve delillere dayandığı, c) Tereddüde yer vermeyecek şekilde, neyin üzerinde ve ne tür bir tedbire karar verildiği, ç) Talepte bulunanın, ne tutarda ve ne türde bir teminat göstereceği, yazılır. (3) İhtiyati tedbir talebinin reddi hâlinde, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır." şeklinde düzenlenmiştir. Tarafların ihtiyati tedbir talepleri yönünden bu usul ve esaslara uygun inceleme yapılması ve tensip ara kararından ayrı olarak gerekçeli ihtiyati tedbir talebi ara kararı oluşturulup, taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilerek karara itiraz edilmesi veya istinaf yoluna başvurulması halinde yasal süreler göz önüne alınarak gerekli kararın verilmesi ve gerekli işlemin yapılması zorunludur.

6100 s.HMK.nın 394.m.sinde ihtiyati tedbire itiraz; "(1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.

(2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir.

(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.

(4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.

(5) İtiraz hakkında verilen karara karşı kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz." şeklinde düzenlenmiştir.

6100 s.HMK.nın 397.m.si hükmüne göre; "(1) İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

(2) İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder.

(3) Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu husus ilgili yerlere bildirilir.

(4) İhtiyati tedbir dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır."

Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelince; ihtiyati tedbire itiraz eden ve istinaf yoluna başvuranın ilgili ... Ltd. Şti.nin tarafına ve davadaki sıfatına göre istinaf istemi yerinde değildir.

Bu değerlendirmeler ile dava konusu uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenlemeler doğrultusunda; ilgili kişi ... Ltd. Şti.nin tarafına ve sıfatına göre istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b-1 uyarınca esastan reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine oy birliğiyle varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1.HMK m.353/1-b-1 gereğince ilgili kişi ... Ltd. Şti'nin istinaf başvurusunun esastan REDDİNE,

2.İstinaf incelemesinin duruşmasız yapılması nedeniyle AAÜT m. 2/2 hükmü uyarınca taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

3.Alınması gereken harçlar peşin olarak yatırıldığından alınmasına yer olmadığına,

4.İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin HMK'nın 360 ıncı maddesi yollamasıyla, madde 323 uyarınca istinafı talep eden üzerinde bırakılmasına,

5.Dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 09.07.2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.